Triều đình nhà Nguyễn: thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại lỗi thời - Chiến sự Bắc Kỳ diễn ra ntn. + Ngày 25-4-1882 Ri-vi-e gởi tối hậu thư buộc Hoàng Diệu nộp thành Hà Nội[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ HƯƠNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ TỪ TUẦN 22 ĐẾN
TUẦN 29 LỚP 8
Từ Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873- 1884) đên bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA THẾ KỶ XIX A/ MỤC TIÊU:
- Âm mưu của Pháp sau khi chiếm được Nam kì ,chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kì ,xâm lược cả nước Việt Nam
- Thái độ của triều đình Huế trước việc pháp đánh chiếm Bắc kì.Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
- Nội dung của hiệp ước Hác-Măng 1883 và hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884
- Trách nhiệm của triều đình Huế đối với việc để mất nước vào tay Pháp
- Những nét khái quát nhất của phong trào Cần Vương giai đoạn đầu (1858 1888) Mục đích, lãnh đạo, quy mô
- Cuộc khởi nghĩa chống Pháp ở Phú Yên do Lê Thành Phương lãnh đạo
- Khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913) do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo
- Nội dung chính ,kết quả của phong trào cải cách Duy tân
B NÔI DUNG CƠ BẢN
I/KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
Sau khi thực dân Pháp chiếm được sáu Tỉnh Nam Kì (1867) Pháp lập tức biến Nam
Kì thành bàn đạp vững chắc để chiếm Bắc Kì (1873- 1884)
1/ Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng Bằng Bắc Kì (1873- 1874)
- Pháp tiến hành thiết lập bộ máy cai trị và tiến hành bóc lột nhân dân ta về kinh tế
- Triều đình nhà Nguyễn: thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại lỗi thời
- Ngày 20-11-1873 Pháp nổ súng đánh và chiếm thành Hà Nội sau đó các tỉnh đồng bằng sông Hồng lọt vào tay giặc
- Khi Pháp kéo vào Hà Nội nhân dân ta anh dũng chống Pháp
- Đi đến đâu Pháp cũng bị nhân dân tập kích
-Sáng 21/12/1873, Pháp tiến quân lên Sơn Tây đến Cầu Giấy bị quân ta chặn đánh
và Gác –ni ê bị giết
- Triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Giáp Tuất 1874:Pháp rút quân khỏi Bắc kì,triều đình thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc
2/ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ 2 (1882)Nhân dân Bắc Kì tiếp tục
kháng Pháp
- Sau Hiệp ước 1874 Pháp quyết tâm chiếm được Bắc Kì biến nước ta thành thuộc địa
- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước 1874, Pháp đem quân xâm lược Bắc Kì
- Chiến thắng Cấu Giấy lần hai làm quân Pháp hoang mang, dao động,chúng định bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại thương lượng với Pháp
3/ Hiệp ước Pa-tơ-nốt Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884)
- Chiều 18-8-1883 Phảp nổ súng tấn công Thuận An 20-8-1883 chiếm Thuận An
- Triều đình Huế xin đình chiến Pháp buộc triều đình ký hiệp ước Hac-Măng(25/8/1883 )
- 6-6-1884 triều đình Huế lại ký với Pháp điều ước Pa-tơ- nốt
Trang 2II/PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX
Sau điều ước Pa-tơ-nốt triều đình Huế đã thực sự đầu hàng Pháp, nhưng phong trào kháng chiến ở Bắc và Trung kỳ vẫn tiếp tục phát triển với hình thức Cần Vương
mà chỗ dựa chủ yếu là phe chủ chiến
1/ Cuộc phản công của phái chủ chiến ở Huế tháng 7-1885
- Sau hai hiệp ước 1883 và 1884, phe chủ chiến vẫn nuôi hi vọng giành chủ quyền từ tay Pháp
-Trước sự uy hiép cúa kẻ thù đêm mồng 4 rạng ngày 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết ra lệnh tấn công vào Tòa Khâm sứ và đồn Mang Cá
- Quân Pháp cố thủ, tới sáng phản công chiếm kinh thành Huế
2/ Phong trào Cần vương bùng nổ và lan rộng
- Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi đến Tân Sở và 13/7/1885 hạ chiếu Cần vương
- Phong trào Cần vương bùng nổ và lan rộng khắp nơi
Tiêu biểu là khởi nghĩa Hương khê: (1885- 1895)
- Địa bàn :thuộc huyện Hương Khê và Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh) sau đó lan rộng ra nhiều tỉnh khác
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng ,Cao Thắng
III/ KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (1884-1913)
Thực dân Pháp đi đến đâu cũng gặp sự kháng cự mạnh mẽ của nhân dân , điển hình
là khởi nghĩa Yên Thế
- Chỉ huy của Đề Nắm, Đề Thám
- Ngày10-2-1913 Đề Thám bị sát hại Phong trào tan rã
- Thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nông dân,làm chậm quá trình bình định của Pháp
IV/TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA THẾ KỶ XIX
Song song với cuộc đ/t bằng vũ trang còn có một cuộc đ/t trên mặt trận tư tưởng Cuộc đ/t tư tưởng
- Nửa thế kỷ XIX tình hình kinh tế, chính trị xã hội nước ta rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân lại nổ ra
- Trước tình hình đất nước ngày càng nguy khốn các sĩ phu đề ra những cải cách: đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá…
- Tiêu biểu: Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch
- Các đề nghị cải cách trên không được thực hiện
C/ MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ BÀI TẬ P MINH HỌA
- Pháp chuẩn bị xâm lược, triều đình nhà Nguyễn có những chính sách đối nội và đối ngoại ntn?
Triều đình nhà Nguyễn: thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại lỗi thời
- Chiến sự Bắc Kỳ diễn ra ntn?
+ Ngày 25-4-1882 Ri-vi-e gởi tối hậu thư buộc Hoàng Diệu nộp thành Hà Nội + Không đợi trả lời Pháp nổ súng chiếm thành Hoàng Diệu thắt cổ tự vẫn
+ Ở Hà Nội,và các nơi khác nhân dân tích cực chống Pháp
+ 19-5-1883 ta lại lập nên chiến thắng Cầu Giấy Ri-vi-e bị giết
Trang 3- Dựa vào lược đồ em hãy trình bày vụ biến Kinh thành Huế 5-7-1885?
+ Đêm mùng 4 rạng mùng 5-7-1884 vụ biến Kinh thành Huế bùng nổ Tôn Thất Thuyết ra lệnh tấn công vào Tòa Khâm sứ và Đồn Mang Cá
+ Quân Pháp cố thủ , tới sáng phản công chiếm kinh thành …
- Hãy nêu những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế nước ta nửa cuối thế kỷ XIX?
+ Nửa thế kỷ XIX tình hình kinh tế, chính trị xã hội nước ta rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng
+ Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân lại nổ ra
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ
+ GV treo bản đồ Việt Nam chưa điền các ký hiệu
+ GV Em hãy điền các dịa danh nổ ra phong traò Cần vương trên nước ta vào bản đồ
+ HS điền vào bản đồ
- Chọn câu đúng nhất
Câu 1: Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam vào thời gian nào ?
a 1858 b 1888
c 1870 d 1868
Chọn a
Câu 2: Bình Tây Đại Nguyên soái là danh hiệu của ai ?
a Nguyễn Trung Trực
b Trương Định
c Nguyễn Hưữ Huân
d Phan Văn Trị
Chọn a
Câu 3: Chiến thắng Cầu Giấy lần 1 diễn ra vào năm nào?
a 1873 b 1874
c 1883 d 1876
Chọn b
Câu 4:Thực dân Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ hai vào năm nào
a 1882 b 1883
c 1884 d 1885
Chọn a
- Cho học sinh quan sát tranh
GV cho học sinh quan sát tranh các vị anh hùng không có điền tên sau đó cho học sinh lên điền tên vào
GV đưa tranh Hàm Nghi ,Tôn Thất Thuyết ,Hoàng Diệu ,
Phan Đình Phùng Nguyễn Thiện Thuật …
Sau đó cho học sinh lên bảng điền tên vào
- Điền khuyết
Điền vào chỗ trống những câu sau cho hoàn chỉnh
a/ Ngày 20/11/1873 quân Pháp nổ súng đánh thành …… ( Hà Nội)
b/ Ngày 13/7/1885 Tôn Thất Thuyết nhân danh ……….(Vua Hàm Nghi.) ra chiếu Cần Vương
c/ Lãnh đạo cao nhất của cuộc khởi nghĩa Hương Khê là (Phan Đình Phùng)
Trang 4- Ghép đôi
1 Hiệp ước Nhâm Tuất
2 Hiệp ước Giáp Tuất
3 Hiệp ước Hác măng
4 Hiệp ước Pa –tơ –nốt
a/1873 b/1862 c/1884
d /1883
- 1- b , 2- a , 3- d , 4- c
D/ MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ LÀM Ở NHÀ
- Tại sao thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ 1873
- Em hãy trình bày phong trào kháng chiến ở Hà Nội và Bắc Kỳ.Trình bày diễnbiến trận Cầu Giấy lần 1?
- Chiến thắng cầu giấy lần thứ 2 diễn ra ntn
- Nội dung cơ bản của 2 hiệp ước Hac-Măng và Pa-tơ-nốt
- Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến phong trào Cần Vương.?
- Diến biến của phong trào (chủ yếu là giai đoạn 1)
- Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hương khê
- Em có nhận xét gì về phong trào vũ trang chống Pháp cuối thế kỷ XIX
- Tình hình kinh tế chính trị của nước ta nửa cuối thế kỷ XIX?
- Nội dung của các đề nghị cải cách Vì sao các cải cách không thực hiện được?
- Cho HS so sánh sự giống nhau và khác nhau của phong trào Cần Vương và phong trào tự vệ vũ trang kháng Pháp của quần chúng nhân dân
Loại hình phong trào Mục tiêu Lãnh đạo Địa bàn Thời gian Cần Vương
Phong trào tự vệ vũ trang của quần
chúng
- Chọn câu đúng nhất
Câu 1: Chiến thắng Cầu Giấy lần 1 diễn ra vào năm nào?
a 1873 b 1874
c 1883 d 1876
Câu 2: Thực dân Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ hai vào năm nào
a 1882 b 1883
c 1884 d 1885
- Ghép đôi
Người lãnh đạo Địa bàn nổ ra phong
trào 1/Mai XuânThưởng
2/Phạm Bành
3/ Đinh Công Tráng
4/Phan Đình Phùng
5/Nguyễn Thiện Thuật
a/Thanh Hóa b/Bình Định c/Hà Tĩnh d/Quảng Bình
đ /Nghệ An
e /Hưng Yên
Trang 5- Chọn câu đúng, sai
1 Tôn Thất Thuyết đứng đầu phái chủ chiến
2 Khởi nghĩa Hương Khê kéo dài 11 năm
3 .4/8/1885 tấn công vào Tòa Khâm sứ và Đồn Mang Cá
4 .Hàm Nghi là ông vua yêu nước
Giáo viên thực hiện
Lê Thị Ân