Tải Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Dàn ý + 10 bài văn mẫu lớp 9 đạt điểm cao

Những câu thơ trên là lời tâm sự đầy tha thiết của người cha với con, người cha nói với con của mình về những người thân thương, những người cùng sinh sống trong một không gian, người ch[r]

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương - Văn mẫu lớp 9

Dàn ý Phân tích bài Nói với con

+ Mở bài:

– Giới thiệu qua tác giả và tác phẩm: Nhà thơ Y Phương là một nhà thơ đặc trưng cho người dân tộc, thơ ông là tiếng nói được phát từ sâu thẳm trái tim, vừa gần gũi, giản dị nhưng cũng chứa đựng nhiều giá trị nhân văn sâu sắc

– Bài thơ “Nói với con” là một tác phẩm hay của Y Phương nói lên tình cảm thiêng liêng giữa cha và con Một thứ tình cảm cao quý đáng nâng niu trân trọng

– Bài thơ giống như lời chia sẻ, trò chuyện của một người đi trước với người đi sau, của một người cha dành cho đứa con máu mủ của mình, những kỷ niệm khó quên.+ Thân bài:

Ngay từ những câu đầu tiên lời thơ đã giống như một lời tự sự:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

– Một đứa trẻ khi ngày từ khi được hình thành lên từ trong bụng mẹ đã mang rất nhiều tâm sự, yêu thương, bao bọc của những người thân yêu, của cha mẹ

– Mở rộng lời bài hát “Nhật ký của mẹ” do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chúng sáng tác có

những câu sau: “Bao ngày mẹ ngóng, bao ngày mẹ trông, bao ngày mẹ mong con chào đời…” Đó chính là nỗi lòng yêu thương của bậc làm cha, làm mẹ dành cho hài

Người đồng mình thương lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

– Trong những câu thơ này tác giải đã kể về những kỷ niệm, những cánh rừng đầy hoa, những con đường thân thuộc gần gũi, giản dị, nhưng sâu sắc chứa đựng biết bao tình nghĩa

– Tác giả muốn qua những câu thơ này để gợi nhớ cho con phải biết yêu thương xóm làng, yêu thương những con người gắn bó với mình, những người tuy không cùng chúng giòng máu nhưng lại thân thiết hơn cả ruột thịt

Cao đo nỗi buồn

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối

– Trong hai câu thơ này tác giả muốn truyền cho người con của mình có thêm lòngtin sức mạnh vào cuộc sống.

– Trong hai cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm Pháp và Mỹ rất nhiều ngườiđồng bào dân tộc chính là nơi nuôi quân, chiến đấu vô cùng anh dũng

– Mở rộng trong thời kỳ những năm bác hồ Cao Bằng lập căn cứ điểm cách mạngthì chính đồng bào dân tộc là những người đã trợ giúp các anh bộ đội cụ Hồ rất tíchcực

+ Kết

– Bài thơ “Nói với con” là một bài thơ mang những lời tâm sự, chia sẻ, gửi gắm củamột người cha tới người con yêu thương của mình Những lời dạy sâu sắc về tìnhnghĩa, tình người, về ý chí trên đường đời

– Bài thơ nhẹ nhàng, chân thật, như chính nỗi lòng của tác giả đã để lại trong lòngngười đọc nhiều cảm xúc khó phai

 Soạn bài Nói với con siêu ngắn

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương mẫu 1

Viết về tình cảm gia đình, niềm tự hào đối với quê hương và sự ước vọng của mẹcha dành cho con cái, muốn con khôn lớn trưởng thành là một trong những chủ đềđược trở đi trở lại nhiều lần trong suốt chiều dài nền văn học Ta có thể bắt gặp hìnhảnh người mẹ Tà ôi địu con lên rẫy hát ru con thấm đượm nghĩa tình cách mạngtrong bài thơ "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ" của Nguyễn Khoa Điềmhay đó là hình ảnh người mẹ đưa nôi hát ru con với lời ru ngọt ngào, tha thiết trongbài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên

Mỗi nhà thơ, bằng sự trải nghiệm và tình cảm chân thành xuất phát từ trái tim, hòacùng những rung cảm mãnh liệt của nghệ thuật đã diễn tả thật hay, thật độc đáo,mới mẻ về những tình cảm thiêng liêng, cao đẹp ấy Y Phương – một nhà thơ dântộc Tày, với một phong cách thơ hồn nhiên, trong sáng, chân thật, giàu hình ảnhcũng đã góp mình vào chủ đề đó qua bài thơ "Nói với con" (1980)

Bài thơ là lời tâm tình sẻ chia của người cha dành cho con với niềm hi vọng ngườicon sẽ tiếp nối, phát huy được những phẩm chất truyền thống cao đẹp, quí báu của

"người đồng mình", làm cho quê hương, dân tộc mình ngày một vững mạnh hơn

Trước hết, mở đầu bài thơ là lời tâm tình của người cha nói với con về cội nguồnsinh dưỡng: con lớn lên bởi tình yêu của cha mẹ và quê hương Đầu tiên, người chanói về tình cảm gia đình – cái nôi đầu tiên nuôi dương người con khôn lớn trưởngthành:

"Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười"

Bằng những hình ảnh cụ thể, giàu tính chất tạo hình " chân phải", "chân trái", "tiếngnói", "tiếng cười", nhà thơ đã dựng lên trước mắt người đọc hình ảnh của một em béđang chập chững tập đi và bi bô tập nói bên cạnh cha mẹ Từ đó, Y Phương gợi tảđược không khí gia đình thật ấm áp, hạnh phúc, tràn ngập tiếng cười nói của trẻ thơ.Đồng thời nhà thơ đã cho người đọc thấy được từng bước đi, từng tiếng cười nóicủa con đều được cha mẹ nâng niu, chăm sóc, mong chờ Đó là tình cảm gia đìnhruột thịt, là công lao trời bể lớn lao và thiêng liêng mà cha mẹ dành cho con cái,muốn người con luôn phải khắc cốt ghi tâm

Bên cạnh tình cảm gia đình, người cha muốn nói cho con biết về cội nguồn sinhdưỡng rộng lớn hơn đó là tình làng,quê hương nghĩa xóm:

Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng.

Với cách tư duy giàu hình ảnh của người miền núi, nhà thơ Y Phương đã miêu tảthật chân thực, sinh động cuộc sống lao động thật nghĩa tình và thơ mộng của

"người đồng mình" "Người đồng mình" là để chỉ những người vùng mình, miềnmình, những người cùng sống trên một miền đất, quê hương, cùng dân tộc

Câu thơ sử dụng từ ngữ hô gọi "con ơi" kết hợp với từ tình thái "yêu lắm" làm cholời thơ trở nên ngọt ngào, chan chứa niềm tự hào với tình yêu thương quê hương da

diết Cuộc sống lao động cần cù và vui tươi của "người đồng mình" được gợi lênqua một số những hình ảnh rất cụ thể, giàu sức gợi: "đan lờ" – dụng cụ đánh bắt cácủa người dân miền núi, dưới bàn tay khéo léo đã thành "cài nan hoa"; những ngôinhà sàn không chỉ được dựng lên bằng những tấm ván gỗ mà còn được tạo nên bởinhững "câu hát" - chiều văn hóa, lối sống của "người đồng mình".

Những động từ "đan", "cài", "ken" vừa có tác dụng diễn tả những động tác lao động;lại vừa cho thấy những phẩm chất cần cù, chịu khó, yêu lao động, yêu cuộc sống,chan chứa niền vui của những bàn tay khéo léo, tài hoa của người dân miền núi.Cũng nói về quê hương, người cha còn nhắc tới "rừng núi" và những "con đường"của "người đồng mình":

Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng.

Rừng không chỉ cho gỗ, cho măng tre mà còn cho cả "hoa" "Hoa" là sản phẩn củathiên nhiên, là sự kết hợp những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhất, lãng mạn nhất của trời

và đất mà rừng núi quê hương đã ban tặng cho con người nơi đây Còn "con đường"

là sợi dây liên kết gắn bó, chặt chẽ của những "người đồng mình"

Những "con đường" ấy được tạo nên bởi những "tấm lòng" nhân hậu, bao dung Đó

là con đường ra thung ra suối, con đường vào làng vào bản, con đường tới trường,tới lớp, con đường ra ruộng, ra đồng Chính những con đường đó đã gắn bó tìnhđoàn kết của những con người nơi đây

Như vậy, thiên nhiên rừng núi không chỉ ban tặng cho con người cái đẹp của tạohóa mà còn che chở, nuôi dưỡng con người cả về tâm hồn, lối sống Từ tình cảmquê hương, người cha đột ngột chuyển sang nói với con về tình cảm riêng tư của

Vì thế, người con từ đó được ra đời không chỉ là xuất phát từ sự kết tinh tình yêucủa cha mẹ mà còn xuất phát từ là tình cảm rộng lớn của quê hương Và quê hương

đã cho con nghĩa tình, đã bao bọc, chở che con ngay từ khi bắt đầu con cất tiếngkhóc chào đời

Từ việc nhắc lại cội nguồn sinh dưỡng ở khổ đầu, đến khổ hai, người cha tiếp tụcngợi ca những đức tính cao đẹp của người đồng mình, gợi cho con lòng tự hào vềquê hương, dân tộc, dặn dò con cần phát huy và sống thật xứng đáng với truyềnthống của quê hương mình:

Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc.

Câu thơ đầu được điệp lại "Người đồng minh thương lắm con ơi" nhưng đã có sựthay đổi chút ít Nếu như câu thơ ở khổ đầu là "yêu" tức là xuất phát từ tình cảmchân thành, từ trái tim tha thiết thì đến câu thơ ở khổ hai này lại là: "thương"

"Thương" là một trạng thái tình cảm không chỉ xuất phát từ trái tim yêu thươngchân thành nữa mà còn gói gém cả sự sẻ chia, đồng cảm ở trong lòng

Chính vì thế, "người đồng mình" – những con người cùng miền đất, quê hương, dântộc cùng chí hướng đã đoàn kết, gắn bó, sẻ chia và đồng cảm với nhau mà dựng xâyquê hương mình trở nên ngày một giàu đẹp hơn

Hai câu tiếp: Sức sống bền bỉ, mạnh mẽ, kiên cường của "người đồng mình" Nghệthuật đối lập tương phản: " cao đo – xa nuôi", "nỗi buồn – chí lớn", tác giả đã diễn

tả những trạng thái khác nhau của "người đồng mình" "Nỗi buồn – chí lớn" là kháiniệm vô hình nhưng đã được tác giả hình dung cụ thể như có hình, có khối

"Người đồng minh" buồn, lo lắng, khắc khoải ở trong lòng vì trước mắt họ là biếtbao nhiêu là khó khăn, gian nan thử thách; khi mà cả quê hương họ còn chưa vươntới được tầm cao nhân văn, vẫn còn quanh quẩn với cái đói, cái nghèo Nhưng

"Người đồng mình" không bao giờ nhụt chí, mạnh mẽ, vững vàng đối diễn vớinhững khó khăn, thách thức ấy mà đưa quê hương tiến lên phía trước, trở nên giàumạnh, phát triển, văn mình

Câu thơ giản dị , mộc mạc nhưng đã diễn tả được tinh thần, ý chí quật cường, mạnh

mẽ của người dân vùng cao Niềm tự hào về con người quê hương gắn liền vớinhững phẩm chất quí báu mà người cha muốn truyền cho con:

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc.

Nhà thơ đã sử dụng rất nhiều những hình ảnh để nói tới cuộc sống của người miềnnúi như: "đá gập ghềnh", "thung nghèo đói" "lên thác xuống ghềnh" có ý nghĩa diễn

tả những khó khăn, vất vả, nghèo đói và nhọc nhằn mà họ đã và đang phải đươngđầu Điệp ngữ "sống không chê" (2 lần), kết hợp với nhịp thơ nhanh, dồn dập vàbiện pháp so sánh "như sông như suối" có tác dụng diễn tả sức sống mạnh mẽ, mãnhliệt, bền bỉ của những người con miền núi cao trước cuộc sống khó khăn, vất vả khi

mà chiến tranh lùi xa không được bao lâu

Qua đó, nhà thơ thể hiện niềm tự hào về "người đồng mình" với sức mạnh, ý chíthật phóng khoáng, đoàn kết, gắn bó thiết tha của họ đối với nơi chôn rau cắt rốncủa mình Từ đó, người cha mong muốn con: phải sống có tình, có nghĩa, thủychung với quê hương, đất nước, dân tộc mình; biết chấp nhận và sẵn sàng vượt quanhững khó khăn, thử thách bằng ý chí, nghị lực và niềm tin tất thắng

Đến bốn câu thơ tiếp theo mạch tâm tình nhắn nhủ của người cha dành cho con vẫnđược tiếp nối nhưng đã chuyển sang giọng điệu triết lí sâu sắc:

Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con

Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục.

Nghệ thuật đối lập tương phản: giữa ngoại hình và tâm hồn Hình ảnh "thô sơ dathịt" diễn tả vẻ đẹp mộc mạc, bình dị, chân chất, khẳng khái của "người đồng mình".Nhưng họ không hề "nhỏ bé" về tâm hồn mà rất giàu lòng tự trọng, giàu chí khí,niềm tin cao đẹp với khát vọng dựng xây, phát triển quê hương Muốn vậy, "ngườiđồng mình" phải lao động:

Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục.

Câu thơ có hai lớp nghĩa tả thực và ẩn dụ Và tác giả đã miêu tả cuộc sống lao độngcủa họ qua cụm từ "tự đục đá" thường thấy của người dân miền núi cao Công việccủa họ rất vất vả, nặng nhọc nhưng họ sẵn sàng tự nguyện làm vì sự phát triển củaquê hương mình

Nhưng hình ảnh "kê cao quê hương" còn là hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng cho lòng tựhào, tự tôn dân tộc của "người đồng mình" Chính những con người cần cù, nhẫnnại, bằng đôi tay lao động của mình đã làm nên quê hương, làm nên phong tục tậpquán lâu đời tốt đẹp của dân tộc

Kết thúc bài thơ là lời nhắn nhủ, dặn dò người con phải tự hào về truyền thống quêhương, lấy những tình cảm ấy làm hành trang bước vào đời:

Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con.

Hình ảnh "thô sơ da thịt" được lặp lại lần hai có tác dụng khẳng định và nhấn mạnhlại niềm mong muốn của người cha dành cho con: Người đồng mình tuy mộc mạc,chân chất, bình dị, bộc trực, khẳng khái nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, luônvươn tới những lẽ sống cao đẹp Vì thế, trên đường đời, con phải thật tự tin, tự hào

về quê hương, sống xứng đáng với "người đồng mình", không cúi đầu trước giông

tố khó khăn, vất vả ở phía trước

Bởi đằng sau con luôn có tình cảm chở che, nâng đỡ của cha mẹ, gia đình, của quêhương và đặc biệt trong bản thân con chất chứa phẩm chất quí báu của "người đồngmình" Hai tiếng "nghe con" ở cuối bài thơ chứa đựng biết bao nhiêu là yêu thương

và niềm tin của người cha dành cho con, nhẹ nhàng, xao xuyến

Tóm lại, bằng bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên, bằng những hình ảnh cụ thể mà vẫngiàu chất thơ, "Nói với con" đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyềnthống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình Điều lớn lao nhất

mà người cha truyền đến được cho con chính là lòng tự hào về quê hương và niềm

tự tin khi bước chân vào đời

Khi biết tự hào một cách chính đáng thì sẽ có lòng tự tin vững chắc "Lên đường/Không bao giờ nhỏ bé được / Nghe con" – bài thơ là lời nhắc nhở thấm thía mỗi conngười về nghĩa tình gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trongcuộc sống

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương mẫu 2

Tình cảm gia đình luôn là một chủ đề lớn, thu hút được sự quan tâm của các tác giả.Mỗi người có những khám phá, phát hiện riêng về chủ đề này, làm phong phú thêmkho tàng văn học Việt Nam Góp một phần nhỏ bé nhưng cũng không kém phần đặcsắc đó là bài thơ Nói với con của nhà thơ Y Phương Tác phẩm là những lời nóichân thành của người cha với con, qua đó thể hiện được những triết lí, chiêmnghiệm sâu sắc của ông

Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh của một đứa trẻ thật ngây thơ, đáng yêu với nhữngbước chân chập chững: “Chân phải bước tới cha/ Chân trái bước tới mẹ/ Một bướcchạm tiếng nói/ Hai bước tới tiếng cười” Nhưng câu thơ không chỉ dừng lại ở đó,

mà sâu xa hơn tác giả muốn nói về cuội nguồn con được sinh ra là từ tình yêuthương của cha mẹ

Câu thơ với nhịp 2/3 thật nhịp nhàng, hài hòa kết hợp với biện pháp lặp cấu trúc,phép liệt kê “chân trái - chân phải”, “một bước – hai bước” “tiếng nói – tiếng cười”,tác giả đã tạo ra âm điệu vui tươi, quấn quýt, hòa hợp với nhau Từng bước con điluôn được cha mẹ quan tâm, chăm chút; từng tiếng con cười luôn là niềm vui, niềmhạnh phúc cho cha mẹ Từ đó tác giả muốn hướng đến một điều cao cả hơn đó làcon được sinh ra trong hạnh phúc và lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, giađình là cái nôi ấm áp nuôi dưỡng mỗi chúng ta trưởng thành, khôn lớn

Bảy câu thơ tiếp theo lại vẽ ra khung cảnh lao động tươi vui của người đồng mình,

và con cũng được lớn lên trong chính tình đồng bào ấm áp, thuận hòa ấy Cuộc sốngcủa người đồng mình diễn ra hết sức vui tươi: Đan lờ cài nan hoa/ Vách nhà ken câuhát Cách gọi người đồng mình thật giản dị, thân thương, đó là những người miềnmình, sống cùng trên một mảnh đất quê hương

Với ngôn từ đậm màu sắc địa phương tác giả đã vẽ ra không khí lao động vui vẻ:những chiếc lờ bắt cá dưới đôi bàn tay khéo léo của họ tạo nên những bông hoa đẹpđẽ; vách nhà không chỉ được ken bằng tre nứa mà còn được làm từ những câu hát.Câu thơ không chỉ cho thấy sự tài hoa, khéo léo của người đồng mình mà còn thấylối sống lạc quan, yêu đời của họ Các động từ “cài, ken” đi kèm danh từ “nan hoa,câu hát” vừa cho thấy đôi bàn tay khéo léo vừa cho thấy cuộc sống ngập tràn niềmvui

Thiên nhiên nơi đây luôn bao bọc, che chở cho con người, hai câu thơ vừa khái quátvừa có sức gợi lớn Núi rừng quê hương không chỉ thơ mộng mà luôn tràn đầy tìnhnghĩa Chính thiên nhiên đã che chở, nuôi dưỡng con cả về tâm hồn và lối sống.Quê hương đã cho con những gì tốt đẹp nhất để nuôi dưỡng con trưởng thành Vàđây chính là chiếc nuôi thứ hai nuôi con khôn lớn

Người đồng mình không chỉ tài hoa, khéo léo mà còn mang trong mình những phẩmchất tốt đẹp Trước hết họ là người có ý chí, nghị lực kiên cường vượt qua mọi khókhăn: “Cao đo nỗi buồn/ Xa nuôi chí lớn” Trong cuộc sống họ phải đối mặt vớikhông ít gian nan, trắc trở nhưng họ luôn có ý chí, nghị lực để vượt qua mọi thửthách ấy Câu thơ như một lời khẳng định: cuộc sống nhiều gian truân, vất vả chỉrèn thêm ý chí, nghị lực cho con người

Họ còn có tấm lòng thủy chung với quê hương: “Sống trên đá không chê đá gậpghềnh/ Sống trong thung không chê thung nghèo đói” Câu thơ vừa khẳng định vẻđẹp phẩm chất của người đồng mình vừa như một lời dặn dò con phải luôn có lốisống thủy chung, tình nghĩa với quê hương Họ còn sống phóng khoáng, lạc quan,điều này được tác giả khắc họa qua hình ảnh so sánh đặc sắc “sống như sông nhưsuối” kết hợp với thành ngữ “lên thác xuống ghềnh” gợi nên cuộc sống lao động đầyvất vả, thế nhưng họ vẫn “không lo cực nhọc” rất lạc quan, yêu đời

Họ tự tin, bản lĩnh, yêu đời và họ tự tay xây dựng lên phong tục, tập quán quêhương mình: “Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương/ Còn quê hương thìlàm phong tục” Câu thơ đã cho thấy những công việc hàng ngày của họ thật dung

dị nhưng chính nó làm nên nét phong tục, đặc trưng cho nơi đây Bởi vậy câu thơ đãkhái quát tinh thần tự tôn, ý thức xây dựng và phát triển, bảo vệ cội nguồn của tácgiả Qua đó người cha mong muốn con hãy kế tục và phát huy truyền thống quêhương, hãy lấy đó làm hành trang để vững bước vào đời:

"Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con"

Hai tiếng “con ơi” vang lên thật trìu mến, tha thiết, dồn nén biết bao tin tưởng, hivọng của người cha vào đứa con bé bỏng, đáng yêu Lời nói như một lời cổ vũ,động viên con hãy cố gắng trên bước đường đời để ghi dấu ấn mình trong cuộcsống Lời thơ còn mang ý nghĩa khái quát không chỉ là lời cha nói với con mà còn làlời trao gửi, động viên đến biết bao thế hệ

Bài thơ được viết bằng giọng điệu thơ tha thiết, trìu mến Xây dựng những hình ảnh

cụ thể mà vẫn hết sức khái quát, chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa Ngôn ngữ mộc mạc,giản dị mà sâu sắc vô cùng Xây dựng bố cục thơ chặt chẽ, hợp lí, cách dẫn dắt tựnhiên, hấp dẫn

Qua bài thơ tác giả đã khái quát được một thứ tình cảm thiêng liêng bất diệt trongmỗi con người đó là tình cảm gia đình mà rộng ra là niềm tự hào quê hương, đấtnước Chính những yếu tố này nâng bước, dìu dắt mỗi chúng ta trên đường đời đầygiông bão Kết hợp với ngôn ngữ tự nhiên, giọng điệu chân thành đã tạo nên sứchấp dẫn và thành công cho tác phẩm

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương mẫu 3

Y Phương là nhà thơ dân tộc Tày, sinh và lớn lên ở vùng đất non cao, với tư duymộc mạc, giản dị những vần thơ của ông cũng chân thành như chính tâm tư, tìnhcảm của con người nơi đây Nhắc đến Y Phương là nhắc đến bài thơ Nói với connổi tiếng về tình cảm gia đình thiêng liêng sâu nặng

Nói với con được Y Phương sáng tác khi đứa con đầu lòng của ông ra đời Bởi vậybài thơ chứa đựng niềm hạnh phúc dạt dào của một người lần đầu được làm cha.Không chỉ vậy, bài thơ còn cho thấy ý thức của người cha muốn vun đắp, muốn chocon hiểu rõ cội nguồn của bản thân và luôn tự hào về nơi mình sinh ra

Trước hết, bài thơ cho người con thấy nguồn cội mình được sinh ra chính là tình yêuthương của cha mẹ và sự đùm bọc của những người đồng mình.

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

Bằng những hình ảnh hết sức cụ thể cùng với đó là việc lặp cấu trúc, phép liệt kê YPhương đã tạo ra âm điệu tươi vui, quấn quýt, hòa hợp trong một gia đình nhỏ đầy

ắp hạnh phúc Đồng thời bốn câu thơ xuất hiện nối tiếp qua các động từ “bước,chạm, tới” và cái đích đến của người con là hai chữ thật giản dị mẹ - cha

Điều giản dị ấy phải chăng bộc lộ ý nghĩa thật lớn lao và thiêng liêng: với mỗingười mẹ cha là đích đến, là nơi để ta tìm về, là nơi để ta bước tiếp, là chốn bìnhyên để ta nương tựa sau những giông bão cuộc đời

Không chỉ vậy còn còn được lớn lên trong sự cưu mang, đùm bọc của bản làng thônxóm: “Đan lờ cài nan hoa/ /Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời” Cách gọi thật dung

dị, mộc mạc: “người đồng mình” thể hiện tình cảm thân thương, trìu mến của ngườidân tộc Tày Đó là những người vùng mình, miền mình

Chỉ với vẻn vẹn bảy câu thơ nhưng Y Phương đã cho người đọc thấy cuộc sống laođộng cần cù, vui tươi của họ, họ đan lờ bằng nan hoa, ken vách nhà bằng những câuhát Người đồng mình yêu lao động, yêu cái đẹp và biết cách làm cho cuộc sống củamình trở nên vui tươi, vậy nên, trong nhà họ lúc nào cũng vang câu hát Và thiênnhiên mơ mộng, đầy tình nghĩa đã che chở, nuôi dưỡng con cả về tâm hồn, lối sống.Quê hương đã cho con những gì tốt đẹp nhất, chiếc nôi thứ hai nuôi con khôn lớn

Y Phương không chỉ cho con biết về cội nguồn mình được sinh ra mà còn dạy con

để con biết, tự hào về những đức tính tốt đẹp của người đồng mình:

“Người đồng mình thương lắm con ơi

… Còn quê hương thì con phong tục”.

Người đồng mình hội tụ biết bao phẩm chất tốt đẹp, đáng tự hào Họ giàu ý chí nghịlực, kiên cường, bền bỉ Những khó khăn, trắc trở, vất vả mà người đồng mình phải

trải qua trong cuộc sống là rất nhiều, nhưng đó chỉ là thử thách để rèn rũa bản lĩnhcủa họ Câu thơ cô đúc, có sức khái quát cao thể hiện sự thấu hiểu và đồng cảm vớicuộc sống của con người miền núi.

Dù cuộc sống có vô vàn những khó khăn, nhưng họ vẫn một lòng thủy chung vớiquê hương Điệp từ “sống” lặp lại như lời căn dặn của cha về lẽ sống ở đời đồngthời gợi sức sống mãnh liệt của con người trước gian truân Và người cha cũngmong con luôn thủy chung, tình nghĩa với làng bản, quê hương Đặc biệt hình ảnh

so sánh “như sông như suối” khắc họa lối sống khoáng đạt của con người nơi đây,thành ngữ “lên thác xuống ghềnh” lại gợi nên cuộc sống lao động đầy vất vả Thếnhưng họ vẫn rất lạc quan, yêu đời

Câu thơ là lời khẳng định, ngợi ca của cha về vẻ đẹp của người đồng mình: họ luônsống mạnh mẽ gắn bó thiết tha với quê hương dù phải trải qua bao khó khăn, cựcnhọc Từ đó người cha muốn: con sống mạnh mẽ vượt lên mọi ghềnh thác cuộc đờibằng ý chí, nghị lực của mình Cùng với đó là ý chí kiên cường tự lực xây dựng quêhương giàu đẹp, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Không chỉ vậy người đồng mình còn có những phẩm chất tốt đẹp khác khiến ngườicha rất đỗi tự hào Đó là mộc mạc, giàu chí khí, niềm tin Họ có thể thô sơ, giản dị

về vẻ bề ngoài nhưng lại không hề nhỏ bé về tâm hồn, ý chí Bằng sự lao động cần

cù, nhẫn nại hàng ngày người đồng mình đã làm nên quê hương với những phongtục tập quán tốt đẹp Từ đó người cha mong muốn con kế tục và phát huy truyềnthống quê hương, sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của người đồng mình Và hãy lấy đólàm hành trang để tự tin vững bước vào đời

Lời cha dặn dò vừa đầm ấm, vừa cương quyết, căn dặn con dù có vẻ ngoài thô sơnhưng không được nhỏ bé về ý chí, nghị lực; không bao giờ được sống tầm thường.Lời động viên, căn dặn đó đã tiếp thêm sức mạnh để con tự tin để vững bước vàođời

Bằng ngôn ngữ mộc mạc, lối tư duy giản dị, nhưng lời thơ có ý nghĩa vô cùng sâusắc với người con Những lời nói đó như một hành trang vững chắc để con vữngbước vào đời Không chỉ vậy, lời thơ còn mang ý nghĩa thầm kín không chỉ lời chanói với con mà là lời trao gửi đến biết bao thế hệ

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương mẫu 4

Y Phương là nhà thơ mang một tiếng nói riêng, rất đặc trưng cho dân tộc Tày Thơông là tiếng lòng chân thật, gần gũi, bình dị nhưng tràn đầy tình yêu thương Bài thơ

"Nói với con" tiêu biểu cho phong cách sáng tác ấy của ông Bài thơ đi vào lòngngười đọc một thứ tình cảm gần gũi nhưng thiêng liêng và cao quý: Tình cha con

Đó là tâm sự của một người cha dành cho con, là những điều mà cha muốn thổ lộcho con nghe, con hiểu

"Nói với con" là lời tâm sự, thủ thỉ, trò chuyện của người cha dành cho con từ lúccon mới lọt lòng Mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ chính là tình yêu thương, chia

sẻ, gắn bó và giáo dục cho con những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và nhữngngười xung quanh con Với thể thơ tự do phóng khoáng, cảm xúc chân thành, mộcmạc đã khiến cho tình cảm đó càng trở nên ấm áp và thân thiết Y Phương đã gieovào lòng người đọc chất liệu đời thường rất mực thiêng liêng

Những câu thơ đầu tiên cất lên như một lời kể chuyện thủ thỉ với con:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

Đứa con từ lúc lọt lòng đã được bao bọc, yêu thương trong vòng tay của cha mẹ.Từng ngày, từng giờ con lớn lên là từng ngày từng giờ cha mẹ mong chờ Từ lúccon chập chững bước những bước đi đầu tiên trong cuộc đời thì cha mẹ luôn làngười ở bên cạnh chứng kiến và cổ vũ Hình ảnh "chân phải", "chân trái", "tiếngnói" , "tiếng cười" bình dị, gần gũi biết bao nhiêu Một không gian ấm áp và hạnhphúc bao trùm lấy từng nhịp thơ Cuộc sống xoay vần, tình yêu thương mà YPhương dành cho con luôn chân thành và thiết tha như vậy Ông đã vẽ lên hình ảnhđứa con từ lúc còn bé, gieo vào con nhận thức về những tháng năm đó

Y Phương tiếp tục gieo vào lòng người tình làng nghĩa xóm của người dân tộc luôntha thiết, sâu nặng Nhắc nhở con phải luôn nhớ về họ:

Người đồng mình thương lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa Con đường cho những tấm long Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Những con người dân tộc mộc mạc, bình dị, chăm chỉ làm ăn, khéo léo trong mọicông việc Cuộc sống của họ hằng ngày lên rừng, làm rẫy, tất bật với rất nhiều cuộcviệc Dù cuộc sống vất vả nhưng họ vẫn gắn bó khăng khít bên nhau Những từ ngữ

"đan", "cài" không những nói lên sự gắn bó mà còn nói lên nghĩa tình sâu nặng, khó

có thể phai nhòa của những con người nơi đây Tác giả đã gieo vào lòng người conmình tình cảm, cội nguồn đáng trân trọng và gìn giữ Quê hương và những ngườinơi đây là điều con phải nhớ, phải gắng nhớ về họ để biết ơn và để trở thành người

có ích hơn

Phân tích bài thơ Nói với con mẫu 5

Tình cảm gia đình là một nguồn cảm hứng bất tận đối với các thi sĩ, thế nhưng hầu hết các bài thơ khi viết về đề tài tình cảm gia đình đều nói về tình mẫu tử Các tác phẩm về tình cha con thì có lẽ khá ít Bài thơ "Nói với con" của Y Phương là 1 trong những tác phẩm đó Với giọng điệu thổ cẩm ngọt ngào, bài thơ mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con để ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi

Ra đời năm 1980, bài thơ như là những lời nói xuất phát từ tấm lòng cha, chứa đựngđầy yêu thương và sự ấm áp, thể hiện tình cảm gia đình êm ấm, tình quê hương tha thiết, mang đậm chất dân tộc miền núi trong từng câu chữ Bài thơ đi từ tình cảm gia đình rồi mới mở rộng và nâng cao thành tình cảm quê hương, đất nước Từ những kỷ niệm gần gũi, gắn bó nhất với mỗi con người và nâng lên thành lẽ sống chung

Bài thơ mở đầu với khung cảnh gia đình ấm cúng, đầy ắp niềm vui:

“Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười”

Khung cảnh ấy đẹp như vẽ, một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì đượcsống hạnh phúc trong tình yêu thương Bằng ý thơ đối ứng hình ảnh đứa trẻ ngâythơ chập chững tập đi, ngọng ngịu tập nói trong vòng tay thương yêu, chăm sóc củacha mẹ hiện lên thật rõ nét.

Không khí của một gia đình ấm êm, hạnh phúc được diễn tả bằng cách sử dụng hìnhảnh thực và cụ thể Cha như dang tay che chở từng bước đi lẫm chẫm của con, cha

lo lắng sợ con vấp ngã Mỗi bước đi của con đều có cha mẹ ở bên dìu dắt, mỗi tiếngcười, tiếng nói đều có cha mẹ ở bên khuyến khích Điệp ngữ “Bước tới” thể hiệnniềm sung sướng và đầy tự hào của cha khi thấy con đang lớn lên Không chỉ có giađình, con còn lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong quê hương thơmộng và tình quê hương sâu nặng:

“Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”

Người cha tự hào về những người cùng sống trên mãnh đất quê hương đã nuôidưỡng cho con mình nên vóc nên hình và đã bật lên câu “Người đồng mình yêu lắmcon ơi” Cuộc sống lao động tươi vui và cần cù của “người đồng mình” được gợi lênqua những hình ảnh đẹp “Đan lờ cài nan hoa”, “vách nhà ken câu hát” một cách thật

cụ thể và sinh động Đồng thời các động từ “đan”, “cài” và “ken” vừa diễn tả độngtác lao động cụ thể, vừa nói lên sự gắn bó, quấn quýt trong lao động của “ngườiđồng mình” Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của “người đồng mình”tươi vui,

mà rất ngọt ngào Công việc tuy nặng nhọc, vất vẻ nhưng “ người đồng mình” luônlạc quan, vui vẻ “hát”, “cài nan hoa” Tất cả những hình ảnh ấy vừa nói lên vẻ đẹpcao qúy của “người đồng mình” vừa nhắc nhở con phải biết yêu thương, quý trọng

“người đồng mình” vì họ đã cho con tình yêu thương, bảo bọc con lớn khôn Thiênnhiên quê hương cũng thật đẹp, luôn dành cho con những gì tinh túy nhất “Rừng”

và “con đường” là bóng dáng của quê hương luôn dang rộng vòng tay đã được tácgiả nhân hóa, dạy cho con biết rằng núi rừng quê hương, thiên nhiên đã chở che,nuôi dưỡng con người về cả tâm hồn và lối sống Con đã lớn lên trong nghĩa tìnhcủa quê hương như thế Qua những câu thơ vừa tả thực lại vừa đậm chất trữ tình,

cha mong con hiểu những tình cảm cội nguồn đã sinh dưỡng con ,để con yêu cuộcsống hơn Nhìn con khôn lớn, suy ngẫm về tình nghĩa làng bản quê nhà, nhà thơ đãnghĩ về cuội nguồn hạnh phúc, “ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời” và cho con biếtchính quê hương đã tạo cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc, mạnh mẽ, bền lâu Dặn

dò con về quê hương ,về “đồng mình “, cha càng muốn con phải khắc cốt ghi xươngnơi mình đã sống ,đã trưởng thành

Không chỉ gọi cho con về nguồn sinh dưỡng, cha còn nói với con về những đức tínhcao đẹp của "người đồng mình":

“Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn”

“ Người đồng mình” không chỉ tình nghĩa và tài hoa mà còn có bao phẩm chất tốtđẹp, “thương lắm con ơi” Trong bao gian khổ, khó khăn thử thách, bao niềm vui,nỗi buồn trong cuộc đời trải dài theo năm tháng, “người đồng mình” đã rèn luyện ,hun đúc chí khí, rèn luyện bản thân Câu thơ bốn chữ, đối nhau như tục ngữ, đúc kếtmột thái độ một phương châm ứng xử cao quý Lấy chiều “cao” của trời, chiều “xa”của đất để “ đo nỗi buồn”, để “ nuôi chí lớn” Câu thơ thể hiện một bản lĩnh sốngcao đẹp của người dân miền núi, của con người Việt Nam Lời tâm tình của ngườicha nói với con cũng là lời khuyên răn con phải biết trân trọng mảnh đất quê hương,nơi mình sinh ra và lớn lên Người cha tự hào về “người đồng mình” sống vất vả vàmạnh mẽ, phóng khoáng, gắn bó sâu nặng với quê hương dẫu cực nhọc, đói nghèo.Người cha mong con chung thuỷ với quê hương, biết chấp nhận và vượt qua giannan thử thách bằng ý chí, bằng niềm tin vững vàng:

“Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc”

Với các hình ảnh so sánh, ẩn dụ và sử dụng thành ngữ, cha đã nói với con về nhữngtính cao đẹp của “người đồng mình” Điệp ngữ “sống” vang lên ba lần như lờikhẳng định tâm thế, bản lĩnh và dáng đứng dũng mãnh của “người đồng mình” Đó

là sống vất vả nhưng vẫn mạnh mẽ khoáng đạt, bền bỉ gắn bó với quê hương dẫu

cho quê hương còn đói nghèo cực nhọc Con phải sống có nghĩa tình chung thuỷ vớiquê hương, biết chấp nhận và vượt qua thử thách gian nan Đó là những điều mà cha

“vẫn muốn”, cha mong con, hy vọng ở con Lời thơ giản dị mà chắc nịch, lay độngthấm thía vào lòng người Những câu thơ tiếp theo là lời khẳng định với con, “người đồng mình” tuy mộc mạc thô sơ nhưng không nhỏ bé:

“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục”

Để phản ánh bản chất giản dị của người dân quê chân lấm tay bùn quanh năm, tácgiả dùng cách nói cụ thể, hình ảnh chân thật “thô sơ da thịt” “Người đồng mình”mộc mạc nhưng giàu chí khí và nghị lực Họ có thề “thô sơ da thịt” nhưng “không

hề nhỏ bé” về tâm hồn, về khí phách và ý chí nghị lực Từ đó để khẳng định và ngợi

ca tinh thần cần cù, chịu khó trong lao động, sống giản dị, chất phác, không hề “nhỏbé” tầm thường Họ mong ước xây dựng quê hương ngày càng tươi đẹp Với lối nóiđộc đáo của người dân tộc miền núi “người đồng mình tự đục đá kê cao quêhương”, người cha đã cho con thấy tinh thần tự tôn, ý thức bảo tồn nguồn cội của

“người đồng mình” Chính những con người ấy bằng sự lao động cần cù đã tạo nênnhững truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc và quê hương

Để nhắc nhở giáo dục con, người cha nhấn mạnh truyền thống của người đồngmình, lời của cha càng trở nên thật tha thiết:

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con”

Người cha đã nhắc con khi “ lên đường” không bao giở sống “nhỏ bé” trước thiên

hạ Phải biết lấy cốt cách giản dị, mộc mạc của người lao động để vươn lên Ngườicha mong con có đủ sức mạnh, niềm tin để đối mặt với những khó khăn mà con sẽphải gặp, cũng khuyên con bài học đạo lý làm người, mong muốn con phải biết ơn

và tự hào với dân tộc mình, quê hương mình, để đủ tự tin, đủ sức mạnh để vữngbước trên đường đời Hai tiếng “nghe con” đầy trìu mến, yêu thương kết thúc bàithơ với tấm lòng thương yêu, kỳ vọng, vừa là lời dặn dò nhắc nhở ý chí tình củangười cha đối với đứa con thân yêu của mình

Bài thơ có bố cục chặt chẽ, cách dẫn dắt tự nhiên, giọng điệu thiết tha, triều mến,chân tình và rất mới lạ trong phong cách miền núi với ngôn ngữ “thổ cẩm” rất độcđáo, với cảm xúc, tư duy rất riêng “Nói với con” được viết bằng thể thơ tự do baybổng phù hợp với mạch cảm xúc tự nhiên tạo ra sự cộng hưởng hài hòa với nhữngcung bậc tình cảm khác nhau trong lời cha truyền thấm sang con Lời nhắn nhủ âncần của người cha với con mình cũng là nhắn nhủ mà người cha nào cũng muốn conmình mang theo như một hành trang trong cuộc đời Qua đó ta phải biết tự hào, giữgìn và phát huy truyền thống của dân tộc ta Đồng thời cũng cần phải biết yêuthương quê hương, gia đình mình và phải có ý chí, nghị lực vươn lên trước nhữngchướng ngại của cuộc đời.

Phân tích bài thơ Nói với con mẫu 6

Tình cảm gia đình, tình phụ tử, tình mẫu tử thiêng liêng vốn không phải là một đềtài quá mới mẻ trong nền văn học Việt Nam, đã có rất nhiều những sáng tác hay vàđộc đáo về đề tài này Điều này cũng ít nhiều gây ra những áp lực cho những nhàvăn, nhà thơ thế hệ sau khi muốn chắp bút viết về gia đình,về tình phụ mẫu Nhưng,đến lượt mình, nhà thơ Y Phương không những không hề tỏ ra lung túng, áp lựctrước những tác phẩm đã quá thành công trước đó, ông lựa chọn một khía cạnh hoàntoàn mới mẻ ở đề tài tưởng chừng như rất quen thuộc này, bài thơ "Nói với con"chính là một minh chứng tiêu biểu cho sự sáng tạo ấy

"Nói với con" là một bài thơ tha thiết, đầy xúc động trước lời của người cha dặn dòđứa con trai của mình, đó là những lời khuyên nhủ, những lời nhắc nhở đầy chânthành, tha thiết Cách thể hiện của nhà thơ Y Phương cũng rất mới lạ, độc đáo, lờithơ mang cái vẻ giản dị, mộc mạc nhưng rất đỗi chân thành của những người condân tộc Mở đầu bài thơ, nhà thơ đã gợi liên tưởng về những bước chân nhỏ bé được

sự khuyến khích, động viên của người cha, cùng với đó là những lời nói đầy dịudàng:

"Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai tiếng chạm tiếng cười"

Câu thơ đã gợi cho người đọc liên tưởng đến những bước đi chập chững của đứa trẻkhi đang bắt đầu tập đi, những bước đi đầu tiên ấy hướng về người bố, người mẹ tức

là những người gần gũi, thân thiết nhất với đứa trẻ ấy "Chân phải bước tới cha/Chân trái bước tới mẹ", và dõi theo từng bước chân nhỏ bé ấy là những ánh mắt đầy

âu yếm của những người cha, người mẹ, mỗi một bước chân đều làm cho những bậccha mẹ ấy vui mừng khôn siết, mọi niềm vui, tiếng nói, tiếng cười cũng xuất phát từ

sự tiến bộ của con mình Nhưng trong những câu thơ này ta cũng có thể hiểu theocách khác, đó chính là quá trình trưởng thành của người con, từ khi biết đi đến khibiết nói, biết cười, và mỗi giai đoạn trưởng thành ấy đều được người cha ghi nhớ,lưu giữ trong kí ức của mình

"Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài đan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa"

Những câu thơ trên là lời tâm sự đầy tha thiết của người cha với con, người cha nóivới con của mình về những người thân thương, những người cùng sinh sống trongmột không gian, người cha dùng những từ ngữ đầy gần gũi "người đồng mình", đó

là những con người chân quê nhưng luôn dành cho nhau những tình cảm yêu thươnggắn bó nhất, họ vui với hoạt động sản xuất lao động "Đan lờ cài đan hoa", cuộcsống tuy vất vả nhưng họ vẫn luôn yêu đời, lạc quan với những tiếng hát ngân nga,thân tình "Vách nhà ken câu hát" "Rừng cho hoa" thì hoa ở đây chính là nhữngnguồn tài nguyên, những nguồn sống có thể duy trì, nuôi dưỡng sự sống của conngười

"Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ nhớ mãi về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời"

Tiếp đó, người cha muốn nói về sự gia đời của đứa con yêu thương, đó chính là kếttinh yêu thương của hai tấm lòng, hai trái tim cùng chung nhịp đập "Con đường chonhững tấm lòng", và trong kí ức của cha thì ngày đẹp nhất, ý nghĩa nhất trên đời, đó

là "ngày cưới", ngày kết nối hai tấm lòng yêu thương Nói về những kí ức vui vẻ,người cha như muốn nói với con mình về mái nhà hạnh phúc của mình, bởi đứa conđược sinh ra trong tình yêu thương, gắn kết của cha mẹ, đó là một gia đình đầy hạnhphúc

"Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn Dẫu sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh, sống trong thung không chê thung nghèo đói"

Đây có thể xem là những câu thơ hay nhất của bài thơ này, là lời dạy của người chavới con trai của mình, lời dạy đầy chân thành nhưng cũng không kém phần nghiêmkhắc Những "người đồng mình" không chỉ biết yêu thương, gắn bó giúp đỡ nhautrong cuộc sống mà còn là những con người tài giỏi, có chí lớn Những nỗi buồn củaquê hương, của dân tộc được đo bằng chiều cao của núi, thâm trầm nhưng khônglãng quên mà ấp ủ chí lớn Dù cuộc sống có nghèo đói, có khó khăn thì nên thíchnghi, cố gắng phấn đấu cải tạo nó chứ không chê bai hay phủ nhận nguồn gốc, cộinguồn của mình "Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh/ Sống trong thung khôngchê thung nghèo đói"

Phân tích bài thơ Nói với con mẫu 7

Nhà thơ Y Phương tên thật là Hứa Vinh Sước, dân tộc Tày, sinh năm 1948; quê ởhuyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng Ông nhập ngũ năm 1968, phục vụ trong quânđội cho đến năm 1981 thì chuyển về công tác tại Sở Văn hóa- Thông tin Cao Bằng

Từ năm 1993, ông được bầu làm Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Cao Bằng Thơông phản ánh tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng cùng cách tư duy giàu hìnhảnh của con người miền núi

Lòng thương yêu con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng và ngày càngphát huy truyền thông tốt đẹp của tổ tiên, của quê hương vốn là một tình cảm caoquý của con người Việt Nam bao đời nay Bài thơ Nói với con của Y Phương cũngnằm trong mạch nguồn cảm hứng ấy nhưng nhà thơ có cách thể hiện riêng qua lờitâm tình, nhắn gửi của người cha đối với con Vì thế nên bài thơ có giọng điệu thiếttha, trìu mến

Để cảm nhận được cái hay, cái đẹp của bài thơ này, chúng ta cần tìm hiểu sơ qua vềcách suy nghĩ và cách bày tỏ tình cảm của người dân miền núi Đó là cách diễn tảmộc mạc, hồn nhiên, thể hiện qua ngôn ngữ và hình ảnh thơ Tác giả Y Phương vận

dụng triệt để lời ví von, so sánh thường thấy trong thơ của các dân tộc thiểu số đểthể hiện chủ đề của bài thơ Nói với con.

Mượn lời cha tâm tình với con, nhà thơ nhắc nhở về cội nguồn của mỗi con người,qua đó bộc lộ niềm tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ và phẩm chất tốt đẹp củadân tộc mình, quê hương mình

Bố cục bài thơ gồm hai đoạn

Đoạn một: Từ đầu đến Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời: Con lớn lên trong tình yêu

thương, nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống cần lao của quê hương

Đoạn hai: Phần còn lại: Lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc và

truyền thống tốt đẹp của quê hương Niềm mong ước thiết tha các con hãy kế tụcxứng đáng truyền thống ấy

Với bố cục như vậy, bài thơ đi từ tình cảm gia đình rồi mở rộng và nâng cao thànhtình cảm quê hương, đất nước Từ những kỉ niệm gần gũi, gắn bó với mỗi con người

mà nâng lên thành lẽ sống chung Chủ đề của bài thơ được tác giả dẫn dắt và thểhiện rất tự nhiên, mạch lạc, tuy đậm chất riêng tư nhưng vẫn có ý nghĩa khái quát.Tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương đối với con cái là vô hạn.Các con lớn lên từng ngày trong tình cảm thiêng liêng ấy Ở bốn câu thơ đầu, bằngnhững hình ảnh giản dị, Y Phương đã phản ánh sinh động không khí gia đình đầm

ấm, quấn quýt:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười.

Cách thể hiện cảm nghĩ của nhà thơ thật độc đáo Khi đứa con chập chững biết đi,từng bước đi, từng tiếng nói, tiếng cười của con đều được cha mẹ chăm chút, nângniu, vui mừng đón nhận Căn nhà luôn rộn rã tiếng nói, tiếng cười

Đứa con trưởng thành trong cuộc sống lao động cần cù của cha mẹ, trong khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, thơ mộng của quê hương Nhìn con lớn lên từng ngày, cha

mẹ càng yêu thương mảnh đất chôn nhau, cắt rốn của con – mảnh đất do tổ tiên, ông

bà để lại Câu thơ bật thốt từ trái tim chứa chan nghĩa nặng tình sâu:

Người đồng mình yêu lắm con ơi !

Nhà thơ tự hào về những người cùng sống trên mảnh đất quê hương đã nuôi dưỡng cho con mình nên vóc nên hình.

Cuộc sống lao động cần cù và tươi vui của đồng bào dân tộc được nhà thơ miêu tả qua các hình ảnh đẹp như trong thần thoại:

Đan lờ cài nan hoa, Vách nhà ken câu hát.

Các động từ cài, ken vừa diễn tả động tác lao động cụ thể, vừa nói lên sự hòa hợp, gắn bó giữa hiện thực và lãng mạn trong đời sống vật chất, tinh thần của người vùngcao

Rừng núi quê hương đã che chở, nuôi dưỡng nhiều thế hệ cả về tâm hồn và lối sống:

Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng.

Chính quê hương đã tạo cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc bền lâu:

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

Cha tự hào về Người đồng mình sống vất vả mà mạnh mẽ, phóng khoáng, gắn bó sâu nặng với quê hương dẫu cực nhọc, đói nghèo Người cha mong con chung thủy với quê hương, biết chấp nhận và vượt qua gian nan thử thách bằng ý chí, bằng niềm tin vững chắc:

Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc

Người đồng mình mộc mạc nhưng giàu chí khí và nghị lực Họ có thể thô sơ da thịt nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về khí phách Họ mong ước xây dựng quê