BỆNH lỵ TRỰC TRÙNG (BỆNH TRUYỀN NHIỄM)

BỆNH LỴ TRỰC TRÙNG... Shigella trực trùng gram âm, hiếu khí, đề kháng với acid Có 4 nhóm: -Shigella dysenteriae  ở các nước nghèo -Shigella flexneri -Shigella boydii -Shigella sonnei 

BỆNH LỴ TRỰC TRÙNG

Shigella

trực trùng gram âm, hiếu khí, đề kháng với acid

Có 4 nhóm:

-Shigella dysenteriae  ở các nước nghèo

-Shigella flexneri

-Shigella boydii

-Shigella sonnei ở các nước công nghiệp

Cách lây lan

 Nguồn bệnh chủ yếu là người

 Lây mạnh qua đường tiêu hóa, gây bệnh khi nuốt phải >=100CFU

- Lây trực tiếp người-người ( tay bẩn)

- Lây gián tiếp qua ruồi, thức ăn, nước uống

 Đối tượng nhiễm

Chủ yếu là trẻ em 1- 5 tuổi

Nữ nhiều hơn nam

Tại hổng- hồi tràng

độc tố Shigella gây phản ứng viêm

tiêu lỏng không đàm máu

Tại đại – trực tràng

Shigella xâm lấn niêm mạc ruột

 gây tiêu đàm máu, mót rặn

Shigella vào máu gây du khuẩn huyết

E.Coli vào máu gây nhiễm trùng huyết

Độc tố Shiga theo máu đến thận

gây tán huyết, tăng ure máu

Hiện tượng viêm làm thoái hóa cơ

gây phình đại tràng nhiễm độc

Hiện tượng viêm thoái hóa lan rộng

đến lớp thanh mạc gây thủng ruột

Mạch máu

Lớp cơ

Thanh mạc

Lâm sàng

Biến chứng

-shock do mất nước, điện giải hoặc shock nhiễm trùng ( do E

coli )

-phình đại tràng nhiễm độc

-thủng ruột

-sa trực tràng

-tán huyết tăng ure máu

-xuất huyết tiêu hóa dưới

-suy dinh dưỡng do mất đạm kéo dài

-viêm loét đại tràng sau lỵ

-hội chứng Reiter : do rối loạn miễn dịch, thường ở nam giới, gây viêm niệu đạo, viêm đa khớp, viêm kết mạc, sừng hóa da.

Cận lâm sàng

 Công thức máu

Bạch cầu tăng cao, đa nhân chiếm ưu thế

 Soi phân nhiều hồng cầu, bạch cầu

 Cấy phân trên môi trường Carry Blair, định danh Shigella

 Cấy máu thường gặp E Coli

 Xét nghiệm phát hiện biến chứng

- Creatinin máu: tán huyết tăng ure máu

- Xquang bụng không sửa soạn : phình đại tràng,

thủng ruột.

Điều trị

-Fluoroquinolone uống: Ciprofloxacin…Hiệu quả cao nhưng cần thận trọng ở trẻ em

-Ceftriaxon tiêm bắp

-Azithromycin uống

-nhiễm trùng huyết: kháng sinh tĩnh mạch

-tán huyết tăng ure : điều chỉnh thăng bằng điện giải, kiềm toan, chạy thận nhân tạo…

-thủng ruột, phình đại tràng: can thiệp ngoại khoa

-sa trực tràng ; săn sóc tại chỗ

Phòng ngừa

 Vệ sinh cá nhân rửa tay

 Vệ sinh thực phẩm

 Chưa có vacin phòng ngừa.