- Hoàn chỉnh phép so sánh trong một số thành ngữ quen thuộc.[r]
Trang 1SO SÁNH
I Mục tiêu :
1 Kiến thức: - Cấu tạo của phép tu từ so sánh.
- Các kiểu so sánh thường gặp
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong đoạn trích
2 Kĩ năng: - Nhận diện được phép so sánh.
- Nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn
bản, chỉ ra được các kiểu so sánh đó
3 Thái độ: - Học sinh có ý thức sử dụng so sánh để đặt câu, tạo lập văn
bản
II Chuẩn bị :
1 GV: - Bảng phụ ghi ví dụ phần I, II và bài tập 2.
2 HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là phó từ? có mấy loại phó từ? cho ví dụ?
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ1 : HDHS tìm hiểu KN So sánh
- GV treo bảng phụ -> HS đọc ví dụ
? Hãy xác định các cụm từ chứa hình
ảnh so sánh?
? Trong các ví dụ đó, có sự vật nào
được so sánh?
- HS: Trả lời
? Vì sao có thể so sánh như vậy?
? So sánh các sự vật, sự việc với nhau
như vậy để làm gì?
- HS: Trả lời
- HS đọc câu 3 SGK: "Con mèo vằn
vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét
mặt lại vô cùng dễ mến."
? So sánh câu văn này với câu văn
trên?
? Qua xét các ví dụ, em hiểu thế nào là
so sánh? Lấy thêm VD? (Đường vô )
- HS đọc ghi nhớ SGK Tr 24
HĐ2: HDHS tìm hiểu cấu tạo của
phép so sánh:
I.
1 Ví dụ
2 Nhận xét :
- Các sự vật được so sánh: + Trẻ em - búp trên cành
+ Rừng đước - hai dãy trường thành vô tận
-> Vì chúng có đặc điểm giống nhau ->Tăng sức gợi cảm
* Ghi nhớ: SGK Tr 24
II
Trang 2- HS chép vào vở bảng cấu tạo của
phép so sánh và điền các so sánh đã tìm
được ở phần 1 vào bảng
? Nêu thêm các từ so sánh mà em biết?
- HS: tựa, tựa như, bằng
? Phép so sánh có mấy yếu tố?
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ sgk Tr 25
? Cấu tạo của phép so sánh trong các
câu có gì đặc biệt?
- HS: câu a: vắng từ ngữ chỉ phương
diện so sánh, từ so sánh.
câu b: Từ so sánh và vế B đảo trước
vế A.
- HS đọc phần ghi nhớ SGK Tr25
- GV nhấn mạnh phép so sánh, cấu tạo
của phép so sánh
HĐ3: HDHS luyện tập
- HS đọc yêu cầu BT 1
- GV chia 4 nhóm thảo luận
- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1- 3: Thảo luận ý a
+ Nhóm 2- 4 Thảo luận ý b
- HS: Đại diện nhóm trình bày kết quả
-> Nhóm khác nhận xét- GV nhận xét,
kết luận
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV treo bảng phụ, gọi học sinh lên
điền vào chỗ trống
- HS khác nhận xét
- GV kết luận
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV chia lớp làm 2 nhóm và giao
nhiệm vụ cho từng nhóm
+ Nhóm 1: Tìm các câu văn có sử dụng
(Sự vật được so sánh)
diện so sánh
so sánh
(Sự vật dùng để
so sánh) -Trẻ em
- Rừng đước
dựng lên, cao ngất
như như
búp trên cành hai dãy trường thành
- Phép so sánh có cấu tạo đầy đủ gồm 4 yếu tố (VD b)
->Khi sử dụng có thể lược bỏ một số yếu
tố trong phép so sánh
* Ghi nhớ: SGK/28
III LUYỆN TẬP Bài tập 1
a So sánh đồng loại.
- Thầy thuốc như mẹ hiền
- Núi tiếp núi như bức tường thành
b So sánh khác loại.
- Mẹ già như chuối chín cây
- Sự nghiệp của chúng ta như rừng cây đang lên
Bài tập 2
- Khỏe như vâm (voi, hùm, trâu )
- Đen như bồ hóng (củ súng, tam thất, than )
- Trắng như bông (tuyết, trứng gà bóc )
- Cao như núi ( ) Bài tập 3
* "Bài học đường đời đầu tiên"
- Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua
Trang 3phép so sánh trong bài "Bài học đường
đời đầu tiên"
+ Nhóm 2: Tìm các câu văn có sử dụng
phép so sánh trong bài "Sông nước Cà
Mau”
- GV: Phát phiếu học tập - HS làm bài
vào phiếu
- HS: Đại diện nhóm trình bày kết quả
- GV nhận xét, kết luận
- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai….như hai lưỡi liềm máy làm việc
- Cái chàng Dế Choắt…thuốc phiện
* Bài "Sông nước Cà Mau"
- Càng đổ gần về hướng… như mạng nhện
- ở đó tụ tập không biết cơ man… đám mây nhỏ
3 Củng cố:
- Thế nào là so sánh? công dụng của so sánh?
- So sánh có cấu tạo như thế nào?
4 Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Nắm chắc thế nào là so sánh và cấu tạo của so sánh
- Tìm VD về so sánh đồng loại và so sánh khác loại
- Hoàn chỉnh phép so sánh trong một số thành ngữ quen thuộc
- Làm bài tập 4 SGK Tr 26
- Đọc và nghiên cứu bài " Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét
trong bài văn miêu tả".