VD: Các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài bình luận, xã luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí, các mục nghiên cứu, hội thảo khoa học...... Luận điểm, luận cứ và lập luận:.?[r]
Trang 2Tiết 75, 76, 79:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN VÀ ĐẶC ĐIỂM
CỦA VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 3I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
Trang 4Các tình huống:
- Vì sao em đi học? (Hoặc em đi học để làm gì ?)
- Vì sao con người cần phải có bạn bè?
- Theo em như thế nào là sống đẹp?
- Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu, lợi hay hại?
- Tại sao phải giữ gìn của công?
- Vì sao phải tham gia giao thông một cách an toàn?
- Theo bạn thế nào là một người con hiếu thảo?
- Vì sao em thích đọc sách?
- Vì sao em thích xem phim?
Trang 5-Tự sự: là thuật lại, kể câu chuyện dù đời thường hay
tưởng tượng, dù hấp dẫn, sinh động đến đâu cũng mang tính cụ thể chưa có sức thuyết phục
- Để giải quyết được các vấn đề trên phải dùng những lí
lẽ, dẫn chứng để lập luận cho sáng rõ, cho thuyết phục.
Nghị luận:
- Miêu tả: là dựng chân dung cảnh, người, vật, sự vật,
sinh hoạt chưa có sức thuyết phục
- Biểu cảm: đánh giá đã ít nhiều cần dùng lí lẽ, lập luận
nhưng chủ yếu vẫn là cảm xúc, tình cảm, tâm trạng
chưa có sức thuyết phục
VD: Các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài bình luận,
xã luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí, các mục nghiên cứu, hội thảo khoa học
Trang 6“Chống nạn thất học” (HCM)
*Mục đích: Xác lập cho mọi người tư tưởng, quan
điểm, ý thức chống nạn thất học, nâng cao dân trí và kêu gọi mọi người tham gia.
* Các luận điểm
- Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này, nâng cao dân trí.
- Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ Quốc Ngữ.
Diễn đạt rõ ràng, hàm súc.
Trang 7*Các lí lẽ, dẫn chứng:
- Lí lẽ:
+Tình trạng thất học, lạc hậu trước CMT8 là do chính sách ngu dân của TDP
+ Hầu hết nhân dân mù chữ
+ Muốn xây dựng nước nhà thì mọi người phải cấp tốc nâng cao dân trí.
+ Người biết chữ dạy cho người chưa biết chữ, người chưa biết chữ thì gắng mà học, phụ nữ càng phải học.
- Dẫn chứng:
+Phong trào truyền bá Quốc ngữ, giúp đồng bào thất học trong sáu, bảy năm nay.
+ Những khẳ năng và thuận lợi trong việc học chữ Quốc Ngữ: vợ chưa biết thì chồng bảo, em chưa biết thì anh bảo, cha mẹ không biết thì con bảo
Thuyết phục
Trang 8Văn nghị luận:
- Khái niệm: Là văn bản được viết ra nhằm xác
lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó
- Đặc điểm:
+ Bài văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, lí
lẽ, dẫn chứng phải thuyết phục
+ Quan điểm, tư tường phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa
Trong đời sống, khi gặp những vấn đề cần bàn bạc, trao đổi, phát biểu, bình luận, bày tỏ quan điểm ta thường sử dụng văn nghị luận
Trang 9II Luận điểm, luận cứ và lập luận:
Trang 10II Luận điểm, luận cứ và lập luận
1 Luận điểm:
Là ý kiến thể hiện t ưở ng,
quan điểm trong bài v n nghị ă
luận.
Chống nạn thất học
Một trong nh ng ữ công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này , là nâng cao dân trí
Mọi ng ời Việt Nam ư phải hiểu biết tr
ớc hết phải biết đọc,
ư biết viết ch Quốc ữ
ng ữ
Luận điểm đúng vai trũ
gỡ trong bài văn nghị luận? Luận điểm phải đạt những yờu cầu gỡ để cú sức thuyết phục cao?
2 Luận cứ: là lí lẽ, dẫn chứng
làm cơ sở cho luận điểm
Trang 11HÖ thèng luËn ®iÓm, LuËn cø ( lÝ lÏ vµ dÉn chøng )
Dẫn chứng
Luận điểm
Lí lẽ
I S ự cần thiết
phải nâng cao
dân trí
1 Chính sách ngu dân của Pháp khiến hầu hết người Việt Nam mù chữ ,đất nước không tiến bộ được.
2 Số người Việt Nam thất học so với số người trong nước là 95 phần trăm
II Kêu gọi mọi
ngừời cùng tham
gia chống nạn
thất học.
1 Người biết chữ dạy cho người
chưa biết chữ
1 Phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ giúp đồng bào thất học trong những năm qua
2 Người chưa biết chữ cần gắng
sức mà học cho biết Phụ nữ càng cần phải học
2 - Vợ chưa biết - chồng bảo, em
chưa biết - anh bảo, cha mẹ không biết - con bảo, người ăn người làm không biết - chủ nhà bảo, các nhà giàu có - mở lớp học dạy người không biết chữ
1 Thực dân Pháp hạn chế mở trường học, không muốn dân ta biết chữ để dễ bề cai trị
LuËn cø
2 Nay , nước độc lập , muốn tiến bộ được thì phaỉ cấp tốc nâng cao dân trí.
Chống nạn thất học
Trang 12II LuËn ®iÓm , luËn cø vµ lËp
luËn
1 LuËn ®iÓm:
Lµ ý kiÕn thÓ hiÖn t ëng , quan ®iÓm ư
trong bµi v¨n nghÞ luËn.
2 LuËn cø lµ lÝ lÏ, dÉn chøng lµm c¬ së
cho luËn ®iÓm
3 Lập luận: là cách lựa chọn, sắp xếp,
trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ
sở vững chắc cho luận điểm.
Lí do chống nạn thất học
Chống nạn thất học
Các biện pháp cụ thể chống nạn thất học
Lập luận như trên tuân theo thứ tự nào?
Ưu điểm ra sao?
* Ghi nhớ : SGK/19
Trang 13III Luyện tập :
Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
- Lí lẽ: Tạo được thói
quen tốt là rất khó.
- D/c : Luôn dậy sớm ,
luôn đúng hẹn, luôn giữ
lời hứa, luôn đọc sách
- Lí lẽ: vì đã thành thói quen nên
rất khó bỏ Nhiễm thói xấu thì rất dễ.
- D/c: Hút thuốc lá hay cáu giận,
mất trật tự vứt rác bừa bãi, ném
ra đường cốc vỡ
Hãy tự xem lại mình để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh cho xã hội.
Trang 14DẶN DÒ:
- Học thuộc ghi nhớ
- Nắm vững kiến thức làm bài văn nghị luận
-Phân biệt văn nghị luận và văn tự sự ở những văn bản cụ thể
-Đọc VB: “Học thầy, học bạn” Tìm luận điểm
, luận cứ và nhận xét về lập luận ?
- Xem tiếp: “Đề văn nghị luận và cách làm
bài văn nghị luận”