dac diem chung va vai tro cua nganh than mem

sơ đồ cấu tạo chung của đại điện thõn mềm * Sự khác nhau giữa các loài trong ngành thân mềm: số l ợng loài nhiều, đa dạng về kích th ớc, về môi tr ờng sống và tập tính... Đặc điểm chung

Môn sinh học 7

20 - 11GIáOưVIêNưthựcưhiện:ưnguyễnưthịưmaiưhương

KiÓm tra bµi cò

1 Hoµn thµnh chó thÝch h×nh vÏ: cÊu t¹o c¬ thÓ trai s«ng?

6 7

Kiểm tra bài cũ

1 Hoàn thành chú thích hình vẽ: đặc điểm cấu tạo cơ thể trai sông?

2 Bằng kiến thức và hiểu biết chứng minh nghành thân mềm đa dạng và phong phú về số loài, kích th ớc, môi tr ờng sống, tập tính ?

- Về số loài: khoảng 70.000 loài

- Về kích th ớc: ốc n ớc ngọt chỉ nặng vài chục gam nh ng loài bạch tuộc Đại Tây D ơng nặng tới 1 tấn.

- Về môi tr ờng: chúng phân bố ở độ cao hàng trăm mét (các loài ốc sên) đến các ao, hồ, sông, suối, biển cả, có loài ở d ới đáy biển sâu.

- Về tập tính: chúng có hình thức sống: vùi lấp(trai, sò, ngao - Về tập tính: chúng có hình thức sống: vùi lấp(trai, sò, ngao …) đến lối sống bò …) đến lối sống bò ) đến lối sống bò ) đến lối sống bò chậm chạp (các loài ốc), tới cách di chuyển tốc độ nhanh (mực nang, mực ống)

Tiết 23 : ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

2 Vỏ(hay mai)đá vôi 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

Ngành thõn mềm rất đa dạng và phong phỳ cú

số loài rất lớn khỏc nhau về kớch thước, mụi

trường sống và tập tớnh

H 21 sơ đồ cấu tạo chung của đại điện thõn mềm

* Sự khác nhau giữa các loài trong ngành thân mềm: số l ợng loài nhiều, đa dạng về kích th ớc, về môi tr ờng sống và tập tính

Bảng 1 Đặc điểm chung của ngành Thân mềm

Thân Mềm Khôngp.đốt phân đốt

Biển Vùi lấp 2 mảnh

vỏ

Cạn

Bò chậm chạp xoắn ốc1 vỏ

N ớc ngọt

Bò chậm chạp

1 vỏ xoắn ốc

B¶ng 1 §Æc ®iÓm chung cña ngµnh Th©n mÒm

BiÓn Vïi lÊp 2m¶nh

vá

C¹n

Bß chËm ch¹p 1 xo¾n ècvá

N íc ngät

Bß chËm ch¹p

1 vá xo¾n èc

BiÓn B¬i

nhanh

Mai (vá tiªu gi¶m)   

Bảng 1 Đặc điểm chung của ngành Thân mềm

Thân Mềm Khôngp.đốt Phân đốt

1 vỏ xoắn ốc

N ớc ngọt

Bò chậm chạp

1 vỏ xoắn ốc

Bài 21: ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

CủA NGàNH THÂN MềM

1 Đặc điểm chung

* Sự khác nhau giữa các loài trong ngành thân mềm: số l ợng loài nhiều, thân mềm đa dạng về kích th ớc, về cấu tạo, về môi tr ờng sống và tập tính

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

- Có vỏ đá vôi

* Cấu tạo chung của đại diện Thân mềm:

- Thân mềm không phân đốt

- Có khoang áo phát triển

- Hệ tiêu hoá phân hoá

- Cơ quan di chuyển đơn giản.

4

1 Đặc điểm nào của ngành Thân mềm tiến hóa

hơn so với ngành Giun đốt?

a Cơ thể là một khối mềm th ờng gồm: đầu,

thân, chân

b Cơ thể phân đốt, ch a phân rõ đầu, thân, chân

c Có tim khá chuyên hóa, gồm tâm thất và tâm nhĩ

d Khoang áo phát triển

2 So với ngành Giun đốt ngành Thân mềm đã có

chân rìu

3 Bờ viền thân kéo dài thành vạt áo Bên ngoài

bọc ngoài cơ thể Khi vạt áo phát triển, giữa vạt áo và các phần khác của cơ thể tạo thành

vỏ đá vôi

khoang áo

4 Đặc điểm chung của ngành Thân mềm là:

• ………

• ………

• ………

•

• ………

Có vỏ đá vôi

Thân mềm, không phân đốt

Khoang áo phát triển

Hệ tiêu hóa phân hóa

Cơ quan di chuyển th ờng đơn giản

đặc điểm chung ngành

- Cơ thể phân đốt

- Có thể xoang

- Bắt đầu có hệ tuần hoàn

- Hô hấp qua da (mang)

- Di chuyển nhờ chi bên, tơ

hay hệ cơ của thành cơ thể

- Hệ tiêu hoá(Có ống bài tiết)

- Thân mềm không phân đốt gồm 3 phần: đầu, thân, chân

Bài 21: ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

CủA NGàNH THÂN MềM

1 Đặc điểm chung

* Cấu tạo chung của đại diện Thân mềm:

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

- Đặc điểm chung của thân mềm: Thân mềm không phân đốt, có vỏ

đá vôi; có khoang áo phát triển; hệ tiêu hoá phân hoá; cơ quan di chuyển đơn giản

2 Vai trò của Thân mềm

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

stt ý nghĩa thực tiễn Tên đại diện thân mềm có ở địa ph ơng

6 Có hại cho cây trồng

7 Làm vật ch trung gian truyền Làm vật ch trung gian truyền ủ trung gian truyền ủ trung gian truyền

bệnh giun sán

8 Có giá trị xuất khẩu

9 Có giá trị về mặt địa chất

Bảng 2 ý nghĩa thực tiễn của ngành Thân mềm

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Các loài ốc sên, ốc b ơu vàng

ốc ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò c ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò

Hoá thạch một số vỏ ốc, vỏ sòMực, bào ng , sò huyết

stt ý nghĩa thực tiễn Tên đại diện thân mềm có ở địa ph ơng

6 Có hại cho cây trồng

7 Làm vật trung gian truyền bệnh giun sán

8 Có giá trị xuất khẩu

9 Có giá trị về mặt địa chất

Bảng 2 ý nghĩa thực tiễn của ngành Thân mềm

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Các loài ốc sên, ốc b ơu vàng

ốc ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò c ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò

Hoá thạch một số vỏ ốc, vỏ sòMực, bào ng , sò huyết

stt ý nghĩa thực tiễn Tên đại diện thân mềm có ở địa ph ơng

6 Có hại cho cây trồng

7 Làm vật ch trung gian truyền Làm vật ch trung gian truyền ủ trung gian truyền ủ trung gian truyền

bệnh giun sán

8 Có giá trị xuất khẩu

9 Có giá trị về mặt địa chất

Bảng 2 ý nghĩa thực tiễn của ngành Thân mềm

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Trai, sò, hầu, vẹm…) đến lối sống bò

Các loài ốc sên, ốc b ơu vàng

ốc ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò c ao, ốc mút, ốc tai…) đến lối sống bò

Hoá thạch một số vỏ ốc, vỏ sòMực, bào ng , sò huyết

Bài 21: ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

CủA NGàNH THÂN MềM

1 Đặc điểm chung

* Cấu tạo chung của đại diện Thân mềm:

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

- Sự đa dạng của thân mềm: thân mềm đa dạng về kích th ớc, cấu tạo cơ thể, môi tr ờng sống và tập tính

- Đặc điểm chung của thân mềm: Thân mềm không phân đốt, có vỏ

đá vôi; có khoang áo phát triển; hệ tiêu hoá phân hoá; cơ quan di chuyển đơn giản

2 Vai trò của Thân mềm

- Làm thực phẩm cho con ng ời

- Làm nguyên liệu xuất khẩu

Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ

những thân mềm có lợi?

- Tạo môi trường thuận lợi để các động vật thân mềm và nguồn thức ăn của thân mềm sinh

sống (không làm ô nhiễm nguồn nước, ô

nhiễm môi trường….)

- Phải sử dụng hợp lý nguồn lợi thân mềm Bảo

vệ thân mềm Không khai thác kiệt quệ nguồn lợi thân mềm (không đánh bắt bằng mìn thuốc

nổ, bằng điện….mang tính chất hủy diệt)

Đánh dấu  cho câu trả lời đúng nhất?

1 Mực và ốc sên thuộc ngành thân mềm vì:

2 Đặc điểm nào d ới đây chứng tỏ mực thích nghi với

lối di chuyển tốc độ nhanh

3 Những thân mềm nào d ới đây có hại

1 Mực và ốc sên thuộc ngành thân mềm vì:

2 Đặc điểm nào d ới đây chứng tỏ mực thích nghi với

lối di chuyển tốc độ nhanh

3 Những thân mềm nào d ới đây có hại

Bài 21: ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

CủA NGàNH THÂN MềM

1 Đặc điểm chung

* Cấu tạo chung của đại diện Thân mềm:

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

- Sự đa dạng của thân mềm: về kích th ớc, cấu tạo cơ thể, môi tr ờng sống và tập tính

- Đặc điểm chung của thân mềm: Thân mềm không phân đốt, có vỏ

đá vôi; có khoang áo phát triển; hệ tiêu hoá phân hoá; cơ quan di chuyển đơn giản.

2 Vai trò của Thân mềm

- Làm thực phẩm cho con ng ời

- Làm nguyên liệu xuất khẩu

Trai, sò, ốc sên, ốc vặn, ngao, hến, mực … có môi tr ờng sống và lối sống rất khác nhau nh ng cơ thể đều có đặc

điểm chung là: thân mềm, không phân đốt, có vỏ đá vôi, có khoang áo, hệ tiêu hoá phân hoá và cơ quan di chuyển th ờng đơn giản Riêng mực, bạch tuộc thích nghi với lối săn mồi và di chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát triển Trừ một số thân mềm có hại, còn hầu hết chúng đều có lợi về nhiều mặt.

Trai, sò, ốc sên, ốc vặn, ngao, hến, mực … có môi tr ờng sống và lối sống rất khác nhau nh ng cơ thể đều có đặc

điểm chung là: thân mềm, không phân đốt, có vỏ đá vôi, có khoang áo, hệ tiêu hoá phân hoá và cơ quan di chuyển th ờng đơn giản Riêng mực, bạch tuộc thích nghi với lối săn mồi và di chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát triển Trừ một số thân mềm có hại, còn hầu hết chúng đều có lợi về nhiều mặt.

Ghi nhớ

- Häc thuéc phÇn ghi nhí cuèi bµi

- Tr¶ lêi 3 c©u hái SGK trang 73

- §äc môc: “Em cã biÕt”

- §äc tr íc Bµi 22 T«m s«ng

- ChuÈn bÞ: con t«m s«ng cßn sèng, t«m chÝn

- Häc thuéc phÇn ghi nhí cuèi bµi

- Tr¶ lêi 3 c©u hái SGK trang 73

- §äc môc: “Em cã biÕt”

- §äc tr íc Bµi 22 T«m s«ng

- ChuÈn bÞ: con t«m s«ng cßn sèng, t«m chÝn

C«ng viÖc vÒ nhµ

Bài 21: ĐặC ĐIểM CHUNG Và VAI TRò

CủA NGàNH THÂN MềM

1 Đặc điểm chung

* Cấu tạo chung của đại diện Thân mềm:

1 Chân 2 Vỏ 3 ống tiêu hoá 4 Khoang áo 5 Đầu

* Đặc điểm chung của ngành Thân mềm:

- Sự đa dạng của thân mềm: về kích th ớc, cấu tạo cơ thể, môi tr ờng sống và tập tính

- Đặc điểm chung của thân mềm: Thân mềm không phân đốt, có vỏ

đá vôi; có khoang áo phát triển; hệ tiêu hoá phân hoá

2 Vai trò của Thân mềm

- Làm thực phẩm cho con ng ời

- Làm nguyên liệu xuất khẩu