Do tính chất đàn hồi của thanh kim loại nên miếng sắt trở về tì vào tiếp điểm C4 Khi miếng sắt trở về tì với tiếp điểm mạch kín trong cuộn dây lại có dòng điện chạy qua và lại[r]
Trang 1TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HOÁ HỌC VÀ TÁC DỤNG SINH LÝ
CỦA DÒNG ĐIỆN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Mô tả mô tả một TN hoặc hoạt động của một thiết bị thể hiện tác dụng
từ của dòng điện, tác dụng hoá học và tác dụng sinh lý của dòng điện
2 Kĩ năng: Nêu được biểu hiện do tác dụng sinh lý của dòng điện khi
có dòng điện đi qua cơ thể người
3 Thái độ: Nghiêm túc, hợp tác và trung thực trong học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án + đồ dùng và thiết bị cho mỗi nhóm gồm
- kim nam châm, một nam châm thẳng - Một vài vật nhỏ bằng sắt thép
- 1 chuông điện- 1 bộ nguồn 6V- 1 ắc quy 12V (V một bộ chỉnh lưu
hạ thế)
- 1 bình điện phân đựng dung dịch CuSO4 -1 công tắc, một bóng đèn loại 6V
- 6 dây dẫn có vỏ bọc cách điện
- Chuẩn bị cho cả lớp tranh vẽ phóng to hình 23 1 (chuông điện)
2 Chuẩn bị của học sinh
Học bài cũ và làm BT đầy đủ
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
a) Câu hỏi
Em hãy nêu các tác dụng mà em biết về dòng điện-Trả lời bài tập 22.1
(sbt)
b) Đáp án, biểu điểm
Các tác dụng của dòng điện
- Dòng điện đi qua một vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn đó nóng lên Nếu vật dẫn nóng lên tới nhiệt độ cao thì phát sáng (3đ)
- Dòng điện có thể làm sáng bóng đèn của bút thử điện và đèn đi ốt phát quang mặc dù các đèn này chưa nóng tới nhiệt độ cao.(3đ)
Bài tập 22.1(sbt)
-Tác dụng của dòng điện là có ích trong hoạt động của nồi cơm điện,
ấm điện (2đ)
-Tác dụng của dòng điện là không có ích trong hoạt động của quạt điện, máy thu hình, máy thu thanh (2đ)
* Đặt vấn đề (1 phút)
Như phần mở bài sgk
2 Dạy nội dung bài mới ( 37 phút)
Trang 2Hãy cho biết nam châm có tính chất gì?
(HSTb)
Nam châm có t/c hút được sắt, thép
Cho h/s quan sát thấy nam châm hút sắt,
thép
Đưa ra một nam châm đã được sơn màu
đánh dấu cực có trong phòng TN
Tại sao phải sơn màu khác nhau như vậy?
(HSK)
Để phân biệt và chỉ ra được các cực từ
khác nhau của nam châm vĩnh cửu
Khi các nam châm ở gần nhau các cực từ
của nam châm tương tác với nhau như thế
nào? (HSY)
Cùng cực thì đẩy nhau,khác cực thì hút
nhau
Làm TN đưa một cực của thanh nam châm
lại gần một đầu của kim nam châm cho h/s
quan sát và nhận xét kết quả
Dùng mạch điện h 23.1 để giới thiệu về
nam châm điện
h/s tự n/c câu C1 theo hai ý a,b
Thông báo Cuộn dây có lõi sắt có dòng
điện chạy qua là nam châm điện
Nhắc lại thế nào là một nam châm điện?
(HSTb)
Y/c h/s thống nhất hoàn thành kết luận?
Cho một h/s nhắc lại kết luận
Mắc chuông điện cho nó hoạt động
Treo tranh vẽ h23.2
I/ Tác dụng từ (20 phút) 1/ Tính chất từ của nam châm
C1 a, Khi công tắc ngắt không có
hiện tượng gì + Khi công tắc đóng Đầu cuộn dây hút đinh sắt (không hút dây bằng nhôm)
b, Đưa kim nam châm lại gần 1 cuộn dây và đóng công tắc thì 1 cực của kim nam châm hoặc bị hút hoặc bị đẩy
Khi đảo đầu cuộn dây cực của nam châm lúc trước bị hút nay thì bị đẩy và ngược lại
* Kết luận 1
1, Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là
nam châm điện
2- Nam châm điện có tính chất
từ vì nó có khả năng làm quay
kim nam châm và hút các vật bằng sắt hoặc bằng thép
2, Tìm hiểu chuông điện
C2 Khi đóng công tắc có dùng
điện chạy qua cuộn dây nên cuộn dây trở thành nam châm điện đầu
Trang 3Hãy quan sát và chỉ ra những bộ phận cơ
bản của chuông điện? (HS Tb)
Thực hiện
HS các nhóm mắc mạch điện cho chuông
điện hoạt động –Trả lời C2,C3, C4
Đại diện các nhóm trả lời câu C2, C3, C4
Cho thống nhất câu trả lời đúng-> HS ghi
vở
Giới thiệu các dụng cụ TN để mắc mạch
điện h23.3
Chưa đóng công tắc cho h/s quan sát màu
của hai thỏi than nối với hai cực của nguồn
điện
Đóng mạch điện cho đèn sáng
Than là vật liệu dẫn điện hay cách điện?
Dung dịch CuSO 4 là chất cách dẫn điện
hay cách điện? Vì sao? (HSG)
Than chì và dung dịch CuSO4 là chất dẫn
điện vì thấy đèn sáng
Sau vài phút đóng công tắc giáo viên nhấc
thỏi than nối với cực âm của nguồn, Y/c
h/s nhận xét mầu sắc của thỏi than so với
mầu sắc ban đầu
gõ chuông đập vào chuông làm chuông kêu
C3 Chỗ hở của mạch điện là chỗ
miếng sắt bị hút nên rời khỏi chỗ tiếp điểm Khi mạch bị hở cuộn dây không có dòng điện chạy qua không có tính chất từ nên không hút miếng sắt nữa Do tính chất đàn hồi của thanh kim loại nên miếng sắt trở về tì vào tiếp điểm
C4 Khi miếng sắt trở về tì với
tiếp điểm mạch kín trong cuộn dây lại có dòng điện chạy qua và lại có tính chất từ Cuộn dây lại hút miếng sắt và đầu gõ chuông lại đập vào chuông làm cho chuông kêu mạch lại hở Cứ như vậy chuông kêu liên tiếp chừng nào công tắc còn đóng
II/ Tác dụng hoá học (10 phút)
C5 Than chì và dung dịch
CuSO4 là chất dẫn điện vì thấy đèn sáng
C6 Sau thí nghiệm thỏi than nối
với cực âm được phủ 1 lớp mầu
đỏ nhạt
* Kết luận 2
Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm thỏi than nối với cực
Trang 4Thông báo Lớp màu đỏ nhạt đó là kim loại
đồng
Hiện tượng đó chính tỏ dòng điện có tác
dụng gì? (HSTb)
Dòng điện có td từ
Y/c h/s hoàn thiện nốt kết luận 2
Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng
làm thỏi than nối với cực âm phủ 1 lớp vỏ
bằng đồng
Lưu ý Lau lớp đồng cho sạch để làm TN
lần sau
Nêu ứng dụng của tác dụng hoá học của
dòng điện trong thực tế như (mạ kim loại
và tinh luyện kim loại nguyên chất)
* THMT, ƯPBĐKH
-Dòng điện gây ra các phản ứng điện phân
Việt Nam là đất nước có khí hậu nóng ẩm,
do những yếu tố tự nhiên, sử dụng các
nguồn nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu
mỏ, khí đốt,…) và hoạt động sản xuất
công nghiệp cũng tạo ra nhiều khí thải độc
hại(CO2, CO, NO, NO2, H2S, ) các khí này
hòa tan trong hơi nước tạo ra môi trường
điện li Môi trường điện li này sẽ khiến
cho kim loại bị ăn mòn (ăn mòn hóa học)
-Để giảm thiểu tác hại này cần bao bọc
kim loại bằng chất chống ăn mòn hóa học
và giảm thiểu các khí thải độc hai trên
Y/c h/s đọc thông tin sgk sau mục III
Điện giật là gì?
Dòng điện qua cơ thể người có lợi hay có
hại
Nếu để dòng điện qua mạng điện sinh hoạt
trực tiếp qua cơ thể người thì sao?
Trả lời các câu hỏi của GV
* THMT, ƯPBĐKH
-Dòng điện gây ra tác dụng sinh lí
+Dòng điện có cường độ 1mA đi qua cơ
thể người gây ra cảm giác tê, co cơ bắp
(điện giật) Dòng điện càng mạnh càng
nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng con
người Dòng điện mạnh ảnh hưởng
âm phủ 1 lớp vỏ bằng đồng
III/ Tác dụng sinh lý (3phút)
Trang 5nghiêm trọng đến hệ thần kinh, tim ngừng
đập, ngạt thở, nếu dòng điện mạnh có thể
gây tử vong
+Dòng điện có cường độ nhỏ được sử
dụng để chữa bệnh (điện châm) Trong
cách này, các điện cực được nối với các
huyệt, các dòng điện làm các huyệt được
kích thích hoạt động Việt Nam là nước có
nền y học châm cứu tiên tiến trên thế giới
-Biện pháp an toàn cần tránh bị điện giật
bằng cách sử dụng các chất cách điện để
cách li dòng điện với cơ thể và tuân thủ
các quy tắc an toàn điện
Lưu ý học sinh Không được tự mình chạm
vào các TB nếu chưa biết sử dụng
Y/c cá nhân học sinh hoàn thành câu C7,
C8
Cả lớp thảo luận để có câu trả lời đúng
IV Vận dụng (4 phút) C7 C 1 cuộn dây dẫn đang có dòng điện chạy qua
C8 D Hút các vụn giấy
3 Củng cố, luyện tập (1 phút)
? Qua bài học hôm nay chúng ta nắm được những vấn đề gì?
HS đọc, trả lời như phần ghi nhớ
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1 phút)
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Đọc phần có thể em cha biết
- Làm bài tập 23 1 – 23.5 (sbt- )