Báo chí là lực lượng chủ chốt trong nắm bắt định hướng dư luận xã hội và làm tốt công tác tư tưởng cho nhân dân; góp phần làm sáng tỏ vai trò xã hội của báo chí trong công cuộc đổi mới d
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÙI THANH TÂM
BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Vĩnh Long - 2020
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÙI THANH TÂM
BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG
Chuyên ngành: Báo chí học định hướng ứng dụng
Mã số: 8320101.01 (UD)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS ĐẶNG THỊ THU HƯƠNG
Vĩnh Long - 2020
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Đặng Thị Thu Hương Các khảo sát, nghiên cứu trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực
Tôi xin chân thành cảm ơn Tác giả luận văn
Bùi Thanh Tâm
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được luận văn „Báo Đảng địa phương Đồng bằng Sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng”, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy, cô là giảng viên Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn hà Nội, đặc biệt là PGS.TS Đặng Thị Thu Hương- Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội đã hướng dẫn nhiệt tình cho tôi trong quá trình nghiên cứu
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo báo báo Vĩnh Long, báo Trà Vinh, báo Đồng Khởi và các anh chị đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thành luận văn này
Luận văn là sản phẩm nghiên cứu khoa học đầu tiên của tác giả Trong quá trình thực hiện dù rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế nhất định Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của Hội đồng khoa học, quý thầy cô nhằm hoàn thiện luận văn được tốt hơn
Vĩnh Long, tháng 10 năm 2020
BÙI THANH TÂM
Trang 5
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 4
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 11
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 11
5 Phương pháp nghiên cứu 12
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 12
7 Kết cấu luận văn 13
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG 14
1.1 Khái niệm, thuật ngữ cơ bản 14
1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác xây dựng Đảng 18
1.3 Đặc điểm của báo in và vai trò của báo Đảng địa phương ĐBSCL trong công tác xây dựng Đảng 24
1.4 Những yêu cầu và tiêu chí đánh giá công tác truyền thông về công tác xây dựng Đảng 30
Tiểu kết chương 1 33
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG 34
2.1 Giới thiệu về 3 tờ báo khảo sát 34
+ Báo Vĩnh Long 34
+ Báo Trà Vinh 36
+ Báo Đồng Khởi 36
2.2 Tần suất, mức độ thông tin về xây dựng Đảng trên 3 tờ báo 38
2.3 Những nội dung chính được thể hiện 42
2.3.1 Các chỉ thị, nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng 42
Trang 62.3.2 Vấn đề xây dựng Đảng về công tác tổ chức, cán bộ 45
2.3.3 Thông tin cuộc vận động Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh 48
2.3.4 Gương cơ sở đảng, gương đảng viên tiêu biểu 54
2.4 Hình thức chuyển tải nội dung thông điệp 58
2.4.1 Hình thức chuyển tải 58
2.4.2 Kết cấu và hình thức các chuyên trang, chuyên mục 70
2.5 Đánh giá thành công và hạn chế trong công tác xây dựng Đảng trên báo in Đồng bằng sông Cửu Long 73
2.5.1 Ưu điểm 73
2.5.2 Hạn chế 77
2.5.3 Nguyên nhân hạn chế 81
Tiểu kết chương 2 82
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRUYỀN THÔNG CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG 84
3.1 Một số vấn đề đặt ra 84
3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông về xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương Đồng bằng sông Cửu Long 86
3.2.1 Giải pháp về tăng cường sự lãnh đạo và quản lý đối với cơ quan báo chí 86
3.2.2 Giải pháp về nội dung 91
3.2.3 Giải pháp về hình thức thể hiện 95
3.2.4 Giải pháp về phẩm chất, năng lực người làm báo 97
Tiểu kết chương 3 99
KẾT LUẬN 100
Trang 7Trong những năm qua, báo chí cả nước nói chung và báo Đảng địa phương Đồng bằng sông Cửu Long đã tích cực truyền thông, cổ vũ, động viên nhân dân tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị một cách sâu rộng, nhanh chóng, thường xuyên, thiết thực Thông qua báo chí, các nghị quyết về xây dựng Đảng đã được triển khai kịp thời đến tận cơ sở, cho cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân, thông qua đó Đảng đã tìm thấy lời giải từ nhân dân cho các câu hỏi về chủ trương, biện pháp và cách thức xử lý các tình huống trong công tác xây dựng Đảng
Tại Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định, tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, tích cực đổi mới phương thức lãnh đạo là những vấn đề cơ bản, là cơ sở để xây dựng Đảng ngang tầm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới Trong 6 nhiệm vụ trọng tâm trong cả nhiệm kỳ 2016- 2020, thì 2 nhiệm vụ đầu tiên là về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, đó là: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, biểu hiện
Trang 82
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ Xây dựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu Có thể nói, nội dung về công tác xây dựng Đảng được nhấn mạnh và đặt đúng tầm quan trọng, vị trí then chốt của nhiệm vụ xây dựng Đảng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng hiện nay vẫn còn những hạn chế nhất định, đòi hỏi Đảng phải thường xuyên tự chấn chỉnh Cụ thể, về công tác cán bộ, vẫn còn một số cán bộ thoái hoá biến chất về đạo đức lối sống, số này có nguy cơ tăng lên Mơ hồ, giao động về lý tưởng cách mạng, không chịu khó học tập, kiến thức và năng lực hạn chế, tham nhũng tiêu cực Về phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, các đoàn thể còn lúng túng, bất cập trên nhiều mặt, chưa theo kịp công cuộc đổi mới toàn diện, trong đó công tác lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện Chưa thực sự đổi mới phong cách, lề lối làm việc, thực hiện nói đi đôi với việc làm Tình trạng nói nhiều làm ít, né tránh đùn đẩy trách nhiệm còn diễn ra ở nhiều nơi
Hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng, Nhà nước còn cồng kềnh kém hiệu quả, chức năng còn chồng chéo…Từ những yếu tố trên, đòi hỏi và đặt ra cho Đảng phải tiếp tục xây dựng chỉnh đốn Đảng, đây là nhiệm vụ then chốt đảm bảo cho Đảng ta vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức đủ sức lãnh đạo đất nước, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại đưa nước ta đi lên chủ nghĩa, xứng đáng với vai trò mà nhân dân giao phó
Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) khẳng định "Công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ" Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XII) tiếp tục
Trang 93
khẳng định tính: "Kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng Nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng có hiệu lực, hiệu quả; giữ vững bản lĩnh chính trị của Đảng, của các tổ Đảng, của cán bộ đảng viên… " Do vậy, để Đảng luôn hoàn thành nhiệm vụ chính trị ngang tầm với thời đại, xứng đáng với vị trí, vai trò lãnh đạo giai cấp, dân tộc thì Đảng phải luôn tự đổi mới, "xây dựng và chỉnh đốn" Đó là quy luật tồn tại và phát triển của một Đảng Mác xit chân chính
Trong bối cảnh như vậy, hiện nay báo Đảng địa phương các tỉnh, thành ĐBSCL đã, đang và sẽ tham gia truyền thông về công tác xây dựng Đảng như thế nào? Theo quan sát thực tế của bản thân, báo Đảng địa phương các tỉnh, thành ĐBSCL sẽ có nhiều lợi thế để truyền thông về tình hình xây dựng Đảng ở địa phương Vì theo quy định mỗi Chi, Đảng bộ và cán bộ, đảng viên phải mua và đọc báo Đảng, do đó báo chí là kênh thông tin vô cùng quan trọng và hữu hiệu Không chỉ đơn thuần là thông tin, báo chí ĐBSCL còn là diễn đàn, tư vấn, phản ánh những mặt được và chưa được và là kênh thông tin phản biện từ thực tiễn trong xây dựng Đảng cho chính quyền địa phương trong quá trình thực thi nhiệm vụ
Các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ kịp thời được phát hiện, phản ánh, qua đó giúp cho cấp ủy, chính quyền địa phương có những điều chỉnh kịp thời hoặc kiến nghị lên cấp trên để tháo gỡ những khó khăn, bất cập Có thể nói, báo in ĐBSCL nói chung đã góp phần quan trọng trong việc ghi nhận những cách làm hay, phản ánh những bất cập trong quá trình xây dựng Đảng tại địa phương Tuy nhiên, vai trò, tác động đó, đến nay vẫn chưa được nghiên cứu, đánh giá và phân tích một cách sâu sắc, căn cơ Chính vì thế, cần có những công trình nghiên cứu về báo in với công tác xây dựng Đảng Từ đó nhận dạng báo in ĐBSCL trong xu hướng vận động và phát triển của báo chí Việt Nam Ưu thế, triển vọng, cũng như những hạn chế, khó khăn cần khắc phục của báo in ĐBSCL để công tác truyền thông ngày càng mang lại hiệu quả cao hơn, đặc biệt trong tình hình hiện nay
Trang 104
Xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn trên, tác giả luận văn chọn nghiên cứu vấn đề
“Báo Đảng địa phương Đồng bằng sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng” (Khảo sát tại Báo Vĩnh Long, Báo Trà Vinh, Báo Đồng Khởi)
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam được thành lập (3-2-1930), Đảng ta đã nhiều lần nhấn mạnh: Xây dựng kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt Xây dựng Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng nước ta và Đảng Xây dựng Đảng là vấn
đề rất rộng, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng, chính vì vậy, đã có rất công trình nghiên cứu về vấn đề này
Các công trình nghiên cứu về vấn đề xây dựng đảng
Trong toàn bộ di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan điểm về Đảng và XDĐ chiếm vị trí quan trọng, có nội dung phong phú, đặc sắc, toàn diện
và hoàn chỉnh Qua các cuốn sách “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng” nêu những quan điểm cơ bản từ việc phân tích sự cần thiết phải có Đảng lãnh đạo đến nguyên tắc chung về XDĐ; những yêu cầu đối với cán bộ, đảng viên trong rèn luyện tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng Tác giả Nguyễn Phú Trọng trong cuốn sách “Xây dựng chỉnh đốn Đảng - một số vấn đề lý luận và thực tiễn”
đã đánh giá khách quan những thành tựu đạt được và chỉ rõ hạn chế, yếu kém về suy thoái về tư tưởng chính trị, tình trạng tham nhũng, quan liêu, lãng phí của một
bộ phận cán bộ, đảng vien… Sách “Kỷ yếu tổng kết công tác xây dựng Đảng thời
kỳ 1975-1995” đã đánh giá mặt được, chưa được của công tác xây dựng Đảng 20 năm qua và những bài học kinh nghiệm về lĩnh vực xây dựng đảng Cuốn sách
“Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức xây dựng đảng” đã tập hợp những bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tổ chức, cán bộ, về phẩm chất, đạo đức của người cán bộ, đảng viên, người làm công tác tổ chức - cán bộ… Cuốn sách “Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch,
Trang 115
vững mạnh, là đạo đức, là văn minh”; năm 2011, Nhà xuất bản Lao động - xã hội xuất bản cuốn sách của PGS,TS Nguyễn Thế Thắng về “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước
ta hiện nay” Những cuốn sách này là tư tưởng của Người thể hiện từ những nguyên tắc chung về xây dựng đảng đến yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể ở mỗi giai đoạn cách mạng, những đòi hỏi cụ thể đối với người cán bộ, đảng viên
Các nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội
Nghề báo là một nghề đặc biệt, bởi lẽ, thông tin mà nhà báo đưa ra có ảnh hưởng đến đông đảo công chúng và góp phần quan trọng tạo nên dư luận xã hội Báo chí ra đời là để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu thông tin giao tiếp của con người
và xã hội Chức năng cơ bản, khởi nguồn của báo chí là thông tin nhưng báo chí thông tin để thực hiện chức năng tư tưởng, giáo dục, văn hóa, giải trí và thực hiện vai trò quản lý, giám sát, phản biện xã hội… Vì vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của báo chí
Cho đến nay, đã có nhiều cuốn sách nghiên cứu về vai trò, chức năng, nguyên tắc hoạt động và hiệu quả của báo chí Các tác giả Tạ Ngọc Tấn, Trình Đình Thắng, Đinh Thế Huynh, Lê Mạnh Bỉnh, Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang, Nguyễn Văn Dững, Hoàng Đình Cúc… trong các cuốn sách
“Cơ sở lý luận báo chí”, “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông”, “Truyền thông đại chúng và phát triển xã hội”, “Báo chí - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, “Báo chí và dư luận xã hội”, “Những vấn đề của báo chí hiện đại”… đã cung cấp kiến thức cơ bản về vai trò của báo chí trong đời sống xã hội và trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa Đây là lý luận cơ bản nhằm nghiên cứu toàn diện các vấn đề trong sự vận hành của hệ thống báo chí Đồng thời, làm rõ các khái niệm cơ bản, chức năng, nguyên tắc cơ bản của báo chí Từ đó, tìm ra mối quan hệ vận động qua lại giữa báo chí với các tiến trình xã hội khác Qua đây phát hiện ra tính quy luật, phương pháp, nguyên tắc, con đường nhằm tăng cường chất lượng hoạt động của
Trang 12và những mặt còn hạn chế của báo chí Việt Nam suốt chiều dài lịch sử, trong đó nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của báo chí với XDĐ Trong tác phẩm “Những việc cần là ngay với sự nghiệp đổi mới và cuộc đấu tranh chống tiêu cực” của nhà báo Hữu Thọ đăng trên đặc san, 55 năm ngày truyền thống báo Nhân Dân 11-3-
2006 đã khẳng định “Những việc cần làm ngay” tính hấp dẫn của báo Đảng rất cao, thu hút nhiều công chúng bạn đọc Tác phẩm “80 năm báo chí cách mạng phát triển
- một thành tựu quan trọng của cách mạng Việt Nam” của nhà báo Phạm Khắc Hải, đăng báo Nhân Dân số 21-6-2005 nêu rõ vai trò của báo chí nói chung và báo chí truyền thông về công tác xây dựng Đảng nói riêng trong giai đoạn hiện nay Tác phẩm “Nghề báo thời nay” của tác giả Yến Chi, đặc san 55 năm ngày truyền thống báo Nhân dân 11-3-2006, tác giả nêu sự ảnh hưởng rất lớn của những tờ báo Người cùng khổ, Thanh niên, Việt Nam độc lập thu hút nhiều độc giả Tác giả nêu rõ: Muốn thu hút bạn đọc nhà báo phải là một người có lương tâm, có ý thức, trách nhiệm Sách “Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn” do GS Hà Minh Đức (chủ biên) giới thiệu những bài viết chuyên sâu về báo chí truyền thống và các vấn
đề cơ bản như Đảng lãnh đạo báo chí, tự do của báo chí… Trong đó vấn đề Đảng lãnh đạo báo chí được xem là điểm nhấn Báo chí có trách nhiệm vào quá trình phát triển của dân tộc, vào quá trình lãnh đạo của Đảng, góp phần vào xây dựng Đảng Cuốn sách “Báo in Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” của tác giả Dương Xuân Sơn cho biết báo chí luôn có vai trò quan trọng trong suốt tiến trình phát triển của lịch
sử Việt Nam Đặc biệt, trong những năm tháng chuẩn bị và tiến tới thành lập Đảng
Trang 1395 năm qua, đặc biệt thời kỳ đổi mới đất nước, báo chí đóng vai trò quan trọng vào việc củng cố niềm tin trong nhân dân Báo chí là lực lượng chủ chốt trong nắm bắt định hướng dư luận xã hội và làm tốt công tác tư tưởng cho nhân dân; góp phần làm sáng tỏ vai trò xã hội của báo chí trong công cuộc đổi mới dưới
sự lãnh đạo của Đảng… Như vậy, suốt gần một thế kỷ qua, báo chí đã làm tốt chức năng truyền thông thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện nhân tố mới, cái hay, cái đẹp trong xã hội; phê phán các hiện tượng
Trang 148
tiêu cực, uốn nắn nhận thức lệch lạc, đấu tranh với quan điểm sai trái… báo chí đã làm tốt tính chân thật, tính giáo dục và tính chiến đấu của thông tin
Các nghiên cứu về vao trò của báo chí đối với công tác xây dựng Đảng
Trong các luận án tiến sĩ, thạc sĩ đã có một số công trình nghiên cứu về vai trò của báo chí đối với Xây dựng Đảng như: Luận án tiến sĩ của Nguyễn Bá Sinh về
“Tính hấp dẫn của báo đảng ở nước ta trong giai đoạn hiện nay”, năm 2012 đã nêu
rõ vai trò của các tờ báo đảng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam thời gian qua Đồng thời đánh giá ưu điểm, hạn chế của các tờ báo đảng địa phương - cơ quan ngôn luận của các đảng bộ tỉnh, thành phố trên cả nước truyền thông về các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có công tác xây dựng đảng Luận án tiến sĩ
“Nâng cao năng lực cạnh tranh của các tạp chí ban đảng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế” năm 2014 của Phạm Thị Thu Huyền, chỉ rõ vị trí, vai trò, tác động truyền thông về xây dựng Đảng của các tờ tạp chí chuyên ngành của các ban đảng ở Trung ương - các cơ quan tham mưu của Đảng Luận án đã đề cập tới một phần thế mạnh và hạn chế của nội dung truyền thông về xây dựng Đảng; đề xuất một số giải pháp nâng cao vai trò, vị trí, chất lượng truyền thông Luận án “Nâng cao năng lực quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo in ở Việt Nam” của Chử Kim Hoa, năm 2009 đã làm rõ vai trò, vị trí, đặc điểm, thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo in Việt Nam
Trong một số luận văn thạc sĩ đã nghiên cứu đến vai trò của báo chí với một khía cạnh của xây dựng Đảng: “Báo chí Bạc Liêu với vấn đề truyên truyền về xây dựng đảng giai đoạn hiện nay” của Nguyễn Thị Lâm Anh, 2015; “Báo chí truyền thông về xây dựng tổ chức cơ sở Đảng ở tỉnh Bến Tre” (Luận văn Thạc sĩ báo chí - Vương Thị Đỗ Quyên) “Nâng cao chất lượng truyền thông trên Báo chí về xây dựng cơ sở đảng ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ” (Luận văn Thạc sĩ Báo chí - Lê Thị Thu Thủy, 2006); “Báo chí với vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở
cơ sở” (Luận văn Thạc sĩ Báo chí - Trần Thị Thu Thủy, 2008); “Báo đảng các tỉnh
Trang 159
đồng bằng sông Cửu Long” (Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng - Đoàn Nam Phương, 2008); “Thông tin thời sự trên báo đảng các tỉnh miền núi phía Bắc” (Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, 2009); “Nâng cao hiệu quả truyền thông xây dựng đảng trên sóng Đài truyền hình Việt nam” (Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, 2005); “Truyền thông xây dựng đảng trên báo Vĩnh Phúc” (Luận văn thạc
sĩ báo chí học, 2012) đều phân tích vai trò, vị trí, chức năng của báo chí trong truyền thông về công tác xây dựng đảng… Các luận văn trên đã đề cập đến thực trạng của các tờ báo (chủ yếu báo in) truyền thông về một góc độ của xây dựng Đảng Các luận văn đã nêu mặt được và hạn chế của các tờ báo khi truyền thông về xây dựng Đảng
Thời gian qua, có nhiều cuộc hội thảo xoay quanh chủ đề vai trò của báo chí với Xây dựng Đảng Nhiều cuộc hội thảo cấp quốc gia, khu vực và từng địa phương, như Hội thảo báo đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Hà Nội với chủ đề
“Báo đảng địa phương với việc truyền thông đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống” (7-2006); Hội thảo “Báo đảng địa phương truyền thông đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống” (3-2010); Hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Thái Nguyên có chủ đề “Làm gì để nâng cao tính hấp dẫn của báo Đảng địa phương” (11-2010); Hội thảo báo đảng khu vực miền Trung - Tây Nguyên có chủ
đề “Truyền thông về xây dựng đảng trong tình hình mới” (3-2014) Hội thảo “Báo chí cách mạng với công tác xây dựng đảng trong thời kỳ đổi mới” (6-2015) của Hội Nhà báo Việt Nam và Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương; Hội thảo “Báo chí với công tác xây dựng đảng” (3-2016) của Hội Nhà báo Việt Nam và Tạp chí Cộng sản một lần nữa khẳng định vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt bề dày lịch sử.… Những cuộc hội thảo tại đã tập trung làm rõ nhiệm vụ, chức năng của các cơ quan báo chí địa phương, trung ương Đặc biệt phân tích tình hình hoạt động thực tiễn, những thuận lợi khó khăn trong quá trình sản xuất ra tác phẩm báo chí Các cuộc hội thảo đều rút ra những kinh nghiệm
Trang 1610
và bài học thiết thực, giải pháp khả thi để nâng cao hiệu quả truyền thông về xây dựng Đảng Qua đây, gợi mở cho tác giả luận văn suy nghĩ sâu sắc hơn và đề xuất những giải pháp, kiến nghị trong các chương của luận văn
Qua kênh báo chí, Đảng và Nhà nước kịp thời điều chỉnh các chủ trương, đường lối, chính sách trong quá trình lãnh đạo, điều hành Vì vậy, trong Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2, khóa VIII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã xác định báo chí, công luận là một trong bốn hệ thống giám sát CB, ĐV Nghị quyết Trung ương IV (khóa XI) “một số vấn đề cấp bách trong CTXDĐ trong tình hình hiện nay” đề cao vai trò của báo chí
Trong quá trình khảo sát, tìm hiểu, chúng tôi có tiếp cận luận văn về “Vấn
đề xây dựng Đảng trên báo Hà nội mới hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Huyền Theo đó, tác giả đã khái quát sơ bộ hệ về tầm quan trọng của báo chí trong truyền thông về xây dựng Đảng, trong đó có khảo sát và phân tích thực trạng công tác truyền thông về xây dựng Đảng trên báo in Hànộimới, chỉ ra những yếu tố tác động lên hoạt động này như đặc thù của hoạt động tòa soạn báo, những quan điểm chỉ đạo về Xây dựng Đảng của báo để phân tích, đánh giá hiệu quả truyền thông trong lĩnh vực Xây dựng Đảng của báo Luận văn đánh giá chung về hiệu quả truyền thông về Xây dựng Đảng của báo Hà nội mới, đưa ra những vấn đề còn tồn tại, những hạn chế của ánh báo chí trên báo Hà nội mới hàng ngày, Hànộimới hàng tuần và tháng, từ đó đề xuất các giải pháp và kiến nghị để nâng cao chất lượng truyền thông về Xây dựng Đảng trên báo Hà nội mới nói chung và báo chí Việt Nam nói riêng
Tuy nhiên ở luận văn này, chưa đánh giá được sự tác động của báo chí truyền thông trong công tác xây dựng Đảng, bởi đó là kênh thông tin hiệu quả để giải quyết những tồn tại trong quá trình thực hiện
Có thể nói, đề tài nghiên cứu về báo chí hiện nay rất ít đề cập vai trò, tác động của báo in với công tác xây dựng Đảng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long
Trang 173.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích, tác giả xác định những nhiệm vụ nghiên cứu sau:
- Làm rõ khái niệm về vai trò báo in, các cơ sở lý thuyết, phương pháp luận và
cơ sở thực tiễn về vai trò của báo chí đối với công tác xây dựng Đảng
- Khảo sát, phân tích, đánh giá, làm rõ thực trạng, vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương Đồng bằng sông Cửu Long
- Đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông về xây dựng Đảng ngày càng tốt hơn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: báo Đảng địa phương với công tác xây dựng Đảng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSCL
Phạm vi nghiên cứu là khảo sát các tờ báo in địa phương (khảo sát tại Báo Vĩnh Long, Báo Trà Vinh, Báo Đồng Khởi), từ năm 2018-2019
Lý do chọn 3 cơ quan báo in: Báo Vĩnh Long, Báo Trà Vinh, Báo Đồng Khởi
vì các tờ báo trên đã có thành lập chuyên trang, chuyên mục về xây dựng Đảng định kỳ, có chú ý đối tượng phát hành đến tận ấp thông qua các chi bộ
Trang 1812
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở vận dụng những kiến thức lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với hệ thống, quan điểm, đường lối phương hướng của Đảng, Nhà nước về công tác xây dựng Đảng và báo chí Trong quá trình tiến hành thực hiện luận văn, chúng tôi sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây:
- Phương pháp khảo sát tài liệu: Được sử dụng để tiếp cận các giáo trình, các tài liệu và các công trình nghiên cứu của những người đi trước rút ra những vấn
đề lý luận cần thiết
- Kết hợp và vận dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Sưu tầm tài liệu, thống kê, phân loại, hệ thống hóa các sự kiện để đánh giá thông tin và đưa ra nhận xét Xử lý tư liệu kết hợp phân tích kết quả khảo sát
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Chúng tôi sẽ thực hiện khảo sát bằng phỏng vấn trực tiếp các lãnh đạo địa phương, tổng biên tập (hoặc phó tổng biên tập), các phóng viên chuyên trách mãng đề tài xây dựng Đảng các địa phương, khảo sát để tìm hiểu thông tin, thu thập các số liệu, ghi nhận đánh giá về vai trò, tác động của báo Đảng địa phương với công tác xây dựng Đảng Đồng thời, đề ra giải pháp truyền thông cho các bài viết, chuyên trang, chuyên mục theo hướng gần gũi, sát thực và dễ hiểu nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về lý luận, luận văn mong muốn làm rõ vai trò của truyền thông trong mối
tương quan với công tác xây dựng Đảng Sự vận động của báo Đảng địa phương ĐBSCL thể hiện rất rõ trong những năm qua chính là không ngừng nâng cao vai trò, tác động trên mọi lĩnh vực đời sống, nhất là trong quá trình xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Vai trò của báo in trong giai đoạn “bùng nổ” truyền thông tương tác, truyền thông đa phương tiện
Trang 1913
Về thực tiễn, những đúc kết từ thực tế của luận văn hy vọng phác thảo được
rõ nét tác động của báo in ĐBSCL để có thể đưa ra những mô hình truyền thông trong công tác xây dựng Đảng các địa phương nhằm phát huy hiệu quả tốt nhất Mục đích cuối cùng là nâng cao hiệu quả truyền thông để phục vụ nhu cầu cấp ủy, chính quyền về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, gắn với xây dựng
tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của báo đảng địa phương đồng bằng sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng
Chương 2: Thực trạng vấn đề xây dựng đảng trên báo Đảng địa phương đồng bằng sông Cửu Long
Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và giải pháp, kiến nghị nâng cao hiệu quả truyền thông của báo đảng địa phương đồng bằng sông Cửu Long với công tác xây dựng Đảng
Trang 2014
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỚI CÔNG
TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG 1.1 Khái niệm, thuật ngữ cơ bản
Báo chí là hiện tượng xã hội đa nghĩa, phức tạp và có nhiều cách tiếp cận không giống nhau trong các xã hội có thể chế chính trị khác nhau
Khái niệm báo chí tiếp cận từ quan điểm hệ thống Khi nhìn nhận xã hội như một hệ thống trong tổng thể đang vận hành, báo chí cũng cần được tiếp cận từ quan điểm hệ thống; nhìn nhận báo chí như một tiểu hệ thống cấu thành hệ thống
xã hội nói chung; trong đó, báo chí là một bộ phận cấu thành và chịu sự chi phối của hệ thống lớn cũng như sự tác động của các tiểu hệ thống
Từ góc độ lãnh đạo quản lý, tiếp cận từ quan điểm hệ thống, có thể nêu ra khái niệm báo chí bao gồm các thành tố và mối quan hê giữa các thành tố ấy như sau:
Mô hình khái niệm báo chí nhìn từ quan điểm hệ thống có ý nghĩa khoa học
và thực tiễn rất quan trọng, cần được nhận thức đúng, vận dụng hiệu quả
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững, báo chí có chức năng, vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống xã hội Đó là các chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức năng khái sáng - giải trí, chức năng tổ chức - quản lý, giám sát và phản biện xã hội, chức năng kinh tế - dịch vụ
Trang 2115
Có thể nói rằng, báo chí là hiện tượng xã hội tác động và chi phối ngày càng sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Trong họat động lãnh đạo và quản lí kinh tế - xã hội, báo chí cũng là phương tiện và phương thức lợi hại Nếu biết sử dụng thì công năng sẽ đặc biệt hữu dụng; nếu không sẽ gây ra những hậu quả khó lường, thậm chí là nguy cơ trực tiếp của các bùng nổ xã hội
Ở nước ta, báo chí là công cụ chính trị của Đảng, nhà nước, của các tổ chức, đàon thể xã hội và là diễn đàn của nhân dân Báo chí không chỉ là vũ khí tư tưởng s8a1c bén mà còn là người truyền thông tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể
“Nói báo chí đóng vai trò quan trọng trong xã hội, bởi lẽ: báo chí là kênh tạo lập, định hướng và hướng dẫn dư luận; là kênh chủ yếu cung cấp kiến thức thông tin về tình hình thời sự trong nước và quốc tế cho nhân dân; là công cụ hữu hiệu để quản
lý, điều hành và cải cách xã hội; là một định chế với những quy tắc, chuẩn mực riêng của mình và có những quan hệ mật thiết với các định chế khác trong xã hội”- theo tác phẩm “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông của nhóm tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Qung
Báo chí ra đời và phát triển dưới sự tác động, chi phối của nhiều yếu tố, điều kiện: nhu cầu thông tin giao tiếp; sự phát triển của khoa học công nghệ; trình
độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; chế độ chính trị- xã hội của mỗi nước và mối quan hệ giao lưu quốc tế tất cả gắn bó chặt chẽ với nhau tạo thành tiền đề cho sự nảy sinh, sự vận động của các bộ phận trong hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời quy định tính chất, quy mô, vai trò của báo chí đối với mỗi thời
kỳ lịch sử, mỗi lĩnh vực của đời sống xã hội
Do đó, quản lý nhà nước về báo chí là đòi hỏi tất yếu khách quan, là nguyên tắc và phương thức bắt buộc để huy động tối đa năng lực tác động của báo chí, truyền thông vào mục đích phát triển đất nước, hạn chế đến mức thấp nhất những hiệu ứng ngoài mong đợi
Trang 2216
1.1.2 Tuyên truyền
Tuyên là nói, truyền là loang ra Theo từ điển Tiếng Việt- 2009, NXB Đà Nẵng, truyền thông là “phổ biến, giải thích rộng rãi để thuyết phục mọi người tán thành, ủng hộ, làm theo”
“Tuyên truyền” theo nghĩa rộng là hoạt động có mục đích của chủ thể nhằm truyền bá những tri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đến đối tượng, biến những kiến thức, giá trị tinh thần đó thành nhận thức, niềm tin, tình cảm của đối tượng, thôi thúc đối tượng hành động theo những định hướng, những mục tiêu do chủ thể truyền thông đặt ra
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tuyên truyền lớn của Đảng ta, là tấm gương mẫu mực về công tác tuyên truyền Người định nghĩa và xác định rõ mục đích của tuyên truyền: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt được mục đích đó, là truyền thông thất bại” (Hồ Chí Minh toàn tập, T5, NXB Chính trị quốc gia, HN, 1995, T162)
Công tác tuyên truyền có vai trò to lớn trong sự nghiệp cách mạng cũng như trong tiến trình phát triển của xã hội loài người Từ khi ra đời đến nay công tác tuyên truyền của Đảng đã góp phần xứng đáng vào mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam,
cả trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác tuyên truyền của Đảng có nhiều đổi mới về cả nội dung lẫn hình thức và phương thức hoạt động, tiếp tục góp phần thành công vào công cuộc đổi mới đất nước hiện nay
1.1.3 Truyền thông
Truyền thông là một hoạt động gắn liền với lịch sử phát triển của loài người
Đó lá điều kiện để tạo nên những mối quan hệ xã hội giữa người với người Thiếu truyền thông, con người và xã hội loài người khó hình thành và phát triển
Hiện nay, trên thế giới tùy theo góc độ tìm hiểu và nghiên cứu người ta đã đưa ra rất nhiều định nghĩa khác nhau về truyền thông: góc độ ký hiệu lời; góc độ
Trang 2317
sự hiểu biết của con người; góc độ tương tác; góc độ quá trình truyền tải; góc độ chuyển giao, truyền tải, trao đổi; góc độ ghép nối, kết nối… Như vậy, khái niệm về truyền thông bao hàm một ý nghĩa hết sức rộng lớn Danh từ truyền thông có nghĩa
là làm thành cái chung, liên lạc, giao tiếp Truyền thông là sự cố gắng tạo lập ra sự hiểu biết chung của con người, với mục đích làm thay đổi nhận thức và hành vi
Qua nghiên cứu tác phẩm “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” của nhóm tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Qung đã đưa ra khái niệm truyền thông: “Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kĩ năng nhằm tạo sự liên kiết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức”
Theo định nghĩa này, truyền thông là một quá trình- có nghĩ là nó không phải
là một việc làm nhất thời hay xảy ra trong một khuôn khổ thơi gian hạn hẹp mà là một việc diễn ra trong một khoảng thời gian lớn Thứ hai, truyền thông phải dẫn đến sự hiểu biết lẫn nhau, yếu tố này cực kỳ quan trọng đối với mục đích và hiệu quả của truyền thông
Để tiến hành truyền thông gồm 4 yếu tố: nguồn; thông điệp; mạch truyền, kênh và người tiếp nhận, nơi tiếp nhận Đã có rất nhiều giải thuyết nghiên cứu về truyền thông đã đưa ra nhiều mô hình truyền thông Nhưng mô hình của Harold Laswell, nhà chính trị học nổi tiếng người Mỹ đưa ra đã được mọi người chấp nhận
vì nó đơn giản, dễ hiểu và thông dụng
Theo đó, mô hình này gồm các yếu tố: S – M – C – R – E, trong đó:
S- Ai (nguồn, người cung cấp)
M- Nói, đọc, viết gì (thông điệp, nội dung thông báo)
C- Kênh (bằng kênh nào, mạch truyền nào)
R- Cho ai (người tiếp nhận, nơi tiếp nhận)
E- Hiệu quả (hiệu quả, kết quả của quá trình truyền thông)
Trang 2418
Theo lý thuyến thông tin và điều khiển học, Claude Shannon và nhiều người nghiên cứu khác, quá trình truyền thông còn được bổ sung thêm hai yếu tố: hiện tượng nhiễu và phản hồi
Nhiễu luôn tồn tại trong quá trình truyền thông Đó là hiện tượng thông tin truyền đi bị ảnh hưởng bởi các điều kiện tự nhiên và xã hội, phương tiện kỹ thuật… gây ra sự sai lệch hay kém chất lượng về nội dung thông tin cũng như tốc độ truyền tin
Phản hồi được hiểu là sự tác động ngược trở lại của thông tin từ phía người tiếp nhận đối với người truyền tin Phản hồi là phần tử cần thiết để điều khiển quá trình truyền thông, làm cho quá trình truyền thông được liên tục từ nguồn đến đối tượng tiếp nhận và ngược lại
Và từ nghiên cứu này, mô hình của Harold Laswell được bổ sung thêm hiện tượng nhiễu và phản hồi
1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác xây dựng Đảng
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm chăm lo xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh Từ khi giành được chính quyền, Đảng vừa là một bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị, vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống ấy Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh chi phối tính chất, mục tiêu, nhiệm vụ, hiệu quả xây dựng hệ thống chính trị Hiệu lực, hiệu quả hoạt động các tổ chức của hệ thống chính trị chính là thước đo năng lực lãnh đạo,
uy tín, vị thế, địa vị cầm quyền của Đảng
Bước vào thời kỳ đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định bảo đảm sự thành công của công cuộc đổi mới Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị là nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng, tăng cường hiệu lực và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp giữa đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị
Trang 2519
Trên cơ sở kiên trì các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản, công tác xây dựng Đảng được tiến hành trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ Xây dựng Đảng về chính trị đã giúp giữ vững, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng; kiên định các nguyên tắc nền tảng; tăng cường bản lĩnh chính trị; nâng cao chất lượng đường lối, chính sách Công tác tư tưởng, lý luận được tăng cường đã tạo sự thống nhất trong Đảng và đồng thuận xã hội trước những vấn đề lớn của đất nước, của công cuộc đổi mới; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; tìm tòi, bổ sung và phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Từ khi thực hiện đường lối đổi mới, Đảng đã có nhiều chủ trương, nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng Đại hội VI của Đảng khẳng định: “Phải xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một Đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa” Đại hội IX đề ra nhiệm vụ “xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng” Đại hội IX coi trọng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ then chốt,
là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng, là nhân tố bảo đảm thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới, xây dựng và bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng của Đảng, của Tổ quốc Tại Đại hội X, Đảng ta tiếp tục xác định: “Phải tập trung làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng, tạo bước chuyển mới, làm cho Đảng ta ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; có đạo đức; có phương thức lãnh đạo khoa học” Đại hội XI của Đảng đã khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội; Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy; Đảng gắn bó mật thiết với nhân, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
Trang 2620
Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt Trong đó, tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, tích cực đổi mới phương thức lãnh đạo là những vấn đề
cơ bản, là cơ sở để xây dựng Đảng ngang tầm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới
Nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII cụ thể hoá thành 3 đề án trong Chương trình làm việc toàn khóa của Trung ương để trình ra các hội nghị Trung ương khóa XII là: Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, gắn với xây dựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu; Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ
Xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa các cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện
Xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về sự lãnh đạo của Đảng đối với
xã hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội về những quy luật xây dựng nội bộ Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Trong điều kiện có chính quyền, xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thông chính trị, về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng và đối ngoại Đối với việc xây dựng
Trang 2721
nội bộ Đảng thì đó là nguyên lý về tư tưởng tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng và những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền
Trong công tác xây dựng Đảng, Nghị quyết Đại hội XII xây dựng 10 nhiệm
vụ trọng tâm, đó là: Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận, tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân; Đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; Chú trọng xây dựng Đảng về chính trị; Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận; Tăng cường rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng; Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị; xây dựng tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đảng viên; Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, coi trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ; Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Đặc biệt, Đại hội XII của Đảng xác định phương hướng chung về công tác xây dựng Đảng trong cả nhiệm kỳ là đẩy mạnh hơn nữa công tác xây dựng Đảng, trọng tâm là kiên quyết, kiên trì tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương
4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” (ban hành ngày 16/1/2012) Mục tiêu mà nghị quyết này hướng tới là phải tạo được sự chuyển biến
rõ rệt, khắc phục được những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, nhằm xây dựng Đảng ta thật sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin trong Đảng và nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi chủ trương, nghị quyết của Đảng
Phương châm: Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, khách quan, không nể nang, né tránh Các giải pháp phải bảo đảm đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, khả thi, kết hợp "chống và xây", "xây và chống", nói đi đôi với làm, tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc, trì trệ nhất Chỉ đạo, tổ chức thực hiện với trách
Trang 2822
nhiệm và quyết tâm chính trị cao trong toàn Đảng Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp ủy đảng, cán bộ chủ chốt, nhất là cấp trung ương, người đứng đầu làm trước và phải thật sự gương mẫu để cho các cấp noi theo Phải làm kiên quyết, kiên trì, xác định rõ lộ trình thực hiện, thời gian hoàn thành, làm từng bước vững chắc, thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ Làm tốt nhiệm vụ xây dựng Đảng cũng chính là để thúc đẩy thực hiện nhiệm vụ chính trị
Việc Đại hội XII của Đảng xác định phải tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khoá XI về xây dựng Đảng thể hiện quyết tâm chính trị của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị đối với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, và coi
đó là nhiệm vụ vừa trọng tâm, cơ bản, vừa là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của công tác xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay; khắc phục một số hạn chế, khuyết điểm và một số việc chưa đạt mục tiêu Nghị quyết đề ra
Sau Đại hội, BCH Trung ương Đảng ban hành thêm một Nghị quyết chuyên
về xây dựng Đảng, đó là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” Nhận thức sâu sắc về nguy cơ, nhận diện đúng những biểu hiện và đề ra các giải pháp phù hợp để đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi có hiệu quả tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Mục tiêu của nghị quyết nhằm giúp nhận thức sâu sắc về nguy cơ, nhận diện đúng những biểu hiện và đề ra các giải pháp phù hợp để đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi có hiệu quả tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Kiên quyết khắc phục những yếu kém trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, trách nhiệm, năng lực và động cơ đúng đắn, thực
sự tiên phong, gương mẫu, luôn đặt lợi ích của tập thể, quốc gia, dân tộc lên trên lợi
Trang 29Xây dựng Đảng về chính trị: Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền có vai trò định hướng phát triển cho toàn xã hội Đảng thực hiện vai trò lãnh đạo chính trị của mình chủ yếu bằng việc đề ra cương lĩnh, đường lối chiến lược, phương hướng phát triển kinh tế - xã hội cũng như sách lược và quy định những mục tiêu phát triển của xã hội theo hướng lâu dài cũng như từng giai đoạn
Cần phải thường xuyên giáo dục đường lối, chính sách của Đảng, thông tin thời sự cho cán bộ, đảng viên để họ luôn luôn kiên định giữ vững lập trường, giữ vững bản lĩnh chính trị dù ở bất cứ hoàn cảnh nào Đồng thời cũng cảnh báo về những nguy cơ sai lầm về đường lối chính trị sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với vận mệnh của Tổ quốc, sính mệnh chính trị của hàng triệu đảng viên cũng như của hàng triệu nhân dân lao động
Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ: Hồ Chí Minh khẳng định sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ tổ chức, một tổ chức tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân Hệ thống tổ chức của Đảng từ trung ương đến cơ sở phải chặt chẽ, có tính kỷ luật cao Mỗi cấp độ tổ chức có chức năng, nhiệm vụ riêng
Trang 3024
Trong hệ thống tổ chức Đảng Hồ Chí Minh rất coi trọng vai trò của chi bộ Bởi lẽ, đối với bản thân Đảng, chi bộ là tổ chức hạt nhân, quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng; là môi trường tu dưỡng, rèn luyện và cũng là nơi giám sát đảng viên: chi bộ có vai trò quan trọng trong việc gắn kết giữa Đảng và quần chúng nhân dân
Xây dựng Đảng về đạo đức: Giáo dục đạo đức cách mạng là một nội dung quan trọng, cần thiết và không thể thiếu trong việc tu dưỡng rèn luyện của cán bộ, đảng viên Nó gắn chặt với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức nhằm làm cho Đảng luôn luôn thật sự trong sạch Đặc biệt quan tâm đến vấn
đề đạo đức, gắn đạo đức với tư cách của một Đảng chân chính cách mạng, Hồ Chí Minh đã góp phần bổ sung, mở rộng, phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về nội dung công tác xây dựng Đảng phù hợp với truyền thống văn hóa, lịch
sử của các nước phương Đông, trong đó có Việt Nam
1.3 Đặc điểm của báo in và vai trò của báo Đảng địa phương ĐBSCL trong công tác xây dựng Đảng
Báo in là loại ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời
sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội Trong trường hợp này, thuật ngữ báo in dùng để chỉ cả báo và tạp chí
Căn cứ vào các tiêu chí định kỳ và tính chất nội dung thông tin, người ta chia báo in thành các loại:
- Nhật báo (báo hàng ngày) là những tờ báo phát hành mỗi ngày một lần vào buổi sáng hay buổi chiều Nội dung của những tờ báo này thường đề cập những vấn đề, sự kiện mang tính thời sự nóng hổi, đáp ứng nhu cầu tin tức của các tầng lớp xã hội rộng rãi và được phát hành trong phạm vi toàn quốc hay ở những trung tâm thành phố lớn, đông đúc dân cư
- Báo thưa kỳ bao gồm báo ra 2,3,4,5 ngày một kỳ, tuần báo
Ngoài ra còn có báo nửa tháng hay hàng tháng, thường là những ấn phẩm đặc san, chuyên san của các tờ nhật báo hay báo thưa kỳ Nội dung thông tin của
Trang 31Báo in chuyển tải nội dung thông tin qua văn bản in, bao gồm chữ in, hình
vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ,… Việc tiếp nhận thông tin của công chúng thông qua thị giác – giác quan quan trọng nhất của con người trong mối quan hệ với thế giới xung quanh Do phương thức thông tin đặc thù trên, báo in có những đặc điểm ưu việt sau:
Người đọc hoàn toàn chủ động trong việc tiếp nhận thông tin từ báo in Sự chủ động bao gồm việc bố trí thời điểm đọc, lựa chọn trình tự đọc, đến chủ động về tốc độ, cách thức đọc Sự tiếp nhận thông tin từ báo in của công chúng là quá trình chủ động, đòi hỏi người đọc phải tập trung cao độ, phải huy động sự làm việc tích cực của trí não Nhờ đó, khả năng ghi nhớ thông tin tăng, giúp người đọc có thể nhận thức sâu sắc những mối quan hệ bên trong phức tạp và tế nhị của các vấn đề,
sự kiện Đồng thời, việc lưu trữ báo in rất đơn giản và thuận lợi, phù hợp với thói quen của nhiều người đọc Do đó, báo in trở thành nguồn tư liệu quý giá đối với người đọc Nguồn tư liệu đó có thể được lưu trữ lâu dài (nguyên bản hoặc lưu giữ riêng những tin tức bài vở được quan tâm, dẫn liệu minh chứng các số liệu kinh tế thống kê…) Đặc tính này có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình tiếp nhận thông tin tư vấn, phản biện, giám định xã hội để góp phần quan trọng trong việc đưa ra quyết định của một tổ chức, cá nhân…
Trên thực tiễn, các bài báo thường được công chúng lưu trữ lại nếu thấy chúng có ích cho mình trong tương lai Trong khi đó, với đặc trưng nổi bật là thông tin nhanh chóng, cập nhật liên tục, các thông tin trên truyền hình khó lưu giữ để trở thành tài liệu có tính hồ sơ sự kiện
Trang 3226
Tuy nhiên, báo in cũng có một số hạn chế Về độ nhanh nhạy, tính cập nhật thời sự, báo in có nhiều hạn chế hơn so với các loại hình báo chí khác Tin tức không thể cập nhật thường xuyên (từng giờ, từng phút hoặc trực tiếp như các loại hình báo chí khác) Báo in chậm đến tay bạn đọc, nhất là ở nước ngoài, thông tin nhiều khi không còn mang tính thời sự, giảm giá trị của thông tin1 Sự đơn điệu trong trình bày và đưa tin làm giảm hứng thú của người đọc; phạm vi tác động thường hạn chế trong số những người biết chữ Việc phát hành báo in được thực hiện theo phương thức trao tay, tốn kém, chậm chạp, phụ thuộc vào phương tiện vận tải, đường xá giao thông và tác phong làm việc Vì thế việc báo in đến với người đọc sớm hay muộn phụ thuộc vào trình độ phát triển giao thông và các
phương tiện chuyên chở, phân phối báo ở đó Sự tương tác với độc giả chậm Một
hạn chế khác đối với báo in là sự phản hồi của người đọc phải trải qua nhiều khâu, thậm chí cần phải có đơn khiếu nại bài báo Khả năng tương tác hai chiều giữa người đọc và người viết kém Trong khi đối với phát thanh, truyền hình và báo mạng, tính tương tác giữa toà soạn và công chúng rất cao, chỉ cần gọi điện thoại đến đài (phát thanh, truyền hình), comment hay gửi mail (báo mạng) là toà soạn đã tiếp nhận phản hồi của công chúng
Tại Đại hội Đảng lần thứ VI, vai trò của báo chí trong CTXDĐ được khẳng định: “Các phương tiện thông tin đại chúng có nhiệm vụ truyền bá đường lối, chính sách của Đảng, đi sát thực tế, thông tin kịp thời và phân tích sâu sắc những sự kiện mới; phát hiện và phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến, nhiệt tình ủng hộ,
cổ vũ những nhân tố mới, dũng cảm đấu tranh chống những hiện tượng lạc hậu, trì trệ và mọi biểu hiện tiêu cực khác; đề cập và chỉ ra phương hướng giải quyết những
Trang 33
27
vấn đề thiết thực mà xã hội quan tâm; xây dựng dư luận xã hội lành mạnh, động viên quần chúng tích cực hoàn thành nhiệm vụ cách mạng“2
Cùng với quá trình đổi mới của đất nước và của Đảng, báo chí chủ động, tích cực trong cung cấp những thông tin thời sự, những sự kiện mới xảy ra, có ý nghĩa xã hội, được công chúng quan tâm Vai trò, vị trí của báo chí Việt Nam ngày càng được thể hiện rõ và được Đảng đánh giá cao: “Thời gian qua, báo chí đã giữ vai trò quan trọng là lực lượng tích cực trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, đã phát hiện, đưa ra trước công luận nhiều vụ tham nhũng lớn ở một số cơ quan trung ương và địa phương Những vụ việc báo chí nêu lên đã làm cho cán bộ, đảng viên
và nhân dân hiểu rõ và ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước kiên quyết chống tham nhũng, góp phần động viên, cổ vũ quần chúng phát hiện và đấu tranh chống tham nhũng; đồng thời thúc đẩy các cơ quan Đảng và Nhà nước xem xét, điều tra khẩn trương giải quyết các vụ việc; có tác dụng răn đe, ngăn chặn những hành vi tham nhũng đang có chiều hướng phát triển Cùng với việc chống tham nhũng, báo chí đã chú trọng giới thiệu, cổ vũ người tốt, việc tốt trên nhiều lĩnh vực đời sống xã hội, nêu nhiều nhân tố mới và điển hình tiên tiến trong công cuộc đổi mới“ Triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội VI của Đảng, báo Nhân dân đã mở chuyên mục “Những việc cần làm ngay“ Những bài viết của tác giả NVL trong chuyên mục này thấy rõ tinh thần quyết tâm đổi mới của Đảng ta Đặc biệt các bài viết đã phê phán bệnh vô cảm, vô trách nhiệm, phớt lờ ý kiến của nhân dân mà đồng chí NVL đã nêu Chuyên mục “Những việc cần làm ngay“ đứng trên báo Nhân dân 3 năm, 4 tháng, 3 ngày (từ 25/5/1987 đến 28/9/1990) đã thêm khẳng định đây cũng
là sự mở đầu cho thời kỳ đổi mới của báo chí
Vai trò của báo chí một lần nữa được Đảng khẳng định và yêu cầu cao, trong Nghị quyết 16-NQ/TW, ngày 18/3/2002 của Nghị quyết Hội nghị lần thứ
Trang 3428
năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX “về nhiệm vụ chủ yếu của công tác
tư tưởng, lý luận trong tình hình mới” Báo chí góp phần đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, đưa CB, ĐV gần dân hơn, trong Kết luận số 29-KL/TW ngày 25/8/2012 của Ban Bí thư “về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị khóa VIII về việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng” đã đánh giá “việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng, nhất là Báo Nhân dân, tạp chí Cộng sản và các báo đảng địa phương đã từng bước đi vào nền nếp Báo,tạp chí của Đảng đã đến được với đông đảo bạn đọc là cán bộ, đảng viên… nhân dân, đáp ứng nhu cầu thông tin, nâng cao trình độ - văn hóa, góp phần truyền thông chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước… Báo, tạp chí của Đảng đã trở thành một tài liệu sinh hoạt, truyền thông quan trọng, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao trình
độ lý luận chính trị
Báo chí cách mạng Việt Nam luôn là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng và Nhà nước, gắn bó và đồng hành với sự nghiệp cách mạng của dân tộc; là phương tiện thông tin, truyền thông quan trọng, đồng thời là diễn đàn để nhân dân tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng Sự tham gia chủ động, tích cực của báo chí trong thời gian qua đã góp phần làm cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực có chuyển biến mạnh mẽ, có bước đột phá và đạt nhiều kết quả Báo chí truyền thông , phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nói chung, và nói riêng về lĩnh vực công tác xây dựng Đảng, giáo dục chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân thấm nhuần tư tưởng, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng
Báo chí đã góp phần nâng cao nhận thức của cấp ủy các cấp, cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Nhiều cơ quan thông tấn, báo chí đã dành thời lượng đáng kể với những hình thức phong phú, nội dung thiết thực để truyền thông , cổ vũ nhân dân góp phần xây
Trang 35Ngoài hệ thống báo Đảng từ Trung ương đến các tỉnh, thành phố, các cơ quan báo chí khác cũng đã dành tỉ lệ thích đáng, đầu tư nhân lực và trí tuệ để truyền thông về xây dựng Đảng và đã đạt những kết quả nhất định, góp phần đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, biến ý Đảng, lòng dân thành hiện thực sinh động Tuy nhiên, viết về xây dựng Đảng là lĩnh vực khó đối với các nhà báo
Từ khâu xác định nội dung, phát hiện đề tài, khai thác tư liệu, cho đến việc thể hiện tác phẩm về công tác xây dựng Đảng, đều có những yêu cầu và đòi hỏi khắt khe nhất định Nếu không có nghiệp vụ tốt, khó có thể viết được những tác phẩm báo chí sinh động, hấp dẫn, thu hút công chúng về đề tài xây dựng Đảng
Tại nhiều hội thảo về vai trò của báo Đảng địa phương vơi công tác xây dựng Đảng, nhiều tham luận, ý kiến khẳng định, những người làm báo Đảng nói chung và báo Đảng địa phương nói riêng luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, là những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa để định hướng dư luận Đội ngũ những người làm báo Đảng luôn nỗ lực phấn đấu, hướng tới mục tiêu truyền thông đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống một cách “đúng, trúng, hay”, đảm bảo chất lượng, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng
Theo đó, báo Đảng của 5 thành phố trực thuộc Trung ương và báo Đảng các tỉnh khu vực ĐBSCL đã chú trọng truyền thông , thông tin hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và quản lý, điều hành của chính quyền các cấp Hệ thống báo Đảng
là diễn đàn của nhân dân, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân Đặc biệt, trên mặt báo Đảng xuất hiện ngày càng nhiều tác phẩm hay, bám sát cơ sở, phản ánh trung thực
về triển khai thực hiện Nghị quyết của Đảng, truyền thông những cách làm hay,
Trang 3630
sáng tạo của các đơn vị, địa phương, đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực
xã hội, giúp nhân dân nhìn rõ hơn bản chất sự việc, vấn đề, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền ngày càng trong sạch, vững mạnh
Nhận thức rõ về vai trò của báo Đảng địa phương trong việc truyền thông góp phần đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, báo Đảng các tỉnh thuộc khu vực ĐBSCL luôn nỗ lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Đội ngũ phóng viên, biên tập không ngừng được kiện toàn, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ, lý luận chính trị Nhiều chuyên trang, chuyên mục trên báo Đảng được xây dựng nhằm đưa chủ trương, chính sách của Đảng đến với người dân kịp thời, đúng đắn và phù hợp với nhiều đối tượng bạn đọc
Nhìn chung, báo Đảng các tỉnh khu vực ĐBSCL đã làm tốt nhiệm vụ truyền thông góp phần đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống
1.4 Những yêu cầu và tiêu chí đánh giá công tác truyền thông về công tác xây dựng Đảng
Đại hội XII của Đảng đã tiếp tục khẳng định “xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức” Đây là nhiệm vụ then chốt,
có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của Nhân dân ta Xuất phát từ vị trí, vai trò của Đảng trong chỉnh thể hệ thống chính trị, đặt ra yêu cầu tất yếu về tầm quan trọng của việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo đúng tinh thần Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII “Nhìn thẳng sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật Kết hợp giữa “xây” và “chống”; “xây” là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài, “chống” là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, cấp bách ” Việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng là làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức Đây là yêu cầu khách quan, nhu cầu tự thân, quy luật sống còn, việc làm thường xuyên để Đảng ta không ngừng tự hoàn thiện, vươn lên, hội tụ đủ phẩm chất và năng lực cầm quyền trước những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao, phức tạp của nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới
Trang 3731
Để đẩy mạnh việc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, công tác truyền thông về xây dựng Đảng đóng vai trò hết sức quan trọng Công tác tư tưởng bao giờ cũng phải đi trước mở đường, nên công tác truyền thông về xây dựng Đảng cũng cần tiên phong, thường xuyên, qua đó kịp thời đưa những chủ trương, đường lối của Đảng đến với đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân; truyền bá, hướng dẫn, giáo dục về lý luận chính trị, nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng; nhân rộng các mô hình, gương người tốt, việc tốt; phê phán các thói hư, tật xấu, tiêu cực, thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng… Trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, “xây” và “chống” là hai mặt gắn bó hữu cơ Cùng với “xây”, công tác xây dựng Đảng không thể tách rời với “chống” những thói hư tật xấu trong chính nội bộ ta và chống các luận điệu xuyên tạc, sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Truyền thông về công tác xây dựng Đảng luôn được quan tâm, thực hiện có hiệu quả, nhất là các vấn đề mà BCH Trung ương Đảng đang đặt ra: khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI, XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng,
về cuộc đấu tranh ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ gắn với việc thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đấu tranh, phê phán các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc, chống phá cách mạng của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng Việc tuyền cần đổi mới hình thức, nội dung truyền thông về công tác xây dựng Đảng, vừa bám sát tôn chỉ, mục đích, các vấn
đề quan trọng trong chủ trương, đường lối của Đảng, vừa sâu sát thực tế, phản ánh những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm như công tác cán bộ, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên, tinh thần tiền phong gương mẫu của người đảng viên; phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả của các tổ chức cơ sở Đảng ở địa phương, đơn vị, từ đó không ngừng khẳng định vị thế và vai trò là ngọn cờ đầu trong nền báo chí cách mạng Việt Nam
Trang 3832
Để đạt được hiệu quả thông tin, một tác phẩm báo chí phải đạt các tiêu chí như: mới, thời sự, cập nhật; chân thực, khách quan; có ý nghĩa xã hội, mang lại giá
trị giáo dục và nhân văn… đồng thời, phải định hướng dư luận xã hội
Thông tin về vấn đề xây dựng đảng phải kịp thời, chính xác, thể hiện rõ chính kiến của các tờ báo và có nghệ thuật thể hiện hấp dẫn hợp với đặc trưng riêng của từng cơ quan truyền thông đại chúng… Mặt khác chất lượng thông tin phụ thuộc vào trách nhiệm xã hội cao của người cầm bút cũng như cơ quan báo chi, dám xông vào những sự kiện nóng bỏng, nắm bắt và phản ánh kịp thời hơi thở của cuộc sống, kiên trì đeo bám tới cùng để tìm ra chân lý, phản ánh đúng bản chất sự kiện
Trong điều kiện Đảng lãnh đạo, chính quyền thực hiện phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, các tờ báo in, tạp chí in truyền thông về những nguyên tắc, phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế,
xã hội, tư tưởng, văn hoá, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, an ninh quốc phòng, đối ngoại… Có nghĩa là, các tờ báo in, tạp chí in truyền thông để mọi người, cán bộ, đảng viên nhận thức đúng đắn và sâu sắc về những quy luật, nguyên tắc, điều lệ, cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng và các tổ chức cơ sở Đảng, trên cơ sở đó thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng để lĩnh vực xây dựng Đảng đi vào đời sống xã hội…
Các tin, bài của tờ báo phải bám sát nhiệm vụ chính trị xây dựng Đảng hằng ngày, hằng tuần, tháng, quý, năm, nhiệm kỳ Các thông tin phản ánh gắn với chức năng và nhiệm vụ, tôn chỉ mục đích của tờ báo Tổ chức thông tin sâu rộng, đầy đủ,
rõ ràng về các mặt xây dựng Đảng Số lượng chuyên mục, bài viết về xây dựng Đảng phải phong phú Hình thức chuyển tải đa dạng về thể loại và ngôn ngữ biểu đạt hấp dẫn, sinh động Các bài viết về xây dựng Đảng tạo ra dư luận xã hội sau phát hành
Trang 3933
Tiểu kết chương 1
Xây dựng Đảng là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và xuyên suốt của Đảng ta
kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh Đây cũng là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng ta, là nhân tố đảm bảo sự thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới
Báo chí là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, có nhiệm vụ truyền bá, giới thiệu chủ nghĩa Marx Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng tới cán bộ, đảng viên, nhân dân lao động, tạo sự thống nhất và hành động trong toàn đảng, sự đồng thuận trong xã hội, cổ vũ quần chúng thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đảng đề ra Trong từng giai đoạn lịch sử, báo chí cách mạng Việt Nam thể hiện vai trò quan trọng của mình trong công tác truyền thông về xây dựng Đảng, góp phần nâng cao sức chiến đấu của Đảng, đồng thời là kênh thông tin đáng tin cậy để nhân dân gửi gắm tâm tư, nguyện vọng, là công cụ giám sát gần gũi và hiệu quả của nhân dân đối với hoạt động xây dựng Đảng
Trang 40ta tới nền độc lập dân tộc và đi lên xây dựng CNXH, tất cả vì dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, văn minh
Báo Đảng khu vực ĐBSCL ra đời trong điều kiện chiến tranh ác liệt nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin truyền thông
Báo Đảng khu vực ĐBSCL hình thành từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập Những tờ báo in bằng giấy sáp, máy quay tay cũ kỹ, những tờ tin in bằng xu xoa, bột nếp… chính là công cụ truyền thông đắc lực của Đảng, là vũ khí lợi hại trên lĩnh vực đấu tranh tư tưởng, chính trị của Đảng lúc bấy giờ
+ Báo Vĩnh Long
Năm 1929, chi bộ An Nam Cộng sản Đảng nhóm họp ở chùa Minh Sư (thị
xã Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long) và cho ra đời tờ Công Nông Binh Tháng 3/1930, đồng chí Châu Văn Liêm, Uỷ viên Xứ uỷ Nam Kỳ đến Long Hồ tổ chức hội nghị chuyển chi bộ An Nam Cộng sản Đảng thành chi bộ ĐCS Đông Dương Tờ Công Nông Binh trở thành công cụ truyền thông của ĐCS Việt Nam ở tỉnh Vĩnh Long
Tờ báo tiền thân của báo Đảng Vĩnh Long hoạt động đến năm 1931 Báo không ra định kỳ, đủ bài là cho in