_ Đòi hỏi người viết phải giải thích được “sách là gì”, phân tích và chứng minh ích lợi của việc đọc sách từ đó khẳng định “sách là người bạn lớn của con người” và nhắc nhở mọi người[r]
Trang 1ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN VÀ VIỆC LẬP Ý CHO BÀI
VĂN NGHỊ LUẬN I.Mục đích yêu cầu
Giúp HS : Làm quen với các đề văn nghị luận, biết tìm hiểu đề và cách lập ý cho bài văn nghị luận
II.Phương pháp và phương tiện dạy học.
_ Đàm thoại + diễn giảng
_ SGK + SGV + giáo án
III.Nội dung và phương pháp lên lớp.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
2.1 Thế nào là luận điểm?
2.2 muốn puận điểm có sức thuyết phục, cần có những yếu tố nào?
3 Giới thiệu bài mới
Đọc các đề văn nghị luận và trả lời câu hỏi
SGK trang
Các đề văn trên có thể xem là đề bài , đầu đề
không? Nếu dùng làm đề văn có dược
không?
Các đề văn này cung cấp đề bài cho bài văn
nên có thể dùng làm đề bài, đầu đề của bài văn
Thông thường, đề bài của một bài văn thể hiện
chủ đề của nó
Căn cứ vào đâu để nhận ra các đề trên là đề
văn nghị luận?
Đó là một đề văn nghị luận, bởi mỗi đề văn nêu
ra một khái niệm, một vấn đề lí luận (đề 1, 2…)
một nhận định, một quan điểm, một tư tưởng
(đề 4, 5, 6, 7) chỉ có dùng các thao tác nghị luận
(giải thích, phân tích, chứng ninh, bình luận) thì
mới giải quyết được các vấn đề trên
Tính chất của đề văn có ý nghĩa gì đ/v việc
làm văn?
Tính chất của đề văn như (lời khuyên, tranh
luận, giải thích) có ý nghĩa định hướng cho bài
viết, chuẩn bị cho người viết thái độ, giọng điệu
Đề văn nghị luận nêu ra nội dung và tính
chất gì?
Tìm hiểu đề văn “chớ nên tự phụ”
GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi SGK
trang 22
I.Tìm hiểu đề văn nghị luận 1.Nội dung và tình chất của đề văn nghị luận
Đề văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra một v/đ để bàn bạc vàđòi hỏi người viết bày tỏ ý kiến của mình đ/v đề đó Tính chất của đề như: ca ngợi, phân tích, khuyên nhủ phản bác… đòi hỏi bài làm phải vận dụngcác phương pháp phù hợp
2.Tìm hiểu đề văn nghị luận
Yêu cầu của việc tìm hiểu đề là xác định đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận để làm 2 bài cho khỏi sai lệch
II.
Lập ý cho bài văn nghị luận
Lập ý cho bài văn nghị luận là xác lập luận điểm, cụ thể hóa luận điểm chính
Trang 2_ Đề nêu một tính xấu của con người và khuyên
người ta từ bỏ tính xấu đó
_ Đối tượng và phạm vi nghị luận ở đây là phân
tích cái xấu, tác hại của thói tự phụ và khuyên
mọi người không nên tự phụ
_ Khuynh hướng của đề là phủ định
_ Đề này đòi hỏi người viết phải giải thích rõ
thế nào là tính tự phụ, phân tích những tác hại
và biểu hiện của nó, phải có thái độ phê phán và
thói tự phụ khẳng địnhh sự khiêm tốn
Khi tìm hiểu đề cần xác định những vấn đề
gì?
Cho đề văn “chớ nên tự phụ”
Xác định luận điểm cho đề “chớ nên tự
phụ”?
_ Tự phụ là một thói xấu của con ngừời
_ Mọi người nên từ bỏ thói tự phụ và hãy rèn
luyện đức tính khiêm tốn
* Luận điểmchính thành các luận điểm phụ:
+ Tự phụ khiến bản thân con người không tự
biết mình
+ Tự phụ luôn đi kèm với thái độ coi thường,
khinh bỉ người khác
+ Tự phụ khiến bản thân bị mọi người chê trách
và xa lánh
Tìm luận cứ cho luận điểm trên?
_ Tự phụ là gì? – là đánh giá cao bản thân mình
_ Tác hại cùa tự phụ?
_ Tự phụ có hại cho ai?
_ Chọn dẫn chứng?
Xây dựng lập luận?
Có thể xây dựng lập luận theo 2 cách của SGK
Lập ý cho bài văn nghị luận phải làm như
thế nào?
Hãy tìm hiểu đề và cách lập ý cho đề bài
“sách lá người bạn lớn của con người”?
thành các luận điểm phụ, tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn
II.Luyện tập.
Tìm hiểu đề và lập ý “sách là người bạn lớn của con người”
1 Tìm hiểu đề
_ Nêu lên ý nghĩa quan trọng của sách đối với con người
_ Đối tượng và phạm vi nghị luận là bàn về ích lợi của sách và thuyết phục mọi người có thói quen đọc sách _ Khuynh hướng tư tưởng của đề là khẳng định
_ Đòi hỏi người viết phải giải thích được “sách là gì”, phân tích và chứng minh ích lợi của việc đọc sách từ đó khẳng định “sách là người bạn lớn của con người” và nhắc nhở mọi người phải
có thái độ đúng đối với sách
2 Lập ý cho đề bài:
a Xác định luận điểm:
Khẳng định việc đọc sách là tốt, là cần thiết, không có gì để thay thế được
b Tìm luận cứ:
Dùng lí lẽ và dẫn chứng để xây dựng các ý sau:
_ Sách là kết tinh của nhân loại _ Sách là một kho tàng kiến thức phong phú, gần như vô tận, khám phá và chiếm lĩnh mọi lĩnh vực của đời sống
_ Sách đem lại cho con người lợi ích, thõa mãn nhu cầu hưởng thụ va phát triển tâm hồn, trí tuệ của con người
c Xây dựng lập luận
_Bắt đầu từ việc nêu lên lợi ích của việc đọc sách
_ Đi đến kết luận khẳng định “sách
là người bạn lớn của con người” và nhắc nhở mọi người có thói quen đọc sách
4.Củng cố
4.1 Đề văn nghị luận nêu ra vấn đề gì?
4.2 Tìm hiểu đề văn nghị luận là làm gì ?
4.3 Lập ý cho bài văn nghị luận là làm gì?
5 Dặn dò
Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
SGK trang