GV chốt : Niêu cơm cùng lời thách đố của Thạch Sanh và sự thất bại của giặc chứng tỏ khả năng phi thường của nhân dân ta, thể hiện lòng nhân đạo của nhân dân.. Em có nhận xét gì về kết t[r]
Trang 1THẠCH SANH
( cổ tích)
I Mục tiêu: Giúp HS.
1 Kiến thức: - Sơ giản về thể loại truyện cổ tích.
- Nhóm truyện cổ tích ca ngợi người dũng sĩ
- Niềm tin thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân
gian và nghệ thuật tự sự dân gian của truyện cổ tích Thạch Sanh.
2 Kĩ năng: - Bước đầu biết cách đọc - hiểu văn bản truyện cổ tích theo
đặc trưng thể loại
- Bước đầu biết trình bày những cảm nhận, suy nghĩ của mình về các nhân vật và các chi tiết đặc sắc trong truyện
- Kể lại được truyện (kể được những tình tiết chính = ngôn ngữ kể
của HS)
3 Thái độ: - Giáo dục về đạo đức, tin tưởng vào lẽ phải, yêu chuộng
hoà bình
II Chuẩn bị:
1 GV: Tranh minh hoạ truyện Thạch Sanh.
2 HS: Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ
- Vở soạn của HS
2 Các hoạt động day - học
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Tìm hiểu khái niệm về truyện cổ
tích.
- HS: Đọc chú thích SGK (53)
- GV giảng, nhấn mạnh khái niệm về cổ
tích
HĐ 2: Tìm hiểu văn bản
- GV đọc mẫu- nhấn mạnh giọng đọc diễn
cảm
- 4 HS đọc nối tiếp nhau
- GV: Yêu cầu HS xem chú thích và XĐ
chú thích nào là từ mượn
? Xác định bố cục văn bản
I KHÁI NIỆM VỀ CỔ TÍCH
SGK ( 53)
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc - tìm hiểu chú thích (10’)
2 Bố cục và tóm tắt ( 5’)
Trang 2? Nêu giới hạn và nội dung từng phần
Đ1: Từ đầu đến mọi phép thần thông
Đ2: Tiếp đến làm Quận Công
Đ3 Tiếp đến hoá kiếp Sọ Dừa
Đ4: Còn lại
HĐ 2: Phân tích
? Sự ra đời của Thạch Sanh có điều gì
bình thường và khác bình thường?
- HS: + Bình thường: Con gia đình nông
dân tốt bụng sống nghèo khổ = nghề kiếm
củi
+ Khác thường: Do Ngọc Hoàng sai
đầu thai xuống , mang thai nhiều năm
mới đẻ, được thiên thần dạy võ nghệ
- GV giảng: ND quan niệm rằng nhân vật
ra đời và lớn lên kì lạ như vậy sẽ lập được
chiến công
Con người bình thường có những phẩm
chất kì lạ
? Trước khi kết hôn Thạch Sanh đã trải
qua những thử thách nào?
? Sau khi lấy công chúa Thạch Sanh còn
phải trải qua thử thách nào?
GV giảng: Trong truyện cổ tích KK do
lực lượng đối kháng gây ra cho nhân vật
tăng dần và do vậy thử thách sau bao giờ
cũng khó khăn hơn thử thác trước, nhưng
nhân vật lí tưởng bao giờ cũng vượt qua
nhờ tài năng, phẩm chất đạo đức và sự
giúp đỡ của phương tiện thần kì
GV chốt: Thạch sanh là một chàng dũng
sĩ diệt yêu quái cứu người bị hại và chống
quân xâm lược, phẩm chất cao quý thật
* Bố cục: 4 phần
3 Phân tích ( 20’)
a Nhân vật Thạch Sanh
- Ra đời và lớn lên có nét bình thường song cũng có nét khác bình thường
* Những thử thách mà Thạch Sanh đã trải qua
+ Bị lừa đi canh miếu thần -> giết chằn tinh
+ Xuống hang giết đại bàng cứu công chúa,
bị Lí Thông lấp cửa hang
+ Bị hồn chăn tinh và đại bàng trả thù và bị bắt nhốt vào ngục
+ Sau khi lấy công chúa Thạch Sanh còn phải đối mặt với hoàng tử 18 nước chư hầu
Trang 3thà, chất phác dũng cảm có tài năng có
lòng yêu người, yêu hoà bình
? Lí Thông có những suy nghĩ và hành
động để hại Thạch Sanh ntn?
- HS: Dựa vào SGK trả lời
? Em có nhận xét gì về con người của Lí
Thông?
? Lí Thông đại diện cho loại người nào?
- HS: Đại diện cho cái ác
? Lí Thông phải trả giá cho những việc
làm của mình ntn?
- HS: Trả lời
b Nhân vật Lí Thông
- dối trá, nham hiểm, xảo quyệt, vong ân bội nghĩa
-> Đại diện cho cái ác -> Bị sét đánh chết
HĐ 1: Tìm hiểu ý nghĩa của các chi tiết
thần kì
- HS nêu các chi tiết thần kì
+ Hoá phép giết chăn tinh
+ Chăn tinh chết biến thành cây cung
vàng
+ Cây đàn thần
+ Niêu cơm thần
? Nêu ý nghĩa của tiếng đàn thần kì?
? Tiếng đàn làm quân 18 nước chư hầu
đầu hàng có ý nghĩa gì?
GV chốt: Tiếng đàn của Thạch Sanh là
tiếng đàn của công lí Thể hiện quan niệm
và ước mơ của nhân dân về công lí chính
nghĩa
? Niêu cơm của Thạch Sanh có ý nghĩa
3 Phân tích ( tiếp ) : 25’
b Ý nghĩa các chi tiết thần kì
* Ý nghĩa tiếng đàn thần kì
- Tiếng đàn giúp nhân vật giải oan, giải thoát, giúp công chúa khỏi câm, giúp Thạch Sanh vạch mặt Lí Thông, giúp đánh giặc
- >Tiếng đàn đại diện cho cái thiện và tinh thần yêu chuộng hoà bình của nhân dân, là
vũ khí đặc biệt chống kẻ thù
* Niêu cơm thần kì:
- Thể hiện sức mạnh, tiềm năng to lớn của
Trang 4GV chốt: Niêu cơm cùng lời thách đố của
Thạch Sanh và sự thất bại của giặc chứng
tỏ khả năng phi thường của nhân dân ta,
thể hiện lòng nhân đạo của nhân dân
? Em có nhận xét gì về kết thúc truyện?
? Kể kết cục của mỗi nhân vật?
- HS: + Thạch Sanh lấy công chúa lên
ngôi vua, phần thưởng xứng đáng
+ Mẹ con Lí Thông bị trừng phạt tương
xứng với tội ác và thủ đoạn
- HS đọc SGK
- GV nhấn mạnh lại
? Nhờ đâu mà truyện Thạch Sanh có sức
hấp dẫn độc giả nhỏ tuổi?
? Kể một sự việc (Thạch Sanh cứu công
chúa) trong truyện Thạch Sanh
đất nước, nhân dân, thể hiện tấm lòng nhân đạo, yêu hoà bình của nhân dân
c Ý nghĩa của kết thúc truyện
- Kết thúc có hậu thể hiện ước mơ về công
lí và sự đổi đời của nhân dân
4 Ghi nhớ ( SGK) 5’
II LUYỆN TẬP (5’) Bài 1:
A ND câu chuyện, diễn biến số phận nhân vật và NT cấu trúc tác phẩm được thể hiện sinh động
B Thoả mãn ước mơ hạnh phúc ngàn đời của NDLĐ
C Cuộc đời Thạch Sanh được kể lại tỉ mỉ
D Tái hiện những con người, những sự việc từ xa xưa
Bài 2
3 Củng cố:( 3’)
- Nêu ý nghĩa các chi tiết thần kì?
- Em có suy nghĩ gì về kết thúc truyện?
- Truyện Thạch Sanh thể hiện ước mơ gì của NDLĐ?
A Sức mạnh của ND
B Công bằng XH
C Cái thiện chiến thắng cái ác
D Cả ba ước mơ trên *
Trang 54 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Đọc lại truyện, nhớ các chiến công của Thạch Sanh; kể lại được từng chiến công theo đúng trình tự
- Tập trình bày những cảm nhận, suy nghĩ về các chiến công của Thạch Sanh
- Đọc và nghiên cứu bài: Chữa lỗi dùng từ.