Bài văn nêu tư tưởng: mỗi người phải biết học tập những điều cơ bản nhất thì mới trở nên tài giỏi, thành đạt. Tư tưởng thể hiện ở những luận điểm _ Ít người biết học cho thành tài (câu[r]
Trang 1BỐ CỤC VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG BÀI
VĂN NGHỊ LUẬN
I.Mục đích yêu cầu
Giúp HS:
_ Biết cách lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận
_ Nắm được mối quan hệ giữa bố cục và phương pháp lập luận của bài văn nghị
luận
II.Phương pháp và phương tiện dạy học.
_ Đàm thoại + diễn giảng
_ SGK + SGV + giáo án
III.Nội dung và phương pháp lên lớp.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
2.1 Thế nào là câu đặc biệt?
2.2 Câu đặc biệt có tác dụng gì?
3 Giới thiệu bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung lưu bảng
HS đọc bài “tinh thần yêu nước của
nhân dân ta” và trả lời câu hỏi SGK
trang 30
Bài văn có mấy phần?Mỗi phần có mấy
đoạn? Mỗi đoạn có những luận điểm
nào?
Bài văn gồm có 3 phần:
a ĐVĐ: 3 câu
_ Câu 1: nêu vấn đề trực tiếp
_ Câu 2: khẳng định giá trị vấn đề
_ Câu 3: so sánh, mở rộng và xác định
phạm vi của vấn đề trong các cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm
b GQVĐ: chứng minh truyền thống yêu
nước anh hùng của dân tộc
* Trong quá khứ lịch sử (3 câu)
_ Câu 1: giới thiệu khái quát và chuyển
ý
_ Câu 2: liệt kê dẫn chứng, xác định tình
cảm, thái độ
_ Câu 3: xác định tình cảm, thái độ ghi
nhớ công lao
* Trong cuộc K/C chống Pháp hiện tại
_Câu 1: khái quát và chuyển ý
_ Câu 2, 3, 4: liệt kê dẫn chứng
Theo các mặt khác nhau, két nối bằng
các cặp quan hệ từ: từ đến
_ Câu 5: khái quát nhận định, đánh giá
c KTVĐ:
_ Câu 1: so sánh khái quát giá trị tinh thần
I.Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận.
_ Bố cục của văn nghị luận có 3 phần: + Mở bài: nêu vấn đề có ý nghĩa đối với đời sống xã hội (luận điểm xuất phát, tổng quát)
+ Thân bài: trình bày nội dung chủ yếu của bài (có thể có nhiều đoạn nhỏ, mỗi đoạn
có một kuận điểm phụ)
+ Kết bài: nêu kết luận nhằm khẳng định
tư tưởng, thái độ, quan điểm của bài
_ Để xác lập luận điểm trong từng phần và mối quan hệ giữa các phần, người ta có thể sử dụng các phương pháp lập luận khác nhau như: suy luận như quả, suy lyận tương đồng
Trang 2yêu nước.
_ Câu 2, 3: hai biểu hiện khác nhau của
tinh thần yêu nước
_ Câu 4: xác định nhiệm vụ và bổn phận
của chúng ta
Để có 15 câu tác giả đã sử dụng một câu
nêu vấn đề và 13 câu làm rõ vấn đề
* Đó chính là bố cục và lập luận
Cho biết các phương pháp lập luận có
trong bài?
Hàng ngang 1: quan hệ nhân quả
Hàng ngang 2: quan hệ nhân quả
Hàng ngang 3: tổng _ phân _ hợp
Hàng ngang 4: suy luận tương đồng
Hàng dọc 1: suy luận tương đồng theo
tác giả
Hàng dọc 2: suy luận tương đồng
Hàng dọc 3: quan hệ nhân quả so sánh
suy lí
Mỗi quan hệ giữa bố cục và lập luận đã
tạo thành mạng lưới liên lết của văn bản
nghị luận trong đó phương pháp lập luận là
chất keo gắn bó các phần, các ý giữa bố
cục
Bố cục gồm mấy phần? nhiệm vụ của
từng phần?
Để xác định lập luận và nối kết các phần
người viết cần sử dụng gì?
Đọc bài văn và trả lời câu hỏi SGK
trang 32?
II.Luyện tập.
Bài tập
a Bài văn nêu tư tưởng: mỗi người phải biết học tập những điều cơ bản nhất thì mới trở nên tài giỏi, thành đạt
Tư tưởng thể hiện ở những luận điểm _ Ít người biết học cho thành tài (câu đầu mang luận điểm này)
_ Chỉ có chịu khó học tập những điều
cơ bản mới có thể thành tài (câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh X)
b Bố cục gồm 3 phần:
_ Mở bài: Câu dầu “ Ở đời có nhiều người đi học, nhưng ít ai biết học cho thành tài”
_ Thân bài: Danh hoa Phục Hưng + Câu chuyện Đơ vanh _ Xi vẽ tứng đóng vai trò minh họa cho luận đểm chính
+ Phép lập luận là suy luận nhân quả _ Kết bài: Phần còn lại
+ Phép lập luận suy luận cụ thể - khái quát + Kết hợp suy luận nhân quả Nhân là cách học, quả là thành công
4.Củng cố
4.1.Bài văn nghị luận có mấy phần?
4.2 Cho biết mỗi phần nêu vấn đề gì?
5.Dặn dò
Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “luyện tập về phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận” SGK trang