- Ca ngợi phẩm chất cao quý của người thầy thuốc, không chỉ tài chữa bệnh mà quan trọng hơn phải có lòng thương yêu và quyết tâm cứu sống người bệnh.... hôm nay không.[r]
Trang 1THẦY THUỐC GIỎI CỐT NHẤT Ở TẤM LÒNG
( Hồ Nguyên Trừng)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Phẩm chất cao đẹp của vị Thái y lệnh.
- Đặc điểm nghệ thuật của tác phẩm truyện trung đại: Gần với kí
ghi chép sự việc
- Truyện nêu cao gương sáng của một bậc lương y chân chính
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu văn bản truyện trung đại
- Phân tích được các sự kiện trong truyện
- Kể lại truyện
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh tinh thần kính phục nhân cách trong sáng
cao thượng của những người hết lòng phục vụ nhân dân
II Chuẩn bị:
1 GV: - Đọc thêm truyện trung đại Việt Nam.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Kể các sự việc chính trong truyện “Mẹ hiện dạy con”
- Nhận xét về cách dạy con của bà mẹ
2 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tìm hiểu về tác giả
- HS đọc chú thích *
- GV giảng: Nam Ông mộng lục - Nam
Ông là tên hiệu - bút danh của tác giả
Tập truyện kí được viết bằng chữ Hán
trong thời gian Hồ Nguyên Trừng sống
lưu vong ở TQ
HĐ 2: Tìm hiểu chung
- GV đọc mẫu
- HS đọc tiếp
? Truyện có thể phân đoạn ntn? Nêu ND
từng đoạn?
- HS: Chia bố cục
I TÌM HIỂU CHUNG ( 4’)
* Hồ Nguyên Trừng
- Nam ông mộng lục - Viết trong thời gian sống ở TQ
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc - tìm hiểu chú thích
2 Bố cục: 3 đoạn
* Mở truyện: từ đầu đến “trọng vọng” Giới thiệu mấy nét về tên họ, chức vụ công đức của cụ lương y
* Thân truyện: tiếp đến lòng ta mong mỏi Diễn biến của câu chuyện qua một tình huống gây cấn thử thách
* Kết truyện:
Trang 2HĐ 3: Tìm hiểu văn bản
? Nhân vật thái y lệnh được giới
thiệu qua những nét đáng chú ý nào về
tiểu sử?
- HS: Có nghề gia truyền, là thầy thuốc
trông coi việc chữa bệnh trong cung vua
(Thái y)
? Điều đó cho thấy thầy là người có địa
vị cao, là lương y giỏi Tuy nhiên, người
đương thời trọng vọng thầy chủ yếu vì lí
do gì? chi tiết nào nói rõ điều đó?
- HS: Trả lời
? Những chi tiết đó nói lên phẩm chất gì
của người thầy thuốc?
GV bình: Chỉ bằng vài lời giới thiệu hết
sức ngắn gọn, tác giả đã cho người đọc
hiểu hết công đức của bậc lương y
Không một chút nề hà, không nảy may
vụ lợi, người thầy thuốc đã dốc toàn tâm
toàn ý toàn lực đi cứu người Cũng bởi
công đức ấy mà thầy được muôn người
trọng vọng, muôn đời nhớ ơn Lời giới
thiệu khái quát đó cũng là lời dẫn đưa
người đọc vào câu chuyện loé sáng nhất
về y đức của ông
? Tấm lòng người thầy thuốc bộc lộ rõ
nhất trong một tình huống đặc biệt Đó là
tình huống nào?
- HS: Phải lựa chọn: chữa bệnh cho dân
nghèo hay khám bệnh cho bậc quý nhân
theo lệnh nhà vua
? Thầy thuốc họ Phạm đã quyết định thế
nào? vì sao ngài quyết định như thế?
- HS: Trị bệnh cứu người trước vì biết
mạng sống của con người này trông cậy
vào mình
? Làm như thế người thầy thuốc sẽ mắc
tội gì với vua?
- HS: Tội chết, như lời quan trung sứ nói:
“Phận làm tôi… chăng?”
Hạnh phúc chân chính lâu dài của gd lương y
III TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Công đức của bậc lương y:
- Đem hết của cải mua thuốc tốt, tích trữ thóc gạo… để cứu người
- Không né tránh dù bệnh tình hiểm nghèo
- Dựng nhà để chữa trị cho những kẻ khốn cùng, đói khát
=> Có tài trị bệnh, có đức thương người
2 Hành động của bậc lương y:
- Chữa bệnh cho dân trước -> vào cung khám bệnh theo lệnh vua sau
- Chọn lựa: tính mạng của người bệnh và tính mạng bản thân chọn tính mạng
Trang 3? Em hiểu gì về người thầy thuốc qua
câu nói của ông: “Tôi có mắc tội cũng
không biết làm thế nào Nếu người kia
không được cứu sẽ chết trong khoảnh
khắc, chẳng biết trông vào đâu Tính
mệnh của tiểu thần còn trông cậy vào
Chúa thượng, may ra thoát Tội tôi xin
chịu”?
- HS: Bộc lộ nhân cách, bản lĩnh của ông
: quyền uy không thắng nổi y đức; đặt
mạng sống của người bệnh lên trên hết,
tin ở việc mình làm
GV bình: Tình huống gay go đặt ra thử
thách y đức và bản lĩnh của vị Thái y
lệnh Hành động ấy là minh chứng hùng
hồn nhất cho tấm lòng ngay thẳng, sạch
trong, hết lòng vì người bệnh của bậc
lương y Không phân biệt sang hèn, bất
chấp cả quyền uy của vua chúa hay thậm
chí cả tính mạng mình, hành động theo
lương tâm người thầy thuốc Lời nói của
ông thể hiện một thái độ vừa mềm mỏng
vừa cứng cỏi, vừa có lý, vừa có tình
? Trị bệnh cứu người trước, vào cung
khám bệnh sau, cách xử thế can đảm đó
của người thầy thuốc đã dẫn đến kết quả
gì?
- HS: Người bệnh được cứu sống, vua
gọi là “bậc lương y chân chính”
? Đọc lại hai câu trong đoạn cuối và suy
nghĩ xem vì sao tác giả lại kết thúc
truyện như vậy? Cách kết thúc đó (không
nói đến nhân vật mà nói đến con cháu
của ông) có đề cao được y đức của vị
Thái y lệnh không?
GV bình: Cách kết thúc này không chỉ
đề cao y đức của thái y họ Phạm mà còn
khẳng định quan niệm truyền thống của
nhân dân về thuyết nhân quả: ở hiền gặp
lành
? Truyện ca ngợi điều gì?
- HS: Rút ra ý nghĩa
? Y đức này có cần cho người thầy thuốc
người bệnh
=> Bậc lương y chân chính, giỏi về nghề nghiệp lại có lòng nhân đức vừa có tài vừa có tâm
3 Hạnh phúc của bậc lương y:
- Con cháu làm quan lương y, không để
sa sút nghiệp nhà
Tài đức của Thái y lệnh họ Phạm sống mãi vì được con cháu kế tục xứng đáng
4 Ý nghĩa của truyện:
- Ca ngợi phẩm chất cao quý của người thầy thuốc, không chỉ tài chữa bệnh mà quan trọng hơn phải có lòng thương yêu
và quyết tâm cứu sống người bệnh
Trang 4hôm nay không? Vì sao?
- HS: Rất cần, vì thời nào thầy thuốc giỏi
cũng cốt ở tấm lòng Lương y phải như
từ mẫu
? Nghệ thuật gì đã đem đến cho câu
chuyện sự hấp dẫn?
? Hiệu quả giáo dục của câu chuyện rất
cao, theo em là do cách viết như thế
nào?
- HS: Trả lời
- HS đọc phân ghi nhớ (SGK)
HĐ 4: Hướng dẫn luyện tập
? Theo em một lương y chân chính phải
ntn?
* Nghệ thuật:
- Khai thác tình huống mâu thuẫn để làm nổi rõ tính cách nhân vật
- Truyện dùng hình thức ghi chép người thật và việc thật nên có hiệu quả giáo dục trực tiếp
* Ghi nhớ SGK
IV LUYỆN TẬP (3’)
- Lương y chân chính phải vừa có tài năng , phải vừa có y đức
3 Củng cố ( 3’)
HS đọc phần đọc thêm
Nhắc lại ND chính của truyện
4 Hướng dẫn học ở nhà ( 2’)
Đọc lại truyện, nhớ những nét chính về nội dung và nghệ thuật của
truyện
- Kể lại truyện
- Đọc và tìm hiểu thêm về y đức
- Xem lại kiến thức vè Tiếng Việt đã học -> Giờ sau ôn tập