Làm thí nghiệm để thấy được mối quan hệ giữa tần số dao động và độ cao của âm.. Thái độ: Nghiêm túc trong học tập3[r]
Trang 1B i 1 à 2 ĐỘ CAO CỦA MÂ
I MỤC TIấU
1 Kiến thức: Nờu được mối liờn hệ giữa độ cao và tần số của õm Sử
dụng được thuật ngữ õm cao (õm bổng) Âm thấp (õm trầm) và tần số khi
so sỏnh hai õm
2 Kĩ năng: Làm thớ nghiệm để hiểu được tần số là gỡ Làm thớ nghiệm để
thấy được mối quan hệ giữa tần số dao động và độ cao của õm
3 Thỏi độ: Nghiờm tỳc trong học tập Cú ý thức vận dụng kiến thức vào
thực tế
II CHUẨN BỊ
GV: Đàn ghi ta hoặc một cõy sỏo, 1giỏ thớ nghiệm, 1con lắc đơn cú chiều
dài 20cm, 20cm, 1đĩa phỏt õm cú 3 lỗ vũng quanh, 1mụ tơ 3V-6V 1chiều,
1miếng phim nhựa, 1 thộp lỏ (0,7 x 15 x 300)mm
HS: Sgk, sbt, vở ghi.
III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đỏp, thảo luận nhúm.
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Cỏc nguồn õm cú đặc điểm gỡ giống nhau?
- Chữa bài tập số 3 và trỡnh bày kết quả bài tập 10.5 (SBT)?
3 Bài mới
Hoạt động 1 Tổ chức tỡnh huống học tập GV: Trong cuộc sống, ta nghe õm thanh
của cõy đàn bầu Tại sao người nghệ sĩ
khi góy đàn lại kheo lộo rung lờn làm cho
bài hỏt khi thỡ thỏnh thút, lỳc thỡ trầm
lắng ? Vậy ng/nhõn nào làm õm trầm, õm
bổng khỏc nhau?
Yờu cầu học sinh đọc phần mở bài SGK
Hoạt động 2 Quan sỏt dao đụng nhanh, chậm Nghiờn cứu khỏi niệm tần số
?Thớ nghiệm gồm cú những dụng cụ
nào ?
-GV: bố trớ thớ nghiệm cả lớp cựng quan
sỏt
Thế nào là một dao động?
-GV thụng bỏo: từ vị trớ ban đầu dịch
chuyển sang vị trớ khỏc và quay về vị trớ
ban đầu gọi là 1 dao động
? Tần số là gỡ?
I Dao động nhanh, chậm- Tần số
a Thớ nghiệm 1:
C1: con lắc b dao động nhanh hơn con lắc a
Tần số là số dao động trong 1 giõy Đơn vị tần số là Hộc (kớ hiệu là Hz)
b Nhận xột: Dao động cành nhanh tần
số dao động càng lớn
Hoạt động 3 Nghiờn cứu mối liờn hệ giữa độ cao của õm với tần số
GV: Yờu cầu HS làm thớ nghiệm theo II Âm cao (õm bổng), õm trầm (õm
Trang 2hỡnh 11.3 SGK
-GV: hướng dẫn học sinh thay đổi vận
tốc đĩa nhựa bằng cỏch thay đổi số pin
Đặt miếng phim sao cho õm phỏt ra ta và
rừ hơn
-GV:Yờu cầu học sinh làm 3 lần để phõn
biệt õm và cỏc em hoàn thành cõu hỏi C4
-GV:Yờu cầu học sinh đọc thớ nghiệm 2
SGK trang 32 và tiến hành thớ nghiệm
theo SGK
-GV: hướng dẫn học sinh giữa chặt một
đầu thộp lỏ trờn mặt bàn, thớ nghiệm này
khụng đếm được và chỉ quan sỏt hiện
tượng để rỳt ra nhận xột (trả lời cõu C3)
-H/S: làm thớ nghiệm và rỳt ra nhận xột
?-Dựa vào 3 thớ nghiệm cỏc em cú nhận
xột gỡ về mối quan hệ gỡ giưa dao động,
tần số õm và õm phỏt ra
thấp)
a.Thớ nghiệm 3:
C4:
- Đĩa quay chậm gúc miếng bỡa dao động chõm, õm phỏt ra thấp
- Đĩa quay nhanh, gúc miếng bỡa dao động nhanh, õm phỏt ra cao
b Thớ nghiệm 2:
C3: Phần tự đo thước dài dao động
chậm, õm phỏt ra thấp
Phần tự đo thước ngắn dao động chậm,
õm phỏt ra cao
c Kết luận: Dao động càng nhanh
(chậm), tần số dao động càng lớn (nhỏ), õm phỏt ra càng cao (thấp)
Hoạt động 4 Vận dụng
-HS: thảo luận theo nhúm để trả lời cõu
C6:
-GV: Gọi đại diện nhúm trả lời và nhúm
khỏc nhận xột và rỳt ra nhận xột chung
-HS: quan sỏt lại thớ nghiệm và bằng cảm
giỏc để trả lời cõu hỏi C7:
?-Vỡ sao khi chạm vào lỗ ở gần vành đĩa
lại cú õm thanh cao hơn?
-GV: Trong 1 thời gian: miếng bìa ở gần
vành lỗ có nhiều lỗ chạy qua miếng bìa
hơn khi đặt ở hàng lỗ gần tâm Tức là
phần dìa chuyển động nhanh hơn phần
tâm đĩa
III Vận dụng
C5:+Vật có tần số 70HZ dao động nhanh hơn, tần số lớn hơn
+Vật có tần số 50 HZ phát ra âm thấp hơn
C6:+ Khi vặn cho dõy đàn căng ớt (dõy
chựng) thỡ õm phỏt ra thấp (trầm), tần
số nhỏ
+ Khi vặn cho dõy đàn căng nhiều thỡ
õm phỏt ra cao (bổng) tần số dao động lớn
C7: Âm phỏt ra cao hơn khi chạm gốc
miếng bỡa vào hàng lỗ ở gần vành
4 Củng cố
- Âm cao (õm bổng), õm thấp (õm trầm) phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Tần số là gỡ ? Đơn vị tần số?
- Tai chỳng ta nghe được cú tần số nằm trong khoảng nào?
5 Hướng dẫn về nhà
- Về nhà cỏc em xem học thuộc phần ghi nhớ
- Xem phần cú thể em chưa biết, làm bài tập ở SBT
- Chuẩn bị bài học mới