Nếu đảo lại thì đó là văn giới thiệu lí do, văn kể phải kể theo thứ tự sự việc có trước, có sau có dẫn dắt thì người đọc mới hiểu.. + Đ2: Muốn nói được ý này thì phải giới thiệu từng ngư[r]
Trang 1LỜI VĂN - ĐOẠN VĂN TỰ SỰ
I Mục tiêu: Giúp HS.
1 Kiến thức: - Lời văn tự sự: Dùng để kể người, kể việc.
- Đoạn văn tự sự: Gồm một số câu, được xác định giữa hai dấu chấm xuống dòng
2 Kĩ năng: - Bước đầu biết cách dùng lời văn, triển khai ý, vận dụng
vào đọc - hiểu văn bản tự sự
- Biết viết đoạn văn, bài văn tự sự
3 Thái độ: - Có ý thức trau dồi kiến thức về văn tự sự.
II Chuẩn bị:
1 GV: Đọc và nghiên cứu bài.
2 HS: Đọc và nghiên cứu bài.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Khi tìm hiểu đề văn phải chú ý điểm gì?
- Em hiểu gì về cách làm bài văn tự sự
2 Các hoạt động day - học (35’).
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Lời văn, đoạn văn tự sự.
- HS đọc bài tập và trả lời câu hỏi
? Các câu văn giới thiệu nhân vật ntn?
- HS: 2 đoạn giới thiệu về các nhân vật
Vua Hùng ST- TT Cách giới thiệu nhân
vật gọn gàng, đầy đủ có chất văn
? Nhận xét về cách giới thiệu của đoạn
văn 1?
- HS: Đ1: gồm 2 câu, mỗi câu giới thiệu
2 ý cân đối, đầy đủ, không thừa, không
thiếu
+ Câu 1 - 1 ý về Hùng Vương, 1 ý về
Mị Nương
+ Câu 2: 1 ý về tình cảm, 1 ý về nguyện
vọng
? Cách giới thiệu nhân vật có ý nghĩa gì?
I LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TỰ SỰ.
1 Lời giới thiệu nhân vật ( 8’)
a Bài tập
b Nhận xét
Trang 2- HS: Nhằm đề cao, KĐ người đẹp như
hoa, tính hiền dịu, yêu thương hết mực,
muốn kén chồng xứng đáng
? Nhận xét về cách giới thiệu nhân vật
của đoạn văn 2?
- HS: Đ2: gồm 2 câu
+ Câu 1 giới thiệu chung
+ Câu 2, 3: giới thiệu một người, câu 4 ,
5 giới thiệu 1 người
+ Câu 6: kết lại rất chặt chẽ Do tài
năng của 2 nhân vật ngang nhau, cách
giới thiệu nhân vật cũng ngang nhau cân
đối tạo vẻ đẹp của đoạn văn
? Câu văn giới thiệu trên đây thường
dùng những từ cụm gì?
- HS: Thường dùng các từ cụm từ:
Hùng Vương có người con gái
Một hôm có hai chàng trai
Người ta gọi chàng là
? Thứ tự các câu có thể đảo lộn được
không? Vì sao?
- HS: Không thể đảo lộn được vì giới
thiệu tài năng của ST-TT trước thì sau tả
cuộc đánh nhau mới hợp lí, mạch lạc nếu
không thì sau này tả cuộc chiến đấu của 2
chàng người ta sẽ khó hiểu
? Qua đây khi giới thiệu nhân vật trong
văn tự sự cần chú ý điều gì?
- HS trả lời theo ND bài học
- GV chốt và ghi bảng
- HS đọc bài tập và trả lời câu hỏi
? Đoạn văn đã dùng những từ ngữ gì để
- Lời văn giới thiệu nhân vật phải ghi tên
họ, lai lịch, tài năng, quan hệ ý nghĩa của nhân vật
2 Lời văn kể sự việc (7’)
a Bài tập
Trang 3kể HĐ của nhân vật?
- HS: Từ chỉ HĐ của nhân vật: đến sau,
không lấy được vợ, nổi giận, đuổi, đòi
cướp, hô, gọi làm, dâng
? Các HĐ được kể theo thứ tự nào?
- HS: Thứ tự tăng dần về mức độ, HĐ sau
dữ dội hơn HĐ trước
+ KQ của HĐ: nước ngập ruộng
? Lời kể “Nước ngập nhà ” gây ấn
tượng gì?
- HS: Gây ấn tượng sợ hãi kinh hoàng, lo
lắng cho ST
? Qua đây em thấy khi kể sự việc thì kể
ntn?
- HS dựa SGK trả lời
- GV chốt, ghi bảng
? Mỗi đoạn văn biểu đạt 1 ý chính nào?
- HS: Đ1: Vua Hùng kén rể
Đ2: 2 chàng trai cầu hôn đều có tài
xứng đáng làm rể vua Hùng
Đ3: Thuỷ Tinh dâng nước đánh ST
? Các ý chính này là chủ đề của đoạn
văn, vậy chủ đề của đoạn nằm trong câu
văn nào?
? Tại sao câu đó được coi là câu chủ đề?
- HS: + Đoạn 1: câu CĐ là câu 2
+ Đoạn 2: câu chủ đề là câu 1
->Vì câu đó chứa vấn đề chủ yếu của
đoạn văn
? Để dẫn tới ý chính người kể đã dẫn dắt
từng bước = bằng cách kể lại các ý phụ
ntn? Chỉ ra các ý phụ và mối quan hệ của
b Nhận xét
- Khi kể sự việc phải kể HĐ việc làm, KQ
và sự thay đổi do NĐ ấy đem lại
3 Đoạn văn (10’)
a Bài tập
b Nhận xét
Trang 4chúng với ý chính?
- GV: Để dẫn tới ý chính người kể đã dẫn
dắt từng bước bằng cách kể ý phụ
+ Đ1: Muốn kén rể trước hết vua phải có
con gái đẹp, vì có lòng yêu con gái mới
có kén rể tài Nếu đảo lại thì đó là văn
giới thiệu lí do, văn kể phải kể theo thứ tự
sự việc có trước, có sau có dẫn dắt thì
người đọc mới hiểu
+ Đ2: Muốn nói được ý này thì phải giới
thiệu từng người phải dẫn dắt, họ đều có
tài nhưng không giống nhau
+ Đ3: Muốn kể được ý này người kể phải
kể trận đánh theo thứ tự trước sau, từ mối
quan hệ đến trận đánh
? Em hiểu gì về đoạn văn?
- HS dựa SGK trả lời
- GV chốt , ghi bảng
HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ 2: Hướng dẫn làm bài tập
- HS: Đọc và nêu yêu cầu bài tập
? Mỗi 1 đoạn văn kể ý gì? gạch dưới câu
chủ đề
- Đoạn a: ý nằm trong câu “Cậu chăn bò
rất giỏi”
ý “Giỏi” thể hiện qua nhiều ý phụ cụ thể:
+ Chăn bò suốt từ sáng đến tối
+ Dù mưa nắng, bò vẫn no căng
- Đoạn b: ý chính: Hai cô chị hắt hủi Sọ
Dừa cô út hiền lành đối xử với Sọ Dừa tử
tế
- Đoạn c: ý chính: tính cô nàng còn trẻ
- Đoạn văn thường có 1 ý chính diễn đạt trong 1 câu, câu đó là câu chủ đề, các câu khác diễn đạt cho ý chính
* Ghi nhớ (SGK)
II LUYỆN TẬP (10’) Bài 1
- Đoạn văn a: Nói về tài chăn bò của Sọ Dừa Câu 1 có tính chất giới thiệu, các câu còn lại làm rõ ý hơn cho câu chủ đề
-> Câu chủ đề: Câu 2
- Đoạn b: Nói về thái độ của các cô con gái nhà Phú ông đối với Sọ Dừa.Câu 1 đóng vai trò dẫn dắt, giải thích
-> Câu chủ đề: câu 2
- Đoạn c: Nói về tính trẻ con của cô gái Câu 1 giới thiệu chung về cô gái, câu 3, 4,
5 minh hoạ tính trẻ con của cô gái
-> Câu chủ đề: câu 2 Bài 2
Câu a sai, câu b đúng Câu a không kể theo thứ tự logic
Trang 5con lắm.
? Đọc 2 câu văn nào đúng, câu nào sai?
3 Củng cố (3’): - So sánh lời văn giới thiệu nhân vật và lời văn kể sự
việc?
- Khi trình bày đoạn văn phải chú ý điểm gì?
4 Hướng dẫn học ở nhà (2’): - Xem lại nội dung bài
- Nhận diện từng đoạn trong một truyện dân gian đã học, nêu ý chính của mỗi đoạn và phân tích tính mạch lạc giữa các câu trong đoạn
- Làm bài tập 3,4 (60)
- Đọc và soạn bài: Thạch Sanh.