_ Cốm thứ quà riêng biệt của đất nước, thức dâng của những cánh đồng lúa,mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết. _ Dùng cốm làm lễ vật siêu tết thật thích hợp[r]
Trang 1MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
I Mục đích yêu cầu:
Giúp HS:
_ Cảm nhận được phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa một thứ quà độc đáo và giản dị của dân tộc
_ Thấy và chỉ ra được sự tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc trong lối văn tùy bút của
Thạch Lam
II Phương pháp và phương tiện dạy học
- Đàm thoại, diễn giảng
- SGK + SGV + giáo án
III Nội dung và phương pháp lên lớp
1 Ổn định lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
3 Giới thiệu bài mới
Hướng dẫn HS tìm hiểu Thạch Lam và
thể loại tùy bút.
Đọc và tìm hiểu chung về bài văn
Bài văn có thể phân thành mấy đoạn,
nội dung của mỗi đoạn?
Tác giả đã mở đầu bài viết về cốm
bằng những hình ảnh, chi tiết nào?
Những cảm giác, ấn tượng nào của
tác giả tạo nên tính biểu cảm cho
đoạn văn?
Nhưng để có hạt cốm còn cần đến
điều gì?
I Giới thiệu
_ Thạch Lam (1910 – 1942) sinh tại Hà Nội tên thật là Nguyện Tường Lân là nhà văn nổi tiếng Ông có sở trường về truyện ngắn và khai thác cảm giác con người
_ Tùy bút là một thể loại văn nghi chép những hình ảnh sự việc mà nhà văn quan sát,chứng kiến Nhưng tùy bút thiên vè biểu cảm,thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của tác giả trước hiện tượng và vấn đề của đời sống
II Bố cục
_ Đoạn 1: Từ đầu đến “chiếc thuyền rồng” từ hương thơm của lúa non gợi nhớ đến cốm những tinh túy của thiên nhiên và sự khéo léo của con người
_ Đoạn 2: “cốm là thứ quà riêng biệt …… kín đáo và nhã nhặn”; phát hiện và ca ngợi giá trị của cốm
_ Đoạn3: phần cònlại: bàn về sự hưởng thức cốm
III Phân tích
1 Hương thơm của lúa non gợi nhớ đến cồm
_ Hương thơm của lá sen trong làn gió mùa hạ lướt qua vừng sen của mặt hồ - gợi nhắc đến hương vị của cốm
_ Tác giả huy động nhiều cảm giác để cảm nhậnvề đối tượng, đặc biệt là khứu giác để cảm nhận hương tơm thanh khiết củacánh đồng lúa
Trang 2Để có hạt cốm còn cần đến công sức và
sự khéo léo của con người
Thạch Lam không miêu tả kỉ thuật hay
công việc làm cốm Mà chỉ cho biết đó
là cả một nghệ thuật với “một loạt cách
chế biến” Tác giả tập trung miêu tả
những cô hàng cốm làng vòng với dấu
hiệu đặc biệt là đòn gánh …
Cốm có giá trị đặc sắc gì?
Tác giả nhận xét như thế nào về tục lệ
dùng hồng, làm đồ siêu tết của nhan
dân ta?
Sự hòa hợp tương ứng ấy được phân
tích trên những phương diện nào?
Tác giả bình luận, phê phán thói
chuộng ngoại, bắt trước người ngoài
những kẻ giàu có, vô học, không biết
hưởng thức và trân trọng những sản vật
cao quý kín đáo và nhã nhặn của
truyền thống dân tộc ta
Tác giả bàn về sự hưởng thức cốm
như thế nào?
2 Ca ngợi giá trị của cốm
_ Cốm thứ quà riêng biệt của đất nước, thức dâng của những cánh đồng lúa,mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết
_ Dùng cốm làm lễ vật siêu tết thật thích hợp và có ý vị sâu xa Thứ lễ vật ấy sánh cùng quả hồng – hòa hợp, tốt đối – biểu trưng cho sự gắn bó, hài hòa trong tình duyên đôi lứa
+ Màu sắc: sắc của hồng – màu ngọc lựu già và cốm – màu ngọc thạch
+ Hương vị: thanh đạm, ngọt sắc
3 Sự hưởng thức cốm
Ăn cốm là sự hưởng thức nhiều giá trị được kết tinh, đấy chính là cái nhìn văn hóa trong ẩm thực cho nên hãy nhẹ nhàng, trân trọng
IV Kết luận
“Cốm là thứ quà riêng biệt của đất nước là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ” Bằng ngòi bút tinh tế, nhạy cảm và tấm lòng trân trọng, tác giả đã phát hiện được nét đẹp văn hóa dân tộc trong thứ sản vật giản dị mà đặc sắc ấy
4 Củng cố: 2 phút
4.1.Cốm có giá trị đặc sắc gì?
4.2 Tác giả nhận xét như thế nào về tục lệ dùng hồng, làm đồ siêu tết của nhan
dân ta?
4.3 Tác giả bàn về sự hưởng thức cốm như thế nào?
5 Dặn dò:1 phút
Học thuộc bài cũ, đọc soạn trước bài mới “Chơi chữ” SGK trang