Phần đầu 18 câu phần sau 5 câu, 18 câu đầu tạo nên nền tảng vững chắc cho ước mơ cao cả, tư tưởng nhân đạo sâu sắc được thể hiện trực tiếp ở cuối bài.. GV hướng dẫn HS phát hiện tron[r]
Trang 1BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
Đỗ Phủ
I Mục đích yêu cầu:
Giúp HS:
_ Cảm nhận được tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ
_ Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ
trữ tình
II Phương pháp và phương tiện dạy học
- Đàm thoại, diễn giảng
- SGK + SGV + giáo án
III Nội dung và phương pháp lên lớp
1 Ổn định lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút.
2.1 Nhắc lại các bước làm văn biểu cảm
3 Giới thiệu bài mới
GV gọi HS đọc SGK trang 132 phần
tiểu dẫn.
Em hãt cho biết vài nét về tác giả Đỗ
Phủ?
GV gọi HS đọc bài thơ và giới thiệu
về bài thơ?
Bài thơ chia theo bố cục mấy phần?
Ngoài ra bài thơ còn có thể chia bố
cục làm 2 phần Phần đầu 18 câu phần
sau 5 câu, 18 câu đầu tạo nên nền tảng
vững chắc cho ước mơ cao cả, tư tưởng
nhân đạo sâu sắc được thể hiện trực tiếp
ở cuối bài
GV hướng dẫn HS phát hiện trong bài
có 3 đoạn điều 5 câu.Đây là hiện tượng
hiếm thấy trong thơ cổ thể Trung Quốc
Hầu hết các câu trong đoạn thơ cuối
điều dài hơn 7 chữ hiện tượng hiếm
thấy trong thơ cổ thể Trung Quốc
Nhà thơ không bị công thức gò bó.Mỗi
I Giới thiệu.
_ Đỗ Phủ (712 – 770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc, tự là Tử Mĩ hiệu Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Nam
_ “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” được viết theo loại cổ thể, là bài thơ nổi tiếng của Đỗ Phủ
II Bố cục.
_ Phần 1: từ đầu đến vào mương sa: tả cảnh gió thu cuốn các mấy lớp tranh của tác giả
_ Phần 2: trẻ con thôn Nam ……… lòng ấm ức”: kể việc trẻ con cắp tranh đi tuốt vào lũy tre _ Phần 3: “giây lát …… sao cho trót”: tả nỗi khổ của gia đình Đỗ Phủ trong đêm mưa
_ Phần 4: “Ước nhà rộng……… chết rét cũng được”: biểu hiện ước mơ cao cả của nhà thơ
Trang 2đoạn cần bao nhiêu câu,mỗi đoạn cần
bao nhiêu chữ gieo vần trắc hay vần
bằng và gieo như thế nào… tất cả điều
do nhu cầu diễn đạt quyết định
Phần 1: miêu tả thế gió mạnh cuốn
bay hết lớp tranh này đến lớp tranh khác
tranh bay theo gió qua bên kia sông rải
rác khó mà thu lại
Phần 1 tác giả sử dụng phương thức
nào?
Thái độ nhà thơ ra sao khi bị cướp
giật?
Phần 2: nhà thơ tức giận trước hành
động cướp giật các lớp tranh của lũ trẻ
con thôn Nam
“Quay về chống gậy lòng ấm ức”
Phần 2 tác giả sử dụng phương thức
nào?
Khi mái nhà tranh bị cuốn gia đình
tác giả sống ra sao?
Phần 3: miêu tả tình trạng khốn khổ
của Đỗ Phủ khi nhà bị phá nát lại bị
mưa suốt đêm tình cảnh ảm đạm của
nhà thơ
Sau khi trãi qua đêm mưa nhà thơ có
ước gì không?
Phần 4: nhà thơ nghĩ đến loạn (loạn
An – Sử) ao ước có cuộc sống thanh
bình
Nỗi khổ nào của nhà thơ được đề cập
trong bài?
Gỉa sử bài thơ không có 5 dòng thơ
cuối thì bài thơ vẫn hay với giá trị biểu
cảm chân thực của nó
Tuy nhiên nhờ có 5 dòng thơ cuối cho
thấy tấm lòng cao cả của nhà thơ nâng
cao tầm tư tưởng và nhiều phẩm chất
quí giá cho con người
GV hướng dẫn HS phân tích 3 câu
đầu.
Nhà thơ có mơ ước gì?
Nếu mơ ước thành sự thật tác giả sẵn
II Đọc hiểu.
1 Các phương thức diễn đạt ở mỗi phần trong bài thơ.
_ Phần 1: miêu tả kết hợp tự sự
_ Phần 2: tự sự kết hợp miêu tả
_ Phần 3: miêu tả kết hợp biểu cảm
_ Phần 4: biểu cảm trực tiếp
2 Nỗi khổ của nhà thơ.
_ Mất mát về của cài + Gió thu thổi phá hư nhà
+ Bị ước lạnh trong đêm mưa dai dẳng _ Nỗi đau về tinh thần và nhân tình thế thái + Lo lắng vì loạn lạc
+ Cuộc sống cùng cực đã làm thay đổi tính cách trẻ con
3 Tình cảm cao quí của nhà thơ.
_ Đỗ Phủ mơ ước có “ngôi nhà rộng muôn ngàn gian” cho mọi người hân hoan vui sướng
_ Nhà thơ sẵn sàng hi sinh vì hạnh phúc chung của mọi người “lều ta nát chụi chết rét cũng được”
Trang 3sàng chấp nhận điều gì?
Qua mơ ước đó cho thấy tác giả là
người ra sao?
Ước mơ thể hiện tấm lòng vị tha chan chứa tinh thần nhân đạo sâu sắc của nhà thơ
III Kết luận.
Ghi nhớ SGK trang 134
4 Củng cố: 2
4.1 Nỗi khổ nào của nhà thơ được đề cập trong bài?
4.2 Nhà thơ có mơ ước gì?
4.3 Nếu mơ ước thành sự thật tác giả sẵn sàng chấp nhận điều gì?
4.4 Qua mơ ước đó cho thấy tác giả là người ra sao?
5 Dặn dò:1 phút
Học thuộc bài cũ, đọc soạn trước bài mới “Từ đồng âm” SGK trang 135