- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản: quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả.. Thái độ: - Có ý thức vận dụng được những thao tác cơ bản trê[r]
Trang 1QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT
TRONG VĂN MIÊU TẢ
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Vai trò, tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét
trong văn miêu tả
2 Kĩ năng: - Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả.
- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản: quan sát, tưởng
tượng, so sánh, nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả
3 Thái độ: - Có ý thức vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong
đọc và viết bài văn khi miêu tả
II Chuẩn bị:
1 GV: - Phiếu học tập.
2 HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là văn miêu tả?
- Kiểm tra bài tập về nhà?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1: Giới thiệu các thao tác cơ bản
trong khi miêu tả
- HS đọc 3 đoạn văn SGK
- GV chia lớp làm 3 nhóm thảo luận
- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1: Thảo luận ý a
+ Nhóm 2: thảo luận ý b
+ Nhóm 3: Thảo luận ý c
- GV phát phiếu học tập
- HS thảo luận (4')
- HS: Các nhóm trình bày kết quả
Nhóm 1:
? Đoạn văn 1 giúp em hình dung được
những đặc điểm gì nổi bật?
? Điều đó được thể hiện qua những từ
I
QUAN SÁT TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
1 Các đoạn văn :
2 Nhận xét :
a Đoạn văn 1: Tái hiện hình ảnh ốm yếu, tội nghiệp của Dế Choắt
- Thể hiện qua từ ngữ: người gầy gò, dài
Trang 2ngữ nào?
? Để viết được như vậy người viết phải
có năng lực gì?
(phải quan sát, tưởng tượng, so sánh)
? Tìm những câu văn có sự so sánh,
tưởng tượng trong đoạn văn 1? sự so
sánh ấy có gì độc đáo?
-> Nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận
Nhóm 2:
? Đoạn văn 2 giúp em hình dung được
những đặc điểm gì nổi bật?
? Đoạn đó được thể hiện qua những
câu, từ ngữ nào?
? Em hãy tìm những câu văn so sánh,
liên tưởng?
Nhóm 3:
? Đoạn văn 3 giúp em hình dung được
những đặc điểm gì?
? Điều đó được thể hiện qua những câu,
từ ngữ nào?
? Tìm những câu văn có sự liên tưởng,
so sánh?
GV giảng: Để tả sự vật, phong cảnh,
người viết cần biết quan sát, tưởng
tượng, so sánh và đưa ra lời nhận xét,
đây là thao tác khi miêu tả Có kết hợp
tốt thì mới tạo sự sinh động, giầu hình
tượng, thú vị
- HS đọc đoạn văn 3 SGK
? Em hãy tìm những chữ bị lược bỏ
trong đoạn văn 3 và so sánh với đoạn
văn 2?
- HS: ầm ầm, như thác, nhô lên hụp
lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện; cánh chỉ ngắn củn, hở cả mạng sườn…
- Những câu văn có sự liên tưởng, so sánh:
+ vẻ gầy gò gã nghiện thuốc phiện-> gợi
sự quá gầy, ốm yếu, tội nghiệp
+ Đôi cánh ngắn người cởi trần mặc áo gi lê
b Đoạn văn 2: Đặc tả cảnh đẹp thơ mộng, mênh mông hùng vĩ của sông nước Cà Mau
- Những câu văn so sánh, liên tưởng: + "nước ầm ầm… sóng trắng"
+ "rừng đước dựng lên cao… vô tận"
c Đoạn văn 3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sống của cây gạo vào mùa xuân
(cây gạo sừng sững.… hàng ngàn chào mào, sáo sậu )
- Những câu văn so sánh, liên tưởng:
"Cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ"
Trang 3xuống như người bơi ếch, như hai …vô
tận
? Những từ bị bỏ đi có ảnh hưởng gì
đến đoạn văn miêu tả này?
- HS: Mất đi hình ảnh liên tưởng thú vị
? Vậy để có được bài văn miêu tả hay,
thú vị, sinh động, yêu cầu người viết
phải làm những gì?
- HS đọc ghi nhớ
* Ghi nhớ: SGK/28
3 Củng cố :
- Muốn miêu tả, người ta phải có những thao tác nào?
- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét có tác dụng gì?
4 Hướng dẫn học ở nhà :
- Học phần ghi nhớ SGK
- Vận dụng kiến thức về quan sát, tưởng tượng, nhận xét và so sánh vào làm các bài tập trong SGK Tr 28, 29 Giờ sau luyện tập