Đó trước hết là do ý thức của con người rất kém, thiếu hiểu biết, suy nghĩ lệch lạc thực dụng ích kỉ, thiếu sự hòa đồng với mọi người xung quanh; do môi trường giáo dục gia đình – cái nô[r]
Trang 1BÀI VIẾT TẬP LÀM VĂN SỐ 5 – NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
I ĐỀ BÀI THAM KHẢO
Đề 1
Gần đây, trên mạng xuất hiện một clip dài gần 3 phút ghi lại cảnh hàng chục học trò Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) cúi đầu lễ phép chào bác bảo vệ đã nhận được hàng chục ngàn lượt yêu thích và chia sẻ Hình ảnh đó đã chạm đến trái tim bao người Ấn tượng sâu sắc nhất của em về hình ảnh ấy là gì? Viết bài văn trình bày suy nghĩ của các em về điều đó
Từ xa xưa, ông cha ta đã để lại rất nhiều những câu tục ngữ, thành ngữ về lời chào hỏi như: "lời chào cao hơn mâm cỗ", "đi hỏi về chào", "đi thưa về báo" Như vậy, lời chào hỏi từ lâu đã trở thành văn hóa ứng xử giao tiếp rất đẹp, giàu tính nhân văn của dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay, văn hóa lời chào hỏi ấy đang dần bị mai một nghiêm trọng
Lời chào hỏi là cách ứng xử giao tiếp xã hội, nhằm để duy trì
mối quan hệ gắn bó, đoàn kết, tương thân tương ái giữa con người với
con người trong một tập thể, cộng đồng Thực trạng hiện nay, lời
chào đã và đang dần dần mất đi vai trò của nó trong cuộc sống khi mà không ít người xem đó chỉ là hình thức, là xã giao không cần thiết Nên tình trạng con cái về nhà không thèm hỏi cha mẹ; học sinh tới trường gặp thầy cô không chào; ra ngoài xã hội con cháu không chào
Trang 2người lớn tuổi Vô hình chung, họ đang vô tình hay cố ý làm mất đi phép lịch sự tối thiểu, nét văn hóa tốt đẹp trong ứng xử thiết yếu của cuộc sống
Vậy, đâu là nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên? Đó trước
hết là do ý thức của con người rất kém, thiếu hiểu biết, suy nghĩ lệch lạc thực dụng ích kỉ, thiếu sự hòa đồng với mọi người xung quanh; do môi trường giáo dục gia đình – cái nôi sinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển nhân cách của con người: cha mẹ ít quan tâm tới con cái, không bảo ban, dạy dỗ về tầm quan trọng của lời chào; môi trường giáo dục nhà trường chỉ quan tâm tới dạy kiến thức hàn lâm mà không
chú trọng dạy kĩ năng mềm – văn hóa ứng xử cho người học; xã hội
kim tiền công nghiệp thực dụng với bộn bề lo toan trong cuộc sống nên mối quan hệ giữa người với người trở nên lỏng lẻo, hạn chế chia
sẻ, tiếp xúc với nhau
Hậu quả làm rạn nứt tình cảm, con người sống với nhau như một cỗ máy, thiếu đồng cảm, sự đoàn kết, tình yêu thương, thậm chí gia tăng thêm sự mâu thuẫn, ghen ghét lẫn nhau: "Gió nồm là
gió nồm nam / Trách người bạc nghĩa đi ngang không chào"; làm mất
đi truyền thống văn hóa ứng xử đẹp của cha ông ta xưa: "Làm người chữ "Lễ" đứng đầu / Kế đến chữ "Nghĩa" ngàn sau để đời"; và người
có văn hóa ứng xử kém, mà trước hết là lời chào hỏi không có được thì chắc chắn đạo đức cũng không tốt, sẽ bị mọi người xa lánh, ghét bỏ, ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống và công việc của bản thân mình
Có thể nói, lời chào hỏi là thước đo phẩm chất, đạo đức của con
người, vì vậy mỗi người cần có ý thức chào hỏi một cách có văn hóa
trong cuộc sống này Tùy từng đối tượng, hoàn cảnh khác nhau lại có những cách chào hỏi khác nhau, sao cho phù hợp Đối với người bề trên thì lễ phép, kính trọng; đối với bạn bè cùng trang lứa thì hòa đồng,
gắn bó, sẻ chia Các bậc phụ huynh và nhà trường, xã hội cần chú
trọng giáo dục con em mình về văn hóa ứng xử giao tiếp, sao cho họ nhận thức được tầm quan trọng của lời chào và lời chào là văn hóa truyền thống của cha ông ta: "Tiên học lễ - hậu học văn"
Nói tóm lại, lời chào hỏi là một nét đẹp văn hóa ứng xử, thể hiện
nhân cách, đạo đức, trình độ văn minh hiện đại của con người, xã hội
Trang 3Vì vậy, mỗi người cần có ý thức giữ gìn, phát huy và luôn răn dạy những thế hệ tiếp nối cần chú trọng tới lời chào hỏi: "Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau"
Đề 2
Từ những hình ảnh trên đã để lại trong em những suy nghĩ gì? Trước đây, chúng ta thường có tâm lý chủ quan nghĩ rằng bạo lực học đường là một vấn đề hết sức xa xôi, không xảy ra phổ biến Cũng
vì thế mà không ý thức được sâu sắc về tầm ảnh hưởng, tác động, hậu quả nghiêm trọng của nó tới thế hệ trẻ nói riêng, con người nói chung
Song thời gian gần đây, bạo lực học đường đã có những chiều hướng
gia tăng, phát triển phức tạp và trở thành một vấn đề nóng bỏng, một vấn nạn nhức nhối khiến mọi người không khỏi bàng hoàng, kinh ngạc Đứng trước thực trạng đó mỗi chúng ta cần có nhận thức và hành động như thế nào?
Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất
chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thể xác diễn ra trong phạm vi trường học Bạo lực học đường hiện nay có xu hướng gia tăng nhanh chóng, diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới Do đó đang trở thành một vấn nạn nghiêm
trọng của toàn xã hội Biểu hiện của hành động bạo lực học đường
có thể xảy ra dưới nhiều hình thức như: Xúc phạm, lăng mạ, xỉ nhục, đay nghiến, chà đạp nhân phẩm, làm tổn thương về mặt tinh thần con người thông qua lời nói, đánh đập, tra tấn, hành hạ, làm tổn hại về sức
Trang 4khỏe, xâm phạm cơ thể con người thông qua những hành vi bạo lực.
Vấn nạn bạo lực học đường gần đây có xu hướng gia tăng: Ở Phú
Thọ, nữ sinh đánh bạn bằng giày cao gót Ở Hà Nội nữ sinh bị đánh hội đồng gây xôn xao Ở thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An…học sinh
có thái độ không đúng mực với thầy cô giáo, dùng dao đâm chết bạn
bè, thầy cô Hoặc là một học sinh lớp bảy bị ép phải quỳ xin lỗi và ăn cát Hay gần đây là cảnh nữ sinh bị đánh hội đồng và đặc biệt còn bị
b8t1 liếm chân mới tha mạng Đau xót hơn với Clip ba học sinh lớp 7
bị 2 nữ sinh lớp 9 đánh dã man vừa xuất hiện trên mạng
Nguyên nhân xảy ra vì những lí do trực tiếp rất không đâu: Nhìn
đểu, nói móc, tranh giành người yêu, không cùng đẳng cấp Sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách, thiếu khả năng kiểm soát hành vi ứng xử của bản thân, non nớt trong kĩ năng sống, sai lệch trong quan điểm sống Do ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bạo lực:
phim, ảnh, sách, báo, đồ chơi mang tính bạo lực Nguyên nhân sâu xa của bạo lực học đường xuất phát từ xã hội nhìn đâu, lĩnh vực nào
cũng có bạo lực, là do học sinh bị ảnh hưởng của game online đầy bạo lực Sự giáo dục chưa đúng đắn, thiếu quan tâm của gia đình; tình trạng bạo lực trong gia đình cũng là một phần nhân tố ảnh hưởng không tốt Và một khi bạo lực gia đình vẫn còn tồn tại thì bạo lực học đường sẽ vẫn còn có nguy cơ gia tăng Sự giáo dục trong nhà trường còn nặng về dạy kiến thức văn hóa, đôi khi lãng quên nhiệm vụ giáo dục con người Xã hội thờ ơ, dửng dưng, buông xuôi, chưa có sự quan tâm đúng mức, những giải pháp thiết thực, đồng bộ, triệt để Đa số học sinh cho rằng bạo lực học đường là sai trái nhưng không dám lên tiếng
vì sợ liên lụy, sợ mình sẽ là nạn nhân tiếp theo, vì thế mà không dám báo với thầy cô hay chính quyền địa phương Một bộ phận học sinh khác thì thờ ơ, dửng dưng, im lặng, hoặc thậm chí cổ vũ, đồng tình với bạo lực
Bạo lực học đường gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng làm tổn thương về thể xác và tinh thần Tổn hại đến gia đình,
người thân, bạn bè người bị hại Tạo tính bất ổn trong xã hội, tâm lí lo lắng bất an bao trùm từ gia đình, nhà trường, đến xã hội Người gây ra bạo lực là con người phát triển không toàn diện, mất dần nhân tính Và
họ chính là mầm mống của tội ác, mất hết tính người sau này, làm
Trang 5hỏng tương lai chính mình, gây nguy hại cho xã hội Bị mọi người lên
án, xa lánh, căm ghét
Chúng ta cần có những giải pháp để hạn chế nạn bạo lực học đường Cố gắng mở rộng nâng cao nhận thức, giữ cho trái tim luôn ấm
nóng tình yêu thương Nhận thức rõ vai trò sức mạnh của tình người
Xã hội cần có những giải pháp đồng bộ, chặt chẽ giáo dục con người trong gia đình, nhà trường, trong toàn xã hội Coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những điều chân thiện mỹ Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt kiên quyết làm gương cho người khác Tình thương, trách nhiệm là phương thuốc hiệu nghiệm nhất ngăn chặn bạo lực học đường
Nói tóm lại, nếu nạn bạo lực học đường không được ngăn chặn
và đẩy lùi sớm thì đó là một cái họa của đất nước và dân tộc Không biết xã hội sẽ đi về đâu khi bộ phận không nhỏ của tuổi trẻ hôm nay sống không có lí tưởng, đi ngược lại truyền thống đạo lí có từ nghìn xưa của dân tộc, sống theo lối sống cá nhân, ăn chơi hưởng lạc, sống không có mục đích ở ngày mai Hiện tượng trên chỉ là một phần rất nhỏ của xã hội nên không phải vì thế mà chúng ta mất đi niềm tin vào con người vào thế hệ trẻ Cần nhân rộng những tấm lòng cao cả, nêu gương người tốt việc tốt điển hình
====================
Đề 3
Trang 6Nhiều bạn học sinh hiện nay vì ham mê trò chơi điện tử mà sao nhãng học tập, mắc khuyết điểm,… Ý kiến của em về hiện tượng này như thế nào?
Trong suốt dòng lịch sử con người, đã có những người phải vất
vả chống lại tính nghiện ngập, nào là nghiện rượu, nghiện ma túy, cũng như những thói quen không thể bỏ được, chẳng hạn như bài bạc Giờ đây, các nhà tâm lý học ở nhiều quốc gia lại lưu ý đến tình trạng khẩn cấp phải đối phó của một chứng tật ham mê mới, đó là nghiện trò chơi điện tử Vậy nghiện trò chơi điện tử của những tác hại gì?
Trò chơi điện tử vốn là một trò giải trí lành mạnh song hiện tượng đam mê trò chơi này mà sao nhãng học hành và gây nhiều hậu quả tai hại đã trở thành một vấn đề bức xúc ở lứa tuổi học sinh Như chúng ta đã biết, trò chơi điện tử đang rất phổ biến ở Việt
Nam cũng như trên thế giới Các nước tiên tiến sản xuất trò chơi điện
tử từ khi ngành lập trình ra đời và phát triển Những năm gần đây, chúng đã du nhập vào nước ta và đã có những ảnh hưởng nhanh chóng Đi học trên một con phố ở thành phố lớn, ta có thể bắt gặp hàng mấy chục hàng điện tử Do vậy, số lượng người tham gia chơi cũng không nhỏ Không chỉ ở thành thị, tuy có quy mô nhỏ hơn nhưng
ở nông thôn, trò chơi điện tử cũng khá phổ biến, nhất là với các bạn trẻ Hiện nay, từ người lớn đến trẻ nhỏ, nam hay nữ đã đều biết tới khái niệm trò chơi điện tử và hẳn đã từng một lần xem, chơi chúng Chính vì quá phổ biến như vậy mà số lượng những người tham gia chơi điện tử ngày càng tăng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đó nhưng chủ yếu
là do bản thân các bạn trẻ chưa nhận thức được mặt trái trò chơi điện
Trang 7tử, còn ham chơi, tò mò, hiếu động, muốn chứng tỏ bản thân với người xung quanh Các bậc phụ huynh chưa quản lí chặt chẽ con em mình, còn thiếu sót trong vấn đề giáo dục con cái Nhà nước và chính quyền địa phương không quản lí các tiệm Net, để mặc các chủ tiệm mở cửa sát bên trường học và mọc lên ngày càng nhiều Chúng ta không phủ nhận sự hấp dẫn của trò chơi điện tử và lợi ích mà nó mang lại Thế giới điện tử là nơi người chơi có thể tưởng tượng, mơ ước, từ đó làm giảm đi sự căng thẳng trong công việc Đó là mục đích mà các nhà phần sản xuất mềm khi tung ra mặt hàng này Trò chơi điện tử hấp dẫn bởi những hình ảnh sống động cùng với nhiều chi tiết, cốt chuyện hay được lồng ghép với nhau Hình ảnh của chúng thường rất lạ mắt, ngộ nghĩnh, vì vậy mà rất phù hợp với lứa tuổi học sinh Thường thì các nhà sản xuất phần mềm hay chọn cốt truyện của những tập truyện tranh, truyền thuyết hay nhân vật nổi tiếng để tạo ra những game mới
Do vậy, sự hưởng ứng của người chơi là sẽ rất lớn Một nguyên nhân nữa là sự tưởng tượng của người chơi sẽ được kích thích Ngoài đời họ chỉ là những người bình thường Nhưng trong một trò chơi, họ sẽ trở thành những dũng sĩ trừ gian, diệt bạo Ngoài ra còn có một số trò đòi hỏi người chơi phải tự mày mò cách giải thoát Nên với mục đích cao
cả, nhiều người bất chấp thời gian trôi qua, ngồi miệt mài dán mắt vào màn hình
Hậu quả của sự việc trên là sau nhiều ngày ngồi lâu, chăm chú vào màn hình máy vi tính, sức khoẻ của nhiều người giảm sút Nhiều bạn do ham chơi còn mắc một số bệnh như: cận thị, rối loạn thần kinh,
… Thậm chí, nếu chơi quá nhiều còn có thể gây hôn mê vì thần kinh làm việc làm việc quá căng thẳng Kéo theo đó là kết quả học tập yếu dần do dành thời gian cho các trò chơi Điều đó không những gây phiền lòng cha mẹ và thầy cô giáo, nghiêm trọng hơn, nó đã làm suy hổng thêm vốn kiến thức mà họ đã dày công thu nhập bấy lâu Nhưng đáng cảnh báo nhất là hiện tượng trộm cắp vặt, các hành vi thuộc nhiều loại tệ nạn xã hội Tình trạng trộm cắp chỉ là hành động bước đầu khi nhiều người thiếu tiền chơi điện tử Một hai lần lấy của nhà đi Lâu dần cũng thành quen, hình thành bản tính xấu trong con người họ Trò chơi điện tử là con đường dẫn đến nhiều tệ nạn xã hội Như ta biết hiện nay hình thức chơi điện tử đã cải tiến, đó là người chơi có thể
Trang 8giao đấu trực tiếp với đối thủ nếu cả hai đều ở trên mạng Nhiều trò chơi hiện đại có thể gia nhập, mọi người có thể biết tới tên tuổi của nhau Nhưng do mâu thuẫn khi chơi hay nói chuyện, hai địch thủ đối đầu nhai;, không còn qua những trò chơi mà qua thực tế Cuộc đối đầu
ấy đã trở thành một cuộc lăng mạ nhau hay thậm chí gây gổ – đối với một số đối tượng hư hỏng Từ một một người ngoan ngoãn, hiền lành, khi quá ham mê trò chơi điện tử, rất có thể bạn sẽ trở thành một người hoàn toàn khác Để khẳng định mình thắng thế, dù ở trong game hay thực tế, họ bất chấp, làm mọi thứ Cho dù điều đó là phạm pháp Một hậu quả khác cũng rất đáng lo ngại là nếu sự việc trên tiếp diễn thì trò chơi điện tử sẽ tạo ra một thế hệ con người mới, chỉ biết ăn chơi mà không lao động Đó là điều không thể chấp nhận đối với một nước đang rất cần sự giúp đỡ của thế hệ thành niên để có thể trở thành nước công nghiệp
Trò chơi điện tử tai hại như vậy, làm thế nào để ngăn chặn nó? Đây thực sự là một việc khó song không phải là không làm được.
Quan trọng nhất là bản thân phải xác định nhiệm vụ chính của mình là học tập, rèn luyện, tu dưỡng, không lãng phí thời gian, sức lực, tiền bạc vào những việc vô bổ, thậm chí là có hại Chỉ coi trò chơi điện tử như một trò giải trí, tiếp xúc với nó có chừng mực, biết chế ngự và làm chủ bản thân, không để bản thân bị tác động bởi những trò chơi và sự
rủ rê của những người bạn xấu Bên cạnh đó cũng cần có sự quan tâm thường xuyên và sự quản lý chặt chẽ của gia đình nhằm giúp con em mình tránh xa những đam mê tai hại Nhà trường và xã hội cũng cần
có sự phối hợp giáo dục thế hệ trẻ, tạo ra những hoạt động bổ ích, những sân chơi vui tươi lành mạnh để mọi học sinh đều được tham gia Có như vậy vấn nạn học sinh say mê trò chơi điện tử mới được giải quyết triệt để
Nói tóm lại, mỗi chúng ta, ai cũng xứng đáng được hưởng những
điều tốt đẹp của cuộc sống, ai cũng có quyền thả mình vào những trò chơi giải trí lành mạnh nhưng đừng lạm dụng nó, phải biết chắt lọc, biết dừng lại đúng lúc trước khi biến thành con nghiện Ham chơi điện
tử – Ham muốn nhất thời mà tác hại không lường hết được Bởi vậy vì tương lai của chính mình, chúng ta đừng để bản thân vướng vào những đam mê chết người đó
Trang 9=========================