(Luận văn thạc sĩ) tư tưởng hồ chí minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng trong giai đoạn hiện nay​

Về không gian: Luận án vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân, xác định vấn đề đặt ra và xây dựng phương hướng, giải pháp để lực lượng Công an nhân dân tiếp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án này là trung thực Các trích dẫn trong luận án đều đúng quy định

Tác giả luận án

Nguyễn Việt Hùng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN

ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 11

1.1 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 11

1.2 Kết quả các nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần

tập trung nghiên cứu 29

Chương 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA

NHÂN DÂN TRONG BẢO VỆ AN NINH, TRẬT TỰ 34

Chương 3: PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NHÂN DÂN TRONG BẢO VỆ

AN NINH, TRẬT TỰ THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG,

NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 80

3.1 Thực trạng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

theo tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn 2005 - 2020 80

3.2 Nguyên nhân của thành tựu, hạn chế và những vấn đề đặt ra 112

Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT HUY 130

VAI TRÒ CỦA NHÂN DÂN TRONG BẢO VỆ AN NINH, TRẬT TỰ

THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG TÌNH HÌNH MỚI 130

4.1 Dự báo một số yếu tố tác động đến phát huy vai trò của nhân dân trong

bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh 130

4.2 Phương hướng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật

tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh 139

4.3 Giải pháp nhằm tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh 143KẾT LUẬN 180DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 182

TÀI LIỆU THAM KHẢO 184PHỤ LỤC 199

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng và nhân dân ta một hệ thống tư tưởng toàn diện, sâu sắc Trong đó, có tư tưởng về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự Cách đây 65 năm, trên báo Nhân dân ngày 18-8-1955, Người xác định “Nhiệm vụ của Công an là: Bảo vệ nhân dân, giữ gìn trật tự trị an, tẩy trừ những kẻ gian tế” [96, tr.83] Theo Người: “Muốn làm tròn nhiệm vụ nặng nề mà vẻ vang ấy, Công an cần phải đoàn kết nhân dân, tổ chức và giáo dục nhân dân, dựa vào lực lượng rộng lớn của nhân dân Nhân dân sẽ ra sức giúp Công an làm tròn nhiệm vụ” [96, tr.84] Qua thời gian, kết quả phát huy vai trò của nhân dân bảo vệ

an ninh, trật tự trong phong trào “Ba không”, “Ngũ liên gia bảo”, “Thập gia liên báo” trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp; phong trào “Bảo mật phòng gian”, “Bảo vệ trị an”, “Phòng gian, phòng hỏa, phòng tai nạn” trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là “Phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc” và hiện nay là phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đã minh chứng cho tính đúng đắn của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Thực tiễn minh chứng rằng, khi nào, nơi nào lực lượng Công an nhân dân toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân, tích cực tổ chức, giáo dục, động viên tập hợp lực lượng to lớn của nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự và được nhân dân ủng hộ, giúp đỡ thì nơi đó, khi đó lũ “gian tế” không thể lọt lưới, an ninh, trật tự được giữ vững, nhân dân được sống trong môi trường bình yên, an toàn và lành mạnh

Hiện nay, chúng ta đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Bối cảnh này

đã làm nảy sinh nhiều yếu tố tác động dẫn đến việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự gặp rất nhiều khó khăn Trước tình hình mới, bối cảnh mới, lực lượng Công an nếu vẫn giữ lối tư duy cũ, sử dụng các phương pháp cũ đã thành công trong điều kiện kinh tế thị trường chưa phát triển và đất nước chưa hội nhập quốc tế sâu rộng thì khó có thể phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an

ninh, trật tự một cách hiệu quả Thực tiễn nêu trên đặt ra yêu cầu bức thiết phải tiếp tục nghiên cứu và vận dụng một cách đúng đắn, sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Thời gian vừa qua, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự cố gắng, quyết tâm của lực lượng Công an nhân dân, nền an ninh, trật tự của đất nước được giữ vững Tuy nhiên tình hình tội phạm, tệ an xã hội vẫn có những mặt diễn biến phức tạp và tồn tại những nguy cơ đe dọa đến tính mạng, sức khỏe, cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân Các thế lực phản động trong nước đang câu kết với bọn phản động và các thế lực thù địch ở bên ngoài ráo riết lợi dụng những vấn

đề nhạy cảm, sự chủ quan mất cảnh giác của chúng ta trên mọi lĩnh vực, nhất là các lĩnh vực chính trị, kinh tế, dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để chống phá để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang, xâm nhập nội bộ, tác động chuyển hóa từ bên trong với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt hơn Tình hình tội phạm có tổ chức, hình thành các ổ, nhóm tội phạm có xu hướng gia tăng; nhiều vụ trọng án kinh tế, chức vụ, buôn lậu, tham nhũng lớn làm thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng không những làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến công cuộc xây dựng đất nước mà còn là nguyên nhân làm mất niềm tin của quần chúng nhân dân vào Đảng, chế độ và lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh, trật tự Không chỉ tìm cách hoạt động ngày càng tinh vi, xảo quyệt hòng vượt qua sự kiểm soát, điều tra của các cơ quan chức năng, các loại tội phạm có xu hướng hoạt động ngày càng hoạt động manh động, tăng cường có hành vi chống đối, phản kháng, đe dọa, sử dụng vũ khí nóng chống trả quyết liệt khi bị phát hiện Trước tình hình đó, để bảo vệ vững chắc nền an ninh, trật tự của Tổ quốc đòi hỏi không chỉ phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt, xung kích, tiên phong mà còn đặt ra yêu cầu bức thiết phải dựa vào nhân dân, phát huy vai trò to lớn của nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Cấp bách hơn nữa, công tác phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh thời gian qua bên cạnh những kết quả đạt

được vẫn còn một số hạn chế cần nhanh chóng khắc phục Có nơi, có lúc một số cấp

ủy, cán bộ, chiến sĩ chưa nhận thức hết ý nghĩa, tầm quan trọng của việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; công tác xây dựng nội dung và sử dụng các phương pháp, hình thức phát huy vai trò của nhân dân còn chưa đạt kết quả như mong muốn; lực lượng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự còn thiếu và yếu ở một số nơi, một số thời điểm; hiệu quả phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự chưa cao, chưa huy động được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự Tình trạng đó đã đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh công tác nghiên cứu, tổng kết thực tiễn phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh Qua công tác này sẽ cung cấp cho chúng ta một góc nhìn, góc đánh giá khách quan, khoa học về thực trạng, nguyên nhân và xác định những vấn đề đặt ra để kịp thời xây dựng các giải pháp nhằm tăng cường phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời gian tới

Trước những yêu cầu khách quan phải nghiên cứu như vậy, mặc dù đã có nhiều tác giả ở trong và ngoài lực lượng Công an quan tâm nghiên cứu, công bố một

số công trình khoa học liên quan với nhiều góc độ tiếp cận, phương pháp nghiên cứu đạt kết quả nhiều mức khác nhau Song, đến nay chưa có công trình khoa học nào trực tiếp nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng trong giai đoạn hiện nay dưới góc độ tiếp cận, phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học, chuyên ngành Hồ Chí Minh học Vì vậy, đây là một vấn đề mới còn nhiều nội dung cần được nghiên cứu làm rõ Việc sử dụng góc độ tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học, chuyên ngành Hồ Chí Minh học sẽ góp phần làm rõ hơn, đầy đủ hơn một cách khách quan tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Trên cơ sở đó làm khung lý luận giúp

cơ quan chức năng tiếp tục vận dụng đúng đắn, sáng tạo tư tưởng của Người để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong thời gian tới

Vì những lý do trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh

về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ ngành Chính trị học, chuyên ngành

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Một là, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án để chỉ ra

những vấn đề liên quan đến luận án đã được giải quyết trong các công trình khoa học đã công bố Trên cơ sở đó xác định những nội dung luận án cần tập trung

nghiên cứu

Hai là, làm sáng tỏ những nội dung, giá trị cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về

phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Ba là, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để đánh giá thực trạng phát huy vai

trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân, chỉ

ra nguyên nhân của thành tựu, hạn chế và xác định những vấn đề đặt ra

Bốn là, dự báo các nhân tố tác động, xác định phương hướng và đề xuất các

nhóm giải pháp nhằm tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và thực tiễn phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận án nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự - trong đó nội dung phát huy tập trung vào phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự,

an toàn xã hội Đây là vấn đề chính khi sinh thời Hồ Chí Minh thường xuyên căn dặn và trong giai đoạn hiện nay được Luật Công an nhân dân, Luật an ninh quốc gia quy định Trên cơ sở đó, nghiên cứu sinh vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để đánh giá thực trạng, nguyên nhân, xác định vấn đề đặt ra và đề xuất phương hướng, giải pháp tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong thời gian tới theo tư tưởng Hồ Chí Minh tập trung vào chủ thể là lực lượng Công an nhân dân Bởi vì, trong tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như thực tiễn hiện nay, việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự là trách nhiệm của nhiều chủ thể, trong đó lực lượng Công an nhân dân được xác định là chủ thể chính, giữ vai trò nòng cốt, xung kích, tiên phong

Về thời gian: Nghiên cứu sinh vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự với tư cách là cơ sở lý luận, khung

lý thuyết để nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và xác định vấn đề đặt ra trong phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân giai đoạn 2005 - 2020 Đây là mốc thời gian từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 521/QĐ-TTg, ngày 13/6/2005 về Ngày Hội toàn dân bảo vệ

an ninh Tổ quốc Trên cơ sở vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, nghiên cứu sinh xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp để lực lượng Công an nhân dân tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự với tầm nhìn đến năm 2025

Về không gian: Luận án vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân, xác định vấn đề đặt ra và xây dựng phương hướng, giải pháp để lực lượng Công an nhân dân tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trên phạm vi toàn quốc

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án được nghiên cứu trên cơ sở thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của Bộ Công an về phát huy vai

trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong luận án sử dụng những phương pháp nghiên cứu của khoa học chính trị và phương pháp nghiên cứu khoa học liên ngành như: Phương pháp lôgic kết hợp phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp chuyên gia để làm rõ những nội dung, giá trị

cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự

Trong luận án sử dụng phương pháp thu thập và phân tích tài liệu, phương pháp tổng kết thực tiễn, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình để đánh giá kết quả, hạn chế của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trên phạm vi toàn quốc Đồng thời, luận án sử dụng thêm phương pháp điều tra xã hội học với 1060 phiếu để khảo sát thực tiễn phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự ở một số địa bàn trọng điểm về an ninh, trật tự, một số thành phố lớn và một số tỉnh có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo để góp phần kiểm chứng, cung cấp thêm bức tranh phong phú, đa dạng, toàn diện và chính xác

về thực trạng, nguyên nhân của việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay

Trong luận án cũng sử dụng các phương pháp phân tích dự báo, phương pháp lập kế hoạch, phương pháp nêu giả thuyết để xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp

Trong quá trình nghiên cứu, các phương pháp nêu trên có thể được sử dụng độc lập hoặc được kết hợp với nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ của luận án

5 Đóng góp mới về mặt khoa học của luận án

Luận án hệ thống hóa và làm sáng tỏ nội dung, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh

về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Luận án có những đánh giá mới so với các công trình khoa học đã công bố về thực trạng, những vấn đề đặt ra và xác định phương hướng, giải pháp để lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh dưới góc độ tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học

6 Ý nghĩa của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu luận án góp phần làm phong phú thêm nhận thức khoa học về tư tưởng Hồ Chí Minh và một số vấn đề thực tiễn trên cơ sở vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp thêm những luận cứ, luận chứng khoa học cho Đảng, Nhà nước đặc biệt là lực lượng Công an nhân dân nâng cao nhận thức và thực tiễn hoạt động phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới theo tưởng

Hồ Chí Minh

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Sau khi hoàn thiện, luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập trong một số môn học thuộc ngành Chính trị học, chuyên ngành Hồ Chí Minh học và ngành khoa học giáo dục an ninh

Luận án sau khi hoàn hiện là tài liệu góp phần chứng minh giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật

tự Đồng thời, kết quả nghiên cứu của luận án cũng góp phần nhỏ bé vào công cuộc nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh dưới sự lãnh đạo của Đảng

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận

án được kết cấu thành 4 chương, 10 tiết:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Chương 3: Phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh - thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra

Chương 4: Phương hướng, giải pháp tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

LUẬN ÁN

1.1 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Một là, nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Đề tài khoa học cấp Nhà nước Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật

tự [53] của tác giả Phạm Văn Dần là một trong những công trình khoa học khá sớm

trong ngành Công an nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự Công trình này không chỉ có sự nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh

về bảo vệ an ninh, trật tự mà còn có những đánh giá, luận giải việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống phản cách mạng, tội phạm, bảo vệ an ninh, trật tự Tổ quốc

Tác giả Nguyễn Đình Tập có luận án tiến sĩ Phát huy vai trò nhân dân bảo

vệ an ninh, trật tự hiện nay [127] bảo vệ tại Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh Trong đề tài của mình, tác giả xác định đối tượng, phạm

vi nghiên cứu là vấn đề có tính quy luật của việc phát huy vai trò của nhân dân

trong bảo vệ an ninh, trật tự Do đó, luận án tập trung nghiên cứu, hệ thống hóa

những vấn đề có tính quy luật của việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự trong quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

Viện Chiến lược và Khoa học Công an biên soạn cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí

Minh về bảo vệ an ninh, trật tự [144] Nội dung cuốn sách hệ thống hóa những quan

điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự, trong đó khẳng định vai trò

to lớn của nhân dân như cái lưới “thiên la địa võng”, bọn tội phạm và các thế lực thù

địch không thể vượt qua cái lưới ấy Cho nên, bảo vệ an ninh, trật tự phải dựa vào dân, gần dân, phát huy vai trò của nhân dân

Tác giả Hà Trọng Thà trong luận án tiến sĩ Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò

quần chúng nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh tổ quốc ở Việt Nam hiện nay

[128] thuộc chuyên ngành chủ nghĩa duy vật biện chứng đã khái quát một số nội dung về vai trò của nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự của Tổ quốc như: “Quần chúng nhân dân là chủ đất nước”; “quần chúng nhân dân là cơ sở của sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc”; “quần chúng nhân dân là lực lượng cơ bản của sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc” Những kết quả nghiên cứu này của tác giả đạt được trên cơ sở sử dụng phương pháp nghiên cứu và góc độ tiếp cận của ngành triết học Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án này là tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc chứ không phải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Tác giả Trần Đại Quang công bố cuốn sách Nhân dân cội nguồn sức mạnh

bảo vệ an ninh của Tổ quốc [112] gồm 44 bài viết, bài phát biểu tập trung xoay

quanh chủ đề xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và một số nội dung khác có liên quan Ở một số nội dung, tác giả khẳng định quan điểm của Ðảng

và tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh, vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nói chung và trong giữ vững hòa bình, an ninh của đất nước nói riêng; đề cập một số vấn đề lý luận - thực tiễn về đường lối, chủ trương, chính sách, nguyên tắc, phương châm, biện pháp xây dựng và tổ chức phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc lên một tầm cao mới; xây dựng thế trận an ninh nhân dân, nền an ninh nhân dân vững chắc, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay

Tiếp tục, đánh giá vai trò to lớn của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an

ninh, trật tự, tác giả Trần Đại Quang có bài viết Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ

Chí Minh về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc [113] Trong bài viết

này, tác giả đã trích dẫn một số câu nói của Hồ Chí Minh để làm căn cứ khẳng định

quan điểm cơ bản, cốt lõi, nhất quán của Hồ Chí Minh về phong trào Toàn dân bảo

vệ an ninh Tổ quốc đó là: Nhân dân là lực lượng vĩ đại không ai có thể chiến thắng được; nhân dân là nền tảng, sức mạnh to lớn trong cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự cho nên lực lượng Công an nhân dân phải gần gũi và dựa vào lực lượng của toàn dân

Cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân [75] bên cạnh việc

tập trung làm rõ cơ sở, quá trình hình thành, phát triển và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân, bước đầu cũng đã có những nghiên cứu, luận giải nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự qua một số luận điểm quan trọng như: “Nguyên tắc phải dựa vào dân được Hồ Chí Minh khẳng định là nguyên tắc quan trọng bậc nhất trong công tác của ngành Công an” “Nhân dân có hàng triệu lỗ tai, con mắt của nhân dân chăng thành

“bức thiên la địa võng”, nên lũ mật thám không sao thoát được Đáng chú ý, trong công trình này, các tác giả khẳng định Hồ Chí Minh có những chỉ dẫn giúp lực lượng Công an làm tốt công tác giáo dục, vận động quần chúng, phải thật sự nêu gương, để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Qua 10 chuyên đề trong cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân

dân - Giá trị lý luận và thực tiễn [76] đã tập trung làm rõ tính cấp thiết của việc

nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân; khẳng định những giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về Công

an nhân dân Khi bàn về phong cách làm việc của người cán bộ, chiến sĩ Công an, các tác giả đã nêu lên một ý khẳng định vai trò to lớn của nhân dân đó là: “Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở công an phải: Gần gũi nhân dân, dựa vào lực lượng của nhân dân,

xa rời nhân dân thì dù tài tình mấy cũng không làm gì được Phải làm sao cho dân yêu mến, phải nhớ rằng dân là chủ” Kết quả nghiên cứu của cuốn sách góp phần quan trọng cung cấp các luận cứ, luận chứng mặt khoa học góp phần làm rõ hơn nội dung, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân và bước đầu cũng có những đánh giá, luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và phát huy vai trò của nhân dân

trong bảo vệ an ninh, trật tự Đây là tài liệu tham khảo giúp nghiên cứu sinh hoàn thiện luận án của mình

Bài viết Chủ tịch Hồ Chí Minh với tư tưởng nhân dân là nền tảng của sự

nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự [110] của tác giả Đặng Văn Phúc tập trung luận giải

những quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò to lớn của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự Bước đầu, bài viết đã đề cập đến quan điểm của Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự khi cho rằng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự muốn thể hiện phải đặt dưới sự tổ chức hướng dẫn, chỉ đạo của lực lượng Công an

Trong cuốn sách Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy sức mạnh

của nhân dân trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hiện nay

[102], tác giả Bùi Văn Nam nêu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng và phát huy sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự Tuy nhiên, qua khảo cứu cho thấy, nội dung cuốn sách thiên về luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Khi luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, tác giả nêu một số quan điểm đáng chú ý như: phải coi trọng công tác giáo dục, tổ chức, vận động quần chúng; xây dựng lực lượng, đội ngũ cán bộ công an làm chủ thể để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Để làm rõ những nội dung nêu trên, tác giả đã sử dụng góc tiếp cận và phương pháp của ngành khoa học giáo dục an ninh

Luận án tiến sĩ Công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự của lực

lượng Công an nhân dân thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh, [139] thuộc

chuyên ngành Hồ Chí Minh học, tác giả Bùi Anh Tuấn đã xây dựng thành công hệ thống khái niệm, tập trung phân tích, đánh giá, luận giải nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng của lực lượng Công an nhân dân từ mục đích, nội dung, lực lượng, đối tượng, nguyên tắc, phương pháp tiến hành Kết quả của luận

án góp phần cung cấp luận cứ, luận chứng làm sáng tỏ thêm tư tưởng Hồ Chí Minh

về công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân dưới góc độ tiếp cận của chuyên ngành Hồ Chí Minh học

Bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng lãnh đạo, phát huy vai trò của nhân

dân trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự [131] của tác giả Nguyễn Văn Thành

đã đạt được một số kết quả nghiên cứu quan trọng khi cho rằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự Người thường xuyên căn dặn “đảng viên và lực lượng Công an nhân dân phải luôn quan tâm lãnh đạo, phát huy vai trò nòng cốt của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự” Để phát huy vai trò của nhân dân, Hồ Chí Minh quan tâm chăm lo xây dựng lực lượng Công an nhân dân luôn thành kính với nhân dân Tư tưởng của Người đã trở thành hạt nhân, sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Bài viết này là tài liệu tham khảo có giá trị giúp nghiên cứu sinh hoàn thành luận án của mình

Tác giả Bùi Anh Tuấn, trong bài viết Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng lực

lượng Công an nhân dân cách mạng liên hệ mật thiết với nhân dân [142] đã nêu lên

một số nội dung căn dặn của Hồ Chí Minh đối với lực lượng Công an nhân dân để tăng cường mối quan hệ với nhân dân như: “phải gần dân, phục vụ nhân dân”; xây dựng đội ngũ cán bộ công an có đạo đức cách mạng, làm công an không phải làm

“quan cách mạng”, nâng cao bản lĩnh chính trị, tăng cường đoàn kết với nhân dân

Bài viết Góp phần làm rõ thêm tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò

của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự [108] của tác giả

Hồ Trọng Ngũ, tập trung làm rõ một số quan điểm của Hồ Chí Minh về tầm quan trọng của việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự quyết định thành bại của sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự; sự cần thiết cán bộ, chiến sĩ công an phải phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; “vấn đề trách nhiệm của đội ngũ cán bộ đảng là học tập nhân dân, phát huy vai trò của quần chúng”; Bác đã giáo dục, hướng dẫn lực lượng Công an tư duy và phương pháp dân vận khoa học, đúng đắn để hoàn thành nhiệm vụ Bài viết này đã góp phần bổ sung, hoàn thiện, làm rõ thêm một số nội dung, giá trị của tư tưởng Hồ

Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Đây là tài liệu tham khảo giúp nghiên cứu sinh hoàn thiện luận án của mình

Tác giả Việt kiều Nguyễn Đài Trang trong cuốn sách Hồ Chí Minh nhân văn

và phát triển [137] đã nêu ra một số luận điểm đáng chú ý về con người như: “Mưu

cầu hạnh phúc cho loài người, mưu phúc lợi cho xã hội” để làm rõ mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Hồ Chí Minh, quan điểm “lấy dân làm gốc” trong tư tưởng của Người; quan điểm “lấy yếu thắng mạnh”; tầm quan trọng của phát triển nguồn lực con người “vì ích lợi mười năm thì phải trồng cây, vì ích lợi trăm năm thì phải trồng người”; “đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” Tác giả cho rằng Hồ Chí Minh đã chỉ ra con đường cách mạng giành độc lập cho dân tộc, tự do, ấm no hạnh phúc cho nhân dân và biết huy động được lực lượng cách mạng to lớn, biết hy sinh lợi ích trước mắt để đứng lên đấu tranh để đạt được tương lai độc lập, tự do, hạnh phúc

Cuốn sách Ho Chi Minh, a thinker [152] của tác giả Singo Sibata đã tập

trung chứng minh Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà lý luận giỏi trên lĩnh vực chính trị, quân sự, tư tưởng… Tác giả khẳng định “Cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực sự mở ra một giai đoạn mới trong những lý luận về dân tộc và thuộc địa” Sự hiểu biết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa thực dân là rất sâu sắc, cụ thể hơn bất kỳ tài liệu nào Sự hiểu biết, tố cáo chủ nghĩa thực dân bằng lý luận sắc sảo đó

đã góp phần thức tỉnh nhân dân các dân tộc thuộc địa đấu tranh giải phóng dân tộc

Hồ Chí Minh đã có sự phát triển quyền lợi của con người thành quyền lợi của dân tộc Theo tác giả hiểu biết đó của Hồ Chí Minh không chỉ có giá trị trong quá khứ, hiện tại mà còn có giá trị trong tương lai

William J Duiker, có tác phẩm Ho Chi Minh a life [155] Trong tác phẩm

này, tác giả không những khẳng định vai trò, tầm ảnh hưởng của Hồ Chí Minh trong thế kỷ XX mà còn có đánh giá đáng chú ý về nghệ thuật lãnh đạo của Hồ Chí Minh chính là sự thuyết phục chứ không phải việc áp đặt, mệnh lệnh Mặc dù không có sự đánh giá trực tiếp tới nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, song sự đánh giá này của tác giả có giá trị tham khảo giúp cho nghiên cứu sinh luận giải sâu sắc hơn phương pháp phát huy vai trò

của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong đó tập trung là phương pháp giáo

dục, dân vận trên cơ sở những chỉ dẫn mang tính thuyết phục của Hồ Chí Minh

Các công trình nghiên cứu nêu trên ít nhiều có sự nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Một số công trình khoa học của các học giả nước ngoài chủ yếu nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân dân, dân chủ, mục tiêu, phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh, đóng góp của Hồ Chí Minh đối với con đường cách mạng Việt Nam Song, đa số các công trình nghiên cứu được khảo sát tập trung nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự chứ không đi sâu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Kết quả nghiên cứu của những công trình khoa học này đã cung cấp những góc độ luận giải nhiều chiều, nhiều góc cạnh, góp phần làm rõ thêm nội dung, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Đây là những tài liệu tham khảo hữu ích giúp nghiên cứu sinh có thể luận giải, làm rõ một số nội dung trong đề tài của mình Trong luận án, nghiên cứu sinh sẽ hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự thành một hệ thống từ mục tiêu; nội dung; chủ thể; đối tượng; phương pháp phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Ở từng nội dung hoặc tùy từng vấn đề, nghiên cứu sinh có thể đồng tình, kế thừa hoặc có sự bổ sung, điều chỉnh, phân tích, luận giải trên cơ sở sử dụng phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học, chuyên ngành Hồ Chí Minh học

Hai là, nghiên cứu giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Bài viết Giá trị nhân văn trong tư tưởng dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh [106] của tác giả Ngô Thị Bích Ngọc có một số luận giải về tính nhân văn trong tư

tưởng dân vận của Hồ Chí Minh Tác giả cho rằng, trong tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh không những thấy tư tưởng tiến bộ, đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử mà còn thấm đẫm những giá trị nhân văn của văn hóa dân tộc Điều này thể hiện phong phú ở quan điểm quần chúng,

quan niệm về nhân dân, tình yêu thương nhân dân, yêu thương con người, niềm tin

ở sức mạnh đại đoàn kết nhân dân, tinh thần, trách nhiệm hết sức phục vụ nhân dân Những luận giải trên của tác giả góp phần làm rõ giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự ở khía cạnh giá trị nhân văn trong tư tưởng dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trong cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong sự

nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh [79], tác giả Tô Lâm và cộng sự khẳng định giá trị tư

tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh qua một số luận điểm đáng chú ý như: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc ta; vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể của nước ta; chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc; là “kim chỉ nam” định hướng cho Đảng ta đề ra đường lối, phương hướng phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh đúng đắn khoa học; là nhân tố góp phần làm nên những thắng lợi trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh trong quá khứ, hiện tại và tương lai; là cơ sở để xây dựng mối quan hệ giữa lực lượng Công an nhân dân với nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh; tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh cho chúng ta niềm tin vào sự tất thắng của sự nghiệp giữ gìn trật tự, an ninh trên nền tảng sức mạnh của nhân dân trong thời đại mới

Tác giả Nguyễn Cao Sơn trong bài viết Giá trị nhân văn Hồ Chí Minh về phát

huy vai trò của quần chúng nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự [122] đã chứng

minh những giá trị nhân văn Hồ Chí Minh trong phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự như: Giữ vững an ninh cho nhân dân mục tiêu cao nhất của sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự; trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể quan trọng không thể thiếu; giá trị nhân văn Hồ Chí Minh được thể hiện qua hoạt động tuyên truyền, giáo dục lực lượng Công an nhân dân nhằm phát huy vai trò là chủ và làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự Qua khảo cứu cho thấy, đây là một trong những công trình khoa học đầu

tiên luận giải, chứng minh giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Tuy nhiên, xuất phát từ mục đích nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu cho nên trong công trình này, tác giả mới tập trung nghiên cứu, luận giải ở mức độ bước đầu giá trị nhân văn chứ không đánh giá, luận giải một cách toàn diện những giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Tiếp tục nghiên cứu giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân

trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự, trong tác phẩm Tư tưởng Hồ Chí Minh về

vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự [81], tác giả Tô Lâm có

sự đánh giá, phát triển thêm một số quan điểm như: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân - sự đóng góp quan trọng vào kho tàng văn hóa của dân tộc”; “tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân - nhân tố quan trọng làm nên những thắng lợi trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự”; “tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân - cơ sở để xây dựng thế trận lòng dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự”; “tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự - cơ sở xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong giai đoạn hiện nay” Những đánh giá, nhận định của tác giả đã góp phần chứng minh, làm rõ giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Đây

là tài liệu tham khảo giúp nghiên cứu sinh trong quá trình đưa ra những đánh giá, luận giải giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo

vệ an ninh, trật tự

Luận án Giá trị nhân văn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật

tự [124] thuộc ngành Chính trị học, chuyên ngành Hồ Chí Minh học, đã nêu cơ sở,

nội dung và luận giải giá trị nhân văn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh, trật tự giai đoạn hiện nay Trong đó, luận án có những đánh giá đáng chú ý như: “Yêu thương con người, đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng và phát triển của con người”; “Coi trọng và phát huy sức mạnh của con người, của nhân dân” Đó là những đánh giá có giá trị tham khảo giúp nghiên cứu sinh hoàn thiện kết quả nghiên cứu giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Tác giả Bùi Anh Tuấn trong luận án tiến sĩ Công tác vận động quần chúng

bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân thời kỳ đổi mới theo tư tưởng

Hồ Chí Minh [141] thuộc chuyên ngành Hồ Chí Minh học có những đánh giá liên

quan đến giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự qua việc khẳng định giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng của lực lượng Công an nhân dân Tác giả cho rằng: Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng của lực lượng Công an nhân dân kết tinh giá trị tư tưởng nhân văn của dân tộc và nhân loại; giá trị nền tảng, định hướng cho Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân trong tổ chức vận động quần chúng nhân dân bảo vệ an ninh, trật tự

1.1.2 Nghiên cứu thực trạng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tác giả Nguyễn Đình Tập trong luận án tiễn sĩ Phát huy vai trò nhân dân

bảo vệ an ninh, trật tự hiện nay [127] đã đánh giá thực trạng phát huy vai trò nhân

dân bảo vệ an ninh, trật tự như: Đảng đề ra nhiều chủ trương, đường lối về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Thực hiện Chỉ thị 135/HĐBT ở nhiều địa phương, nhân dân đã kiềm chế, áp đảo hành động của bọn lưu manh côn

đồ Tình trạng “người ngay sợ kẻ gian” ở nhiều nơi được khắc phục Cuộc vận động toàn dân cảm hóa, giáo dục người lầm lỗi đã phát triển ra nhiều địa phương trong cả nước Hình thức nhân dân tự quản về an ninh, trật tự đang phát triển, quận huyện nào cũng xuất hiện những điển hình tiên tiến Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được do sự thiếu cảnh giác với diễn biến hòa bình đã ảnh hưởng đến khối đoàn kết nhất trí toàn dân Bảo vệ an ninh chính trị, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng lực lượng toàn dân chưa được tổ chức và huy động tốt Quyền của nhân dân “được biết”, “được bàn”, “được kiểm tra” các hoạt động bảo vệ an ninh, trật tự chưa được nghiên cứu cụ thể hóa để thực hiện Công tác vận động nhân dân bảo vệ an ninh, trật tự chưa ngang tầm Hình thức tập hợp nhân dân đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự còn chậm chuyển đổi cho phù hợp Những hạn chế, thiếu sót của cán bộ làm ảnh hưởng đến thái độ của nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự Có tình trạng trên,

về mặt khách quan là do âm mưu phá hoại của kẻ thù; do tác động của tình hình thế giới, mặt trái của cơ chế thị trường… về mặt chủ quan, do công tác quản lý nội bộ

bị buông lỏng, công tác chính trị tư tưởng bất cập trước tình hình mới, việc chấp hành pháp luật và kỷ cương không nghiêm, cán bộ, đảng viên không nghiêm túc tu dưỡng đạo đức cách mạng, thiếu gương mẫu trước nhân dân

Tác giả Hà Trọng Thà trong luận án tiến sĩ Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò

quần chúng nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc ở Việt Nam hiện nay [128] đã khái quát quan điểm của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam về

bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới; đánh giá kết quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc Cùng với đó, tác giả nêu lên những hạn chế trong quá trình vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh

Tổ quốc như: Hoạt động xây dựng, triển khai văn bản để phát huy vai trò của quần chúng nhân dân còn hạn chế; công tác tuyên truyền, tổ chức, vận động chưa phát huy hết vai trò to lớn của nhân dân; hoạt động phối hợp, chỉ đạo, triển khai phong trào còn chưa đồng bộ ở một số địa phương, cơ quan, đơn vị; vai trò nòng cốt của lực lượng Công an ở một số địa bàn chưa phát huy tốt Tác giả cho rằng những hạn chế đó là do cấp ủy, chính quyền ở một số địa phương, bộ, ngành, cơ quan, đơn vị còn coi nhẹ công tác dân vận vì không nhận thức đúng vai trò của quần chúng nhân dân và công tác dân vận trong công cuộc đổi mới; sự phối hợp của các cơ quan, đơn

vị, ban ngành, đoàn thể ở một số nơi không thường xuyên, chưa chặt chẽ, thiếu hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, chưa kịp thời sơ, tổng kết các phong trào đã triển khai thực hiện; nhận thức về pháp luật và năng lực của lực lượng làm công tác tham mưu và lực lượng thực tế ở cơ sở trực tiếp tham gia công tác xây dựng phong trào còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ; một bộ phận nhân dân chưa nhận thức hết ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tham gia phong trào toàn dân bảo vệ

an ninh Tổ quốc; kinh phí đầu tư còn hạn hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu

Tác giả Phùng Văn Nam trong luận án tiến sĩ Vai trò của quần chúng nhân

dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ [103] khi đánh giá

thực trạng vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ đã đánh giá khái quát tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, trật tự vùng Đông Nam Bộ Tác giả cho rằng quần chúng nhân dân ở vùng Đông Nam Bộ thể hiện rõ vai trò làm chủ của mình trong lĩnh vực bảo vệ an ninh Tổ quốc; hệ thống chính trị cơ sở mà nòng cốt là lực lượng Công an nhân dân có những kế hoạch cụ thể phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; thành quả nổi bật đạt được là phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phù hợp với đặc điểm của khu vực, quần chúng nhân dân đã góp phần tích cực vào phòng, chống tội phạm Cùng với đó, tác giả cũng đưa ra một số hạn chế như: Một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân mất cảnh giác, chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, trách nhiệm tham gia bảo vệ an ninh, trật tự; ý thức chấp hành pháp luật còn hạn chế Tác giả cho rằng những thành tựu và hạn chế đó đều xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có cả nguyên nhân chủ quan và khách quan Như vậy, công trình này đã có những đánh giá, đo lường về thực trạng vai trò của quần chúng nhân dân được thể hiện trong phong trào Toàn dân bảo vệ vệ an ninh Tổ quốc trên phạm vi không gian vùng Đông Nam Bộ Những đánh giá đó đã góp phần làm rõ hơn, phong phú hơn cho thực trạng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh Tổ quốc tại những vùng, miền khác nhau

Tác giả Vũ Đức Khiển và Phạm Duy Hoàng trong cuốn sách Vận dụng tư

tưởng dân vận của Hồ Chí Minh trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc của lực lượng Công an nhân dân [73] tập trung phân tích sự vận dụng tư tưởng dân

vận của Hồ Chí Minh vào phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ở việc “tin ở dân, dựa vào nhân dân, phát huy sức mạnh của toàn dân là phương châm hành động của Công an nhân dân” Đồng thời, các tác giả nghiên cứu đúc rút ra một số bài học kinh nghiệm trong quá trình vận dụng tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Tác giả Tô Lâm nghiên cứu thực trạng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an

ninh, trật tự trong cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong

bảo vệ an ninh, trật tự [80] Trên cơ sở sử dụng phương pháp nghiên cứu của ngành

khoa học an ninh và phân tích các kế hoạch, báo cáo sơ kết, tổng kết của lực lượng Công an nhân dân, tác giả đã khẳng định: Đảng ủy Công an Trung ương đã xây dựng và ban hành nhiều văn bản chỉ đạo công tác vận động quần chúng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự; tăng cường công tác phối hợp với các bộ, ban, ngành địa phương về đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và phòng, chống tội phạm; công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới đã “kết hợp biện pháp vận động quần chúng với các phương pháp khác”; coi trọng “công tác sơ kết, tổng kết xây dựng mô hình, điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”; “xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh gắn liền với phát huy vai trò của quần chúng nhân dân” Bên cạnh đó, tác giả cũng đánh giá một số hạn chế như: “Công tác nghiên cứu, dự báo tình hình, tham mưu của lực lượng Công an nhân dân với Đảng, Nhà nước về việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức phát huy vai trò của quần chúng nhân dân bảo vệ an ninh, trật tự, có lúc, có nơi chưa kịp thời, nhạy bén”; “công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc chưa ngang tầm với thời kỳ đổi mới”; “trong công tác chỉ đạo, lực lượng Công an nhân dân còn chậm bổ sung, hoàn thiện quy định về

cơ chế phối hợp giữa các đơn vị, các cấp công an về xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”

Tác giả Bùi Văn Nam trong cuốn sách Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về

phát huy sức mạnh của nhân dân trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hiện nay [102] đã đánh giá thực tiễn công tác vận dụng tư tưởng Hồ

Chí Minh về xây dựng Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong suốt chiều dài lịch sử từ năm 1946 - 2016 Đồng thời, tác giả nêu ra một số yêu cầu, nhiệm vụ công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới

Ở nội dung này, tác giả đánh giá thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và rút ra một số bài học kinh nghiệm trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Đáng chú ý, tác giả đã khẳng định có được những thành tựu nêu trên là kết quả của quá trình thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân

dân Kết quả nghiên cứu thực trạng này có phần khác với hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh về phạm vi nội dung và phạm vi thời gian

Trong luận án tiến sĩ Công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự

của lực lượng Công an nhân dân thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh [141]

thuộc chuyên ngành Hồ Chí Minh học, tác giả Bùi Anh Tuấn có sự nghiên cứu một

số vấn đề liên quan đến thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự qua việc đánh giá những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự trong suốt hơn

30 năm đổi mới

Các công trình nghiên cứu nêu trên đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu tin cậy của nhiều ngành, chuyên ngành khoa học khác nhau để đánh giá thực trạng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và đều hoàn thành được mục tiêu, nhiệm vụ đề ra Trong từng công trình, các tác giả thường có sự đánh giá về ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân Tuy nhiên, điểm chung của phần lớn các công trình này là tập trung nghiên cứu thực trạng vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự mà không nghiên cứu thực trạng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh Do vậy, kết quả nghiên cứu trong các công trình khoa học được công bố không có sự trùng lặp so với kết quả nghiên cứu trong đề tài luận án của nghiên cứu sinh Đây là những tài liệu tham khảo có giá trị giúp nghiên cứu sinh hoàn thiện luận án của mình được tốt hơn Trên cơ sở khảo cứu này, nghiên cứu sinh xác định phương hướng và sử dụng phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học để tập trung đánh giá, luận giải thực trạng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1.3 Nghiên cứu phương hướng và giải pháp phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tác giả Phùng Văn Nam trong luận án tiến sĩ Vai trò của quần chúng nhân

dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ [103] đã nêu ra

một số phương hướng, giải pháp phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo

vệ an ninh Tổ quốc ở vùng Đông Nam Bộ hiện nay Tác giả đánh giá, nhận định về

xu hướng biến đổi kinh tế - xã hội, an ninh, trật tự có tác động đến vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ Trên

cơ sở đó, tác giả đề ra một số phương hướng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ như: Tăng cường xây dựng và hoàn thiện các chủ thể làm nhiệm vụ vận động quần chúng nhân dân bảo vệ an ninh - trật tự; xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, kết hợp hài hòa lợi ích thống nhất quyền lợi với nghĩa vụ của nhân dân, gắn liền với tổ chức và xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh, đặc biệt là lực lượng Công an cơ sở; đây cũng vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công tác phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh Tổ quốc, đồng thời cần quán triệt quan điểm lấy dân làm gốc trong phát huy vai trò của nhân dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Tác giả nêu lên một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc vùng Đông Nam Bộ đó là: Nâng cao vai trò của các cấp ủy Đảng, chính quyền, tổ chức đoàn thể các cấp đối với công tác vận động phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc; đổi mới công tác vận động phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc; nâng cao ý thức và năng lực bảo vệ an ninh Tổ quốc của quần chúng nhân dân Qua khảo cứu, nghiên cứu sinh nhận thấy đây là những phương hướng, giải khoa học được nghiên cứu công phu của tác giả góp phần làm cho vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc ở vùng Đông Nam Bộ ngày càng được thể hiện rõ nét hơn

Tác giả Trần Đại Quang trong bài viết Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí

Minh về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc [113] đã đánh giá về âm

mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, phản động và nhận định tình hình tội phạm

có những diễn biến phức tạp Theo tác giả trải qua thời gian, tư tưởng Hồ Chí Minh

về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc vẫn còn nguyên giá trị và ý nghĩa khoa học là bài học quý báu của Đảng, nhân dân, nhất là đối với lực lượng Công an trong quá trình thực thi nhiệm vụ bảo vệ an ninh Tổ quốc Thấm nhuần sâu sắc nội

dung này của tư tưởng Hồ Chí Minh, lực lượng Công an nhân đã có những hoạt động thiết thực, cụ thể là: Luôn xác định rõ biện pháp vận động quần chúng là một trong bảy biện pháp công tác công an; chủ động tham mưu với cấp uỷ, chính quyền

và phối hợp chặt chẽ với các ngành, đoàn thể trong công tác vận động nhân dân tích cực tham gia bảo vệ an ninh, trật tự; tích cực xây dựng, củng cố, phát triển phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, hiệu quả, khơi dậy sức mạnh, tiềm lực to lớn của nhân dân trong phòng, chống tội phạm Khảo cứu vấn đề này cho thấy, tác giả đã tóm lược, khái quát hóa một số mặt công tác, hoạt động chính của lực lượng Công an nhân dân thấm nhuần sâu sắc và vận dụng linh hoạt, sáng tạo nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong bối cảnh, tình hình mới trong giới hạn của một bài báo khoa học Đây là tài liệu nghiên cứu sinh có thể sử dụng để tham khảo trong quá trình viết luận án

Cuốn sách Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an

ninh, trật tự [80] của tác giả Tô Lâm đã hệ thống những giải pháp khoa học sâu sắc,

toàn diện để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh từ việc phải nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của việc phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự; tạo điều kiện, cơ chế, chính sách thuận lợi để phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự; tổ chức phát huy hiệu quả vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; tăng cường kiểm tra, giám sát, tổng kết thực tiễn, nêu gương để phát huy vai trò của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự đến việc cần phải xây dựng lực lượng Công an nhân dân có mối liên hệ mật thiết, gắn bó với với nhân dân

Trong bài viết Để nhân dân thực hiện quyền làm chủ về bảo vệ an ninh, trật

tự [81], tác giả Tô Lâm nêu 6 giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm góp

phần làm cho nhân dân thể hiện quyền làm chủ trong lĩnh vực bảo vệ an ninh, trật

tự, đó là: Tiếp tục quán triệt nghiêm túc các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội

cũng như xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; tăng cường công

tác tuyên truyền; không ngừng đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp để nhân dân

thực hiện quyền là chủ trong bảo vệ an ninh, trật tự; tiếp tục phối hợp chặt chẽ có hiệu quả giữa lực lượng Công an nhân dân với Quân đội nhân dân, Ban Dân vận Trung ương, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ngành, đoàn thể; phải chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trình độ nghiệp vụ cho lực lượng làm công tác phong trào và đầu tư ngân sách, cơ sở vật chất, phương tiện và các điều kiện bảo đảm phục vụ công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới Đúng với tên gọi của bài viết, tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu, nêu ra những giải pháp nhằm vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong lực lượng Công an nhân dân để phát huy địa vị là chủ của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự chứ không tập trung nêu ra giải pháp phát huy vai trò của nhân dân một cách toàn diện trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với tội phạm theo tư tưởng

Hồ Chí Minh

Tác giả Phạm Thái Bình trong bài viết Phát huy vai trò của quần chúng nhân

dân - Yếu tố quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội [11] trên cơ sở sử dụng phương pháp nghiên cứu của

ngành khoa học an ninh đã nêu ra 5 giải pháp mà lực lượng Công an nhân dân cần tập trung thực hiện để phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm bảo đảm trật tự an toàn ở nước ta đó là: Tuyên truyền, làm cho nhân dân tin, yêu, ủng hộ; làm tốt công tác nghiên cứu, nắm tình hình, nắm rõ tâm tư và nguyện vọng của quần chúng, từ đó đề ra nội dung, yêu cầu phù hợp phát động phong trào quần chúng đấu tranh phòng chống tội phạm; xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác vận động quần chúng, xây dựng phong trào Toàn dân bảo

vệ an ninh Tổ quốc; phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm

Cuốn sách Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy sức mạnh của

nhân dân trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc hiện nay

[102] của tác giả Bùi Văn Nam cho rằng phải tập trung phát huy vai trò làm chủ và tính tự giác của quần chúng nhân dân qua việc sử dụng tổng hợp các biện pháp công tác gắn liền và đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân; phải gắn xây dựng phong trào với với nhiệm vụ chính trị phát triển kinh tế - xã hội và các cuộc vận động cách mạng khác của Đảng và Nhà nước; xây dựng phong trào đi đôi với thường xuyên

mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm; cần quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương, đường lối chỉ đạo đổi mới của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an; không ngừng củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc; huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; xác định đúng vị trí, nâng cao vai trò, trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân Cuối cùng, tác giả nêu ra một số giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc từ việc phải coi trọng nâng cao nhận thức; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền; coi trọng công tác giáo dục, tuyên truyền; đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp, cơ chế phối hợp; bổ sung, hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ chế chính sách và phải xây dựng lực lượng Công an trong sạch, vững mạnh để xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Khảo cứu công trình này cho thấy, tác giả đã nêu những nội dung, phương hướng, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc khá toàn diện, công phu, khoa học và hệ thống Ở công trình này, tác giả tập trung nêu những nội dung, phương hướng, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc chứ không phải tập trung xây dựng các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Nhằm giải quyết các nội dung trong công trình này, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu và góc độ tiếp cận của ngành khoa học an ninh là chủ yếu Đây là tài liệu tham khảo có giá trị giúp nghiên

cứu sinh hoàn thiện hướng nghiên cứu của mình

Luận án tiến sĩ Công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự của lực

lượng Công an nhân dân thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh [141] thuộc

chuyên ngành Hồ Chí Minh học của tác giả Bùi Anh Tuấn đã dự báo những yếu tố

tác động đến công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự; nêu ra những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả công tác vận động quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới từ công tác tuyên truyền, giáo dục; coi trọng công tác xây dựng lực lượng Công

an nhân dân trong sạch, vững mạnh; đổi mới công tác vận động quần chúng; khai thác các thành tựu khoa học, kỹ thuật gắn với công tác tăng cường kiểm tra, giám sát, siết chặt kỷ cương, tổng kết thực tiễn

1.2 Kết quả các nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận

án cần tập trung nghiên cứu

1.2.1 Kết quả các nghiên cứu liên quan đến đề tài

Qua quá trình khảo cứu tổng quan những công trình khoa học liên quan đến luận án, cho thấy: Những công trình khoa học nêu trên phần đông tập trung nghiên cứu

tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự dưới nhiều nhiều góc độ tiếp cận và sử dụng phương pháp nghiên cứu của các ngành khoa học khác nhau nhằm đạt mục tiêu đã đề ra Trong quá trình luận giải vấn đề, một số tác giả

đi sâu nghiên cứu, luận giải tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự qua các bài nói, bài viết, bài phát biểu của Người Một số tác giả khác lại tập trung nghiên cứu tư tưởng của Người thông qua những hành động thực tiễn chỉ đạo cách mạng Về góc độ tiếp cận, phương pháp nghiên cứu, có những tác giả nghiên cứu, tiếp cận giải quyết vấn đề dưới góc độ, phương pháp nghiên cứu của ngành Chính trị học, triết học, lịch sử, cũng như góc độ, phương pháp nghiên cứu một số ngành khoa học khác Đội ngũ tác giả nghiên cứu ở nhiều ngành nghề, cương vị công tác khác nhau

ở trong và ngoài ngành Công an: Có tác giả là những nhà lãnh đạo, quản lý, có tác giả làm nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu hay làm công tác thực tiễn, chiến đấu Do vậy, các công trình khoa học nêu trên đã góp phần nghiên cứu làm rõ nội dung, giá trị, phương hướng, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ

an ninh, trật tự đạt nhiều kết quả dưới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau Trên cơ sở khảo cứu tổng quan, nghiên cứu sinh đánh giá tóm lược, khái quát những vấn đề liên quan đến đề tài luận án đã được đề cập, giải quyết trong các công trình khoa học đã công bố như sau:

Thứ nhất, chỉ ra được một số căn cứ, luận điểm luận giải tính cấp thiết phải

nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Thứ hai, sử dụng nhiều góc tiếp cận khác nhau để làm rõ được cơ sở hình

thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Thứ ba, luận giải, hệ thống hóa được một số nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ

Chí Minh về vai trò và phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trên

cơ sở sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu và góc tiếp cận khác nhau

Thứ tư, đưa ra được nhiều luận cứ, luận chứng khoa học góp phần đánh giá,

chứng minh làm rõ những giá trị cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự

Thứ năm, bước đầu có một số đánh giá, nhận định về một số các yếu tố tác

động, ảnh hưởng đến vai trò và phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ sáu, đã xây dựng, đề xuất một số phương hướng, kiến nghị, giải pháp khoa

học nhằm nâng cao hiệu quả phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.2 Những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài,

có thể thấy những công trình đã công bố chủ yếu tập trung nghiên cứu vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng tư tưởng này trong thực tiễn Vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng tư tưởng này trong thực tiễn hầu như chưa được nghiên cứu trực tiếp và toàn diện Đây chính là vấn đề luận

án sẽ đi sâu nghiên cứu trên cơ sở có sự kế thừa những thành quả nghiên cứu có liên quan Từ vấn đề chung đó, nghiên cứu sinh xác định những vấn đề cụ thể sẽ tập trung nghiên cứu trong luận án của mình như sau:

Thứ nhất, luận giải những lý do cấp thiết phải nghiên cứu, làm rõ nội dung tư

tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng hiện nay từ phương diện lý luận và thực tiễn

Thứ hai, nghiên cứu, xây dựng khái niệm “tư tưởng Hồ Chí Minh về phát

huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự” với tư cách là một khái niệm

công cụ, định hướng cho việc đi sâu nghiên cứu hệ thống quan điểm của Hồ Chí

Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, cũng như việc vận dụng hệ thống quan điểm này của Người để phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong giai đoạn hiện nay một cách khoa học, logic, chặt chẽ, hiệu quả

Thứ ba, hệ thống hóa, phân tích, luận giải nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về

phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự Với từ khoá là “phát huy”, nghiên cứu sinh sẽ tập trung hệ thống hóa, luận giải những nội dung trong tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự từ mục tiêu, nội dung, chủ thể, phương pháp phát huy vai trò của nhân dân trong bảo

vệ an ninh, trật tự

Thứ tư, xác định và luận chứng giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát

huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, qua đó góp phần làm rõ sự cần thiết tiếp tục vận dụng tư tưởng của Người trong thực tiễn hiện nay

Thứ năm, trên cơ sở khung lý thuyết là tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy

vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, nghiên cứu sinh sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp để phân tích thực trạng việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh trên các phương diện thành tựu, hạn chế, nguyên nhân tập trung vào chủ thể là lực lượng Công an nhân dân Trên cơ sở khung lý thuyết tư tưởng Hồ Chí Minh và thực trạng, nghiên cứu sinh sẽ xác định những vấn đề đặt ra trong việc phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh trật tự

Thứ sáu, dự báo các yếu tố sẽ tiếp tục tác động đến việc phát huy vai trò của

nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để xác định phương hướng, đề xuất giải pháp nhằm tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự trong tình hình mới

Tiểu kết chương 1

1 Trong chương 1, luận án thực hiện khảo cứu các công trình đã được xuất bản liên quan đến nội dung luận án trên các khía cạnh như: Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; nghiên cứu thực trạng phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng

Hồ Chí Minh; nghiên cứu phương hướng và giải pháp phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài, luận án đã đánh giá: Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng hiện nay đã được một số tác giả trong và ngoài lực lượng Công an nghiên cứu ở nhiều góc độ tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và đạt kết quả ở nhiều mức

độ khác nhau Song, đa số các công trình khoa học đã được công bố tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật

tự và vận dụng hiện nay Đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu trực tiếp,

hệ thống toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng trong giai đoạn hiện nay

3 Trên cơ sở khái lược những vấn đề liên quan đến đề tài, nghiên cứu sinh xác định những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu là cần đưa ra những lý do cấp thiết phải nghiên cứu đề tài tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự và vận dụng hiện nay; xây dựng hệ thống lý luận, khái niệm làm cơ sở để nghiên cứu các nội dung trong luận án; tập trung phân tích, đánh giá, luận giải làm rõ nội dung, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự; vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự để đánh giá thực trạng, nguyên nhân và xác định những vấn đề đặt ra tập trung vào chủ thể là lực lượng

Công an nhân dân; nghiên cứu những nhân tố tác động, xác định phương hướng và

đề xuất một số nhóm giải pháp khoa học nhằm tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời gian tới

Chương 2

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ

CỦA NHÂN DÂN TRONG BẢO VỆ AN NINH, TRẬT TỰ

Một là, nhân dân giữ vai trò là chủ và làm chủ trong bảo vệ an ninh, trật tự

Đây là tư tưởng hoàn toàn mới mẻ, chưa từng có trong lịch sử tư tưởng chính trị của dân tộc ta Thực tế cho thấy, Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định: “Nước ta

là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” [93, tr.343]; “Chế độ ta là chế

độ dân chủ, tức là nhân dân là người chủ” [95, tr.382] Khái quát địa vị là chủ và làm chủ của nhân dân, Hồ Chí Minh khẳng định:

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân

Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân

Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân

Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra

Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên

Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân [92, tr.232] Trên cơ sở khẳng định nhân dân giữ địa vị là chủ và làm chủ của nhà nước, chế độ, Hồ Chí Minh cho rằng nhân dân cũng là chủ, làm chủ trong sự nghiệp bảo

vệ an ninh, trật tự Điều này thể hiện rõ qua khẳng định của Người: “Làm công tác

chính quyền, ở công an hay ở quân đội, đều là làm đày tớ cho nhân dân cả, vì chính quyền dân chủ có nghĩa là chính quyền do người dân làm chủ” [93, tr.269] Theo

Hồ Chí Minh, nhân dân giữ địa vị làm chủ cho nên nhân dân có quyền tham gia bảo

vệ an ninh, trật tự bằng việc trực tiếp có những hành động thiết thực, cụ thể để bảo

vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của mình Nhân dân sử dụng nguồn sức mạnh to lớn từ tài năng, trí tuệ của mình tham gia vào hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý, giáo dục tội phạm Quan điểm này của Hồ Chí Minh có sự khác biệt so với tư tưởng của chủ nghĩa thực dân, phong kiến Với bọn thực dân, phong kiến, nền an ninh, trật tự là để phục vụ thiểu số, phục vụ lợi ích của giai cấp thống trị, còn nhân dân không có chút vai trò, quyền hành trong bảo vệ an ninh, trật tự; giữ an ninh, trật tự cho nhân dân chỉ là sự ban phát cho đến đâu thì hưởng đến đó Thậm chí, chúng còn sử dụng quyền lực nhà nước thông qua các công cụ bảo vệ để đàn

áp, khủng bố, giết chóc, đe dọa nghiêm trọng an ninh, trật tự của nhân dân ở các nước chính quốc và nhân dân các dân tộc thuộc địa, cũng như đe dọa nền hòa bình,

ổn định an ninh, trật tự của nhân loại

Trong quá trình thực hiện sự nghiệp cách mạng, Hồ Chí Minh không chỉ hướng tới mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân thoát khỏi cảnh đời nô

lệ mà còn nâng tầm địa vị nhân dân lên thành chủ của nhà nước và là chủ trong bảo

vệ an ninh, trật tự Nền an ninh, trật tự cho nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh khác biệt hoàn toàn sự ban phát mà đó là nền an ninh, trật tự của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Nhân dân có toàn quyền quyết định cuộc sống bình yên, hạnh phúc của mình qua việc trực tiếp tham gia phòng, chống tội phạm bảo vệ an ninh, trật tự Chính vì lẽ đó, Người thường xuyên yêu cầu, nhắc nhở nhân dân phải có hành động thiết thực, cụ thể góp công sức, trí tuệ vào sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật

tự của đất nước Có như vậy, nhân dân mới xứng đáng với vai trò, địa vị là chủ và làm chủ trong bảo vệ an ninh, trật tự

Khẳng định nhân dân giữ vai trò là chủ trong bảo vệ an ninh, trật tự cho nên

Hồ Chí Minh cho rằng, nhân dân có quyền chọn lựa hay “phế truất” lực lượng

chuyên trách có nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự nếu lực lượng ấy làm tốt công việc

mà nhân dân giao phó Người từng nói:

Làm công an không phải làm “quan cách mạng” Làm công an là để giữ trật tự an ninh cho nhân dân, xem xét tìm tòi âm mưu phản động làm hại nhân dân Từ Chủ tịch nước đến giao thông cũng vậy, nếu không làm được việc cho dân, thì dân không cần đến nữa [93, tr.269] Theo Hồ Chí Minh giữ vai trò là chủ, nhân dân không những có quyền mà còn phải có nghĩa vụ tham gia bảo vệ an ninh, trật tự Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, từ những năm 20 của

thế kỷ XIX, Hồ Chí Minh đã đưa ra khẳng định: Cách mệnh là sự nghiệp của quần

chúng chứ không phải việc của một vài người Trên cơ sở đó, khi đề cập đến vai trò

của nhân dân trong bảo vệ an ninh, trật tự, Hồ Chí Minh cho rằng, bảo vệ an ninh,

trật tự là nhiệm vụ của nhân dân Thể hiện rõ quan điểm này, trong bài Giữ gìn trật

tự, an ninh, Người khẳng định: “Mọi người công dân, bất kỳ già trẻ gái trai, bất kỳ

làm việc gì, đều có nhiệm vụ giúp chính quyền giữ gìn trật tự an ninh” [95, tr.77] Tiếp tục khẳng định quan điểm này, Hồ Chí Minh yêu cầu: “Các tầng lớp nhân dân

ta - công nhân, nông dân, lao động trí óc, các nhà công thương, đồng bào thiểu số -

ai nấy hãy làm tròn nghĩa vụ của người công dân, người chủ nước nhà; giúp chính quyền giữ gìn trật tự, an ninh, tăng cường đoàn kết” [96, tr.424] Để giúp nhân dân thấu hiểu hơn nghĩa vụ của người làm chủ trên lĩnh vực bảo vệ an ninh, trật tự, trong một dịp khác, Người đã căn dặn: “Toàn thể nhân dân cũng phải nâng cao cảnh giác và giúp sức vào việc giữ gìn trật tự, an ninh” [99, tr.447]

Hồ Chí Minh có sự lý giải một cách rõ ràng, thấu đáo vì sao bảo vệ an ninh, trật tự là nhiệm vụ của nhân dân Theo Người, bảo vệ an ninh, trật tự liên quan trực tiếp đến lợi ích của mỗi người dân An ninh, trật tự được ổn định, giữ vững nhân dân mới được sống an cư, lạc nghiệp Giữ vững an ninh, trật tự là cơ sở để khôi phục lại đời sống bình thường, ổn định của đất nước sau khi cách mạng đã giành thắng lợi Vì vậy, theo Hồ Chí Minh: “Ngay từ bây giờ, chúng ta phải khôi phục lại đời sống bình thường của chúng ta, cho nên: Trong thành phố và vùng mới giải

phóng, đồng bào phải giúp bộ đội và công an giữ gìn trật tự, an ninh, bảo vệ tính mệnh, tài sản của nhân dân và bảo vệ của công” [95, tr.427] Nhân dân phải nhanh chóng loại bỏ tư tưởng ỷ lại, cho rằng bảo vệ an ninh, trật tự là trách nhiệm của công an, quân đội Nhân dân phải nhận thức rõ, bảo vệ an ninh, trật tự là quyền và nghĩa vụ của mình Bởi lẽ, nhân dân là chủ và làm chủ trong bảo vệ an ninh, trật tự

Vì giữ vai trò, địa vị là chủ và làm chủ nên nhân dân có quyền và nghĩa vụ bảo vệ

an ninh, trật tự Thể hiện rõ quan điểm này, trong bài viết Quản lý hộ khẩu, Hồ Chí

Minh khẳng định:

Thủ đô là Thủ đô của nhân dân, nhân dân là người chủ của Thủ đô Là người chủ, thì nhân dân phải làm trọn nhiệm vụ của người chủ, phải quản lý tốt Thủ đô, tức là: Đoàn kết chặt chẽ hơn nữa, nâng cao cảnh giác hơn nữa, chú ý ngăn ngừa bọn phá hoại, giữ gìn trật tự, an ninh, chống nạn tham ô, lãng phí, làm cho Thủ đô phồn thịnh [96, tr.266]

Hai là, nhân dân là cội nguồn sản sinh sức mạnh để bảo vệ an ninh, trật tự

Tiếp nối và phát triển truyền thống “nước lấy dân làm gốc” được cha ông ta

đúc kết thành bài học quý báu, “kế sách sâu rễ, bền gốc” để dựng nước và giữ nước,

“chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”, Hồ Chí Minh đã có khẳng định: Nhân dân là cội nguồn sản sinh ra mọi sức mạnh để bảo vệ an ninh, trật tự

Nghiên cứu thân thế, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh cho thấy, Người thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải nhận thức rõ: “Nước lấy dân làm gốc Trong công cuộc kháng chiến kiến quốc, lực lượng chính là ở dân” [91, tr.501] Để cán bộ, đảng viên hiểu rõ hơn về vai trò của nhân dân là cội nguồn của mọi sức mạnh, cội nguồn của mọi chiến thắng trong sự nghiệp cách mạng, Người khái quát thành luận điểm hết sức ngắn gọn, súc tích nhưng vô cùng chính

xác: “Gốc có vững cây mới bền, Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” [91, tr.502]

Hồ Chí Minh đã có sự lý giải thấu đáo: “Nền có vững, nhà mới chắc; gốc có mạnh, cây mới tốt” [96, tr.144] Đánh giá nhân dân giữ vai trò là cội nguồn của mọi sức

mạnh, trong Thư gửi hội nghị cán bộ dân vận, Hồ Chí Minh viết: “Tất cả lực lượng

của Đoàn thể và Chính phủ đều ở nơi Dân” [92, tr.278]