Tiết 29-Bài 28: Tiêu hóa thức ăn ở ruột non

Kiểm tra bài cũ.HS 2 : Hoàn thành bảng sau: Chất đ ợc tiêu hoá Chất cần tiêu hoá tiếp ở khoang miệng ở dạ dày Chất tiêu hoá Nơi tiêu hoá Tinh bột chín và gluxít Lipit, prôtêin Prôtêin Li

Kiểm tra bài cũ.

HS 2 : Hoàn thành bảng sau:

Chất đ ợc tiêu hoá Chất cần tiêu hoá tiếp

ở khoang miệng

ở dạ dày

Chất tiêu hoá

Nơi tiêu hoá

Tinh bột chín và gluxít

Lipit, prôtêin

Prôtêin

Lipit

Qua khoang miệng và dạ dày chất nào ch a đ ợc tiêu hoá

Lipit

HS 1: Hãy nêu cấu tạo của dạ dày? ở dạ dày có những hoạt động tiêu hoá nào?

Tiết 29 - Tiêu hóa ở ruột non

1 Cấu tạo của ruột

non

Tá tràng là đoạn đầu của ruột non là nơi

có dịch tuỵ và dịch mật do gan và mật tiết

ra đổ vào

Thành ruột non có 4

lớp mỏng:

Ruột non có cấu tạo giống dạ dày, vậy thành ruột non gồm có mấy lớp đó là những lớp nào?

Dạ dày

Tá tràng Tuỵ

Gan + Lớp màng bọc bên ngoài

+ Lớp cơ:

+ Lớp niêm mạc:

+ Lớp d ới niêm mạc

Tiết 29 - Tiêu hóa ở ruột non

Các tế bào tiết chất nhày

Tuyến ruột

Tăng bề mặt tiếp xúc hấp thụ Các tế bào tiết chất nhày và tuyến ruột

Dựa vào cấu tạo hãy dự

đoán xem ở ruột non có những hoạt động tiêu

hóa nào ?

cơ dọc, cơ

vòng

1 Cấu tạo của ruột non

Thành ruột non có 4

lớp mỏng:

+ Lớp màng bọc bên ngoài

+ Lớp cơ:

+ Lớp niêm mạc:

+ Lớp d ới niêm mạc

tuyến ruột tiết dịch ruột

và chất nhày

Quan sát hình vẽ nêu thành phần của lớp niêm mạc

? Nêu vai trò của lông ruột?

Tiết 29 - Tiêu hóa ở ruột non

1 Cấu tạo của ruột non

2 Tiêu hóa ở ruột non

Tinh bột và đ ờng đôi

Đ ờng đôi Đ ờng đơn

Prôtêin Peptit Axit amin

Lipit Các giọt nhỏ lipit Axit béo và glixerin

Ruột non có đủ enzim để tiêu hoá hết các loại thức ăn

Tinh bột và đ

ờng đôi

Đ ờng đôi Đ ờng đơn

Prôtêin Peptit Axit amin

Lipit Các giọt nhỏ lipit Axit béo và glixerin

Sự biến đổi hóa học ở ruột non đ ợc thực hiện đối với những loại chất nào

trong thức ăn ? Biểu hiện

nh thế nào ?

Sự biến đổi hóa học ở ruột non

đ ợc thực hiện đối với những loại chất:

Biến đổi : + Tinh bột thành đ ờng đơn, cơ thể hấp thụ đ ợc + Prôtêin : axit, amin + Lipit: glixerin+

axitbéo

ở ruột non có sự biến đổi lý học không ? Biểu hiện nh thế nào ?

Sự biến đổi lí học ở ruột non là không đáng kể: - Hoạt động tiết

dịch,

- Muối mật tách lipit thành giọt nhỏ biệt lập tạo nhũ t ơng hoá->

Thức ăn hoà loãng, trộn

đều dịch

Tiết 29 - Tiêu hóa ở ruột non

Vai trò của lớp cơ

trong thành ruột non

là gì ?

Tạo lực đẩy thức ăn dồn xuống các phần tiếp theo của ruột, đồng thời giúp thức ăn thấm đều dịch mật , dịch tuỵ, dịch ruột

+ Biến đổi lí học : - Tiết

dịch

- Tách lipit thành giọt

nhỏ

+ Biến đổi hoá học:

-Tinh bột thành đ ờng

đơn

- Prôtêin thành axitamin

- Lipit thành axit béo và

glixerin

1 Cấu tạo của ruột non

2 Tiêu hóa ở ruột non

Vậy ở ruột non có sự biến đổi lí

học và hoá học nào?

Bài tập: Hoàn thành bài tập sau theo nhóm?

Biến đổi thức ăn

ở ruột non Hoạt động tham gia Cơ quan tế bào thực hiện Tác dụng của hoạt động Biến đổi lí học

Biến đổi hóa

học

-Tiết dịch

- Muối mật tách lipit thành giọt nhỏ biệt lập tạo nhũ t ơng hoá

-Tuyến gan -Tuyến tuỵ

- Tuyến ruột

-Thức ăn hoà loãng trộn đều dịch

-Phân nhỏ thức ăn

-Tinh bột Prôtêin chịu tác dụng của enzim -Lipit chịu tác dụng của dịch mật và emzim

-Tuyến n ớc bọt (EmzimAmilaza) -Enzim Pepsin, -Tripsin, Erepsin -Muối mật,

Lipaza

Biến đổi tinh bột thành đ ờng

đơn, cơ thể hấp thụ đ ợc

-Protêin ->

axitamin -Lipit ->

Glixerin, axit béo

Tiết 29 - Tiêu hóa ở ruột non

Nếu ở ruột non mà thức

ăn không đ ợc biến đổi

thì sao?

Biến đổi lí học : - Tiết

dịch

- Tách lipit thành giọt

nhỏ

Biến đổi hoá học:

-Tinh bột thành đ ờng

đơn

- Prôtêin thành axitamin

- Lipit thành axit béo và

glixerin

1 Cấu tạo của ruột non

2 Tiêu hóa ở ruột non

Thức ăn không đ ợc biến đổi sẽ thải

ra ngoài

Làm thế nào để khi chúng ta ăn, thức ăn đ ợc biến đổi hoàn toàn thành chất dinh d ỡng mà cơ thể hấp thu đ ợc ?

Nhai kĩ ở miệng-> Dạ dày đỡ phải co bóp nhiều

- Thức ăn nghiền nhỏ -> Thầm đều dịch tiêu hoá -> Biến đổi hoá học đ ợc

dễ dàng

Nơi biến đổi

( Cột 1)

Chất đ ợc biến đổi

( Cột 2)

Kết quả

1 Biến đổi

khoang miệng

2 Biến đổi dạ

dày

3 Biến đổi ruột

non

a Prôtêin

b Lipit

c Tinh bột chín và glu xit

d Vitamin và muối khoáng

1 – c c

2 – c a

3 – c a, b, c

Câu 1: Hãy nối các chữ cái ở cột 2 với các số ở cột 1 để đ ợc kết quả đúng ?

Câu 2: Khoanh tròn vào chữ cái đứng tr ớc câu trả lời đúng nhất

trong các câu sau: Sản phẩm cuối cùng đ ợc tạo ra ở ruột non (sau khi kết thúc biến đổi hoá học) là gì ?

1 Đ ờng đơn

2 Axit amin

3 Axit béo và glixerin

4 Lipit

5 Đ ờng đôi

6 Các đoạn peptit

a 1, 3, 5

b 1, 2 ,3

c 5, 6, 7

d 2, 4, 6 b

Câu 3 Chọn câu trả lời sai ?

Đặc điểm cấu tạo của ruột non là gì?

a Lớp niêm mạc có các nếp gấp và rất nhiều lông ruột

b Ruột non rất dài (2,8 – c 3 m ở ng ời lớn)

c Có các tuyến dịch vị dịch tuỵ và dịch ruột

d Mạng mao mạch và bạch huyết phân bố dày đặc

chỉnh các câu sau:

Sự hấp thụ các chất … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn diễn ra chủ yếu ở ruột non Các

chất đ ợc hấp thụ tuy đi theo … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn và bạch huyết nh ng cuối cùng vẫn đ ợc … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn và phân bố đến … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn … )để hoàn cơ thể

dinh d ỡng

đ ờng máu hoà chung các tế bào

c

H ớng dẫn về nhà:

-Học bài và trả lời câu hỏi trong SGK

-H ớng dẫn trả lời câu 4 SGK:

Môn vị thiếu tín hiệu đóng nên thức ăn sẽ qua môn vị xuống ruột non liên tục và nhanh hơn, thức ăn sẽ không đủ thời gian ngấm đều dịch tiêu hoá của ruột non nên hiệu quả tiêu hoá sẽ thấp

-Nghiên cứu tr ớc bài hấp thụ chất dinh d ỡng và thải phân

- Làm bài tập vào vở bài tập

Em có bi ế t ?

Thí nghiệm đầu tiên về tiêu hóa ở ngời

Thí nghiệm đầu tiên về sự tiêu hóa trên cơ thể ng ời đ ợc tu viện tr ởng Spalăngiani (Spalanzani) (1729 – c 1799) Trong t liệu nghiên

cứu của ông có ghi: Nuốt qua miệng một túi lụa nhỏ chứa 52 viên “Nuốt qua miệng một túi lụa nhỏ chứa 52 viên

bánh mì đã nghiền nát (mỗi viên nặng 54mg), tôi đã giữ nó trong bụng mình 23 giờ và không hề thấy đau dớn gì khi thải nó ra trong phân Nó không còn chứa các viên, không một vết rách nào trên

lụa và hình nh hó không hề chịu một biến đổi nào Thành công của thí nghiệm này lại khích lệ toi làm tiếp Tôi bọc túi lụa 60 viên thịt

bồ câu đã nấu chín và nghiền nát Túi này chỉ l u trong cơ thể tôi có

18 giờ nh ng các viên thịt đã hoàn toàn tiêu biến hết”.