Giai cấp công nhân: Ra đời trong đợt khai thác thuộc địa lần thứ nhất, phát triển nhanh chóng về số lượng và chất lượng trong đợt khai thác thuộc địa lần thứ hai (trước chiến tranh có 10[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THCS THÀNH PHỐ VỊ THANH
ĐỀ CHÍNH THỨC
CẤP THÀNH PHỐ - NĂM HỌC 2012 – 2013
MÔN: LỊCH SỬ Khóa ngày: 04/01/2013
Thời gian làm bài 150 phút (không kể thời gian phát
đề)
Câu 1: (2.0 điểm)
Vì sao ở nước Nga năm 1917 lại có hai cuộc cách mạng ?
Câu 2: (4.0 điểm)
Em hãy trình bày những nét chính về phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay ? So sánh sự khác biệt cơ bản về mục tiêu, nhiệm
vụ giữa phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi với khu vực Mỹ Latinh ? Tại sao lại có sự khác biệt đó ?
Câu 3: (4.0 điểm)
Có nhiều ý kiến cho rằng: “Thế kỷ XXI sẽ là thế kỷ của châu Á” Bằng những hiểu biết về sự tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á trong những thập niên qua, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên ?
Câu 4: (4.0 điểm)
Phong trào Cần vương nổ ra và phát triển như thế nào ? Vì sao “Chiếu Cần vương” được đông đảo các tầng lớp nhân dân hưởng ứng.
Câu 5: (6.0 điểm)
Các giai cấp và tầng lớp trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã phân hóa như thế nào ? Cho biết thái độ chính trị và khả năng cách mạng của từng giai cấp, tầng lớp đó ?
-Hết -(Thí sinh không được sử dụng tài liệu)
Họ và tên thí sinh:……….
Số báo danh:……….
Trang 2Câu Nội dung Điểm
1
- Sau Cách mạng tháng Hai, cục diện hai chính quyền song song tồn tại ở
Nga là: Chính phủ lâm thời tư sản và Xô Viết đại biểu công nhân, nông dân
và binh lính Hai chính quyền này đại diện cho lợi ích của các giai cấp đối
lập nhau nên không thể tồn tại (Cách mạng tháng Hai chưa triệt để)
1,0
- Yêu cầu tất yếu của lịch sử nước Nga lúc bấy giờ là phải làm cuộc cách
mạng vô sản, lật đổ Chính phủ lâm thời tư sản, chấm dứt hai chính quyền
song song tồn tại
1,0
2
Em hãy trình bày những nét chính về phong trào giải phóng dân tộc ở
châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay ? So sánh sự khác
biệt cơ bản về mục tiêu, nhiệm vụ giữa phong trào giải phóng dân tộc
ở châu Á, châu Phi với khu vực Mỹ la tinh ? Tại sao lại có sự khác biệt
đó ?
4.0
- Sau Chieenstranh thế giới thứ hai phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi
diễn ra sôi nổi, nhiều nước giàng được độc lập: Ai Cập (6/1953), An-giê-ri
(1962)
0,5
- Năm 1960 là năm châu Phi, có 17 nước giành độc lập 0,5
- Từ cuối những năm 80 đến nay, tình hình châu Phi rất khó khăn, không ổn
định: nội chiến, đối nghèo, xung đột…
0,5
- Nhân dân châu Á, châu Phi đấu tranh chống lại bọn đế quốc, thực dân và
tay sai để giải phóng dân tộc, giành lại độc lập, chủ quyền 0,75
- Khu vực Mỹ Latinh đấu tranh chống lại các thế lực thân Mỹ để thành lập
các chính phủ dân tộc, dân chủ, qua đó giành lại độc lập và chủ quyền thực
sự cho dân tộc
0,75
- Hầu hết các nước ở châu Á, châu Phi là thuộc địa, nửa thuộc địa hoặc phụ
thuộc của chủ nghĩa đế quốc và tay sai giành độc lậpvà chủ quyền đã bị mất 0,5
- Khu vực Mỹ Latinh vốn là những nước cộng hòa độc lập, nhưng thực tế là
thuộc địa kiểu mới của Mỹ, nên nhiệm vụ và mục tiêu đấu tranh là chống lại
các thế lực thân Mỹ để thành lập các chính phủ dân tộc, dân chủ, qua đó
giành được độc lập và chủ quyền của dân tộc
0,5
3 Có nhiều ý kiến cho rằng: “Thế kỷ XXI sẽ là thế kỷ của châu Á” Bằng
những hiểu biết về sự tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, Trung Quốc và
một số nước Đông Nam Á trong những thập niên qua, em hãy làm sáng
tỏ nhận định trên ?
4.0
- Sau khi giành được độc lập, các nước đều ra sức phát triển kinh tế và đã đạt được
nhiều thành tựu quan trọng, có nước trở thành cường quốc công nghiệp (Nhật Bản),
nhiều nước trở thành con rồng châu Á (Hàn Quốc, Xingapo…)
0,75
Trang 3+ Ấn Độ: từ một nước nhập khẩu lương thực, nhờ cuộc “Cách mạng xanh” trong
nông nghiệp nên Aanns Độ đã tự túc lương thực cho dân số hơn 1 tỷ người Những
thập niên gần đây, công nghệ thông tin và viễn thông phát triển mạnh Ấn Độ đang
vươn lên hàng các cường quốc về công nghệ phần mềm, công nghệ hạt nhân và
công nghệ vũ trụ
1,0
+ Trung Quốc: Sau hơn 20 năm cải cách mở của, nền kinh tế của Trung Quốc đã
phát triển nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới GDP hàng năm
tăng 9,6% đứng thứ 7 thế giới và năm 2011 vươn lên thứ hai thế giới
1,0
+ Các nước ở Đông Nam Á: Thái Lan: từ 1987 đến 1990 tăng trưởng 11,4%, là
nước có sản lượng xuất khẩu gạo đứng đầu thế giới; Xingapo: từ 1965 đến 1973
kinh tế tăng trưởng 12% trở thành “ con rồng ở châu Á”; Ma-lai-xi-a: tốc độ tăng
trưởng là 6,3% mỗi năm
1,0
- Kết luận: Với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của các nước châu Á tiêu biểu
là Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á nên nhiều người dự đoán “ Thế
kỷ XXI sẽ là thế kỷ của châu Á”
0,25
4
Phong trào Cần vương nổ ra và phát triển như thế nào ? Vì sao “Chiếu
Cần vương” được đông đảo các tầng lớp nhân dân hưởng ứng.
4,0
4.1 Phong trào Cần vương:
- Ngày 13/7/1885, nhân danh vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết ra “Chiếu Cần
vương”, kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước Từ đó, một
phong trào yêu nước chống Pháp đã diễn ra sôi nổi trong cả nước và kéo dài đến
cuối thế kỷ XIX
1,0
+ Giai đoạn 1885-1888: phong trào bùng nổ khắp cả nước, sôi động nhất là các tỉnh
Trung Kì và Bắc Kì
4.2 Giải thích: Vì đó là lời kêu gọi tâm huyết của một vị vua trẻ tuổi, có tinh thần
yêu nước và khảng khái, mong muốn giàng lại độc lập cho dân tộc “Chiếu Cần
vương” phù hợp với tâm tư, nguyện vọng và truyền thống yêu nước của quảng đại
quần chúng nhân dân Việt Nam
1,5
5 Các giai cấp và tầng lớp trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế
giới thứ nhất đã phân hóa như thế nào ? Cho biết thái độ chính trị và
khả năng cách mạng của từng giai cấp, tầng lớp đó ?
5,0
Dưới tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp đã làm
cho xã hội Việt Nam bị phân hóa sâu sắc hơn: Bên cạnh những giai cấp cũ vẫn còn
tồn tại và bị phân hóa như địa chủ phong kiến và nông dân, giờ đây xuất hiện
những tầng lớp giai cấp mới: Tư sản; Tiểu tư sản; giai cấp công nhân Mỗi tầng lớp,
giai cấp có quyền lợi và địa vị khác nhau, nên cũng có thái độ chính trị và khả năng
cách mạng khác nhau trong cuộc đấu trnh dân tộc và giai cấp
1,0
1 Giai cấp địa chủ phong kiến: là chỗ dựa của đế quốc Pháp, được Pháp
dung dưỡng nên ngày càng câu kết chặt chẽ với Pháp trong việc cướp đoạt
ruộng đất, tăng cường bóc lột về kinh tế và đàn áp về chính trị đối với nhân
dân Vì thế chúngkhông có khả năng cách mạng Tuy nhiên họ là người
1,0
Trang 4Việt Nam, nên cũng có một bộ phận nhỏ hoặc cá nhân có tinh thần yêu nước
và sẵn sàng tham gia cách mạng khi có điều kiện
2 Giai cấp tư sản: Ra đời sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, chủ yếu là tiểu chủ
trung gian làm thầu khoán, cung cấp nguyên vật liệu, hay làm đại lý hàng hóa cho
Pháp Do quyền lợi kinh tế và thái độ chính trị nên giai cấp tư sản Việt Nam chia
- Bộ phận tư sản mại bản: Có quyền lợi gắn liền với đế quốc nên câu kết chặt chẽ
- Bộ phận tư sản dân tộc: Có khuynh hướng làm ăn riêng, kinh doanh độc lập,bị
Pháp chèn ép nên ít nhiều có tinh thần dân tộc, dân chủ nhưng yếu kém dễ thỏa
hiệp.
1,0
3 Giai cấp tiểu tư sản: Ra đời cùng thời gian với giai cấp tư sản, gồm nhiều thành
phần như học sinh, sinh viên, viên chức, tri thức, những người làm nghề tự do,
buôn bán nhỏ… thường xuyên bị bọn đế quốc bạc đãi, khinh rẽ, đời sống bấp bênh
gặp nhiều khó khăn, dễ bị xô đẩy vào con đường phá sản và thất nghiệp.Trong đó
bộ phận tri thức, học sinh, sinh viên có điều kiện tiếp xúc với những trào lưu tư
tưởng tiến bộ từ bên ngoài Vì thế họ là lực lượng hăng hái nhất, thường đi đầu
trong các phong trào, là lực lượng quan trọng của cách mạng.
1,0
4 Giai cấp nông dân:Chiếm trên 90% dân số, họ bị đế quốc và phong kiến bóc lột
nặng nề, nên bị bần cùng hóa và phá sản trên quy mô lớn, họ căm thù thực dân và
phong kiến.Vì vậy giai cấp nông dân việt Nam là lực lượng đông đảo và hăng haí
nhất của cách mạng.
1,0
5 Giai cấp công nhân:Ra đời trong đợt khai thác thuộc địa lần thứ nhất, phát triển
nhanh chóng về số lượng và chất lượng trong đợt khai thác thuộc địa lần thứ hai
(trước chiến tranh có 10 vạn, đến năm 1929 có hơn 22 vạn) Do hoàn cảnh ra đời,
cùng với những phẩm chất nói trên, giai cấp công nhân Việt Nam sớm trở thành
một lực lượng xã hội độc lập và tiên tiến nhất Vì vậy giai cấp công nhân hoàn
toàn có khả năng nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng
1,0
Lưu ý chung khi chấm:
- Bài làm lịch sử phải có sự kiện cơ bản, chính xác, có thời gian lịch sử cụ thể, song không chỉ dừng lại ở sự kiện để xác định cho điểm số mà cần có tính lôgíc của bài, trình bày chặt chẽ, rõ ràng các luận điểm để qua đó có thể thấy được những năng lực tư duy lịch sử của học sinh.
- Điểm của bài thi là điểm các phần cộng lại, không làm tròn số.