Kiến thức, thái độ về tuân thủ điều trị thuốc kháng virus của người bệnh viêm gan b mạn tính phòng khám ngoại trú bệnh viện đa khoa tỉnh nam định

Cac ket qua cua cac nghien curu deu cho thay ty le tuan thu con han che, dieu nay doi voi mot so thuoc dieu tri khang virus tro nen kh6 khan, dac biet ty le khang thuoc o benh nhan dieu

19 6 0

BAO CAO TONG KET DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC CAP CO SO

s •

VIRUS CUA NGlTdl BENH VIEM GAN B MAN TINH PHONG KHAM

DA KHOA TtNH NAM DINH

19 6 0

DA KHOA TINH NAM DINH

Chu nhiem de tai: MAI THI YEN

Nhung nguoi tham gia:

Ths Vu Thi Minh Phuong

So: '

Nam Dinh, thang 11 nam 2019

20 20 21 26 29 29

Chiro ng 3 KET QUA NGHIEN CUXJ

• A z • ?% z 3.1 Dac diem cua doi tuong nghien cuu

3.2 Kien thuc tuan thu dieu tri thuoc khang virus viem gan B

3.3 Thai do NB doi voi tuan thu dieu tri thuoc khang virus

Chuang 4 BAN LU AN

•A *> ' • • Z\ z 4.1 Dac diem cua doi tuong nghien cuu I z z ' • A 4.2 Kien thuc chung cua nguoi benh doi voi tuan thu dieu tri dimg thuoc khang virus viem gan B 30

r \ * 4.2.1 Hieu qua cua thuoc dieu tri 31

4.2.2 Nhung nguyen tac dieu tri viem gan B man tinh 32

4.2.3 Tac hai cua viec khong tuan thu dieu tri thuoc khang virus 32

4.2.4 Xet nghiem can thuc hien dinh ky 33

4.2.5 Tac dung phuc cua thuoc khang virus 34

4.2.6 Thuoc khang virus co chua khoi benh VGB man tinh 34

4.2.7 Kien thuc tuan thu ve each su dung thuoc, theo doi dinh ky trong dieu tri viem gan B truoc va sau can thiep 34

4.2.8 T6ng diem kien thuc noi chung 36

4.3 Thai do ve tuan thu dieu tri thuoc khang virus viem gan B truoc va sau can thiep giao due 36

Ket luan 40

Kien nghi 41

TAI LIEU THAM KHAO 1

PHU LUC 5

PHU• • LUC 1 5

PHU LUC2 11

So lurang ngudi benh

20Bang 3.1 Mot so dac diem nhan khau hoc cua doi tuong nghien cuu

Bang 3.2 Kien thuc tuan thu thuoc dieu tri Viem gan B truoc va sau can thiep 21Bang 3.3 Kien thuc tuan thu ve each su dung thuoc, theo doi dinh ky trong dieu tri viem gan B trade va sau can thiep 24Bang 3.4 T6ng diim kitin thuc chung ve tuan thu dieu tri viem gan B 25Bang 3.5 Thai do tuan thu su dung thuoc dieu tri viem gan B trudc va sau can thiep 26Bang 3.6 Thai do cam nhan ve qua trinh dung thuoc truve va sau can thiep 28

Bieu do 3.1 Dac diem lien quan den gidi tinh ngubi benh viem gan B

Bieu do 3.2 Ly do quen uong thuoc trade can thiep

Bieu do 3.3 Ly do quen uong thuoc sau can thiep

1116202727

DAT VAN DE

Z

uoc tinh, tai Viet Nam co khoang 7,8 trieu trubng hop nhiem viem gan B man

z

tir vong lien quan den gan. Dac biet, uoc tinh chi cd 74.000 nguoi dupe dieu tn

dan so the gioi) nhiem HBV man tinh [30], [31]. Su phat trien tu nhien cua

(HCC) [21]. Benh gan giai doan cuoi co lien quan den HBV gay ra hon 0,5-1

sau khi chan doan, ty le mac benh xo gan tang tu 5% len khoang 8 - 20% Ty le

HCC tren toan the gioi datang, chu yeu la do nhiem HBV va/hoac HCV Ty leHCC cd lien quan den HBV rat cao, dao dong tir 2% den 5% khi xo gan xay ra

z

khoe nguoi dan la rat Ion

z ' ' e * e

Tuy nhien, tai Viet Nam mac du rat nhieu co so y te dieu tri cho nguoi benh benh viem gan B man tinh nhung nghien ciru str tuan thu dieu tri thuoc khang virus con han che Cac ket qua cua cac nghien curu deu cho thay ty le tuan thu con han che, dieu nay doi voi mot so thuoc dieu tri khang virus tro nen kh6 khan, dac biet ty le khang thuoc o benh nhan dieu tri thuoc khang virus o ngtroi benh viem gan B man tinh ty le tucmg doi cao nhu trong nghien curu cua Bui Phan Quynh Phuong va cong su nam 2017 cho thay co 16 tniong hop khang thu6c chiSm 22,2% [8], nghien cuu cua Nguyen Minh Ngoc va Bui Huu Hoang

Trong khi do hien tai tren dia ban tinh Nam Dinh co 1 co so duy nhat cung cap diSu tri thu6c khang virus voi hon 367 nguoi benh viem gan B man tinh dang duoc dieu tri tai khoa truyen nhiem benh vien da khoa tinh Nam Dinh Tuy nhien, chua co de tai nghien cuu nao ve kien thuc, thai do tuan thu dieu tri thuoc khang virus cua nguoi benh viem gan B man tinh Vi vay chiing toi tien hanh nghien cuu d6 tai “Kien thuc, thai do ve tuan thu di6u tri thuoc khang virus cua nguoi benh viem gan B man tinh phong kham ngoai tni Benh vien Da khoa tinh Nam Dinh” voi 2 muc tieu sau:

1 Mo ta thuc trang kien thuc, thai do ve tuan thu dieu tri thuoc khang virus cua nguoi benh viem gan B man tinh tai phong kham ngoai tni Benh vien

Da khoa tinh Nam Dinh

2 Danh gia su thay d6i kien thuc, thai do ve tuan thu dieu tri thuoc khang virus cua nguoi benh viem gan B man tinh trudc va sau can thiep giao due sue khde tai phong kham ngoai tni Benh vien Da khoa tinh Nam Dinh

Chirang 1 TONG QUAN TAI LIEU

1.1 SO LUOC VE VIEM GAN B

Viem gan vi nit B la mot berth pho bien toan cau, do vi rut viem gan B (HBV) gay ra Benh co th£ lay truyen qua duong mau, duong tinh due, tu me truyen sang con Neu me nhiem HBV va co HBeAg (+) thi kha nang lay cho con la hon 80% va khoang 90% tre sinh ra se mang HBV man tinh Viem gan

vi rut B co the dien bien cap tinh, trong do hon 90% so truong hop khoi hoan toan, gan 10% chuyen sang viem gan man tinh va hau qua cuoi ciing la xo gan hoac ung thu gan [1]

Nhiem HBV man tinh khong the dupe xu ly hoan toan do bo gen cua HBV tich hop vao bo gen cua vat chu, DNA vong kin (cccDNA) cua virus lien ket cong hoa tri trong hat nhan cua te bao gan bi nhiem, dieu nay co the giai thich

A

sir tai hoat tinh HBV [21], Muc tieu chinh cua dieu tri viem gan virus B la lam giam su tien trien cua ton thuomg gan, lam cham su phat trien thanh xof gan va HCC [13], £19] Muc tieu nay co the dat dupe neu sao chep HBV dupe ngan chan mot each ben vung Mot so benh nhan khong dat dupe dap ung virus keo dai, dieu tri keo dai nhieu nam, lam tang kha nang phat trien cac dong virus khang thuoc Hau qua la cac lua chon dieu tri se giam xuong Cac yen to nhu dpt bien virus, giam rao can di truyen cua mot so loai thuoc, va su thieu tuan thu dieu tri khang virus la nhung nguyen nhan gay ra khang thuoc [9] Hien nay, khang genotyp khong dupe xac nhan a bat ki benh nhan nao co dpt bien virus khi tiep nhan cac NUC co rao can di truyen cao nhu tenofovir va entecavir nen nguyen nhan chinh cua dpt bien virus chinh la tinh trang tuan thu kem, dieu nay co the do kien thuc ve tuan thu kem dan den [13]

1.1.1 Chan doan xac dinh:

- HBsAg (+) > 6 thang hoac HBsAg (+) va Anti HBc IgG (+)

- AST, ALT tang tung dpt hoac lien tuc tren 6 thang

- ALT tang tren 2 lan gia tri binh thuong hoac co bang chung xac nhan co

xo hoa gan tien trien/xo gan bat ke ALT o mire nao va - HBV-DNA >105 copies/ml (20.000 lU/ml) neu HBeAg (+) hoac HBVDNA >104 copies/ml (2.000 lU/ml) neu HBeAg (-)

b) Dieu tri cu the:

- Thuoc dieu tri: + Tenofovir (300mg/ngay) hoac entecavir (0,5 mg/ngay) + Lamivudine (lOOmg/ngay) su dung cho ngirbi benh xo gan mat bu, phu nu mang thai

+ Adefovir dung phoi hop voi lamivudine khi co khang thuoc + Peg-IFNa, IFNa (Peg-IFNa-2a lieu 180mcg/tuan; Peg-IFNa-2b lieu l,5mcg/kg/tuan; IFNa lieu 5 trieu lU/ngay hoac 10 trieu lU/lan -3 lan/tuan, tiem duoi da tir 6-12 thang

- Can theo doi tac dung khong mong muon cua thuoc de xu tri kip thoi) tru tien str dung trong truong hop phu nu muon sinh con, dong nhiem viem gan vi nit D, khong dung nap hoac that bai dieu tri voi thuoc uc che sao chep HB V' duong u6ng - Xem xet ngimg thuoc uc che sao chep HBV uong khi: + Truong hop HBeAg (+): sau 6-12 thang co chuyen doi huyet thanh HBeAg va HBV­DNA duoi nguong phat hien + Truong hop HBeAg (-): HBV-DNA duoi

nguong phat hien trong 3 lan xet nghiem lien tiep each nhau moi 6 thang va can

Z ’ X e e

theo doi tai phat sau khi ngimg thuoc de dieu tri lai

1.1.3 Theo doi dieu tri:

- Tuan thu dieu tri: can tu van cho benh nhan ve loi ich cua viec tuan thu dieu tri va cac bien phap h§ trp tuan thu dieu tri (phuong tien nhac uong thuoc) Thang ddu tien sau khi bit dau dieu tri: theo doi AST, ALT, creatinine mau Sau mSi 3-6 thang trong qua trinh dieu tri: theo doi AST, ALT, creatinine mau, HBeAg, Anti-HBe, HBV-DNA, c6 the dinh lupng HBsAg

- Neu dieu tri IFN hoac Peg IFN: theo doi cong thuc mau, glucose mau, ure mau, creatinin mau, chuc nang tuyen giap de phat hien tac dung khong mong muon cua thuoc - Sau khi ngimg dieu tri: + Theo doi cac trieu chung lam sang + Xet nghiem sau moi 3-6 thang: AST, ALT, HBsAg, HBeAg, anti-HBe, HBV DNA de danh gia tai phat

- Can danh gia tuan thu dieu tri va do tin cay cua xet nghiem HBV DNA trade khi ket luan that bai dieu tri (Trong truong hop chua lam dupe xet

f r x z

nghiem HBV DNA neu thay ALT khong giam hoac tang len can danh gia van

de tuan thu dieu tri neu benh nhan tuan thu tot can chuyen benh nhan len tuyen tren de xet nghiem HBV DNA) [1]

1.2 KIEN THLfC VE TUAN THU DIEU TRI

1.2.1 Dinh nghia tuan thu dieu tri

Tuan thu che do thuoc da dupe theo doi tir then Hippocrates, khi cac dau hieu dung thuoc dupe ghi lai cho biet benh nhan da dung chung hay khong [25] Tuan thu thuoc la mot phan quan trong trong cham soc benh nhan va la dieu khong the thieu cho viec dat dupe cac muc tieu lam sang To chuc Y te The gioi (WHO), trong bao cao nam 2003 ve tuan thu dieu tri, tuyen bo rang

“viec tang hieu qua cua cac can thiep tuan thu co the c6 tac dong 16m den sue khoe cua dan so horn bat ky cai thien cu the nao trong dieu tri y te” [34]

Theo WHO, “tuan thu” la mure do hanh vi cua con ngubi (bao gom ca

viec uong thuoc, che do dinh duong) phii hop vbi nhung khuyen cao tu cac chuyen gia cham soc sure khoe [34] Tuan thu can phai dupe theo doi, danh gia trong mot khoang thbi gian dai, ke tir khi benh nhan bat dau dieu tri Hai tir trong tiSng anh dune sir dung trong nghien cuu va thuc hanh lam sang vbi nghia “tuan thu” la “adherence” va “compliance” “Compliance” bieu thi

nhung hanh vi dung thubc cua benh nhan triing khop voi Ibi khuyen cua cac bac si [28] no ngu y su thu dong cua benh nhan va khong co su phoi hop giua benh nhan va bac si trong viec trien khai ke hoach dieu tri [25] Con

“adherence” yeu cau su dong y cua benh nhan voi cac khuyen cao, benh nhan

trb thanh ngubi chu dong, dong hanh ciing voi bac si trong viec cham soc sue khoe cua chinh ho va moi quan he bac si — benh nhan la can thiet cho hieu qua tren lam sang [27]

1.2.2 Tinh hinh tuan thu dieu tri tren the gioi theo bao cao cua WHO

Khoang 50% benh nhan dieu tri benh man tinh b cac nubc phat trien dupe

danh gia la tuan thu dieu tri Con sb nay b cac nubc dang phat trien thap horn rat nhieu do thieu ngubn luc kinh te, nhung han che trong kha nang tiep can vbi cac dich vu cham soc sue khoe va nhieu benh nhan gap kh6 khan de tuan theo nhung khuyen cao dieu tri [27] Vi du, voi benh tang huyet ap, neu benh nhan tuan thu >80% thi kha nang phat trien thanh benh dong mach vanh, benh mau nao va suy tim sung huyet la rat thap [22], Tuy nhien theo khao sat, b My co

51% berth nhan dieu tri tang huyet ap tuan thu che do dung thuoc ha ap, con so nay o Trung Quoc, Gambia va Seychelles tuong ung la 43%, 27% va 26% O

Uc, chi c6 43% berth nhan hen phe quan dung thuoc theo chi dinh, va 28% benh nhan su dung cac thuoc du phong Trong dieu tri HIV-AIDS, tinh hinh tuan thu cac thuoc khang virus cua berth nhan rat khac nhau, dao dong tir 37% den 83% tuy thuoc vao loai thuoc nguoi benh dang su dung va dac diem nhan khau hoc cua cac nh6m benh nhan [27]

Theo mot so bao cao, ty le benh nhan tuan thu dieu tri thubng cao hon o nhung benh nhan co tinh trang cap tinh, so vdi nhung nguoi co tinh trang man tinh [25] Tinh trang benh nhan khong tuan thu lam keo dai thoi gian dieu tri, gay ra tarn ly lo lang cr nguoi benh [20], [27] tang kinh phi, tang nguy co benh tien trien va nhap vien [26]

huong den ket qua dieu tri Theo nghien cuu cua Ford N [15], cac rao can pho bien nhat lien quan den tuan thu la quen thuoc, kien thuc ve su tuan thu dieu tri thuoc khang virus va thay doi thoi quen hang ngay, chi phi chain soc, li do ban viec khac, het thuoc va khong cai thien tinh trang sue khoe Theo nghien cuu cua Giang, Leesa [16], trong so cac benh nhan bao cao bo qua thuoc, ly do pho bi£n nhSt dupe vien ddn la "su quen lang" ( n = 27, 56,25%) Cac ly do ph6 bi£n khac bao g6m: h6t thu6c ( n = 5, 10.42%), qua ban ( n = 4, 8.33%) va do thay d6i thoi quen hang ngay (n = 5, 10.42%) Benh nhan bao cao tuan thu

1.3.2 Mot so nghien ciru ve tuan thu dieu tri HBV

nam 2010 ve tuan thu dung thuoc doi voi benh nhan tang huyet ap la 49,5% [4], theo nghien cun cua Nguyen Thi My Tien va cong sir nam 2016 ty le tuan thu dieu tri chung vdi thuoc khang HIV la 71% [10], cua Nguyen Thanh Tri va cong sir nam 2018 ve tuan thu dieu tri thuoc khang lao la 79,8% [1] Cac ket

benh nhan viem gan virus B tai My qua hai nghien cuu cua tac gia

nam, tuan thu dupe danh gia moi 3 thang va du lieu trong 30 ngay cuoi ciing dupe su dung nhu la mot su uoc lupng ve hanh vi cua benh nhan Nhung benh nhan khong bo lo bat ki mot lieu thuoc nao trong 30 ngay dune coi la tuan thu

mo ta cdt ngang khac dua ra bp cau hoi gom 32-cau de benh nhan tra loi, dong thoi bac si dieu tri cua hp cung tham gia tra loi mot bp cau hoi Ket qua dupe tinh dua van thang do VAS (visual analogue scale) Voi 80 benh nhan hoan

thanh bang hoi, 66% trong so hp dugc danh gia la tuan thu toi uu (VAS - 10 diSm) va 92% bac si dilu tri cua hp cho ring benh nhan cua hp da tuan thu dieu tri toi uu Nghien cuu ghi nhan khong co moi lien quan nao giua muc dp tuan thu voi gioi tinh, tuoi, noi dugc sinh ra cua ngubi benh [16]

Theo ket qua diSu tra ganh nang benh tat toan cau nam 2010, nguyen nhan tit vong co lien quan den vi nit viem gan dung hang thu 3 trong so cac nguyen nhan do benh truySn nhiem gay ra Theo uoc tinh cua To chuc Y te the gioi, khoang 240 trieu ngurai tren toan cau da nhiem vi rut viem gan B man tinh va ganh nang benh tat do viem gan B gay ra doi voi he thong y te cung nhu sue

khoe nguai dan la rat Ion Dieu tri khang virus cho benh viem gan B c6 -hieu qua va lam giam nguy co tien trien xo gan va ung thu gan nhung thuong dugc yeu cau trong mot thoi gian khong xac dinh Tuan thu dieu tri la dieu quan trong de ngan chan su phat trien khang thuoc va toi uu h6a ket qua Hien tai c6 rat nhieu de tai nghien cuu nude ngoai nghien cuu su tuan thu dieu tri thuoc khang virus va cac yeu to lien quan den su tuan thu dieu tri dung thuoc nhu nghien cuu Ford N, Allard N, Sogni va epng su cho thay muc dp tuan thu

thap han 65% se dan den 2,6 trieu ca tu vong them trong khoang then gian 15nam va cac rao can pho bien nhat lien quan den tuan thu [15] la quen thuoc,

trangsue khoe

f X

benh nhan viem gan B man tinh dang la van de dang quan tarn hien nay tren

ngau nhien co doi chung, mo ta cat ngang, tien cuu hay hoi cuu; cac cong cu

dune danh gia dao dong trong khoang tir 35% den 92%. Mot so yeu to duoc

namgioi), tai luomg virus ban dau, hay thu nhap thap

Danh gia sir thay d6i

Hinh 2.1 So* do nghien ciru

Lua chpn doi

tuong nghien

cuu: cung cap

thong tin, muc

gan B man tinh lan 1

Can thi^p gtao

due: tu van true

tiep tai khoa,

t& lieu phat tay

Danh gia kien thuc ,thai dp

tuan thudiSu tri thudc

khang virus

cua NB viem

gan B man tinh lan 2

Chirtfng 2 PHUONG PHAP NGHIEN CUU 2.1 Doi tiro’ng nghien cuu

Ngudi benh dirge chan doan viem gan virus B man tinh dang dieu tri tai phong kham ngoai tru benh vien da khoa tinh Nam Dinh

- NB co thoi gian dieu tri it nhat la 3 thang tinh tdi thoi diem phong van

- NB tir du 18 tuoi tra len tir nguyen tham gia nghien curu

2.1.2 Tieu chuan loai trir

z

- Ngubi benh khong tbi kham va linh thuoc theo dung hen

- Ngubi benh suy gan hay ghep gan tir trubc

- Ngubi benh co benh than doi hoi phai chinh lieu thuoc khang virus (NUC)

- Ngubi benh mac kem viem gan C hay HIV

- Nguai benh khong co kha nang giao tiep, khong nghe dupe, khong nbi dupe

- Ngubi benh khong on dinh ve tam than

Dinh

2.3 Thiet ke nghien cu-u

Nghien cuu can thiep co so sanh trubc sau

2.4 Mau va phuo’ng phap chon mau

- Phiro’ng phap lay mau.

Chon mau toan bo theo danh sach ngiroi benh bi viem gan B man tinh dang dieu tri ngoai tru tai khoa truyen nhiem benh vien da khoa tinh Nam Dinh phu hop vai tieu chuan lira chon trong thdi gian lay so lieu nghien ciru

- Co* mau

Chon toan bo ngubi benh bi viem gan B man tinh dang dieu tri ngoai tni tai khoa truyen nhiem benh vien da khoa tinh Nam Dinh tu thang 03/2019 den thang 06/2019

Cd mau thu dugc: 50 ngubi

2.5 Bien so nghien ciru

Doi vdi cac bien so nay lien quan den danh gia kien thuc, thai do lien quan den hanh vi tuan thu vi vay de danh gia trong nghien cuu dirge phu hgp va co y nghia thi chung tbi tien hanh danh gia 2 lan each nhau 4 tuan de ngubi benh co thdi gian thuc hien thay doi hanh vi dira tren nhan thuc cua NB ve benh va che

do tuan thu dieu tri: trudc can thiep (LI), can thiep (L2) khoang 4 tuan, sau do

so sanh de danh gia hieu qua su thay doi ve kien thuc cua NB Phan kien thuc dugc danh gia vdi 16 cau hoi tu cau 7 den cau 23 theo muc do dat hay khong dat vdi moi cau, vdi cau tra Ibi “dat” se dugc 1 diem, “khong dat” dugc 0 diem

thuc hanh tuan thu uong thuoc)

- Nhom 3: Thai dp cua ngubi benh doi vdi viec tuan thu dieu tri thuoc khang virus

Phan loai

bien so Bien so

Bang 2.1 Cac bien so nghien ciru

tirRai rac

1

Nhi phanGiai

2

Nghe nghiep Dinh danh3

Thur hang4

Nhi phan5

Thur hang6

Rai rac7

II

Phong van8

Phong van9

Phong van10

Tinh trang hon nhan

Dung deu dan

Nhi phanNhi phanNhi phan

Trinh do hoc van

Phong van

Phong van

Phong van

Tinh tron theo nam durang lich, lay nam 2019 trir di nam sinh cua DTNC

La giai tinh cua DTNC, bao gom: nam, nu

Thu nhap binh quan cua gia dinh nguai benh

So lan dieu tri benh viem gan

B man tinh cua nguai benh

Kien thirc ve tuan thu dieu tri cua ngiriri benh

La lieu luong thuoc dung duqc sir dung cho moi nguai

dung lieu luong

La cong viec chinh dang lam hoac mang lai thu nhap chu yeu cho ban than nguai benh

La cap hoc cao nhat cua DTNC

La tinh trang hon nhan hien tai cua nguai benh: chua ket

So lan dieu tri benh viem gan B man tinh dune tinh

z > e

den lan hien tai

Lay

ho so benh an Lay tir

ho so benh an Lay tir

ho so benh an Phong van

z

Dung thuoc dung each

Phong vanRai rac

11

7

Phong van12

Phong vanRai rac

13

in

Danh muc14

Nhi phan15

Phongvan

Dung thuoc du thai gian

Danh muc

Phongvan

La thai gian can thiet it nhat

de dieu tri khoi benh viem gan B man tinh theo phac do

2.6 Cong cu va phtrong phap thu thap dir lieu

2.6.1 Cong cu thu thap dir lieu

Bo cong cu se dugc nha nghien cuu xay dung va phat trien Bo cau hoi dugc xin y kien chuyen gia va truac khi thu thap so lieu nha nghien cuu se thu thap thu tren 20 nguai benh tu do se cho thay do tin cay cua bo c6ng cu

X

Bo cau hoi gom:

Phan I: Thong tin chung cua doi tuang nghien cuu bao gom: ma benh nhan (lay trung vai ma so benh an), ten, tuoi, giai tinh, dia chi nai a, trinh do hoc van, benh ly mac kem, tien su gia dinh, thai diem chan doan benh va khoang thai gian nguai benh da dugc dieu tri bang thuoc khang virus

Phan II: Bp cau hoi v& kiSn thuc cua nguai benh doi vai tuan thu dung thuoc khang virus cua nguai benh viem gan B man bao gom 16 cau hoi ( cau 7 den cau 23) ve thuoc khang virus, each su dung thuoc, tac dung phu cua thuoc,

Huong dan cua CBYT ve dung thuoc

La dung thuoc du thai gian dieu tri theo phac do dieu tri

La nhung tac hai khi khong tuan thu cac nguyen tac dieu tri (khang thuoc, khong khoi,

Tac hai cua viec khong tuan thu NTDT

Thai gian it nhat can de dieu tri khoi benh viem gan B man tinh

Thye hanh tuan thu dieu tri cua ngiroi benh

Thai gian den linh thuoc trong qua trinh dieu tri

nhan chung, khi dung thuoc qua lieu, ke hoach dieu tri

2.6.2 Phirong phap thu thap thong tin/dir lieu

Ky thuat thu thap so lieu

Ket hop voi 5 dieu tra vien (DTV) la giang vien Truong Dai hoc Dieu

phong va dieu tri benh viem gan virus B man tinh” cua Bo y te ban hanh nam

2015 [1] va tham khao nghien cuu “Khao sat tuan thu dieu tri cua benh nhan

z

viem gan B man tinh dupe quan ly tai phong kham ngoai tru benh vien Bac Thang Long nam 2017” cua tac gia Bui Phan Quynh Phuong va CS [8] Phieu khao sat tiep tuc dupe chinh sua, bo sung cho phu hop voi nghien cuu

Phieu khao sat trudc khi su dung de thu thap so lieu da dupe dieu tra thu nghiem cho 20 ngubi benh rbi tiep tuc chinh sua cho phu hop voi muc tieu nghien cuu

- Cac buoc thuc hien nghien cuu:

+ Buoc 1: Nghien cuu hb so benh an va so sach quan ly ngubi benh mac viem gan B tai phong kham ngoai tru de lua chon nguoi benh du tieu chuan dua vao nghien cuu

+ Buoc 2: Ngubi benh trong danh sach nghien cuu dupe gui giay moi theo dia chi hb so benh an va gpi dien true tiep de hen den phong tu van cua khoa kham benh Dbi voi nhung ngubi benh co lich tai kham tai phong kham trong thbi giam lay sb lieu lan 1 thi lich phong van trung voi lich tai kham, thbi gian phong vSn va tu van la thbi gian ngubi benh chb ket qua xet nghiem tai kham

nghien cun, sau do dirge hiromg dan

khao sat

+ Bude 3: Dieu tra vien se danh gia kien thuc va thuc hanh tuan thu dieu tri cua nguoi benh (lan I) bang phuong phap phong van true tiep thong qua phieu khao sat chuan bi truoc (phu luc 1) tai phong tu van khoa kham benh hoac tai nha nguoi benh

+ Bude 5: Nguoi benh dupe goi dien de nhac nhd lich hen phong van lan 2, lich phong van duoc sap xep tuong tu lan 1 Co 50 nguoi benh den va dupe phong van bang phieu khao sat chuan bi truoc giong lan 1 (Phu luc 1) tai phong

tu van cua khoa kham benh khoa truyen nhiem benh vien da khoa tinh Nam Birth, 2 nguai con lai khong den dugc phong kham va tu choi tham gia vi ly do

ca nhan

2.7 To chii-c thuc hien de tai (Chirong trinh can thiep)

2.7.1 Doi tuff ng can thiep:

Doi tugng la nguai berth viem gan B dieu tri ngoai tru tai khoa truyen nhiem tham gia nghien cuu

2.7.2 Nguffi thuc hien can thiep:

Nghien cuu vien la nguai giao due sue khde

2.7.3 Noi dung can thiep: (Phu luc 2,3)

Giao due sue khde cho nguai benh viem gan B man tinh dang dieu tri ngoai tru tai khoa truyen nhiem co kidn thuc ve cac nguyen tic phai tuan thu khi dieu

A

tri viem gan B man tinh va hau qua cua viec khong tuan thu dieu tri (phu luc 2).+Binh nghta va hau qua ve benh viem gan B man tinh

+Cac thuoc didu tri benh viem gan B

+Lgi ich cua viec tuan thu dieu tri thuoc khang virus

+Tac dung phu hay gap trong qua trinh dung thuoc khang virus

- Tai lieu va cac vat lieu phuc vu budi tu van: Cac to roi, ap phich dong quyen

ve each tra loi cac thong tin trong phieu

Hinh 2.2 Sa do quy trinh kham benh

Nguoi benh nop so va dupe dang ky so kham benh tai khoa truyen nhiem, trong thoi gian cho d6 kham nguoi benh se ngoi nghi ngoi khoang

10 phut Luc nay 4 cong tac vien la cac giang vien tham gia de tai lua chon DTNC va phong van nhanh nguoi benh khoang 10 phut Sau do nguoi benh dupe vao phong bac sy kham va tai phong kham bac sy se hudng dan nguoi benh sau khi dupe kham xong sang phong tu van, giao due sue khoe ve benh viem gan B (la phong tu vdn cua khoa)

Cac nghien cuu vien (NCV) chinh la cac dieu tra vien tham gia nghien cuu se co trach nhiem huong dan nguoi benh vao phong tu van, trong phong tu vdn chung toi chuan bi hai ban tu van voi can bp tu van la

NB se nghi ngoi va cho kham 15 phut

2.7.4 To chuc can thiep:

Ket hop voi 5 dieu tra vien (DTV) la giang vien Truong Dai hoc Dieu duong Nam Dinh tham gia de tai se phong van thu thap so lieu true tiep bang each hoi nguoi benh ve cac cau hoi san co

Ket hop voi quy trinh kham benh cua phong kham de dua tu van GDSK

z

thanh mot buoc truoc trong quy trinh kham viem gan B, ITnh thuoc

NB den kham xep

x

so

Noi linh thuoc

giang vien da dirge tap huan ve noi dung tu van theo tai lieu viem gan B cua bo y te, tai day nguoi benh se dupe cac can bo tu van se tu van theo cac noi dung viem gan B cua bo y te voi khoang thoi gian cho moi nguoi benh khoang 10—15 phut, trong khoang thoi gian nay nguoi benh se dupe phat

to noi dung GDSK doc khoang 7 phut Sau khi tu van xong can bo tu van hoi nguoi benh co con cau hoi thac mac gi ve benh, che do dieu tri viem gan B man khong? Trong qua trinh tu van khuyen khich nhung nguoi benh

co kien thuc va thuc hien tot che do dieu tri chia se cho nhung nguoi benh

phong van lan dau (truoc can thiep)

Trong nghien cuu nay chung toi thu thap so lieu trudc va sau can thiep giao due sue khde str dung bo cong cu danh gia chia lam 3 giai doan voi thoi gian du kien cho mot NB la 30 phut cho lan dau phong van va 10 phut cho danh gia lan 2 va tra loi thac mac khoang 20 phut

2.7.5 Cac buffc can thiep:

- On dinh

- Gioi thieu

- Nhic lai ket qua phong van lan 1

- Giai thich tung noi dung

- Tom tat

2.8 Tieu chuan danh gia

*Danh gia kien thirc ve tuan thu dieu tri thuoc khang virus

Danh gia ve kien thuc

- Nguoi benh tham gia tra loi phong van 17 cau hoi ve kien thuc tuong duong voi 34 tieu chi danh gia, voi moi tieu chi tra loi dung dupe 1 diem, tra loi

sai hoac khong biet 0 diem (Xac dinh tieu chi dung/sai dua tren nhung nbi dung

ve tuan thu dieu tri thuoc khang virus do Bo Y te ban hanh [1]

- Tinh tong diem kien thuc va lay diem cat 50% de phan loai kien thuc cua ngubi benh viem gan B cu the nhtr sau:

Ngubi benh dugc coi la tuan thu dieu tri thuoc khang virus khi ngubi benh hieu ve loai thuoc, so lan uong thuoc, thbi diem uong thuoc, each su dung thuoc

tra loi sai hoac khong biet dupe 0 diem

Doi vdi cau 28, 29 la thang do 3 mure dp diem cao nhat la 3 diem, thap nhat

la 1 diem

> Vdi 6 cau hoi (cau 24 den cau 29) , diem toi da la 9 diem, ngubi benh dat

tu 4,5 diem trb len la cd thai dp tot, dudi 4,5 diem la co thai dp chua tot

tren su chenh lech ve ty le tra loi dung dbi vdi moi nbi dung danh gia

2.8 Thir nghiem triarc bo cong cu nghien cuu

BiBu dd 3.1 Dac di6m lien quan den gioi tfnh nguoi benh viem gan B

Nhan xet: Nhin bieudo 3 1 cho thay ty le nam mac benh rat cao chiem 76%, n£r

n (ngiroi)

30

10 7~

16

2~

15

Chircng 3

3.1 Dac diem cua doi tuong nghien ciru