THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN VỀ HÀNG TỒN KHO TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TÀI CHÍNH

THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN VỀ HÀNG TỒN KHO TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ IFC THỰC HIỆN 2.1 Khái quát chung về Công ty Kiểm toán và T

THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN VỀ HÀNG TỒN KHO TRONG KIỂM TOÁN TÀI CHÍNH DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TÀI CHÍNH

QUỐC TẾ (IFC) THỰC HIỆN

2.1 Khái quát chung về Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Quốc tế (IFC)

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty

Công ty TNHH Kiểm Toán và Tư vấn Tài chính Quốc tế (Dưới đây gọitắt là công ty IFC) được thành lập vào ngày 24 tháng 10 năm 2001 bởi nhữngkiểm toán viên ưu tú đã có thâm niên làm việc nhiều năm tại các công ty kiểmtoán và tư vấn hàng đầu của Việt Nam Với tất cả tâm huyết được mangnhững kiến thức và kinh nghiệm của mình để chia sẻ với các khách hàng,cùng với khách hàng vượt qua các thách thức, thành công trong quá trình pháttriển kinh doanh và hội nhập kinh tế quốc tế Sự ra đời của công ty là mộttrong những nhân tố góp phần tích cực vào việc gắn liền những thành tựu pháttriển của nghề kiểm toán, kế toán và tư vấn tài chính của Việt Nam và thế giớivới hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hoạt động tại ViệtNam

Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài chính Quốc tế tên giao dịch quốc tế

là International Auditing and Financial Consulting Company Limited (IFC).Người đại diện theo pháp luật là ông Lê Xuân Thắng, giám đốc Công ty

Từ năm 2001 đến 2003 Trụ sở chính tại 25 Chùa Bộc, Hà Nội

Từ năm 2003 Chuyển về Số 3 Lô 11, Đường Trần Duy Hưng, QuậnCầu Giấy Thành phố Hà Nội

Email: ifc@abco.com.vn

Công ty Kiểm toán và tư vấn tài chính quốc tế (IFC) là công ty chuyênngành về tư vấn và tài chính cung cấp các dịch vụ về kế toán, kiểm toán, tàichính, thuế và quản lý có chất lượng cao

Trong suốt quá trình phát triển 4 năm của mình, IFC luôn khẳng địnhchất lượng và hiệu quả trong việc cung cấp dich vụ của mình và không ngừngđưa ra những phương hướng phát triển mới để ngày càng mở rộng quy mô vànâng cao chất lượng dịch vụ của công ty

Với tất cả kiến thức và kinh nghiệm của các thành viên trong công ty

đã học tập và cống hiến cho các khách hàng trong nhiều năm làm việc vànghiên cứu trong các hãng kiểm toán và tư vấn tài chính hàng đầu của ViệtNam, cộng với sự nỗ lực của toàn thể cán bộ nhân viên, công ty cam kết vàđảm bảo sẽ cung cấp cho khách hàng của mình các dịch vụ kiểm toán và tưvấn tài chính với chất lượng hàng đầu và hiệu quả kinh tế cao

Với kiến thức và kinh nghiệm vốn có của mình, công ty thường xuyênđược mời tham gia soạn thảo và xây dựng các chuẩn mực kế toán, kiểm toán

… tham gia đóng góp ý kiến các văn bản liên quan đến lĩnh vực tài chính, kếtoán, kiểm toán của bộ Tài Chính và các cơ quan liên quan khác Do đó công

ty có thể đem đến cho khách hàng của mình những dự báo về những thay đổitrong quy định về kế toán và thuế đưa ra các kế hoạch hoạt động có hiệu quảcao nhất

Mục tiêu hoạt động của công ty là giúp khách hàng và nhân viên thànhcông Công ty hoạt động theo nguyên tắc độc lập khách quan, tự chịu tráchnhiệm vật chất và giữ bí mật cho khách hàng Công ty luôn coi trọng chấtlượng dịch vụ, hiệu quả tài chính và uy tín nghề nghiệp

Phßng kiÓm to¸n §Çu t XDCB

2.1.2 Tổ chức bộ máy quản lí của công ty

Bộ máy quản lý của công ty được khái quát qua sơ đồ sau:

Công ty Kiểm toán và Tư vấn tài chính quốc tế (IFC) thực hiện cơ cấu

tổ chức bộ máy quản lý theo mô hình tổ chức của công ty TNHH, các phòng

ban bao gồm: Phòng nghiệp vụ I, Phòng nghiệp vụ II, Phòng ngiệp vụ III,

Phòng kiểm toán Đầu tư Xây dựng cơ bản, Phòng Hành chính tổng hợp,

phòng tài chính - kế toán, phòng Tư vấn, phòng Đào tạo Theo đó, Công ty đã

có sự phân cấp cụ thể để thực hiện và soát xét, đảm bảo chất lượng của mọi

cuộc kiểm toán do Công ty thực hiện

Tại IFC, hệ thống 3 phòng Nghiệp vụ I, II và III kết hợp với Phòng

Kiểm toán Đầu tư Xây dựng cơ bản chịu trách nhiệm trực tiếp thực hiện các

cuộc kiểm toán Các nhân viên và lãnh đạo các phòng có thể hỗ trợ và kết hợp

với nhau trong cùng một cuộc kiểm toán để đảm bảo đáp ứng đủ nhân lực cho

mọi cuộc kiểm toán Đứng đầu các phòng nghiệp vụ là các Trưởng phòng và

Phó Trưởng phòng Trong tổng số hơn 60 nhân viên hiện nay tại IFC, tuỳ theo

số năm kinh nghiệm, khả năng công tác được phân làm nhiều mức khác nhau,nhưng có thể tạm thời chia làm 2 nhóm: KTV đã được cấp chứng chỉ của BộTài chính (CPA) và các Trợ lý KTV, kỹ sư xây dựng IFC luôn coi trọngcông tác đào tạo nhân viên: cử nhân viên đi học khoá ngắn hạn dài hạn tại cácquốc gia phát triển như ÚC, Mỹ và nâng cao chất lượng các chương trình đàotạo các khoá học nội bộ nhằm chia sẻ kinh nghiệm cũng như nâng cao kiếnthức cho nhân viên do đó tại IFC cơ cấu nhân viên được sắp xếp hợp lý, đảmbảo hiệu quả hoạt động trong mọi giao dịch.

Chức năng, nhiệm vụ các phòng ban:

Giám đốc điều hành:

Là người đại diện trước phát luật của công ty, trực tiếp điều hành toàn

bộ hoạt động của công ty và chịu trách nhiệm trước hội đồng thành viên vàpháp luật về mọi hoạt động của công ty Đảm bảo sự tồn tại và phát triển củacông ty một cánh toàn diện Phát triển các hoạt động dịch vụ Duy ttrì và mởrộng mạng lưới khách hàng, quan hệ đối ngoại hợp tác liên doanh nước ngoài.Phát triển trình độ chuyên môn nghiệp vụ của toàn công ty Đào tạo cán bộnhân viên nghiệp vụ và đội ngũ quản lí Trang bị và đổi mới thiết bị phươngtiện điều kiện làm việc Quản lí sử dụng hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốntài sản, năng lực tài chính của công ty Chăm lo và chú trọng cải thiện đờisống vật chất tinh thần cho toàn thể cán bộ nhân viên đang làm việc cho công

ty Trực tiếp chỉ đạo chuyên môn một số phòng và một số hợp đồng lớn

- Mở rộng quy mô hoạt động cả về chiều rộng và bề sâu

- Sắp xếp cơ cấu, tổ chức phù hợp với hoạt động chuyên môn theo từng thời

kì

- Thành lập mới chi nhánh, văn phòng đại diện, phòng nghiệp vụ

- Bổ nhiệm cán bộ quản lí theo quy định của điều lệ tổ chức và hoạt động

- Đảm bảo hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động thường xuyên

Phó giám đốc điều hành:

Giúp việc cho giám đốc và thay mặt cho giám đốc lãnh đạo công ty trongthời gian giám đốc đi vắng Từng thời gian sẽ phụ trách từng mặt hoạt độngcủa công ty, phụ trách từng phòng nghiệp vụ theo sự phân công của giám đốc.Hiện nay ở công ty có một phó giám đốc phụ trách kiểm toán báo cáo tàichính cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các dự án quốc tế.Một phó giám đốc phụ trách kiểm toán quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơbản và xác định giá trị doanh nghiệp

Các giám đốc các lĩnh vực chuyên môn là những chuyên gia về lĩnh vựcsản xuất công nghiệp, dịch vụ, có vốn đầu tư nước ngoài, tư vấn…

Phòng đào tạo:

Chịu trách nhiệm nghiên cứu, cung cấp dịch vụ đào tạo cho khách hàng,

tổ chức các khoá đào tạo nội bộ và tham gia hỗ trợ các phòng khác trong quátrình kiểm toán và tư vấn

Phòng hành chính và phòng kế toán: chịu trách nhiệm về hành chính

và kế toán cho toàn bộ công ty

Nhân sự của công ty

Trong quá trình làm việc tại các hãng kiểm toán và tư vấn tài chính hàngđầu của Việt Nam, các thành viên của công ty đã từng là các chủ nhiệm kiểmtoán và các kiểm toán viên ưu tú chỉ đạo và trực tiếp phục vụ cho nhiều doanhnghiệp hàng đầu trong các ngành nghề đến các doanh nghiệp mới xuất hiệntrên thị trường như: các doanh nghiệp nhà nước được xếp hạng đặc biệt (cáctổng công ty được thành lập theo quyết đinh số 90/TTg và quyết định 91/TTgngày 07/03/1994 của thủ tướng chính phủ đến các doanh nghiệp có vốn đầu

tư nước ngoài và rất nhiều các dự án do các ngân hang và các tỏ chức phichính phủ, tổ chức quốc tế tài trợ như ngân hàng thế giới (WB), ngân hàng

Phát Triển Châu Á (ADB) và các chương trình phát triển liên hợp quốc(UNDP)…

T i th i i m hi n t i công ty có 64 cán b công nhân viên, ại thời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ại thời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ộ công nhân viên, được điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, đượcượccphân chia nh saư

0.020.930.05

Theo ch ng ch ngh nghi p ứng chỉ nghề nghiệp ỉ nghề nghiệp ề nghiệp ệp

1

2

Ch ng ch ki m toán vi ên vi t nam (CPA)ứng chỉ kiểm toán vi ên việt nam (CPA) ỉ kiểm toán vi ên việt nam (CPA) ểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được

Ch ng ch ki m toán viên qu c t (ACCA)ứng chỉ kiểm toán vi ên việt nam (CPA) ỉ kiểm toán vi ên việt nam (CPA) ểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ốc tế (ACCA) ế (ACCA)

121

0.180.02

Theo h p ợp đồng lao động đồng lao động ng lao độ học vấn ng

1

2

D i h nài hạn ại thời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được

ng n h nắn hạn ại thời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được

5510

0.850.15

Danh sách nhân sự chủ chốt của công ty

Thứ tự Họ và tên Chức vụ / chuyên môn

1 Lê Xuân Thắng GĐ ĐH/CPA

2 Đào Xuân Dũng PGĐ ĐH/CPA

3 Nguyễn Thành Lâm PGĐ ĐH/CPA

Công ty có m t h th ng khách h ng trên nhi u l nh ộ công nhân viên, được ện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ốc tế (ACCA) ài hạn ều lĩnh ĩnh vực khác nhauIFC cung cấp các loại hình dịch vụ đa dạng và ngày càng được mở rộng raphạm vi trên khắp toàn quốc, thuộc mọi thành phần kinh tế :

- Các doanh nghi p có v n ện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ốc tế (ACCA) điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, đượcầu tư nước ngoài ư ước ngoài u t n c ngo i ài hạn

- Các h p ợc đồng h p tác kinh doanhợc

- Các d án qu c t ự án quốc tế ốc tế (ACCA) ế (ACCA)

- Các t ng công ty nh nổng công ty nhà nước ài hạn ước ngoài c

- Các doanh nghi p nh nện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ài hạn ước ngoài c

- Các công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n ổng công ty nhà nước ầu tư nước ngoài ện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được ữu hạn ại thời điểm hiện tại công ty có 64 cán bộ công nhân viên, được

- Các c quan nh nơ quan nhà nước và các tổ chức xã hội ài hạn ước ngoài ài hạnc v các t ch c xã h i ổng công ty nhà nước ứng chỉ kiểm toán vi ên việt nam (CPA) ộ công nhân viên, được

M t s khách h ng tiêu bi u c a công ty: ộ học vấn ố khách hàng tiêu biểu của công ty: àng tiêu biểu của công ty: ểu của công ty: ủa công ty:

các dự án từ World bank, ADB, SIDA, IFAD, UNFPA, SOS, PAM, và các dự

án khác

- Dự án giáo dục tiểu học

- Dự án tổng công ty cao su

…

Doanh nghiệp sản xuất

- Tổng công ty Cà Phê Việt Nam

- Công ty xi măng Hoàng Thạch

…

Doanh nghiệp thương mại và dịch vụ

- Công ty phát triển phần mềm Việt Nam

- Công ty Nippon Engineering Việt Nam

…

Ngân hàng, tài chính và các công ty tài chính

- Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam

- Ngân hàng Chinfon

Một số khách hàng tiêu biểu đã được IFC và các thành viên cung cấp dịch

vụ xác định giá trị doanh nghiệp

- Tổng công ty Lâm Nghiệp Việt Nam

- Tổng công ty Thép Việt Nam

…

2.1.4 Quy trình kiểm toán chung của công ty

 Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán:

Bước 1: Những công việc thực hiện trước khi kiểm toán

* Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán

* Nhận diện lí do kiểm toán

* Lựa chọn nhóm kiểm toán

* Lập và thảo luận các điều khoản trong hợp đồng kiểm toán

Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát

* Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng

* Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp lý của khách hàng

* Thực hiện các thủ tục phân tích

* Đánh giá tính trọng yếu và rủi ro

* Tìm hiểu môi trường kiểm soát nội bộ và đánh giá rủi ro kiểm soát

* Lập kế hoạch giao dịch và phục vụ khách hàng

* Tổng hợp kế hoạch kiểm toán

Bước 3: Lập kế hoạch kiểm toán chi tiết

* Xác định rủi ro của tài khoản và rủi ro tiềm tàng

* Xác định bằng chứng kiểm toán

* Định hướng kiểm toán phù hợp

* Sử dụng mô hình về độ tin cậy kiểm toán

* Sử dụng ma trận kiểm tra định hướng

* Hình thức kiểm tra hệ thống kiểm soát và kiểm tra chi tiết

* Lập kế hoạch kiểm toán cho từng tài khoản

* Lập kế hoạch kiểm tra hệ thống kiểm soát

* Lập kế hoạch kiểm tra chi tiết số dư tài khoản

* Tổng hợp kế hoạch kiểm toán

 Giai đoạn thực hiện kiểm toán:

Bước 4: Thực hiện kế hoạch kiểm toán

* Thực hiện thủ tục kiểm soát

* Thực hiện thủ tục phân tích

* Thực hiện kiểm tra chi tiết

 Giai đoạn kết thúc kiểm toán

Bước 5: Kết thúc công việc kiểm toán và lập báo cáo

Bước 6: Công việc thực hiện sau khi kiểm toán

* Đánh giá chất lượng cuộc kiểm toán

* Thu phí kiểm toán

* Thanh lý hợp đồng

* Giữ mối liên hệ thường xuyên với khách hàng

Trong quy trình kiểm toán hàng tồn kho thì công tác tổ chức nhân sựthực hiện cuộc kiểm toán thường có vai trò quan trọng do vậy Công ty rất chútrọng bố trí một cơ cấu nhân sự phù hợp để đảm bảo thực hiện cuộc kiểm toánđảm báo chất lượng

Thành viên ban giám đốc, phụ trách

Nhóm chuyên gia hỗ trợ Thuế, Pháp lý, CNTT

Thành viên Ban giám đốc, soát xét chất lượng & quản lý rủi ro

Chủ nhiệm kiểm toán phụ trách trực tiếp

Các Nhóm kiểm toán

(Gồm liểm toán viên chính và các trợ lý kiểm toán viên

Bảng: Cơ cấu bộ máy một cuộc kiểm toán

Vai trò, trách nhiệm các thành viên trong tổ chức

 Thành viên ban giám đốc điều hành hoặc phó giám đốc điều

hành, người phụ trách trực tiếp nhóm cung cấp dịch vụ, có nhiệm vụ

phê duyệt kế hoạch nhân sự, kế hoạch thời gian, soát xét kế hoạch

kiểm toán và soát xét cuối cùng đối với hồ sơ và báo cáo kiểm toán

 Thành viên ban giám đốc, không trực tiếp phụ trách, có nhiệm vụ

soát xét hồ sơ và báo cáo kiểm toán, quy trình thực hiện cung cấp dịch

vụ, đảm bảo yêu cầu về chất lượng đã đề ra, quản lý rủi ro

 Nhóm chuyên gia hỗ trợ Thuế, Pháp lý, CNTT; có nhiệm vụ tư

vấn, hỗ trợ cuộc kiểm toán về từng vấn đề cụ thể

 Chủ nhiệm kiểm toán phụ trách trực tiếp, có nhiệm vụ tổ chức

thực hiện các chương trình kiểm toán

 Các nhóm kiểm toán, có thể gồm một kiểm toán viên chính và

một đến hai trợ lý kiểm toán viên

2.2 Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục hàng tồn kho do Công ty TNHH Kiểm Toán và Tư vấn Tài chính quốc tế (IFC) thực hiện

2.2.1 Các công việc thực hiện trước kiểm toán

Năm 2006, công ty thu nhận một khách hàng mới, công ty ABC là công

ty 100% vốn nước ngoài Các công việc được thực hiện trước kiểm toán gồmnhững công việc sau:

Thu thập thông tin cơ sở:

Hàng tồn kho của công ty khách hàng gồm:

Nguyên vật liệu: các loại hạt nhựa nhập khẩu từ nước ngoài phục vụsản xuất các sản phẩm bằng nhựa

Công cụ, dụng cụ: các loại túi nilong, băng, kéo

Thành phẩm: các loại linh kiện cho máy in Canon

Hàng tồn kho được xác định trên cơ sở giá thấp hơn giữa giá gốc và giátrị thuần có thể thực hiện được, giá gốc hàng tồn kho bao gồm chi phí nguyênvật liệu trực tiếp, chi phí lao động trực tiếp, và chi phí sản xuất chung, nếu có,

để có được hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại Giá gốc hàng tồnkho được xác định theo phương pháp bình quân gia quyền Giá trị thuần cóthể thực hiện được được xác định bằng giá bán ước tính trừ các chi phí đểhoàn thành cùng chi phí tiếp thị, bán hàng, và phân phối sản phẩm

Lĩnh vực sản xuất của công ty là:

biến các linh kiện cho máy in Canon.

Toàn bộ sản phẩm của công ty được xuất khẩu ra nước ngoài

Nhận diện các bên hữu quan: công ty mẹ của công ty khách hàng là tậpđoàn Tackaodo của Đài Loan

Thu thập thông tin về nghĩa vụ pháp lí của khách hàng:

Những thông tin tổng hợp về khách hàng được thu thập:

1, Tên công ty: ABC

Địa chỉ tại Việt Nam: khu công nghiệp Quế Võ, Bắc Ninh

Trụ sở chính: khu công nghiệp Quế Võ, Bắc Ninh

2, Người đại diện:

- Họ và tên: Lữ Kim Hổ

- Quốc tịch: Đài loan

3, Loại hình doanh nghiệp: 100% vốn nước ngoài là công ty TNHH, phù hợpvới tư cách pháp nhân và phát luật Việt Nam

4, Năng lực sản xuất:

Miêu tả Đơn giá Năm thứ 1 Năm th ứ 2 Năm thứ 3Phần nhựa Giá 9800 000 21 560 000 23 716 000

5, Mức vốn đầu tư của công ty: 4 900 000 USD

6, Thuế: thuế suất thuế thu nhập doanh nghệp của công ty hàng năm là 10%lợi nhuận thu được trong 15 năm đầu tiên kể từ khi sản xuất kinh doanh cólãi,và 28% trong những năm tiếp theo

Ghi nhận doanh thu: doanh thu được ghi nhận khi kết quả giao dịch hànghoá được xác định một cách đáng tin cậy và công ty có khả năng thu đươc cáclợi ích kinh tế từ giao dịch này Doanh thu đuợc ghi nhận khi giao hàng vàchuyển quyền sở hữu cho người mua

Các nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ: được chuyển đổi theo tỉ giá thực tếtại ngày phát sinh

2.2.2 Thực hiện kiểm toán

Trong kiểm toán tài chính,để đảm bảo một mục tiêu kiểm toán cần mộthoặc nhiều thủ tục kiểm toán, tức là một thủ tục kiểm toán đảm bảo được mộtphần nào đó cho mục tiêu kiểm toán đã định, do vậy xác định được hệ thốngmục tiêu kiểm toán cần đạt được thì sẽ xác định được hệt thống các thủ tụckiểm toán cần thực hiện Tuy nhiên, một thủ tục kiểm toán cũng có thể đảmbảo được một phần nào đó của nhiều mục tiêu kiểm toán khác nhau cho nêndựa vào kinh nghiệm của mình kiểm toán viên có thể lựa chọn một số thủ tụckiểm toán cần thực hiện và chỉ cần với những thủ tục này thì sẽ đảm bảo đượccác mục tiêu kiểm toán đã đề ra, vấn đề là phải xây dựng được các thủ tụckiểm toán sao cho vừa ít nhất để tiết kiệm chi phí vừa đủ để thu thập được sốbằng chứng kiểm toán cân bằng với mức trọng yếu đã xác định

Dựa vào chương trình kiểm toán của công ty ( bảng các thủ tục kiểmtoán tổng hợp và chi tiết)

Bảng : Các thủ tục kiểm toán tổng hợp

01 Tham gia kiểm kê HTK

02 Kiểm tra việc phản ánh HTK

03 Kiểm tra việc lập dự phòng giảm giá HTK

04 Kiểm tra việc hạch toán và phản ánh HTK

05 Kiểm tra tính ghi chép đúng kỳ của HTK

06 Kiểm tra việc điều chỉnh hàng số dư tồn kho thực tế