Khi cuộc khởi nghĩa nong dân Tây Sơn bùng nổ, chúa Trịnh cho rằng đây là dịp tốt để tiêu diệt chua Nguyễn, bèn sai Hoàng Ngũ Phúc dẫn 3 vạn quân tiến vào [r]
Trang 1BÀI 25
PHONG TRÀO TÂY SƠN
(Tiếp theo)
II TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM.
III.TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
IV.TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- Từ giữa thế kỉ XVIII chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong ngày càng suy yếu, mụt nát Nông dân và các tầng lớp bị trị sôi sục oán giận Khởi nghĩa Tây sơn bùng nổ trong bối cảnh đó
- Nắm được những thành tựu to lớn của cuộc khởi nghia Tây Sợn qua diễn biến của phong trào từ năm 1771 đến năm 1789
2 Về tư tưởng
- Bồi dưỡng ý thức căm ghét bọn bóc lột, ý thức về truyền thống, đấu tranh chống cường quyền của nông dân thời phong kiến
- Lòng yêu nước, tự cường dân tộc, căm thù bọn ngoại xâm và những
kẻ chia cắt đất nước
3 Về kĩ năng
- Dựa theo lược đồ trong SGK, xác định những địa danh đã diễn ra các chiến thắng của nghĩa quân Tây Sơn (1771 -1789)
- Kĩ năng quan sat và nhận xét về các sự kiện lịch sử đã diễn ra qua 4 lược đồ trong sgk
- Hướng dẫn học sinh lập niên biểu các sự kiện theo yêu cầu giảm tải
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống thế lực các phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
Trang 22 Kiểm tra bài cũ
Hãy nếu những nét chính về tình hình xã hội Đàng Trong nữa sau thế kỉ XVIII ?
CuỘC khởi nghĩa Tây Sơn bùng nỏ vào thời gian nào ?
3 Dạy và học bài mới
Cuộc khởi nghĩa nông dân Tây Sơn bùng nổ, được sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, thanh thế cuộc khởi nghĩa lớn mạnh nhanh chóng Trong cơn bão táp này, chính quyền họ Nguyễn đã bị lật đổ và quân Xiêm xâm lược đã bị đánh tan
1 LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN
GV: dùng Lược đồ Tây Sơn khởi
nghĩa chống thế lực các phong kiến
và chống quân xâm lược nước ngoài
để trình bày và phân tích
Khi cuộc khởi nghĩa nong dân Tây
Sơn bùng nổ, chúa Trịnh cho rằng
đây là dịp tốt để tiêu diệt chua
Nguyễn, bèn sai Hoàng Ngũ Phúc
dẫn 3 vạn quân tiến vào Đàng
Trong với danh nghĩa giúp chúa
Nguyễn đánh đổ quyền thần Trương
Phúc Loan và dẹp quân Tây Sơn,
nhưng khi Trương Phúc Loan đã bị
bắt Hoàng Ngũ Phúc vẫn cho quân
tiến đánh kinh đô Phú Xuân (Huế),
chúa Nguyễn chống cự không nổi
tiến vào Gia Định
Hỏi: Tại sao Nguyễn Nhạc phải hoà
với quân Trịnh?
GV: sau khi hoà hoãn với quân
Trịnh nghĩa quân Tây Sơn tập trung
lực lượng đánh chúa Nguyễn Từ
Phú Yên tiến đánh Gia Định Trong
lần tiến 1777 đã giết được chúa
Nguyễn
HSTL: nghĩa quân
Tây Sơn ở vào thế bất lợi: phía Bắc có quân Trịnh, phía Nam có quân Nguyễn …
Năm 1773
hạ thành Quy Nhơn (Bình Định)
Từ mùa thu
1773 dến giữa
1774 nghĩa quân Tây Sơn kiểm soát một vùng rộng lớn
từ Quảng Nam
Thuận
Từ 1776 đến 1783 nghĩa quân bốn lần đánh vào Gia Định
Năm 1777 giết được chúa
Trang 3Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy thoát
2 CHIẾN THẮNG RACH GẦM – XOÀI MÚT (1785)
Hỏi: Lấy cớ gì quân
Xiêm xâm lược nước
ta ?
Hỏi: Việc Nguyễn Ánh
cầu cứu quân Xiêm nói
lên điều gì?
Hỏi: Quân Xiêm xâm
lược đã gây tôi ác với
nhân dân ta như thế
nào ?
GV: sử dụng lược đồ
chiến thắng Rach
Gầm-Xoài Mút để hướng dẫn
học sinh trình bày
HSTL: Nguyễn Ánh
sang cầu cứu quân Xiêm
HSTL: đây là hành
động bán nước …
HSTL: kêu căng hung
bạo đốt nhà giết người
a Nguyên
nhân
Do Nguyễn Ánh cầu cứu quân xiêm
b Diễn biến Tháng 7 – 1784 quân Xiêm theo 2 đường thuỷ
bộ tiến vào nước ta chiếm được miền Tây Gia Định
Trang 4Hỏi: Tại sao Nguyễn
Huệ lại chọ khúc sông
Tiền từ Rạch Gầm đến
Xoài Mút làm trận địa
quyết chiến ?
Hỏi: Theo em, chiến
thắng Rach Gầm – Xoài
Mút có ý nghĩa quan
trọng như thế nào ?
HSTL: cây cối râm
rạp giữa dòng có cù lao Thới Sơn …
HSTL: là một trong
những trân thuỷ chiến lớn nhất …
Tháng 1- 1785 Nguyễn Huệ chọn sông Rach Gầm
- Xoài Mút làm trận địa và nhử địch vào trận mai phục của ta, quân ta từ mọi phía đánh vào đôi hình của địch
c Kết quả
Bị đánh bất ngờ quân Xiêm tan tác
d Ý nghĩa
Đập tan âm mưu xâm lược của quân xiêm
Khảng định sức mạnh của nghĩa quân Tây Sơn
và tài chỉ huy của nguyễn Huệ
III.TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
1 HẠ THÀNH PHÚ XUÂN – TIẾN RA BẮC HÀ DIỆT HỌ TRỊNH
GV: sau khi đánh tan 5
vạn quân xâm lược Xiêm,
lực lương quân Tây Sơn
trở nên hung mạnh, các
thử lĩnh Tây Sơn tính đến
Tháng 6 –
1786 hạ thành Phú Xuân thừa thắng Nguyễn Huệ tiến quân
Trang 5việc tiêu diệt nốt họ Trịnh
Đàng Ngoài Tây Sơn lật
đổ chính quyền họ Trịnh
diễn ra khá nhanh Việc
đàu tiên là phải hạ thành
Phú Xuân
Hỏi: Em hãy trình bày
ngắn gọn việc Nguyễn
Huệ hạ thành Phú Xuần ?
GV: hạ thành phú Xuân
Nguyễn Huệ quyết định
tiến thẳng ra Bắc ông nếu
cao danh nghĩ “phù Lê
diệt Trịnh
HSTL: tháng 6 -1786 nhờ nước
sông dâng cao, thuyền Tây Sơn tiến sát thành …
HSTL :ba lần tiến quân ra Bắc
Huệ được nhân dân hưởng ứng của nhân dân …
ra Bắc Giữa năm
1786 quân ta đánh Thăng Long lật đổ họ trịnh và giao chính quyền cho nhà Lê rút vào Nam
2 NGUYỄN HỮU CHỈNH MƯU PHẢN- NGUYỄN HUỆ THU PHỤC BẮC HÀ
Hỏi: Vì sao Nguyễn Huệ
thu phục Bắc Hà ?
Hỏi: Yếu tố nào giúp
quân Tây Sơn lật đổ
được các chính quyền
đó?
HSTL :ba lần tiến quân
ra Bắc Huệ được nhân dân hưởng ứng của nhân dân …
HSTL: được sự ủng hộ
hết lòng của quần chúng Khởi nghĩa từ lúc nổ ra
đã hợp với lòng dân
Tình hình Bắc Hà rối loạn Nguyễn Hữu Chỉnh dẹp được loạn nhưng phản lại Tây Sơn
Năm 1788 Nguyễn Huế ra bắc lần hai tiêu diệt Nhâm thu phục Bắc Hà
TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1 QUÂN THANH XÂM LƯỢC NƯỚC TA ( KHÔNG DẠY)
2 QUANG TRUNG ĐẠI PHÁ QUÂN THANH
Hỏi: Việc Nguyễn Huệ
lên ngôi Hoàng đế có ý
nghĩa gì ?
HSTL: chứng tỏ nước Nam đã
có chủ
Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế
Trang 6Hỏi: Những việc làm
nào của Nguyễn Huệ thể
hiện rõ quyết tâm đánh
tan quân ngoại xâm, bảo
vệ nền độc lập dân tộc ?
Hỏi: Bài thơ muốn nói
lên điều gì ?
Hỏi: Vì sao Quang
Trung quyết định tiêu
diệc quân Thanh vào dịp
tế Kỉ Dậu ?
Hỏi: Quang Trung
chuẩn bị cho cuộc đại
phá quân Thanh như thế
nào ?
GV: Lược đồ diễn biến
trân Ngọc Hồi – Đống
Đa để mô tả nét chính
của cuộc đại phá quân
Thanh: chỉ trong 5 ngày
đêm ( từ 30 đến mồng 5
Tết kỉ Dậu – 1789) quân
ta dưới sự chỉ huy của
Quang Trung đã quét
sach 29 vạn quân Thanh
ra khỏi bờ cõi, đánh dấu
một chiến công oanh liệt
trong lịch sử chống
ngoại xâm của dân tộc
ta
Hỏi: Ý nghĩa của chiến
thắng đồn Ngọc Hồi ?
HSTL: Nguyễn Huệ lên ngôi
Hoàng đế …
Mở cuộc duyệt binh ở Nghệ An
Làm lễ tuyên thê …
HSTL: nói lên ý chí đanh tan
quân xâm lược
HSTL: vì ngày tết mọi người
thường nghỉ ngơi quân Thanh
dễ dàng chiếm được Thăng Long nên chủ quan, kêu ngạo
HSTL: đi đến đâu đều tổ chức
thêm quân, cho lính ăn tết trước, đánh địch trong đêm 30 tết …
Trung
Đến Nghệ An tuyển thêm quân
tổ chức quyệt binh lớn
Đến thanh Hoá làm lễ tuyên thệ
Đến Tam Điệp cho quân ăn tết trước
Diễn biến
Đêm 30 Tết tiêu diệt đồn tiền tiêu
Mồng 3 Tết bao vây đồn Hà Hồi
Mồng 5 Tết đánh đòn Ngọc Hồi thừa thắng hạ đồn Đống Đa Trưa mồng 5 Tết Quang Trung cùng đoàn quân tiến thảng vào Thăng Long
Trang 73 NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA PHONG TRÀO TÂY SƠN
Hỏi: Trong suốt 17 năm
chến đấu (1771 – 1789),
phong trào Tây Sơn đã
thu được những chiến
công nào to lớn?
Hỏi: Vì sao quân Tây
Sơn lại giành được
những thắng lợi lớn như
vậy?
Hỏi: Thắng lợi đó có ý
nghĩa gì?
HSTL:
+ Lật đổ các tập đoàn phong kiến Nguyễn-Trịnh Lê
+ Xóa bỏ sự chia cắt đất nước
+ Đánh tan quân xâm lược Xiêm Thanh bảo vệ tổ quốc
HSTL:
Sự lãnh đạo tài tình của QuangTrung-Nguyễn Huệ
HSTL:
Xoá bỏ chia cắt đất nước…
a Nguyên nhân
- Ý chí đấu tranh chống
áp bức bóc lột và tinh thần yêu nước của nhân dân
- Sự lãnh đạo của Quang Trung và bộ chỉ huy
b Ý nghĩa:
- Xoá bỏ chia cắt đất nước, đặt nền tảng thống nhất quốc gia
- Đánh tan quân Xiêm, Thanh bảo vệ độc lập
- Lật đổ chính quyền Trịnh, Nguyễn, Lê
4 Củng cố: Các em dựa vào sgk từ trang 122 đến trang 130 và phần giáo án bên trên để lạp niên biểu.
: Lập bảng niên biểu hoạt động của phong trào Tây Sơn.
-Mùa xuân 1771
-Tháng 9/1773
-Giữa năm 1774
-Từ 1776-1783
- Ba anh em Ng Nhạc, Ng Huệ, Ng Lữ dựng cờ khởi nghĩa tại Tây Sơn thượng đạo (An Khê-Gia Lai)
- Nghĩa quân hạ thành Qui Nhơn
- Nghĩa quân đã kiểm soát một vùng rộng lớn từ Quảng Nam đến Bình Thuận
- Từ năm 1776-1783, TSơn bốn lần đánh vào Gia Định
Năm 1777, Tây Sơn giết được chúa Nguyễn, Nguyễn Ánh chạy thoát Chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ
Trang 8-Tháng 1/1785
-Mùa hè 1786
-Giữa năm 1786
-Giữa năm 1788
-Cuối năm 1788
-Đầu năm 1789
- Chiến thắng Rạch Gầm- Xoài Mút
- Nguyễn Huệ vượt đèo Hải Vân tiến đánh Phú Xuân, làm chủ đất Đàng Trong
- Với danh nghĩa: “Phù Lê, diệt Trịnh”, Ng Huệ đưa quân ra Thăng Long, lật đổ chính quyền họ Trịnh, trao quyền lại cho vua Lê rồi trở vào Nam
- Nguyễn Huệ tiến quân ra diệt Nhậm xây dựng chính quyền với sự giúp sức của Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp Lê Chiêu Thống bỏ trốn, triều Lê kết thúc
- Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu là Quang Trung tiến quân ra Bắc
- Tây Sơn đánh tan quân Thanh
5 Dặn dò:
6 Các em kẻ khung niên biểu vào vở ghi là diễn biến phong trào Tây Sơn và xem trước bài 27