Nghiên cứu thái độ, hành vi của sinh viên trong hoạt động thực tập lâm sàng tại bệnh viện đa khoa tỉnh nam định năm 2020

LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này, em đã nhận được sự động viên, giúp đỡ nhiệt tình, tạo điều kiện thuận lợi của các thầy cô giáo, lãnh đạo bệnh viện n

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học:

Ths.Nguyễn Thị Thùy Dương

Nam Định - 2020

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này, em đã nhận được sự động viên, giúp đỡ nhiệt tình, tạo điều kiện thuận lợi của các thầy cô giáo, lãnh đạo bệnh viện nơi em thực hiện nghiên cứu, gia đình và bạn bè

Em xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban giám hiệu cùng toàn thể các Thầy giáo, Cô giáo của Trường Đại học điều dưỡng Nam Định; đặc biệt thầy cô bộ môn điều dưỡng-hộ sinh là những người đã tận tình giảng dạy, trao đổi kinh nghiệm, đóng góp những ý kiến quý báu cho việc hoàn thành khóa luận

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến ThS Nguyễn Thị Thùy Dương-giảng viên bộ môn điều dưỡng cơ sở, người cô đã dành nhiều tâm huyết, trách nhiệm của mình giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu để em hoàn thành khóa luận một cách tốt nhất

Sau cùng, em xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè đã luôn sát cánh, động viên giúp đỡ, chia sẻ với em những khó khăn trong quá trình học tập và hoàn thành khóa luận

Xin trân thành cám ơn!

Nam Định, ngày 27 tháng 07 năm 2020

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ v

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 3

1 Các khái niệm cơ bản 3

1.1 Khái niệm lâm sàng 3

1.2 Khái niệm thái độ 4

1.3 Hành vi của sinh viên khi đi thực tập lâm sàng 8

1.3.1 Khái niệm về hành vi 8

1.3.2 Hành vi của sinh viên khi đi thực tập lâm sàng 9

1.3.3 Khi đi lâm sàng 12

1.4 Thực trạng lâm sàng sinh viên trường đại học điều dưỡng Nam Định 15

1.4.1 Thuận lợi 15

1.4.2 Khó khăn 15

1.5 Khung lý thuyết 16

16

1.6 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 17

CHƯƠNG 2: LIÊN HỆ THỰC TIỄN 18

2 Kết quả thu được 18

2.1 Thông tin về đối tượng sinh viên tham gia nghiên cứu 18

2.2 Thái độ của sinh viên 18

2.3 Thái độ sinh viên với điều dưỡng 19

2.4 Đối với nội quy 20

2.5 Hành vi sinh viên 21

2.6 Hành vi sinh viên 22

Chương 3: KHUYẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP 25

Chương 4: KẾT LUẬN 27 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC: PHIẾU ĐIỀU TRA

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Thông tin chung 18

Bảng 2.2 Thái độ sinh viên khi chào hỏi, giới thiệu 19

Bảng 2.3 thái độ sinh viên với điều dưỡng 19

Bảng 2.4 Thái độ sinh viên với nội quy 20

Bảng 2.5 Hành vi sinh viên 22

Bảng 2.6 Đối với học tập và nội quy 23

DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.2 Sau khi xin phép người bệnh không đồng ý 19

Biểu đồ 2.3 Chào hỏi, giúp đỡ người bệnh khi nhập viện 21

Biểu đồ 2.4 Tiến hành nhận định người bệnh 21

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thực tập lâm sàng tại các Bệnh viện là một phần đặc biệt quan trọng trong đào tạo Y khoa, nhờ các kỹ năng lâm sàng Sinh viên Y mới có thể lồng ghép các kiến thức của mình để cho ra các quyết định đúng đắn và có hiệu quả trong điều trị, chăm sóc người bệnh nói riêng và trong hoạt động ngành nghề nói chung Bởi vậy, trong chương trình đào tạo của Sinh viên, thời gian thực tập lâm sàng chiếm hơn một nửa số tiết và học phần Thực tập lâm sàng giúp sinh viên tiếp cận với người bệnh làm quen với môi trường Bệnh viện, ứng dụng kiến thức, rèn luyện tay nghề [3]

Trong thời đại ngày nay, khi kinh tế phát triển, xã hội văn minh, điều kiện sống con người được cải thiện, nhưng bên cạnh đó xuất hiện nhiều các loại bệnh nguy hiểm nên nhu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngày càng lớn và được quan tâm đặc biệt Kéo theo đó là yêu cầu về hệ thống Y tế tiên tiến, đặc biệt chất lượng đội ngũ nhân lực Y tế càng cao Bởi vậy, đào tạo đội ngũ Điều dưỡng cần được quan tâm về kiến thức, thái độ, hành vi, kỹ năng, nhất là khả năng ứng dụng thực tế Đối với Điều dưỡng còn gọi là tay nghề mà tay nghề sẽ được hình thành qua thực tập lâm sàng tại Bệnh viện

Điều dưỡng là một nghề quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân, góp phần vào giảm những biến chứng của bệnh tật, tỷ lệ tử vong trong quá trình điều trị và là nơi hợp điểm thể hiện y đức ngành Y tế Ngoài đòi hỏi về kiến thức thì thái độ, hành vi giao tiếp đúng mực của nhân viên y tế cũng đóng vai trò rất quan trọng trong chăm sóc người bệnh Giao tiếp tốt của người Điều dưỡng giúp giảm được lo âu, sợ hãi, buồn phiền của người bệnh Thậm chí giao tiếp tốt có thể khai thác được những thông tin thầm kín, khó nói hoặc e ngại của người bệnh [1] Sinh viên điều dưỡng là nguồn nhân lực điều dưỡng rất quan trọng trong tương lai

Theo quan điểm giáo dục mới, việc học kết hợp với thực tế được đề cao, nhất

là trong lĩnh vực học nghề cần phải kết hợp học ở trường và cơ sở có hành nghề ấy Trường Đại Học Điều Dưỡng Nam Đinh trong đó có các thầy cô giáo, sinh viên điều dưỡng hơn bao giờ hết chúng ta luôn thấu hiểu nguyên tắc này, phương châm

của chúng ta là “trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng lần làm’’ Thực tập lâm sàng ở các bệnh viện là phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo sinh viên y khoa Học lâm sàng có nghĩa là phương pháp học mà ở đó người học thu thập kiến thức, trau dồi và đúc rút kinh nghiệm về nghề nghiệp mà chúng ta theo học và những kiến thức đó, kinh nghiệm đó không thể có được nếu người học chỉ học ở những cuốn sách, những quyển giáo trình, mà nó chỉ có thể có được khi người học tiếp cận với giường bệnh, với người bệnh, với người nhà người bệnh, và

cả những nhân viên y tế Từ môi trường học tập đặc biệt này, là cái nôi, cái khuôn

để hình thành người cán bộ y tế có “đức” và “tài”, đây là cách học tập đặc thù của ngành Y Muốn đạt được những mong muốn như trên, công tác đào tạo cho sinh viên điều dưỡng khi đi thực tập lâm sàng ở bệnh viện cần phải nghiêm túc và chất lượng để sau khi ra trường sinh viên sẽ trở thành những điều dưỡng giỏi tay nghề,

có kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi tốt khi chăm sóc người bệnh

Thực tiễn đối với trường Đại học Điều dưỡng Nam Định, đã cho sinh viên đi lâm sàng tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố Nam Định, tại đó sinh viên đi lâm sàng ở nhiều khoa khác nhau Tuy nhiên, sinh viên đi thực tập tập trung quá đông ở một khoa dẫn đến tình trạng quá tải về số lượng, cơ sở vật chất nhiều khi chưa đáp ứng được nhu cầu, một số khoa số lượng người bệnh ít hơn so với số lượng sinh viên, thái độ của người bệnh cũng như người nhà người bệnh và người hướng dẫn cùng với tâm lí ngại ngùng và lo sợ khi tiếp xúc với người bệnh của sinh viên ảnh hưởng rất nhiều tới hành vi và thái độ của sinh viên khi đi lâm sàng Xuất phát từ những cơ sở lí luận và thực tiễn trên nhằm góp phần nâng cao chất lượng thực tập lâm sàng của sinh viên trường Đại học Điều dưỡng Nam Định chúng tôi đã chọn đề tài: “Nghiên cứu thái độ, hành vi của sinh viên trong hoạt động thực tập lâm sàng tại bệnh viện đa khoa tỉnh Nam Định”

Mục tiêu đề tài:

Mô tả thái độ, hành vi của sinh viên đại học chính quy năm 3 trường Đại học Điều dưỡng Nam Định khi đi thực tập lâm sàng tại bệnh viện đa khoa tỉnh Nam Định năm 2020

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Các khái niệm cơ bản

1.1 Khái niệm lâm sàng

Lâm sàng là thuật ngữ y học dùng để chỉ hành động thăm, khám, điều trị cho người bệnh trực tiếp tại giường bệnh qua đó xác định phác đồ chăm sóc và chữa trị cho người bệnh Nói cách khác, lâm sàng là nơi thực hành y khoa và là nơi để quan sát và điều trị người bệnh Vì vậy nó có nhiều điểm khác so với hoạt động của các ngành khoa học, nhất là khoa học lý thuyết

Lâm sàng là khâu quan trọng trong quá trình khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người bệnh Vì vậy nó là khâu vừa dễ vừa khó Dễ vì nó không đòi hỏi máy móc, thiết bị cồng kềnh và ai cũng có thể dựa vào các lý thuyết đã học, kinh nghiệm bản thân đã tích lũy để thực hiện lâm sàng Khó là vì trên thực tế, mỗi người bệnh là một cá thể riêng biệt, có cuộc sống, tính cách, bệnh tính khác nhau,

do đó, điều dưỡng cần tiến hành lâm sàng theo phương cách khác nhau

Thực tập lâm sàng là quá trình vận dụng kiến thức, kỹ xảo, kỹ năng trong

việc thực hiện kỹ thuật chuyên ngành, điều trị, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Thực hành là khái niệm rèn luyện, củng cố tay nghề người học trong quá

trình đào tạo, thành thục hành nghề nhằm giúp học viên có những kỹ năng cơ bản, cần thiết của nghề được đào tạo; đồng thời là quá trình người học đem áp dụng kiến thức đã học vào thực tế khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe người bệnh Thực hành có thể tiến hành ngay sau bài học lý thuyết hoặc có thể tách ra thành một môn học riêng, tiến hành vào một thời gian nhất định Vì vậy trong giáo trình đào tạo các nhà biên sọan thường tách nội dung giáo trình thành 2 phần: phần lý thuyết và phần thực hành Học viên sau khi học xong phần lý thuyết thì thực hành, vận dụng lý thuyết vào thực tế công việc Vì vậy, thực chất của thực hành là nhằm củng cố lý thuyết để sau này vận dụng tốt nhất lý thuyết đó trong khám, chữa trị, chăm sóc sức khỏe người bệnh

Thực hành diễn ra thường xuyên, liên tục trong quá trình đào tạo Về mặt nội dung, thực hành là quá trình bắt buộc, chứa đựng trong nó hầu hết các nội dung, từ

kiến thức về đại cương đến các kiến thức về chuyên ngành, về nghiệp vụ nghề Điều này có điểm giống và khác với thực tập Bởi lẽ thực tập cũng hàm chứa nội dung thực hành, nhưng chưa rõ khuynh hướng nghề nghiệp mà chủ yếu nhằm tăng cường

kỹ năng của chuyên ngành được đào tạo, vận dụng các kiến thức lý thuyết để giải quyết vấn đề cụ thể mà môn học đặt ra Về nội dung thực tập không gắn với kiến thức về đại cương mà gắn liền với kiến thức chuyên ngành, chuyên môn được đào tạo Trong quá trình học tập, kỹ năng trở nên thuần thục, dần dần trở thành kỹ xảo Thông thường thực hành đến rèn dũa tay nghề tại các phòng thực hành của nhà trường trên mô hình người nhất định, còn thực tập là rèn luyện tay nghề thực tế tại các cơ sở hoạt động chuyên ngành (bệnh viện, cơ sở y tế), tiến hành thao tác trên người bệnh Vì vậy, thực tập lâm sàng được định nghĩa là một mô hình thực tập có liên quan đến các hoạt động đã hoàn thành trong sự hiện diện của người bệnh và với

sự hợp tác chặt chẽ giữa người bệnh và điều dưỡng [9]

1.2 Khái niệm thái độ

Tra cứu tâm lý học về thái độ thì có nhiều khái niệm và lý thuyết sau đây là một số tóm tắt:

khác biệt giữa tâm lý học duy vật biện chứng và tâm lý học phương Tây, mà ngay

cả giữa các nhà tâm lý học hoạt động cũng chưa có sự thống nhất hoàn toàn Về mặt thuật ngữ, trong từ điển Anh - Việt, thái độ được viết là “Attitude”, nghĩa là “cách

cư xử, quan điểm của một cá nhân” Theo đại từ điển tiếng Việt: “Thái độ là mặt biểu hiện bên ngoài của ý nghĩ, tình cảm đối với ai hay việc gì thông qua nét mặt,

cử chỉ, lời nói, hành động Thái độ là ý thức, cách nhìn nhận, đánh giá và hành động theo một hướng nào đó trước một sự việc” Ở phương Tây, hai nhà nghiên cứu người Mỹ là W.I.Thomas và F.Znaniecki với tư cách là người đầu tiên sử dụng khái niệm “thái độ” như một đặc tính quan trọng của vấn đề Trong những công trình nghiên cứu của mình, năm 1918 hai ông cho rằng: “Thái độ là định hướng chủ quan của cá nhân như là thành viên của cộng đồng đối với giá trị này hay giá trị khác, làm cho cá nhân có phương pháp hành động hay không hành động khác mà được xã hội chấp nhận” Hai nhà nghiên cứu khẳng định thái độ là định hướng chủ quan của

cá nhân đồng thời họ đã đồng nhất thái độ với định hướng giá trị của cá nhân Họ cũng khẳng định thái độ của con người bao gồm các phản ứng tiêu cực hay tích cực với một hiện tượng cụ thể, không có những đánh giá chung chung [11]

Thái độ là sự sẵn sàng phản ứng tích cực hoặc tiêu cực của con người đối với đối tượng nào đó, được bộc lộ ra bên ngoài thông qua các mức độ khác nhau của nhận thức, cảm xúc – tình cảm và hành vi trong những tình huống, điều kiện cụ thể

Thái độ được hình thành, điều chỉnh và củng cố bởi trải nghiệm thực tế và tương tác trực tiếp với môi trường xung quanh, phản ánh trạng thái tâm lý, suy luận

và cảm xúc chân thực nhất Do đó, thái độ quyết định hành vi của con người, cụ thể

là việc lựa chọn tiếp nhận cái gì, tiếp nhận như thế nào và phản ứng lại ra sao [2]

Thái độ học tập là một bộ phận cấu thành đồng thời là một thuộc tính cơ bản toàn vẹn của ý thức học tập của chủ thể, là yếu tố quy định tính tự giác, tích cực học tập và thể hiện bằng những cảm xúc, hành động tương ứng Trong mối tương quan: Nhận thức - Thái độ

Hành động là lĩnh hội tri thức (khâu trung tâm của hoạt động học tập) đóng vai trò cơ sở, có ý nghĩa định hướng, điều chỉnh, soi sáng cho thái độ, hành vi Sự hình thành động cơ học tập của học sinh chịu sự chi phối của nhiều nhân tố trong đó

có quan niệm, thái độ của gia đình đối với việc học tập của con cái, thái độ, sự đánh giá của xã hội đối với việc học tập nói chung và thành tích học tập nói riêng Thái

độ học tập là một trong những cơ sở tâm lý quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cá nhân của sinh viên trường đại học Điều Dưỡng Nam Định

1.2.1 Thái độ sinh viên khi đi lâm sàng bệnh viện

Theo nghiên cứu Awuah-Peasah và công sự: Thái độ của SV có ảnh hưởng đến sự tương tác với nhân viên y tế trong bệnh viện Khoảng 83% số nhân viên y tế được hỏi rằng thái độ kém của SV ảnh hưởng đến sự giao tiếp, sự nhiệt tình hướng

Lâm sàng bệnh viện là yêu cầu bắt buộc trong quá trình đào tạo một sinh viên y khoa Tuy nhiên trong quá trình thực tập cả hai phía bệnh viện và sinh viên đều có những phàn nàn và không hài lòng trong quá trình thực tập Do đó nội dung dưới đây nhằm giúp cho các bạn sinh viên có thái độ đúng đắn khi học tập tại bệnh

1.2.1.2 Kế tiếp là phải chấp nhận thực tế:

Bạn có thể gặp phải một số cản trở trong việc thực tập của mình, điều đó sẽ làm cho bạn cảm thấy thấp kém và chán nản, hoặc chỉ đơn giản là bạn bị lạc lõng Chắc chắn là bạn sẽ không quyết định được những điều quan trọng xung quanh bạn

Ham học hỏi và chịu khó

Thái độ khi đi lâm sàng

Luôn luôn xin

Vì bạn chỉ là một thực tập sinh Bí quyết để cho mọi việc tốt hơn là làm tốt những nhiệm vụ được phân công Sau đó hãy yêu cầu nhiều hơn Đảm nhận bất cứ những

gì bạn có thể và làm nó một cách nhanh chóng và chính xác Thậm chí nếu đó là những công việc đơn giản như: Sắp xếp giấy tờ, các thứ linh tinh vụt vặt trên bàn làm việc của mọi người, thì sự nhiệt tình và nỗ lực của bạn sẽ được công nhận, được

đánh giá cao và được mọi người ghi nhớ

1.2.1.3 Ham học hỏi và chịu khó:

Thời gian đi lâm sàng là lúc quan trọng để sắp đặt cho bạn một công việc quan trọng trong tương lai và cần phải có những hành động hết sức chuyên nghiệp Đừng thể hiện sự chậm trễ, tán gẫu qua điện thoại, nghỉ giải lao quá nhiều trong giờ làm việc hoặc mang cuộc sống cá nhân vào nơi làm việc Thể hiên một nhân viên chuyên cần, hết lòng với công việc và học hỏi mọi người

1.2.1.4 Tôn trọng nhân viên y tế, người bệnh và người nhà:

Tôn trọng pháp luật và thực hiện nghiêm túc các quy chế chuyên môn Không được sử dụng người bệnh làm thực nghiệm cho những phương pháp chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu khoa học khi chưa được sự cho phép của Bộ Y tế và sự chấp nhận của người bệnh

Tôn trọng quyền được khám bệnh chữa bệnh của nhân dân Tôn trọng những

bí mật riêng tư của người bệnh; khi thăm khám, chăm sóc cần bảo đảm kín đáo và lịch sự Quan tâm đến những người bệnh trong diện chính sách ưu đãi xã hội Không được phân biệt đối xử người bệnh Không được có thái độ ban ơn, lạm dụng nghề nghiệp và gây phiền hà cho người bệnh Phải trung thực khi thanh toán các chi phí khám bệnh, chữa bệnh

Khi tiếp xúc với người bệnh và gia đình họ, luôn có thái độ niềm nở, tận tình; trang phục phải chỉnh tề, sạch sẽ để tạo niềm tin cho người bệnh Phải giải thích tình hình bệnh tật cho người bệnh và gia đình họ hiểu để cùng hợp tác điều trị; phổ biến cho họ về chế độ, chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người bệnh; động viên an ủi, khuyến khích người bệnh điều trị, tập luyện để chóng hồi phục Trong trường hợp bệnh nặng hoặc tiên lượng xấu cũng phải hết lòng cứu chữa và chăm sóc đến cùng, đồng thời thông báo cho gia đình người bệnh biết

Khi cấp cứu phải khẩn trương chẩn đoán, xử trí kịp thời không được đùn đẩy người bệnh

Kê đơn phải phù hợp với chẩn đoán và bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn; không vì lợi ích cá nhân mà giao cho người bệnh thuốc kém chất lượng, thuốc không đúng với yêu cầu và mức độ bệnh

Không được rời bỏ vị trí trong khi làm nhiệm vụ, theo dõi và xử trí kịp thời các diễn biến của người bệnh

Khi người bệnh ra viện phải dặn dò chu đáo, hướng dẫn họ tiếp tục điều trị,

tự chăm sóc và giữ gìn sức khoẻ

Khi người bệnh tử vong, phải thông cảm sâu sắc, chia buồn và hướng dẫn, giúp đỡ gia đình họ làm các thủ tục cần thiết

Thật thà, đoàn kết, tôn trọng đồng nghiệp, kính trọng các bậc thầy, sẵn sàng truyền thụ kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, giúp đỡ lẫn nhau

Khi bản thân có thiếu sót, phải tự giác nhận trách nhiệm về mình, không đổ lỗi cho đồng nghiệp, cho tuyến trước

Hăng hái tham gia công tác tuyên truyền giáo dục sức khoẻ, phòng chống dịch bệnh cứu chữa người bị tai hạn, ốm đau tại cộng đồng; gương mẫu thực hiện nếp sống vệ sinh, giữ gìn môi trường trong sạch [5]

1.2.1.5 Tôn trọng giờ làm việc và nội quy:

Sinh viên khi đi học lâm sàng nên đi đúng giờ theo quy định của trường, bệnh viện nếu có thể thì hãy đi sớm hơn 5-10 phút như vậy bạn sẽ học hỏi được nhiều kiến thức hơn và sẽ thể hiện được mình là người có tính trách nhiệm và lòng nhiệt huyết trong công việc

1.3 Hành vi của sinh viên khi đi thực tập lâm sàng

1.3.1 Khái niệm về hành vi.

Hành vi "là một chuỗi các hành động lặp đi lặp lại Hành động là toàn thể những hoạt động (phản ứng, cách ứng xử) của cơ thể, có mục đích cụ thể là nhằm đáp ứng lại kích thích ngoại giới" là hành động hoặc phản ứng của đối tượng (khách thể) hoặc sinh vật, thường sử dụng trong sự tác động đến môi trường, xã hội Hành

vi có thể thuộc về ý thức, tiềm thức, công khai hay bí mật, và tự giác hoặc không tự giác Hành vi là một giá trị có thể thay đổi qua thời gian [8]

Theo rất nhiều nghiên cứu khoa học của Việt Nam và thế giới, các cuốn sách, rất nhiều bài giảng đều cho rằng thái độ dẫn dắt hành vi (hoặc nhận thức dẫn tới hành vi tương ứng) Lấy ví dụ một người có thái độ nhiệt tình sẽ làm việc trong mọi hoàn cảnh cho dù có khó khăn, một người không nhiệt tình sẽ dửng dưng cho dù công việc đó có dễ đi chăng nữa

1.3.2 Hành vi của sinh viên khi đi thực tập lâm sàng

Hành vi là những hành động được thể hiện rõ nét nhất ra bên ngoài mỗi con người diễn ra phức tạp và sinh động trong các hoạt động xã hội Trong thực tập lâm sàng tại bệnh viện hành vi đúng đắn của sinh viên có ý nghĩa rất quan trọng tạo thiện cảm với nhân viên y tế bệnh viện, sự tin tưởng của người bệnh Sinh viên đã

thực hiện được những hành vi đúng đắn chưa?

Thực hiện nhiêm vụ được phân công

Tiến hành nhân định BN riêng lẻ hoặc quá nhiều

1.3.1.1 Chào hỏi, đón tiếp BN mới vào nhập viện tại khoa phòng

Những hành vi trong giao tiếp ban đầu với người bệnh, người nhà người bệnh là rất quan trọng giúp tạo thiện cảm với mọi người, bước khởi đầu then chốt quyết định thành công hay thất bại của quá trình giao tiếp sau này với NB Khi chúng ta có những cử chỉ, hành vi ân cần, niềm nở, chu đáo, tư thế Chúng ta sẽ tạo được bầu không khí thân mật, hữu nghị giúp người bệnh cảm thấy yên tâm, tin tưởng vào chữa bệnh.[7]

1.3.1.2 Chuẩn bị kiến thức lý thuyết, ghi chép sổ tay lâm sàng khi đi lâm sàng

Chuẩn bị kĩ, nắm vững lý thuyết là nền tảng để chúng ta thực tập lâm sàng một cách tốt nhất “Học đi đối với hành” có lý thuyết vững rồi sẽ giúp ta giải thích được những triệu chứng bệnh trên lâm sàng, thực hiện các thủ thuật tiêm truyền đúng quy trình Trước khi nên kế hoạch chăm sóc, các bạn thực tập nên đọc tài liệu

về người bệnh đó và tham khảo hồ sơ bệnh án

1.3.1.3 Trêu đùa trong phòng bệnh, bàn tán về tình trạng của NB

Chúng ta phải luôn giữ thái độ nghiêm túc, ân cần, lễ phép tránh có những hành vi thái quá thiếu nghiêm túc Sự nghiêm túc, nhiệt tình, luôn niềm nở sẽ giúp cho các bạn SV thực tập có được niềm tin của NB Trong lúc tiếp xúc với NB sinh viên không nên nói chuyện riêng, những tiếng cười thiếu tế nhị, trêu đùa nhau, bàn tán về tình của NB sẽ ảnh hưởng tâm trạng NB

1.3.1.4 Sinh viên tập trung quá đông buồng tiêm, hành lang khi thực hiện thủ thuật xong

“Hội chứng hành lang” là một trong những đặc điểm tiêu biểu của sinh viên ngành Y khoa Sau khi thực hiện xong thủ thuật sinh viên thường tập trung đông tại buồng tiêm, hành lang chiếm chỗ đi lại, chỗ ngồi của NB, người nhà NB và nhân viên y tế

1.3.1.5 Tiến hành nhân định BN riêng lẻ hoặc quá nhiều SV cùng hỏi NB cùng một lúc

Người bệnh đến bệnh viện với tâm trạng lo lắng, mệt mỏi Việc thăm khám, nhận định riêng lẻ, lặp đi lặp lại nhiều lần của sinh viên khiến cho NB trong một ngày phải trả lời lại nhiều lần làm NB mệt mỏi

1.3.1.6 Thực hiện trang phục, giờ giấc đúng với quy định của bệnh viện

Trang phục là hình thức bên ngoài đầu tiên tạo ấn tượng cho người khác Trang phục nghề đúng quy định bệnh viện, mặc áo blouse trắng, đeo khẩu trang, đội

mũ và đeo thẻ sinh viên sẽ thể hiện bạn là một người tôn trọng nghề, nghiêm túc trong công việc Đầu tóc ngọn ngàng, cắt ngắn móng tay khi thực tập tại bệnh viện Tuy nhiên, còn một số bạn SV còn mặc quần áo blouse từ phòng trọ đến bệnh viện,

đi ra ngoài Nhiều bạn sinh viên nữ còn để móng tay dài, tóc thả ra không buộc gọn gàng, không đeo thẻ SV Chính những hành động này đã gây khó khăn cho khi các bạn thực hiện thủ thuật, không đảm bảo kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện

1.3.1.7 Thực hiện nhiệm vụ được phân công

Mỗi SV phải tự tạo cho mình ý thức tự giác trong công việc, chăm chỉ học hỏi, tích cực trong công việc được giao Mục đích của việc thực tập lâm sàng là giúp SV nâng cao kĩ năng tay nghề, hiểu hơn sự khác biệt trong lý thuyết và lâm sàng Nhưng có những bạn lại né tránh, đùn đẩy công việc với nhau khi được nhân viên phân công công việc đi ra một chỗ tụ tập với nhau, sử dụng điện thoại Nếu có thì thực hiện một cách hời hợt cho có không tạo được hiệu quả công việc với thái độ không vui vẻ

1.1.3.2 Chuẩn bị trước khi đi lâm sàng

Nói một cách cụ thể hơn là sinh viên phải chuẩn bị những hành trang gì khi

đi lâm sàng Có thể các bạn cho rằng đây chỉ là lý thuyết xáo rỗng, nhưng thực tế rõ ràng là những thứ ấy vô cùng cần thiết, dù bạn có là người thông minh đến mấy, hay tư duy tốt như thế nào đi chăng nữa, thì bạn cũng sẽ trở nên bất lực khi đi lâm sàng với một cái túi hành trang trống rỗng Nếu như bạn không chuẩn bị cho mình một hành trang cần thiết và cơ bản nhất mà đi lâm sàng thì không khác nào bạn vào trận chiến mà không có vũ khí Vậy những điều cơ bản nhất bạn cần chuẩn bị đó là:

Một là: Kiến thức:

Đó chính là những kiến thức thu được qua việc nghe thầy cô giảng bài trên giảng đường, qua bạn bè, qua việc đọc sách hay tìm kiếm thông tin mà chúng ta vẫn hay làm hàng ngày Đọc sách trước rất quan trọng Nó giúp chúng ta tự tin và hứng

thú hơn với chuyên khoa sắp tới Trước tiên, chúng ta nên đọc giáo trình (triệu chứng học, bệnh học, điều trị) hoặc tài liệu tham khảo chuyên ngành

Hai là: Đặt ra mục tiêu cần đạt:

Chúng ta luôn xác định, mục tiêu là của người học, người học là trung tâm của quá trình học tập, quyết định kết quả học và cần được biết, được tham gia xây dựng mục tiêu theo nhu cầu học tập, giảng viên là người hỗ trợ tạo điều kiện cho học viên tích cực, chủ động để đạt được mục tiêu

Ba là: Chuẩn bị tốt, đầy đủ vật dụng cần thiết phục vụ cho việc học lâm sàng tại chuyên khoa đó:

- Quần áo Blouse, mũ, khẩu trang y tế, dép phù hợp và đúng qui định của Bộ

Y tế Việt Nam Trang phục phải đảm bảo sạch sẽ, nghiêm túc và luôn đeo phù hiệu của mình, đúng qui cách của nhà trường

- Sổ tay lâm sàng: Để ghi chép mục tiêu học tập lâm sàng, các nội qui, qui chế khi đi lâm sàng, các chỉ tiêu lâm sàng và những ghi chép của các bạn trong quá trình học lâm sàng, nó là kim chỉ nam cho mọi hoạt động học tập và cũng là kiến thức học tập lâm sàng, là tài liậu tham khảo khi SV làm bệnh án, phiếu chăm sóc và giúp các SV trong thi hết môn, thi tốt nghiệp…

- Các vật dụng phục vụ cho việc học lâm sàng: Ống nghe tim phổi, búa phản

xạ, đèn soi mini, bộ đo huyết áp… đây là những trang thiết bị thiết yếu và vô cùng cần thiết đối với SV đi lâm sàng tại khoa nội Nếu các bạn đi lâm sàng Sản: Sổ tay lâm sàng, thước dây, ống nghe tim thai qua thành bụng, đồng hồ kim giây,… Những vật dụng này sẽ giúp chúng ta thực hiện được đúng và chính xác những kỹ năng khám bệnh

1.3.3 Khi đi lâm sàng

1.3.3.1 Chia nhóm học lâm sàng theo tổ:

Sinh viên phải xem trong kế họach học tập để chủ động liên hệ với các bộ môn

đi lâm sàng: Nhận kế họach học tập cả đợt tại bộ môn và sự tư vấn của trưởng bộ môn và giáo vụ bộ môn Việc chia nhóm trong tổ học phụ thuộc vào mỗi môn học, đặc thù của chuyên ngành Như vậy nhóm học tập được chia sao cho thuận lợi nhất

cho các thành viên trong nhóm đó là: Sự đoàn kết, năng lực, uy tín của tổ trưởng, vấn đề di chuyển, học tập trong giờ cao điểm, trực viện,…

1.3.3.2 Học khi tiếp xúc, khám và chăm sóc người bệnh:

Việc khó khăn nhất của các sinh viên là giao tiếp tốt với người bệnh và người thân của họ Giao tiếp tốt giúp cho các bạn có được sự cảm tình của người bệnh, giúp khai thác được các thông tin của người bệnh một cách thuận lợi, thăm khám thuận lợi và từ đó thiết lập niềm tin, sự hợp tác của người bệnh

Để giao tiếp tốt các bạn cần phải học từ các cán bộ y tế đang làm việc tại nơi bạn đi lâm sàng, tác phong, thái độ và ngôn ngữ giao tiếp đúng mực, khiêm tốn và nhân hậu

Học cách thăm khám phát hiện triệu chứng của bệnh, học cách tư duy lâm sàng, học cách nhận định và đưa ra chẩn đoán bệnh, từ đó học cách đưa ra quyết định, cách giải quyết vấn đề, đó là hướng xử trí hay kế hoạch chăm sóc Việc khám người bệnh là sự kết hợp của những kiến thức đã học từ bài giảng lý thuyết, bài giảng tiền lâm sàng và kỹ năng giao tiếp đã học Từ đó giúp các bạn hình thành năng lực làm việc của người cán bộ y tế trong tương lai

Khi thực hiện giao tiếp, thăm khám người bệnh các bạn cần chú ý bám sát mục tiêu học tập, lựa chọn loại bệnh, phòng bệnh, người bệnh và thiết lập nhóm học tập, tránh đông quá, cần phân chia các thành viên thăm khám thứ tự, không tranh giành, đùn đẩy nhau khi thực hiện thăm khám Không trả lời người bệnh những câu hỏi không thuộc phạm vi của sinh viên, cái gì mình thấy không chắc chắn, không chen ngang khi người khác đang khám, không trao đổi trước mặt người bệnh, không nhận xét cách khám của các bạn trước mặt người bệnh Trong và sau khi khám các bạn có thể đặt câu hỏi phù hợp cho người bệnh nhằm mục đích làm rõ về triệu chứng, chẩn đoán bệnh, chăm sóc và điều trị

1.3.3.3 Học khi thầy cô giảng lâm sàng

Điều này vô cùng quan trọng đây vừa là cơ hội để gần gũi thầy cô để nói ra những thắc mắc, quan điểm của mình, thu nhận thêm những kiến thức mới mà chỉ thấy ở giường bệnh