- Giới thiệu tác giả, tác phẩm. - Tính dân tộc trong thơ. Giới thiệu ngắn gọn về vị trí văn học sử của bài thơ và đặc điểm phong cách ngệ thuật thơ Tố Hữu: Việt Bắc là 1 đỉnh cao trong s[r]
Trang 1Dàn ý Tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc - Tố Hữu Ngữ văn 12
A Mở bài:
- Nói đôi nét về tác giả Tố Hữu và những sáng tác của ông
- Nêu nhận định trong thơ Tố Hữu đậm chất dân tộc
B Thân bài:
Nói qua về phong cách nghệ thuật cũng như đôi nét vè thơ ca của Tố Hữu
1 Giải thích như thế nào được gọi là tính dân tộc
- Tính dân tộc được hiểu là một đặc tính nhưng đồng thời cũng là thước đo giá trị của một tác phẩm văn học Những tác phẩm văn chương lớn từ trước cho đến nay Mà những tác phẩm vừa mang tính nhân loại, vừa mang tính dân tộc sâu sắc
- Trong văn học, tính dân tộc được thể hiện ở cả nội dung lẫn hình thức nghệ thuật Về nội dung, một tác phẩm mang tính dân tộc phải thể hiện được những vấn đề nóng bỏng liên quan đến vận mệnh dân tộc, thể hiện được khát vọng, tình cảm và ý chí của một dân tộc Về hình thức, tác phẩm đó tiếp thu một cách sáng tạo tinh hoa văn hóa của dân tộc Nếu hiểu như thế thì thơ Tố Hữu mang phong cách nghệ thuật “đậm đà bản sắc dân tộc”
2 Những biểu hiện của tính dân tộc trong thơ ca Tố Hữu
- Tố Hữu là người sử dụng một cách điêu luyện các thể thơ dân tộc
+ Thể loại lục bát được tác giả sử dụng thành công và được coi là thể loại sở trường của Tố Hữu Trong cuộc đời cầm bút của mình, Tố Hữu đã có nhiều bài lục bát xuất sắc như: Việt Bắc, Kính gửi cụ Nguyễn Du, Khi con tu hú, Bài ca quê hương…
Tố Hữu còn sử dụng thuần thục ngoài lục bát còn có thể song thất lục bát Bài thơ dài Ba mươi năm đời ta có Đảng làm người đọc nhớ đến những câu thơ trong Đại Nam quốc sử diễn ca
+ Tố Hữu còn sử dụng thành công các thể thơ bảy chữ và bốn chữ như: Bác ơi! Theo chân Bác hoặc Lượm, Voi…
Trang 2- Tố Hữu là người có biệt tài trong việc sử dụng những hình tượng quen thuộc trong thơ ca dân tộc
+ Nhà thơ sử dụng thành công những hình ảnh đối đáp kiểu dân gian:
Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.
+ Trong thơ Tố Hữu, ta thường gặp những hình ảnh bình dị, ấm áp tình đời:
Thương nhau chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đáp cùng.
hoặc:
Bầm ra ruộng cấy bầm run
Chân lội dưới bùn, tay cấy mạ non.
Mạ non bầm cấy mấy đon
Ruột gan bầm lại thương con mấy lần.
+ Nhiều khi, tác giải Tố Hữu như đã tạo ra được nhiều câu thơ đẹp lộng lẫy như những áng thơ cổ điển (Việt Bắc, Kính gửi cụ Nguyễn Du) Nếu nói hơi thở của văn học dân gian đậm nét sẽ khiến thơ Tố Hữu mang vẻ đẹp mềm mại, uyển chuyển thì chất bác học của thơ cổ điển đã góp phần tạo nên sự sang trọng cho những câu thơ:
Tiếng thơ ai động đất trời
Nghe như non nước vọng lời nghìn thu
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày.
- Âm điệu thơ
+ Có thể dễ dàng nhận thấy thơ Tố Hữu đầy nhạc Đó vừa là nhạc của thơ, vừa là nhạc của cõi lòng:
Tôi lại về quê mẹ nuôi xưa
Trang 3Một buổi trưa, nắng dài bãi cát
Gió lộng xôn xao, sóng biển đu đưa
Mát rượi lòng ta ngân nga tiếng hát.
+ Thơ Tố Hữu sáng tạo trong việc ngắt nhịp để tạo nên hiệu quả thẩm mĩ
Thác / bao nhiêu thác / cũng qua
Thênh thênh là chiếc thuyền ta trên đời.
+ Lại có khi, Tố Hữu tạo nhạc bằng cách gieo vần, sử dụng từ láy:
Nỗi niềm chi rứa Huế ai
Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên.
+ Đọc thơ Tố Hữu, ta thường nghe giọng Huế ngọt ngào Đây là điều mà Hoài Thanh đã nhận ra sớm nhất khi ông khẳng định thơ Tố Hữu là tiếng thơ đầy “tình thương mến”:
Huế ai, quê mẹ của ta ơi!
Nhớ tự ngày xưa, tuổi chín mười
Mây núi hiu hiu, chiều lặng lặng
Mưa nguồn gió biển, nắng xa khơi…
C Kết luận
- Không có một nhà văn, nhà thơ đích thực nào lại từ bỏ đi quá khứ, từ bỏ truyền thông văn hóa của dân tộc vì từ bỏ văn hóa dân tộc cũng có nghĩa là từ
bỏ nguồn sữa quy báu nuôi dưỡng hồn thơ mình Như nhà thơ Hen-rich
Hai-nơ đã có lần nói rất hay rằng, nếu nhà thơ xa rời hiện thực thì anh ta sẽ “lơ lửng trên không” tựa như Thần Ang-tê bị nhấc khỏi thần Mẹ Đát Và cũng có thể nói về số phận nhà thơ như thế nếu từ bỏ truyền thống văn học quý báu của ông cha
-Trên con đường sáng tạo nghệ thuật thì người nghệ sĩ luôn luôn được ví von với hình ảnh con ong cần mẫn vậy Tố Hữu cũng đã tiếp thu những tinh hoa nghệ thuật của dân tộc và việc tiếp thư truyền thống còn gắn liền với sự sáng tạo không mệt mỏi Chế Lan Viên cho rằng, Tố Hữu đã khéo léo kết hợp
Trang 4được “cái hơi dân tộc” với “màu sắc hiện đại” để tạo nên sự kết tinh mới cho thơ ông Và có thể nói tính dân tộc đã tạo lên một Tố Hữu thành công
Bài làm 2
A Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Tính dân tộc trong thơ
B Thân bài
1 Giới thiệu ngắn gọn về vị trí văn học sử của bài thơ và đặc điểm phong
cách ngệ thuật thơ Tố Hữu: Việt Bắc là 1 đỉnh cao trong sự nghiệp thơ của
Tố Hữu Bài thơ đã kết tinh được tính dân tộc đậm đà - một trong những đặc điểm nổi bật của phong cách thơ Tố Hữu
2 Trình bày vắn tắt về những phương diện biểu hiện tình dân tộc trong bài
Việt Bắc của Tố Hữu kèm dẫn chứng:
a) Tính dân tộc biểu hiện trong nội dung
- Đề tài chia tay giàu tính dân tộc: Cuộc chia tay lịch sự của những cán bộ cách mạng miền xui và các đồng bào dân tộc được tác giả ví như đôi bạn tình
- Chủ đề đậm đà tính dân tộc:
+ Dựng lên bức tranh thiên nhiên, cuộc sống Việt Bắc chân thực, sống động, nên thơ, gợi cảm (bức tranh tứ bình về thiên nhiên và con người Việt Bắc) Hiện thực sôi động hào hùng của những cuộc kháng chiến (Những đường Việt Bắc của ta, dạo miền ngược thêm trường các khu )
+ Khẳng định nghĩa tình gắn bó thắm thiên của những con người Việt Bắc, với nhân dân, với đất nước Đó là ân tình cách mạng mà chiều sau là truyền thống đạo lí thủy chung của dân tộc Đây cũng là lẽ sống lớn, tình cảm lớn tập trung trong thơ của Tố Hữu
b) Tính dân tộc biểu hiện trong các hình thức nghệ thuật
+ Sử dụng thành công thể thơ lục bác vừa cổ điển, vừa dân dã, vừa hiện đại (Mình có nhớ những ngày Tân trào hồng thái )
Trang 5+ Vận dụng hiệu quả lời ăn, tiếng nói giản dị của nhân dân trong đời sống và
ca dao (Tiêu biểu đại từ ta mình)
+ Giọng thơ tâm tình, ngọt ngào, tha thiết (đại từ ta - mình, điệp ngữ mình
đi / mình về, các tiểu đối, hệ thống từ láy: tha thiết, bâng khuân, ) đánh giá chung: Việt Bắc thể hiện tính dân tộc đậm đà từ nội dung trữ tình tới nghệ thuật trữ tình Vì thế, bài thơ dễ dàng tạo được tiếng nói đồng ý, đồng tình của người đọc
C Kết bài
- Cảm nghĩ của người đọc
Bài làm 3
1 Mở bài
- Giới thiệu khái quát về tác giả Tố Hữu (tiểu sử, con người, con đường thơ, phong cách thơ Tố Hữu, )
- Giới thiệu khái quát về bài thơ Việt Bắc (hoàn cảnh ra đời, đặc sắc về nội dung và nghệ thuật, )
- Nêu vấn đề cần bàn luận: Tính dân tộc qua bài thơ Việt Bắc
2 Thân bài
a Nội dung
- “Việt Bắc” đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên đậm đà tính dân tộc, mang bản sắc riêng của thiên nhiên đất nước Việt Nam qua bức tranh tứ bình: + Cảnh sắc mùa đông với sắc đỏ của những bông hoa chuối rừng
+ Bức tranh màu xuân với sắc trắng bung nở của rừng hoa mơ
+ Bức tranh mùa hè được cảm nhận bằng cả màu sắc và âm thanh - màu vàng của rừng phách, của nắng hè và âm thanh của tiếng ve
+ Bức tranh mùa thu đẹp đẽ, êm đềm, mơ mộng với ánh trăng vàng - ánh trăng hòa bình đang chiếu rọi khắp núi rừng
- “Việt Bắc” còn vẽ nên hình ảnh những con người Việt Nam với những vẻ đẹp truyền thống từ ngàn đời
Trang 6+ Những con người vất vả, lam lũ, chịu thương, chịu khó.
+ Những con người thủy chung, tình nghĩa, luôn đồng cam, cộng khổ và san
sẻ cùng nhau
+ Tình nghĩa của cán bộ và đồng bào Việt Bắc với cách mạng và kháng chiến - đó cũng chính là mạch cảm xúc xuyên suốt toàn bộ bài thơ
b Nghệ thuật
- Thể thơ lục bát - một thể thơ truyền thống của dân tộc
Kết cấu đối đáp quen thuộc của văn học dân gian với cặp đại từ “mình”
-“ta”
- Ngôn ngữ:
+ Tác giả đã rất tài tình khi sử dụng lời ăn tiếng nói hằng ngày của nhân dân
để tái hiện lại cuộc kháng chiến và những con người kháng chiến cũng như
vẽ nên khung cảnh về một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn
+ Ngôn ngữ trong bài thơ rất giàu hình ảnh và nhạc điệu
+ Tác giả đã sử dụng cặp đại từ nhân xưng “mình” - “ta” biến hóa linh hoạt với những lối biểu cảm, ngữ nghĩa phong phú vốn có của nó
3 Kết bài
Khái quát về tính dân tộc trong bài thơ và nêu cảm nghĩ của bản thân
Mời bạn đọc cùng tham khảo https://vndoc.com/tai-lieu-hoc-tap-lop-12