BỆNH lý đại TRÀNG (BỆNH học nội) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

 Mô tả triệu chứng và cách chẩn đóan viêm đại tràng do amib..  BỆNH LÝ TÚI THỪA  THIẾU MÁU ĐẠI TRÀNG... TRIỆU CHỨNG BỆNH LÝ ĐẠI TRÀNG 1  Đau quanh rốn / bụng dưới hoặc khung đại trà

BỆNH LÝ ĐẠI TRÀNG

MỤC TIÊU

 Mô tả triệu chứng của bệnh lý đại tràng và kể các phương pháp thăm dò.

 Kể được dấu hiêu lâm sàng, cận lâm sàng,

vẽ bảng phân biệt bệnh VLĐT , CROHN.

 Mô tả triệu chứng và cách chẩn đóan viêm đại tràng do amib.

 Mô tả các đặc điểm của polyp đơn độc đại tràng.

 Mô tả các yếu tố nguy cơ, biểu hiện LS và cách tầm sóat bệnh K đại tràng.

 Trình bày các yếu tố sinh lý bệnh và tiêu chuẩn chẩn đóan IBS.

PHÂN LOẠI BỆNH LÝ ĐẠI

TRÀNG (1)

1 BỆNH LÝ KHỐI U :

 K ĐẠI – TRỰC TRÀNG : Thường

gặp.

 U lành : POLYP ĐẠI - TRỰC TRÀNG.

2 RỐI LỌAN CHỨC NĂNG VẬN

ĐỘNG :

 HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH (IBS)

PHÂN LOẠI BỆNH LÝ ĐẠI

TRÀNG (2)

 LAO

 NHIỄM TRÙNG, KST

 KHÔNG RÕ CƠ CHẾ : VIÊM

LÓET ĐẠI TRÀNG, CROHN DISEASE

 XẠ TRỊ.

 BỆNH LÝ TÚI THỪA

 THIẾU MÁU ĐẠI TRÀNG.

TRIỆU CHỨNG BỆNH LÝ ĐẠI

TRÀNG (1)

 Đau quanh rốn / bụng dưới hoặc

khung đại tràng

 Đau quặn / cơn

 Thường kèm thay đổi tính chất

phân

 Kèm theo đánh hơi nhiều

 Có thể giảm sau đánh hơi / đi

cầu.

TRIỆU CHỨNG BỆNH LÝ ĐẠI TRÀNG

 RỐI LỌAN THÓI QUEN ĐI CẦU

(CHANGE BOWEL HABIT) :

 TÁO BÓN XEN KẼ TIÊU CHẢY

 ĐI TIÊU NHIỀU LẦN/ NGÀY.

TRIỆU CHỨNG BỆNH LÝ ĐẠI TRÀNG

(3)

 TIÊU CHẢY KÉO DÀI :

 Tiêu chảy trên 2 tuần :

 ACP : Tiêu lỏng kéo dài > = 4

tuần.

 CHIA LÀM 3 NHÓM :

 TIÊU CHẢY PHÂN MỠ (Steatorrhea)

 TIÊU CHẢY CÓ MÁU (bloody diarrhea)

 TIÊU CHẢY KHÔNG MÁU – KHÔNG

PHÂN MỠ (Non bloody – non steatorrhea)

 Nguyên nhân tiêu chảy phân mỡ :

 Bệnh lý TỤY : Viêm tụy mạn, k tụy

 Bệnh lý niêm mạc ruột non (hiếm)

 Nguyên nhân tiêu chảy có

máu/ hội chứng lỵ:

 Viêm lóet đại tràng, Crohn

 K trực tràng.

 Viêm đại tràng do xạ trị.

 Thiếu máu đại tràng (VĐT do

thiếu máu nuôi)

 Nhiễm giun sán

 Nhiễm Amib

 Xâm lấn từ đường sinh dục nữ.

 Nguyên nhân tiêu chảy

KHÔNG MÁU–KHÔNG MỠ

PHƯƠNG TIỆN THĂM DÒ (1)

 FOBT (TÌM MÁU ẨN TRONG PHÂN)

 Chỉ cần có 10ml máu chảy trong ống

tiêu hóa.

 DƯƠNG TÍNH :  CÓ CHỔ CHẢY MÁU RỈ

RẢ TRONG ĐƯỜNG TIÊU HÓA

 TRÁNH DƯƠNG GIẢ CẦN : TRONG 3 NGÀY

 KHÔNG ĂN THỊT ĐỎ

 KHÔNG DÙNG ASPIRIN / NSAID

 KHÔNG DÙNG THUỐC BỔ CÓ CHỨA VIT C,

Fe

 KHÔNG DÙNG TRÁI CÂY / NƯỚC TRÁI CÂY

CHUA

PHƯƠNG TIỆN THĂM DÒ (2)

 XQ ĐẠI TRÀNG

 SOI TRỰC TRÀNG

 SOI ĐẠI TRÀNG (+++)

BỆNH LÝ VIÊM ĐẠI TRÀNG MÃN

1- Bệnh đại tràng do viêm (IBD –

Inflamatory Bowel Disease) :

BỆNH ĐẠI TRÀNG DO VIÊM

(IBD)

 ĐẠI CƯƠNG :

 Gặp rất nhiều ở Phương tây / USA

 Châu Á : ÍT GẶP.

 Nam = Nữ

 Hai đỉnh 15 -30 tuổi / 60-70 tuổi.

 Việt nam :

 HIẾM

 Chủ yếu : VIÊM LÓET ĐẠI TRÀNG

 Crohn : RẤT HIẾM.

SINH LÝ BỆNH - IBD

 NGUYÊN NHÂN : CHƯA RÕ

 SINH BỆNH HỌC:

 TƯƠNG TÁC YẾU TỐ DI TRUYỀN – MÔI

TRƯỜNG

 HỌAT HÓA Lympho T(CD4) / niêm mạc

ống tiêu hóa

 DÒNG THÁC PHẢN ỨNG VIÊM

SINH LYÙ BEÄNH - IBD

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG - IBD

 TIÊU HÓA :

 CÓ KHUYNH HƯỚNG TỪNG ĐỢT CẤP-

XEN KẼ CÁC ĐỢT LUI BỆNH.

 CÁC TRIỆU CHỨNG :

 Đau quặn theo khung đại tràng

 Tiêu chảy – táo bón

 Thay đổi thói quen đi cầu (CHANGE

BOWEL HABIT)

 Hội chứng lỵ

 XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA DƯỚI.

 BIỂU HIỆN NGÒAI TIÊU HÓA

BIỂU HIỆN NGÒAI TIÊU HÓA - IBD

VIÊM LÓET ĐẠI

Khớp : Viêm cột sống

dính khớp, viêm quanh

khớp

- THIẾU B12

- SỎI MẬT

- SỎI THẬN

Da : Hồng ban nút

Mắt : Viêm kết mạc,

viêm mống mắt

Gan mật : Viêm gan

mãn tự miễn, viêm xơ

đường mật, k đường

mật

Thận : viêm đài bể

thận, sỏi thận

HOÀNG BAN NUÙT

VIÊM LƯỠI DO THIẾU B12

KHÁM LÂM SÀNG - IBD

 TOÀN THÂN :

 Có thể sốt nhẹ.

 Gầy sút / thiếu máu.

 Môi lưỡi khô Tim nhanh.

 TIÊU HÓA :

 Ấn đau hố chậu Trái

 Aán đau hố chậu Phải , đề kháng như

VRT ( Crohn)

 Khối u / HCP (Crohn)

 Dò / abces/ sẹo quanh hậu môn (Crohn)

SẸO + DÒ HẬU MÔN - CROHN

SO SÁNH VIÊM LÓET ĐT - CROHN

VIÊM LÓET ĐẠI

Đau bụng : quặn, bụng

dưới, giảm khi đi cầu Đau : cố định, bụng dưới P, HCP, không

giảm sau đi cầuThường đi cầu máu It đi cầu máu

Bụng bình thường Thường có bán tắc +

mass bụngChỉ tổn thương ở đại

tràng Tổn thương ống tiêu hóaSang thương : Liên tục

từ trực tràng  manh

tràng (continuous)

Có đọan BT, có đọan có sang thương (skipped lesions)

Mô học : sang thương

niêm mạc, hình thành

hốc (crypt) , abces

-Sang thương tòan bộ thành ống tiêu hóa , có granulome

- Có sẹo, có dò

GPB BEÄNH

CROHN

GRANULOME

GPB: VIÊM LÓET ĐT

CẬN LÂM SÀNG - IBD

 XN MÁU : Không đặc hiệu

CẬN LÂM SÀNG - IBD

 XQ ĐẠI TRÀNG :

 VLĐT :

 GĐ CẤP : niêm mac thô hạt

(granularity), nhiều ổ lóet, giả polyp.

 GĐ mãn : mất nếp

XQ - VLĐT NHIỀU Ổ

LÓET

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

XQ - VLĐT GIẢ POLYP

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

XQ – VLĐT 1- DẠNG HẠT 2- MẤT NẾP

XQ – CROHN HÌNH ẢNH COBBLESTONE

XQ – CROHN : HEÏP

VIÊM LÓET ĐẠI TRÀNG – GĐ

CẤP

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

VIÊM LÓET ĐẠI TRÀNG – GĐ

CẤP

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

VIÊM LÓET ĐẠI TRÀNG – GĐ

MÃN

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

CROHN – GĐ SỚM – LÓET DẠNG

APTHES

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

CROHN – GÑ TIEÁN TRIEÅN

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH - VL

CHẨN ĐÓAN PHÂN BIỆT - VL

ĐTRÀNG

 DO NHIỄM :

 LỴ AMIB – LY TRỰC TRÙNG (Shigella)

 NT TIÊU HÓA: Yersinia, E.Coli O157– H7,

Campylobacter, C.difficile.

 KHÔNG NHIỄM :

 K trực tràng

 Viêm đại tràng do xạ trị

 Viêm đại tràng do thiếu máu nuôi

(ischemic colitis)

 Viêm túi thừa đại tràng.

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH -

CROHN

 RỐI LỌAN ĐI CẦU

 ĐAU BỤNG DƯỚI LỆCH PHẢI

 GẦY SÚT CÂN + THIẾU MÁU

 BILAN LAO (-)

 SOI ĐẠI TRÀNG.

CHẨN ĐÓAN PHÂN BIỆT -

CROHN

 Giống Viêm lóet đại tràng.

 LAO RUỘT

 VIÊM RUỘT THỪA

 VIÊM PHẦN PHỤ / NỮ.

 LYMPHOMA RUỘT.

BIẾN CHỨNG - IBD

VIÊM LÓET ĐẠI

TRÀNG CROHN (GIỐNG LAO)TOXIC MEGA COLON :

- Gây dò + abcess

SẸO HẸP : ÍT GẶP SẸO HẸP (+++)

XH Ồ ẠT (+++) XH Ồ ẠT : hiếm

K HÓA (+) K HÓA (+)

TỔN THƯƠNG QUANH HẬU MÔN TRỰC

TRÀNG

BỆNH ĐẠI TRÀNG AMIB

 ĐẠI CƯƠNG :

 Rất thường gặp VN

 90% nhiễm không triệu chứng

 10% có triệu chứng lỵ cấp

SINH LÝ BỆNH - AMIB

 KÉN  THỂ HỌAT ĐỘNG / RUỘT NON.

 ÁI TÍNH : TRỰC TRÀNG – MANH TRÀNG

 XÂM LẤÂN NIÊM MẠC ĐẠI TRÀNG

 BÁM DÍNH VÀ XÂM NHẬP NHỜ :

TÓM TẮT CHU TRÌNH GÂY BỆNH

LÂM SÀNG – BỆNH ĐẠI TRÀNG

DO AMIB

 HC LỴ CẤP :

 Đau quặn khung đại tràng

 Mót rặn, đi cầu nhiều lần không

hết

 Tiêu phân đàm nhầy máu/ máu.

 CÓ THỂ CÓ SỐT.

PHÂN BIỆT LỴ AMIB – LỴ TRỰC TRÙNG

LÂM SÀNG – BỆNH ĐẠI TRÀNG DO

AMIB

 LỴ MÃN :

 Giai đọan đầu : CÁC ĐỢT LỴ CẤP –xen kẽ

BT

 Giai đoạn sau :

 CÁC ĐỢT CẤP KHÔNG ĐIỂN HÌNH – LUI

BỆNH KHÔNG HÒAN TÒAN

 RỐI LỌAN THÓI QUEN ĐI CẦU

 PHÂN HAY CÓ ĐÀM

 ĐAU BỤNG DƯỚI

 KHÁM : có thể sờ AMEBOMA / HCT + HCP /

MÃN

CẬN LÂM SÀNG - AMIB

 CẤP : họat động/amib

 MÃN : KÉN/ AMIB.

THỂ HỌAT ĐỘNG AMIB

CẬN LÂM SÀNG - AMIB

 NỘI SOI ĐẠI TRÀNG : HÌNH ẢNH

LÓET BẤM MÓNG TAY.

 SINH THIẾT : tìm thấy amib / mô

 HUYẾT THANH CHẨN ĐÓAN :

 DƯƠNG TÍNH : KHI CÓ AMIB XÂM LẤN

 SAU 6 THÁNG ỔN ĐỊNH SẼ VỀ ÂM

TÍNH.

LÓET DO AMIB

AMIB HỌAT ĐỘNG / MẪU MÔ

CHẨN ĐÓAN LỴ CẤP

 HC LỴ CẤP TÍNH.

 THĂM TRỰC TRÀNG (-)

 THỂ HOẠT ĐỘNG / PHÂN

 HOẶC HUYẾT THANH (+)

CHẨN ĐÓAN LỴ MÃN

 TIỀN SỬ LỴ.

 THAY ĐỔI TÍNH CHẤT PHÂN –

THÓI QUEN ĐI CẦU + AMEBOMA.

 THĂM TRỰC TRÀNG (-)

 KÉN AMIB/ PHÂN

 NỘI SOI – SINH THIẾT

BỆNH LÝ KHỐI U ĐẠI

TRÀNG

1- POLYP ĐẠI TRÀNG

2- K ĐẠI TRÀNG

POLYP ĐẠI TRÀNG

 POLYP ĐƠN ĐỘC

 BỆNH ĐA POLYP (POLYPOSIS)

POLYP ĐƠN ĐỘC (1)

 MÔ BỆNH HỌC:

 Polyp tân tạo (neoplastic polyps) :

 Polyp tăng sản (hyperplastic)

 Polyp người trẻ (Juvenile)  Harmatoma

 Polyp Peutz - Jegher  Harmatoma

TUBULAR ADENOMA VILLOUS

ADENOMA

JUVENILE POLYP

PEUTZ – JEGHER POLYP

POLYP ĐƠN ĐỘC (2)

 YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA POLYP TÂN

TẠO:

 Yếu tố gia đình và di truyền.

 Yếu tố môi trường :

 Aên nhiều mỡ.

 Hút thuốc lá

 Aên ít calcium

 Béo phì.

POLYP ĐƠN ĐỘC (3)

 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG :

 ĐA SỐ không biểu hiện

 Các biểu hiện :

 Táo bón : Polyp ở đoạn xa.

 Đau co thắt bụng dưới : Polyp to gây

tắc nghẽn từng đợt.

 Tiêu chảy

Polyp vùng trực tràng – sigmoid.

 Hội chứng lỵ

 Chảy máu  XHTH dưới ồ ạt / XHTH

ẩn  THIẾU MÁU MÃN

 KHÁM : HIẾM KHI GHI NHẬN / ĐẶC HIỆU.

POLYP ĐƠN ĐỘC (4)

 PHÂN TẦNG NGUY CƠ

POLYP NGUY CƠ

THẤP POLYP NGUY CƠ CAO

1- 2 polyp > 2 polyp

Nhỏ ( < 1cm) To > 1cm

Mô học : Tubular Villous / tubulo-villous

Không tiền sử gia

Tiền sử gia đình (+)

VILLOUS ADENOMA có DỊ SẢN

POLYP ĐƠN ĐỘC (5)

 PHƯƠNG TIỆN CHẨN ĐÓAN :

 THĂM TRỰC TRÀNG BẰNG TAY.

 FOBT (tìm máu ẩn / phân).

 SOI HẬU MÔN TRỰC TRÀNG : đơn giản.

 SOI ĐẠI TRÀNG (++++) :

CHẨN ĐÓAN - SINH THIẾT - CẮT POLYP QUA

NỘI SOI.

 XQ - ĐẠI TRÀNG CẢN QUANG: POLYP

10mm

XQ ĐẠI TRÀNG

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

POLYP KHOÂNG CUOÁNG

(GPB : TUBULAR)

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

POLYP PHAÚNG

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

POLYP CÓ CUỐNG

(GPB: VILLOUS ADENOMA)

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

POLYP KHOÂNG CUOÁNG GPB : HYPERPLASTIC

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

POLYP ĐƠN ĐỘC (6)

 TIẾN TRIỂN :

 HÓA ÁC  K đại trực tràng.

 Ung thư tại chổ ( k in situ)

 K trong niêm mạc

 K xâm lấn

1- K insitu 2- K xaâm laán

LAÁN

BỆNH ĐA POLYP ĐẠI TRÀNG (1)

CÓ (90-100%)

HC

GARDNER Adenoma ĐT (++)DD/ RN

()

-U xương hàm

dưới/ sọ/

xương dài

-U sợi, u mỡ

- Nang bì

-U thượng thận/

BỆNH ĐA POLYP ĐẠI TRÀNG (2)

-Mảng nâu đen miệng, khẩu cái, bàn tay, bàn

chân, da quanh

hậu môn

- Polyp mũi

- K Vú

HIẾM (< 3%)

BỆNH ĐA POLYP ĐẠI TRÀNG (3)

 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG :

 Một số ca không biểu hiện

 Các biểu hiện :

 TIÊU HÓA :

 Dạ dày = viêm lóet dạ dày – TT

 Ruột non – ruột già : đau bụng, tiêu chảy, táo bón, XHTH.

 NGÒAI TIÊU HÓA

BIỂU HIỆN DA CỦA HỘI CHỨNG PEUTZ - JEGHERS

U MỠ – HC GARDNER

BIEÅU HIEÄN DA CUÛA NEURO-FIBROMATOSIS

(BEÄNH VON-RECKLINGHOUSEN’S)

U XƯƠNG HÀM – HC GARDNER

BỆNH ĐA POLYP ĐẠI TRÀNG (4)

 PHƯƠNG TIỆN CHẨN ĐÓAN :

 THĂM TRỰC TRÀNG BẰNG TAY.

 FOBT (tìm máu ẩn / phân).

 SOI ĐẠI TRÀNG (++++) : THƯỜNG > 10

-100 -1000 polyp.

 SOI DẠ DÀY

 XQ ĐẠI TRÀNG.

XQ ĐẠI TRÀNG

ĐA POLYP

GIA ĐÌNH

SOI ĐẠI TRÀNG – ĐA POLYP GIA ĐÌNH

DẠ DÀY + D2 TÁ TRÀNG – ĐA POLYP GIA ĐÌNH

SOI ĐẠI TRÀNG – ĐA POLYP NGƯỜI TRẺ

(JUVENILE POLYPOSIS)

K ĐẠI TRÀNG

 ĐẠI CƯƠNG :

 K mới phát hiện / USA : thứ 4

 Nam > Nữ

 Phát hiện sớm : sống còn tốt  VAI

TRÒ CỦA SCREENING TEST

PHÂN BỐ K ĐẠI TRÀNG Ở CÁC ĐỌAN

ẢNH HƯỞNG MÔI TRƯỜNG

LIÊN QUAN

(PROBABLY)

CÓ THỂ (POSSIBLY)

BẢO VỆ(PROBABLY)

CÓ THỂ BẢO VỆ (POSSIBLY)

Nhiều chất xơ

Gầy ốmTập TDTTDùng

aspirin / NSAIDDùng estrogenDùng Calcium

Dùng rau xanh

Thức ăn có CarotenVit C, D, E

GIẢ THUYẾT SINH LÝ BỆNH K ĐẠI TRÀNG

YẾU TỐ NGUY CƠ – K ĐẠI TRÀNG

 > 50 tuổi

 Người ăn nhiều mỡ, ít ăn chất xơ.

 Tiền sử bản thân :

 POLYP ĐẠI TRÀNG.

 Bị Bệnh Crohn / Viêm lóet đại tràng.

 Tiền sử gia đình :

 Các bệnh đa polyp đại tràng

 Có cha/ mẹ ruột : K đại tràng

 Gia đình K ĐẠI TRÀNG DI TRUYỀN KHÔNG

LIÊN QUAN POLYP (HNPCC) :

 Có ít nhất 3 người bà con bị K đại

tràng ( trong đó có 2 người là quan hệ đời thứ 1 )

 Ít nhất ảnh hửơng 2 thế hệ

 Có ít nhất 1 người bị ung thư đại tràng

< 50 tuổi.

( TIÊU CHUẨN AMSTERDAM)

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG - K ĐẠI

TRÀNG

 Có thể mất 5 năm Adenoma 

Carcinoma

 Thường chẩn đóan trễ

 CÁC BIỂU HIỆN BAN ĐẦU BỊ chẩn

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG - K ĐẠI TRÀNG

 TIÊU HÓA :

 Đau khung đại tràng

 Thay đổi thói quen đi cầu (CHANGE BOWEL

HABIT).

 HC LỴ TÁI PHÁT / KÉO DÀI : K trực tràng.

 XHTH DƯỚI : TIÊU MÁU BẦM / TIÊU MÁU

TƯƠI

 NGÒAI TIÊU HÓA : Các biểu hiện của

thiếu máu mãn

(THIẾU MÁU THIẾU SẮT).

 KHÁM THỰC THỂ : PHÁT HIỆN CÁC DẤU

CHỨNG TRỄ

 SỜ KHỐI U / BỤNG

 SỜ HẠCH BẸN DI CĂN

 GAN TO, BÁNG BỤNG : DI CĂN.

 GẦY SÚT, DA XANH NIÊM NHẠT.

BIỂU HIỆN - K ĐẠI TRÀNG THEO VỊ TRÍ

PHẢI TRÁI TRỰC

TRÀNG

quăn Cố định, đau thốn

châm chích BÁN TẮC /

Đỏ trộn với phân

Máu tươi bao quanh phân

GẦY SÚT

THIẾU MÁU

(+++) (+)/(-) (+)/(-)

MIEÄNG

THIẾU MÁU

\ \ \Desktop\Snap1.jpg

THIẾU MÁU THIẾU SẮT MÓNG LÕM

CẬN LÂM SÀNG - K ĐẠI TRÀNG

 XN MÁU :

 CÔNG THỨC MÁU : Thiếu máu nhược

sắc hồng cầu nhỏ

 Sinh hóa máu : FERITINE 

 Tumour marker : CEA 

 Tăng trong carcinoma từ biểu mô tuyến

 THEO DÕI TÁI PHÁT SAU PHẪU THUẬT

(++)

 Bình thương < 3ng /ml.

 CHẨN ĐÓAN HÌNH ẢNH

 XQ ĐẠI TRÀNG : HÌNH KHUYẾT, MỐI GẶM

 SOI ĐẠI TRÀNG (++) – SINH THIẾT – MÔ

HỌC

XQUANG : K ĐẠI TRÀNG

NỘI SOI : K ĐẠI TRÀNG

GPB : CARCINOMA TUYẾN ĐẠI TRÀNG

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH - K ĐẠI

TRÀNG

 Người có yếu tố nguy cơ

 RỐI LOẠN THÓI QUEN ĐI CẦU / THAY

ĐỔI TÍNH CHẤT PHÂN > 2 TUẦN.

 Hoặc Tiêu máu tái phát nhiều lần.

 Thăm trực tràng / tay (+) / (-)

 NỘI SOI ĐẠI TRÀNG / XQ ĐẠI TRÀNG

PHÂN ĐỘ NẶNG THEO DUKE

ĐỊNH NGHĨA % SỐNG 5

NĂM

A K niêm mạc / dưới

vượt qua lớp cơ 80%

B2 Xâm lấn qua lớp

cơ / thanh mạc 70%

C1 B1 + di căn hạch 50%

C2 B2 + di căn hạch 50%

D Có di căn xa < 30%

SCREENING – PHÁT HIỆN SỚM K

SCREENING – PHÁC ĐỒ THEO ACS

NHÓM NGUY CƠ PHƯƠNG PHÁP

- SOI ĐẠI TRÀNG / 5-10 năm

TĂNG NGUY CƠ

- Polyp nguy cơ

thấp SOI ĐT SAU CẮT POLYP 3 – 6 năm

- Polyp nguy cơ

cao SOI ĐT SAU CẮT trong vòng 3 năm

- Tiền sử có

K ĐT SOI ĐT SAU 1 NĂM

NGUY CƠ CAO

- Tiền sử gia

đình đa polyp - SOI TRỰC TRÀNG ngay tuổi dậy thì

- Test di truyền học

- Tiền sử có

bệnh Crohn,

VLĐT

SAU 12-15 năm phát bệnh

 SOI ĐT / 1-2 NĂM + sinh thiết.

BỆNH LÝ TÚI THỪA (Diverticular disease)

1- TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG

(Diverticulosis)

2- VIÊM TÚI THỪA

(Diverticulitis)

SỰ TẠO THÀNH TÚI THỪA

CƠ CHẾ TĂNG ÁP LỰC – TẠO

TÚI THỪA

XQUANG : TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG TRÁI

NỘI SOI : TÚI THỪA ĐẠI TRÀNG

NỘI SOI : TÚI THỪA CHẢY MÁU

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH - TÚI THỪA

ĐT

 Lớn tuổi – KHÔNG DẤU HIỆU BÁO

ĐỘNG

 ĐAU HỐ CHẬU TRÁI QUẶN THẮT

 KHÔNG SỐT / BC KHÔNG CAO

 NỘI SOI ĐẠI TRÀNG / XQ ĐẠI TRÀNG (+)

XQUANG : VIÊM TÚI THỪA

NGÒAI

CT : VIÊM TÚI THỪA - ABCESS

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH - VIÊM

TÚI THỪA

 NAM LỚN TUỔI

 ĐAU BỤNG CẤP : BỤNG DƯỚI TRÁI.

 ĐỀ KHÁNG / MASS

 SỐT + BC CAO

 SIÊU ÂM BỤNG.

 Trước đây, nhiều tên gọi : viêm đại

tràng co thắt, bệnh đại tràng thân kinh, co thắt đại tràng

 THƯỜNG GẶP/ PHÒNG KHÁM

 Ảnh hưởng chất lượng sống – làm

việc.

 Nữ : nam : 2:1

 Tuổi : 20 – 50 tuổi.

SINH LÝ BỆNH - IBS

 NHIỀU YẾU TỐ PHỐI HỢP :

 Thay đổi vận động ruột non –ruột già

 Tăng nhạy cảm của ống tiêu hóa.

 Rối lọan tống đẩy hơi trong ống tiêu

hóa.

 Dị ứng và không dung nạp thức ăn

 Rối lọan hệ vi khuẩn đường ruột.

 Rối lọan điều hòa từ trung khu TK cao

SINH LYÙ

BE ÄN

H IBS

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG - IBS

 ĐAU BỤNG / KHÓ CHỊU Ở BỤNG :

 TIÊU CHẢY : thường gặp

 TÁO BÓN : ĐI CẦU < 3 LẦN/ TUẦN

 TÁO BÓN / XEN KẼ TIÊU CHẢY.

 CHƯỚNG BỤNG

 CẢM GIÁC ĐI CẦU KHÔNG HẾT

CẬN LÂM SÀNG - IBS

 CHẨN ĐÓAN HÌNH ẢNH

 XQ ĐẠI TRÀNG : BT ,  CO THẮT

 SOI ĐẠI TRÀNG : BT

NỘI SOI : ĐẠI TRÀNG BÌNH THƯỜNG

CHẨN ĐÓAN XÁC ĐỊNH - IBS

 LÀ CHẨN ĐÓAN LỌAI TRỪ.

 DỰA VÀO 2 ĐẶC ĐIỂM SAU :

 THỎA ĐIỀU KIỆN TIÊU CHUẨN

ROME III

 KHÔNG CÓ DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG

TIÊU CHUẨN ROME III

 TRONG 3 THÁNG QUA CÓ ÍT NHẤT 3

NGÀY/ THÁNG BN CÓ ĐAU HOẶC KHÓ CHỊU Ở BỤNG KÈM THEO ÍT NHẤT 2 TRONG 3 DẤU HIỆU SAU :

đi cầu

dạng, tính chấtcủa phân

 TRIỆU CHỨNG KHỞI PHÁT ÍT

NHẤT 6 THÁNG

DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG

máu

bán tắc Triệu chứng nhiều về

Tiêu chảy liên tục Tuyến giáp to, run

chi, mắt lộ, phù

niêm Táo bón nặng kéo dài Viêm khớp cấp

Dịch tể học : VS kém, lao

Gia đình : polyp , K ĐT