- Thống kê các danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật trong bài chính tả. - Đọc và nghiên cứu bài: Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự ..[r]
Trang 1DANH TỪ
I Mục tiêu: Giúp HS
1 Kiến thức: - Khái niệm của danh từ:
+ Nghĩa khái quát của danh từ
+ Đặc điểm ngữ pháp của danh từ (Khả năng kết hợp, chức vụ ngữ
pháp)
- Các loại danh từ
2 Kĩ năng: - Nhận biết danh từ trong văn bản.
- Phân biệt danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật
- Sử dụng danh từ để đặt câu
3 Thái độ: - Có ý thức trong cách dùng từ, đặt câu.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Đọc và nghiên cứu bài.
2.HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ
* Phát hiện và chữa các lỗi về dùng từ trong các câu sau:
a Hùng là một người rất cao ráo (Cao lớn)
b Bài toán này hắc búa thật (Hóc búa)
2 Các hoạt động dạy - học
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của danh
từ.
- HS đọc và hiểu VD
? Xác định danh từ trong cụm in đậm
trong câu?
- HS: Trả lời
? Trước và sau danh từ trong cụm danh
từ còn có những từ nào?
- HS: Trả lời
? Tìm các danh từ khác trong câu?
? Các danh từ này biểu thị ý nghĩa gì?
? Danh từ thường làm chức vụ gì trong
câu?
I ĐẶC ĐIỂM CỦA DANH TỪ (10’)
1 Ví dụ ( SGK)
2 Nhận xét
- Danh từ: con trâu
- Trước DT có từ “ba”-> chỉ số lượng
- Sau DT có từ “ấy” -> là chỉ từ
- Các DT khác: Vua, làng, gạo nếp, thúng
=> Biểu thị ý nghĩa chỉ người, vật, kn
- DT thường kết hợp với những từ chỉ số lượng đứng trước và chỉ từ đứng sau
Trang 2- HS: Đọc ghi nhớ
GV chốt: Danh từ là những từ chỉ
người, vật, hiện tượng, khái niệm
Danh từ kết hợp với số từ, chỉ trừ danh
từ làm CN trong câu
HĐ 2: Phân loai danh từ.
- HS đọc và nêu yêu cầu VD
? Nghĩa của từ in đậm có gì khác danh
từ đứng sau?
- HS: Trả lời
? Thay thế các từ in đậm = từ khác rồi
rút ra nhận xét
- Trường hợp nào thay đổi
- Trường hợp nào không thay đổi
? Vì sao có thể nói “3 thúng gạo rất
đầy” mà không thể nói “6 tạ thóc rất
nặng”?
GV chốt: có 2 loại DT: DT chỉ sự vật
DT chỉ đơn vị
- Danh từ chỉ đơn vị gồm 2 nhóm
+ Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên
- DT thường làm chủ ngữ trong câu
- DT làm VN khi có từ là đứng trước
* Ghi nhớ (SGK)
II DANH TỪ CHỈ ĐƠN VỊ VÀ DANH TỪ CHỈ SỰ VẬT (10’)
1 Ví dụ (SGK)
2 Nhận xét
* DT : - con , viên chỉ loại
- thúng, tạ chỉ đơn vị đo lường
- DT đứng sau: (trâu, gạo, quan, thóc) chỉ sự vật, người
* Trường hợp không thay đổi: danh từ chỉ loại, chỉ đơn vị tự nhiên
+ Thay con bằng chú, bác + Thay viên bằng tên, ông -> Đơn vị tính, đếm, đo lường không thay đổi vì các từ này không chỉ số đo, số đếm (đơn vị tự nhiên)
- Trường hợp thay đổi: danh từ chỉ đơn vị đo lường, quy ước
VD: + Thay thúng = rổ, rá, bồ + Thay tấn = tạ, cân -> đơn vị đo lường
sẽ thay đổi
* Nói 3 thúng gạo rất đầy được vì thúng là danh từ chỉ số lượng ước phỏng nên nó có thể được miêu tả bổ sung về số lượng
- Không thê nói “6 tạ thóc rất nặng” vì khi
sự vật đã được tính, đếm đo lường chính xác
Trang 3+ Danh từ chỉ đơn vị quy ước.
+ DT chỉ đơn vị quy ước gồm:
Quy ước chính xác
Quy ước ước chừng
- HS đọc ghi nhớ
HĐ 3: Hướng dẫn luyện tập.
- HS: Đọc và nêu yêu cầu
? Liệt kê danh từ chỉ sự vật em biết và
tự đặt câu:
- HS: Đọc và nêu yêu cầu
? Tìm danh từ chuyên đứng trước DT
chỉ người và chuyên đứng trước DT chỉ
vật
? Liệt kê danh từ chỉ đơn vị quy ước
chính xác, danh từ đơn vị quy ước ước
chừng
= đơn vị quy ước thì nó không thể được miêu
tả về lượng
* Ghi nhớ (SGK) 15’
III LUYỆN TẬP.
Bài 1
* Danh từ: Đất, trời, cây, người, lợn, gà, công nhân, giáo viên, bác sĩ, học sinh
* Đặt câu:
- Tôi là học sinh lớp 6
- Bác sĩ đang khám bệnh cho em bé
Bài 2:
- DT đứng trước DT chỉ người
+ Ông, bà, cô, chú, bác, chị, ngài, viên, vị + Cái, con, tấm, bức, quyển
Bài 3:
- Mét, tạ, phân, li, kg, gam (chính xác)
- Mở, đoạn, nắm, bỏ (ước chừng)
3 Củng cố (3’):
- Nêu đặc điểm của DT, chỉ rõ sự phân loại DT
- BT: thay từ lá trong lá thư bằng các từ: Bức, chiếc, cái, và giới thiệu
rõ ý nghĩa từng tổ hợp từ
4 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Xem lại nội dung bài
- Đặt câu và xác định chức năng ngữ pháp của danh từ trong câu
- Luyện viết chính tả một đoạn truyện đã học
- Thống kê các danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật trong bài
chính tả
- Đọc và nghiên cứu bài: Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự.