Thực ra đây là một biểu hiện tâm lí dễ gặp ở mọi người, nhất là ở tuổi thiếu niên, đó là lòng tự ái và mặc cảm, tự ti khi thấy ở người khác có tài năng nổi bật?. Hướng dẫn học ở nhà :.[r]
Trang 1BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
(Tạ Duy Anh)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Tình cảm của người em có tài năng đối với người anh.
- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính
2 Kĩ năng: - Đọc diễn cảm - Hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có
yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm lí nhân vật
- Kể lại được truyện
3 Thái độ: - Giáo dục tình cảm gia đình yêu thương gắn bó.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Đọc và nghiên cứu văn bản.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Văn bản '' Sông nước Cà Mau miêu tả cảnh gì?
- Trình tự miêu tả như thế nào? Em hiểu gì về cảnh sông nước Cà Mau?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Hướng dẫn tìm hiểu chung
- HS: Đọc chú thích SGK
? Em hiểu gì về TG Tạ Duy Anh?
- HS trình bày
- GV nhận xét, bố sung
- GV giới thiệu thêm về sự nghiệp sáng
tác văn chương của ông
? Em hãy nêu hiểu biết của em về tác
phẩm?
- HS: Trả lời
- GV: Hướng dẫn đọc -> Đọc mẫu một
đoạn -> HS đọc tiếp -> GV nhận xét
- GV: Giải thích một số từ khó
? Truyện được kể bằng lời của nhân vật
nào? Tác dụng của nó?
- HS: Trả lời
? Theo em văn bản chia làm mấy phần?
Nội dung của từng phần?
- HS: P1: Từ đầu “là được” giới thiệu
về nhân vật người em
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả: SGK
2 Tác phẩm: SGK
3 Đọc và tìm hiểu chú thích
4 Bố cục, thể loại
a Bố cục: 4 phần
Trang 2P2: Người em bí mật vẽ, tài năng được
phát hiện (tiếp theo tài năng)
P3: Tâm trạng thái độ của người anh
(tiếp theo chọc tức tôi)
P4: Đi thi đoạt giải, người anh hối hận
(còn lại)
? Thể loại văn chủ yếu của tác phẩm
này là gì?
- HS: Thảo luận -> Trả lời:
HĐ 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản
? Truyện xoay quanh hai nhân vật
người anh và em gái Ai là nhân vật
chính?
- HS: cả hai
? Nhân vật người anh được miêu tả chủ
yếu ở đời sống tâm trạng theo dõi
truyện, em thấy tâm trạng người anh
diễn biến qua các thời điểm nào?
- HS 5 thời điểm: khi phát hiện em chế
thuốc vẽ Khi tài năng hội hoạ của em
được phát hiện Khi lén xem những
bức tranh Khi tranh của em đoạt giải
Khi đứng trước bức tranh của em trong
phòng trưng bày
? Khi phát hiện em gái chế thuốc vẽ từ
nhọ nồi, người anh nghĩ gì? Tìm câu
văn?
- HS: “Trời ạ! Thì ra nó chế thuốc vẽ”
? Ý nghĩ ấy đã nói lên thái độ gì của
người anh đối với em?
- HS: Ngạc nhiên, xem thường
GV giảng: Thái độ này còn thể hiện ở
việc đặt tên em là Meò, ở việc bí mật
theo dõi việc làm của em và ở giọng
điệu kẻ cả khi kể về em
? Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của
Kiều Phương, ai cũng vui duy chỉ có
người anh là buồn Vì sao?
- HS: Vì thấy mình bất tài, bị đẩy ra
ngoài, bị cả nhà quên lãng
? Với tâm trạng ấy, người anh xử xự
với em gái như thế nào?
- HS: Không thể thân, hay gắt gỏng
b Thể loại: Tự sự
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Nhân vật người anh
a Thái độ thường ngày đối với em gái:
Thái độ coi thường, kẻ cả
b Khi tài năng của Mèo được phát hiện:
- Thấy mình bất tài
- Hay gắt gỏng
Trang 3? Người anh còn có hành động gì nữa?
- HS: Xem tâm trạng của em
? Tại sao sau khi xem tranh, người anh
lại lén trút một tiếng thở dài?
- HS: Vì thấy em có tài thật, còn mình
thì kém cỏi, vô dụng
? Tóm lại, tâm trạng người anh lúc này
như thế nào?
? Còn nhận ra tính xấu nào ở người
anh?
- HS: ích kỉ, ghen tị
GV Bình: Sự ích kỉ ấy còn thể hiện ở
hành động “đẩy em ra” khi em bộc lộ
tình cảm vui mừng và muốn chung vui
cùng anh Thực ra đây là một biểu hiện
tâm lí dễ gặp ở mọi người, nhất là ở
tuổi thiếu niên, đó là lòng tự ái và mặc
cảm, tự ti khi thấy ở người khác có tài
năng nổi bật Ngòi bút tinh tế của nhà
văn đã khám phá và miêu tả rất thành
công nét tâm lý ấy
- Thở dài
Tâm trạng: buồn, bực bội, khó chịu vì ghen tị với người hơn mình
3 Củng cố
- Em có cảm nhận ntn về nhân vật người anh?
4 Hướng dẫn học ở nhà :
- Đọc kĩ truyện, nhớ những sự việc chính, kể tóm tắt được truyện
- Soạn tiếp phần còn lại giờ sau học tiếp