- Tác giả chọn cây xà nu, một loại cây gần gũi với đời sống của nhân dân Tây Nguyên, mang đặc trưng Tây Nguyên để tượng trưng cho phẩm chất, sức sống, vẻ đẹp của dân làng Xô Man, của Tây[r]
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA CHUNG Lần 2 ( 25/02/2012) Tổ: Văn - Họa –Nhạc MÔN: Ngữ văn 12(Chương trình chuẩn))
GV: Văn Thị Bích LIên (Thời gian 90 phút – không kể thời phát đề)
I Mục tiêu đề kiểm tra :
- Kiểm tra mức độ chuẩn kiến thức, kĩ năng được qui định trong chương trình
môn Ngữ văn lớp 12, sau khi học sinh kết thúc hai tháng đầu học kỳ 2 :
- Nội dung bài kiểm tra chung :
+ Kiểm tra kiến thức của học sinh đọc – hiểu của học sinh
+ Tác phẩm : Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành và Chiếc thuyền ngoài xa
cùa Nguyễn Minh Châu
+ Nghị luận văn học, nghị luận một tác phẩm văn xuôi, một đoạn trích văn xuôi
- Mục đích đánh giá năng lực học hiểu tác phẩn, vận dụng kiến thức để làm văn nghị bài văn nghị luận một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi
II Hình thức đề kiểm tra :
- Hình thức tự luận
- Thời gian làm bài kiểm tra tự luận trong 90 phút
III Thiết lập ma trận :
KHUNG MA TRẬN ĐỀ - ĐỀ KIỂM TRA CHUNG LỚP 12 LẦN 2 CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN; MÔN : NGỮ VĂN
Mức độ
Chủ đề
Nhận
hiểu
Chủ đề 1
Đọc hiểu
văn học
-Tác giả Nguyễn Minh Châu
- Phong cách nghệ thuật, nội dung tác phẩm Chiếc Thuyền Ngoài xa
- Hiểu Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện
- Nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp ?
Số câu
Số điểm Tỉ
lệ %
Số câu
Số điểm Số câu: 1 Số điểm:
2,0
Số câu
điểm=20%
Chủ đề 2
Đọc hiểu
văn học
- Nắm vững
và biết vận dụng những kiến thức tác giả tác phẩm : Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành
Phân tích gia trị nội dung và nghệ thuật với phương pháp Phân tích : tác phẩm, đoạn trích văn xuôi, hình
Trang 2Qua hình tượng rừng
xà nu- Ngợi ca tinh thần bất khuất, sức mạnh quật khởi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói riêng, đất nước, con người
VN nói chung trong cuộc đấu tranh GP dân tộc;
-tựơng trong tác phẩm văn xuôi, hiểu cách
tích,chứng minh,
so sánh nâng vấn
đề ,Thể hiện cảm xúc tình cảm của mình Đất nước trong thời kỳ chống giặc Mỹ xâm lược.
Số câu
Số điểm Tỉ
lệ %
Số câu
Số điểm Số điểm Số câu Số điểm: 02 Số câu: 1
20%
Số câu: 2
Số điểm: 8,0 Câu 2: Câu 2: 8,0
điểm=80%
Tổng số câu
Tổng số
điểm
Tỉ lệ %
Số câu: 1
Số điểm:
2,0 20%
Số câu: 2
Số điểm: 8,0 80%
Số câu: 2 Câu 1: 2,0 Câu 1:8,0
Số điểm: 10 100%
Ngày kiểm tra chung lần 25/2/2012
Môn: ngữ văn 12
SỞ GD - ĐT BÌNH DƯƠNG ĐỀ THI KIỂM TRA CHUNG – 2011 - 2012 TRƯỜNG THPT AN MỸ MÔN : NGỮ VĂN – LỚP : 12
KIỂM TRA LẦN 2 Thời gian làm bài: 90 phút,không kể thời gian phát đề
-1/ Câu 1 (2,0 điểm):
Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện giúp nghệ sĩ Phùng hiểu
ra điều gì về những con người ở đây ? nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp gì ?
2/Câu 2 (8,0 điểm):
Phân tích Hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn
Trung Thành
-
Trang 3
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu
1
Câu 1 : Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện giúp
nghệ sĩ Phùng hiểu ra điều gì về những con người ở nơi đây như thế nào ?
nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp gì?
2,0
- Học sinh có thể tŕnh bày khác nhau nhưng cần có các ý sau:
- Câu chuyện đã giúp nghệ sĩ Phùng hiểu :
+ Về người đàn bà hàng chài: Một phụ nữ nghèo khổ, nhẫn nhục, sống kín
đáo, sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời, có tâm hồn đẹp đẽ, thương con, giàu đức hi
sinh và lòng vị tha.
+Về người chồng của chị : Bất kể lúc nào thấy khổ quá là lôi vợ ra đánh
đánh như để giải toả uất ức, để trút sạch tức tối, buồn phiền theo Nạn nhân
của hoàn cảnh nên đáng được cảm thông, chia sẻ
+ Chánh án Đẩu : Có lòng tốt, sẵn sàng bảo vệ công lí nhưng kinh
gây đau khổ nên đáng căm phẫn, đáng lên án khuyê người đàn bà bỏ chồng.)
+ Về chính mình : Sẵn sàng làm tất cả vì sự công bằng nhưng lại đơn giản
trong cách nhìn nhận, suy nghĩ.
-Nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp: đứng nhìn cuộc đời,
con người một cách đơn giản, phiến diện; phải đánh giá sự việc, hiện tượng trong các mối quan hệ đa diện, nhiều chiều
2đ 0,5
0,5
0,25
0, 25
0,5
Câu
2
Phân tích Hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn “Rừng xà nu” của
Nguyễn Trung Thành
-Yêu cầu về kỹ năng : Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận về một
tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi , kĩ năng làm bài văn nghị luận văn học,
kiểu bài phân tích một h́nh tượng văn học
Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, lỗi
dùng từ, viết câu
-Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về tác giả, tác phẩm, học sinh
có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo các ý cơ bản
sau:
Học sinh có thể tŕnh bày khác nhau song cần có các ý sau:
Mở bài :
8đ
0,5đ
Trang 4 Giới thiệu được những nét cơ bản về tác giả, hoàn cảnh ra đời, chủ đề
của tác phẩm Giới thiệu h́nh tượng cây xà nu
Thân bài :
Tác phẩm mở đầu và kết thúc bằng h́nh ảnh rừng xà nu; cây xà nu
là h́nh ảnh xuyên suốt tác phẩm nên vừa có ý nghĩa cụ thể, vừa có ý
nghĩa biểu tượng.
1/ Cây xà nu đã trở thành một phần máu thịt trong đời sống vật chất và
tinh thần của người dân làng Xô Man.
+ Cây xà nu có mặt trong đời sống hàng ngày, trong lịch sử ngàn đời của
dân làng
+ Trong đời sống hàng ngày, ta bắt gặp ngọn lửa xà nu trong bếp ăn của
mỗi gia đình, đống lửa nhà ưng cũng bập bùng ánh sáng tỏa ra từ củi xà nu,
hay tấm bảng đen bằng nứa được xông bằng khói xà nu mà anh Quyết dùng
để dạy chữ cho Tnú và Mai
+ Cây xà nu cũng gắn liền với những sự kiện quan trọng trong đời
sống của dân làng Nó giống như một chứng nhân lịch sử chứng kiến biết
bao buồn vui, thăng trầm của dân làng Người làng Xô Man đêm đêm mài vũ
khí dưới ánh lửa xà nu Đêm đồng khởi, cả làng Xô Man rực sáng bởi ánh
đuốc xà nu …Khi nói về ngọn lửa xà nu, NTT đã khắc họa được nhiều chi
tiết, hình ảnh mang tính sử thi, huyền thoại, thiêng liêng Dưới ánh đuốc xà
nu lập lòe, Tnú đọc thư tuyệt mệnh của anh Quyết để lại cho dân làng trước
lúc hi sinh Hình ảnh lửa xà nu cháy trên 10 đầu ngón tay của Tnú như 10
ngọn đuốc Ánh lửa xà nu bừng sáng đỏ rực lấp loáng giáo mác với tiếng hô
“ chém hết” của cụ Mết đã soi tỏ các 10 tên giặc trong đó có thằng Dục ác ôn
đang giãy đành đạch trên vũng máu
==> Cây xà nu đã chia ngọt xẻ bùi với dân làng Xô Man trong những
năm đánh Mĩ
2/ Cây xà nu tượng trưng cho phẩm chất và số phận của nhân dân Tây
Nguyên trong chiến tranh CM Vẻ đẹp , những thương tích mà rừng xà
nu phải gánh chịu, những đặc tính của xà nu…là hiện thân cho vẻ đẹp,
những mất mát, đau thương, sự khát khao tự do và sức sống bất diệt
của dân làng Xô Man nói riêng, đồng bào Tây Nguyên nói chung.
+ “ Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương.
Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão.
Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè
gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn”.
Thế nhưng, “ cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc
lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời”.
+ Sức sống mạnh mẽ của cây xà nu còn được nhắc đến bằng niềm tự
hào trong lời cụ Mết khi hỏi Tnú : “ mày có đi qua chỗ rừng xà nu gần con
0,5
1,5đ
2,0đ
Trang 5nước lớn không ? Nó vẫn sống đấy Không có cây gì mạnh bằng cây xà nu
đất ta Cây mẹ ngã, cây con mọc lên Đố nó giết hết rừng xà nu này !”.
+ Xà nu là loại cây ham ánh sáng mặt trời “ Nó phóng lên rất nhanh
để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn
thẳng tắp, … thơm mỡ màng”.
+ NTT đã có ba lần so sánh độc đáo để ngợi ca tầm vóc kì vĩ của cây
xà nu : có lúc ngọn cây “ như mũi tên lao thẳng lên bầu trời”, có lúc những
cây xà nu con mới nhú khỏi mặt đất “ nhọn hoắt như những mũi lê”, có khi
cả rừng xà nu “ ưỡn tấm ngực lớn của mình ra che chở cho làng”
cây xà nu mang tầm vóc, khí phách của một dũng sĩ trong máu lửa
==> Bằng nghệ thuật so sánh, nhân hóa đặc sắc, từ ngữ gợi hình, biểu
cảm, NTT đã tạo cho hình ảnh cây xà nu, rừng xà nu một giá trị tạo hình đặc
sắc Phong cảnh rừng xà nu như được chạm, được khắc có hình, có khối, có
màu sắc, mùi vị cây xà nu, rừng xà nu đã góp phần làm nên chất sử thi của
thiên truyện
3/ Ý nghĩa tượng trưng của cây xà nu :
- Tác giả chọn cây xà nu, một loại cây gần gũi với đời sống của nhân dân
Tây Nguyên, mang đặc trưng Tây Nguyên để tượng trưng cho phẩm chất,
sức sống, vẻ đẹp của dân làng Xô Man, của Tây Nguyên và nói rộng ra là
nhân dân miền Nam
- Hình tượng cây xà nu đem đến cho ta nhiều liên tưởng sâu sắc về thế
trận, về nhân dân, về người người lớp lớp, về sự hi sinh đóng góp xương
máu của các dân tộc Tây Nguyên cho công cuộc chiến đấu, giải phóng quê
hương, bảo vệ bản làng
- Tác giả sử dụng nghệ thuật “chiếu ứng” để bộc lộ chủ đề tác phẩm và ý
nghĩa tượng trưng của hình tượng cây xà nu Thủ pháp này tạo sự hòa nhập
tương ứng giữa người và thiên nhiên trong một chất thơ hào hùng tráng lệ
+ Cả rừng xà nu không có cây nào là không bị thương cũng như dân
làng Xô Man không có gia đình nào là không gặp cảnh tang thương, chia lìa
trong chiến tranh
+ Nếu các cây xà nu đều vươn thẳng lên bầu trời để tiếp lấy từng luồng
ánh sáng thẳng tắp từ trên cao rọi xuống thì dân làng Xô Man ai cũng có khát
vọng được sống độc lập, tự do
+ Hình tượng cây xà nu đẹp như những người dân làng Xô Man, các
thế hệ cây xà nu tiêu biểu cho các thế hệ dân làng Xô Man Hình tượng cây
xà nu cổ thụ với sức sống ngàn đời tượng trưng cho hình ảnh cụ Mết – Tnu,
Mai, Dit, bé Heng thế hệ tạo nền tảng cho sức mạnh, lòng kiêu hãnh và khát
vọng tự do, gắn bó với Đảng Những cây xà nu ngọn xanh rờn, hình nhọn
mũi tên lao thẳng lên bầu trời làm ta liên tưởng đến Tnú, Mai, Dít Và bé
Heng chính là hình ảnh cây xà nu non vừa mới nhú khỏi mặt đất, nhọn hoắt
như những mũi lê
2đ
Trang 6
Chốt: nghệ thuật , nội dung.
- Nghệ thuật : Không khí, màu sắc đậm chất Tây Nguyên thể hiện ở bức
tranh thiên nhiên; ở ngôn ngữ, tâm lí, hành động của các nhân vật
+ Lời văn giàu tính tạo hình, so sánh, nhân hóa , giàu nhạc điệu, khi thâm
trầm, khi tha thiết, trang nghiêm,…
+ Khắc họa thành công hình tượng cây xà nu-một sáng tạo nghệ thuật đặc
sắc-tạo nên màu sắc sử thi và lãng mạn bay bổng cho thiên truyện
+Cây xà nu là một phần của sự sống Tây Nguyên, sức sống của cây xà nu
tượng trưng cho sức sống của con người làng Xô man
Kết bài :
- Khái quát lại vấn đề.
- Hình tượng cây xà nu là một sáng tạo nghệ thuật đặc sắc của NTT Tác
giả đã đem lại cho hình tượng này một ý nghĩa mới mẻ, sâu sắc
( Lưu ý : chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được tất cả các yêu cầu về
kỹ năng và kiến thức chú ý khi giáo khảo cho điểm từ phần phải dựa trên
cơ sở cách diễn đạt ý tổng thể của cả bài đủ ba phần )
1,0
0,5đ