Cả câu có nghĩa là: Chỉ có một người thí không thể làm nên việc gì, còn nếu có nhiều người chung sức thì việc dù lớn đến mấy cũng sẽ thành công.. Minh chứng là nhân dân ta đã cùng nhau[r]
Trang 1Câu 1: Cho đoạn văn sau: ( 5 điểm)
“ Ngót ba mươi năm, bôn tẩu bốn phương trời Người vẫn giữ thuần tuý phong độ ngôn ngữ, tính tình của một người Việt Nam Ngôn ngữ của Người phong phú, ý vị như ngôn ngữ của một người dân quê Việt Nam Người khéo dùng tục ngữ, hay nói ví, thường có lối châm biếm kín đáo và thú vị Làm thơ, Người thích lối ca dao vì ca dao Việt Nam cũng như núi Trường Sơn, hồ Hoàn Kiếm hay đồng Tháp Mười…”
( “Hồ Chủ Tịch hình ảnh của dân tộc” - Phạm Văn Đồng)
a Đoạn văn trên sử dụng những phép tu từ nào?
b Chuyển đổi câu: “Người khéo dùng tục ngữ, hay nói ví, thường có lối châm biếm kín đáo và thú vị.” thành câu bị động rồi rút gọn đến mức có thể ít làm tổn hại đến ý chính của câu.
Câu 2: Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 10 dòng) theo cách diễn dịch có sử dụng từ tượng thanh và từ tượng hình Chủ đề: Mùa xuân đã về! ( 4 điểm )
Câu 3: Tóm tắt phần trích “ Lão Hạc” bằng một đoạn văn khoảng từ 8 đến 10 dòng.( 2 điểm)
Câu 4: Hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận được từ bốn câu thơ sau ( 2,5 điểm)
“ Con là lửa ấm quanh đời mẹ mãi Con là trái xanh mùa gieo vãi
Mẹ nâng niu Nhưng giặc đến nhà Nắng đã chiều…vẫn muốn hắt tia xa!”
( “Mẹ” - Phạm Ngọc Cảnh)
Câu 5: Hãy trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ: ( 6,5 điểm)
“ Một cây làm chẳng nên non
Ba cay chụm lại nên hòn núi cao”
V ĐÁP ÁN VÀ BIỂU CHẤM
Câu 1:
a Các phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn:
+ So sánh:
Trang 2- Ngôn ngữ của Người phong phú, ý vị như ngôn ngữ của một người dân quê Việt Nam.
- …ca dao Việt Nam cũng như núi Trường Sơn, hồ Hoàn Kiếm hay Đồng Tháp Mười.
+ Liệt kê:
- Phong độ, ngôn ngữ, tính tình.
- Phong phú, ý vị.
Tác dụng: Góp phần làm nổi bật sự giản dị của Bác Hồ trong lối sống, trong lời nói và trong bài viết của mình.
b Chuyển thành câu bị động:
- Tục ngữ, nói ví, châm biếm kín đáo và thú vị…được Người hay sử
dụng trong lời ăn tiếng nói của mình.
- Rút gọn: Lời nói của Người đậm chất dân gian.
Câu 2:
- Hình thức: Đảm bảo được các yêu cầu.
+ Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 dòng.
+ Trong đoạn văn có sử dụng : từ tượng thanh, từ tượng hình và các dấu câu đã học; dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm.
+ Câu chủ đề ở đầu đoạn.
- Nội dung:
+ Đoạn văn hướng vào chủ đề mùa xuân đã về.
+ Học sinh chú ý đến các hình ảnh, màu sắc, âm thanh mang dấu hiệu của mùa xuân về.
+ Đoạn văn có cảm xúc chân thực.
Câu 3: Tóm tắt phần trích “ Lão Hạc”.
Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một con chó Vàng Con trai lão phải đi đồn điền cao su, lão chỉ còn lại con chó Vàng làm bạn tâm tình Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con, lão đã gạt nước mắt bán cậu Vàng Tất cả số tiền dành dụm được lão gửi ông giáo và nhờ ông giáo trông coi mảnh vườn Cuộc sống ngày một khó khăn, lão kiếm được gì ăn nấy và khéo léo từ
Trang 3chối mọi sự giúp đỡ của ông giáo Một hôm, lão xin Binh Tư ít bã chó, nói là sẽ đánh bả một con chó và ngỏ ý rủ Binh Tư uống rượu Ông giáo rất ngạc nhiên
và rất buồn khi nghe Binh Tư kể lại Nhưng đến khi tận mắt chứng kiến cái chết đau đớn, vật vã của Lão Hạc thì ông giáo mới hiểu Cả làng bất ngờ trước cái chết đó Chỉ có Binh Tư và ông giáo hiểu vì sao Lão Hạc chết tức tưởi như vậy!
Câu 4: Hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận được từ bốn câu thơ sau.
1 Về hình thức: Viết thành đoạn văn rõ ràng, mạch lạc, diễn đạt lưu loát; văn viết có cảm xúc.
2 Về nội dung: Cần nêu và phân tích được cái hay, cái đẹp về nội dung cũng như nghệ thuật của đoạn thơ.
+ So sánh: “ Con” được so sánh với “ lửa ấm”, với “ trái xanh”
=> Sự quan trọng, cần thiết của đứa con trong cuộc đời người mẹ, đứa con chính
là tất cả cuộc sống của mẹ.
+ Ẩn dụ: - “ Nắng đã chiều”: Hình ảnh bà mẹ tuổi cao sức yếu.
- “ vẫn muốn hắt tia xa”: Tấm lòng vì nước vì dân của bà mẹ: động viên con trai lên dường đánh giặc.
+ Cách sử dụng từ “nhưng” kết hợp với dấu chấm ngắt câu giữa dòng thơ thứ 3 -> tách hai ý của đoạn thơ.
- Con là “ lửa ấm”, là “ trái xanh”, là cuộc sống của mẹ…mà mẹ luôn
nâng niu gìn giữ.
- Nhưng khi giặc Mĩ xâm lược đất nước ta, tuy tuổi đã già sưc đã yếu,
mẹ vẫn muốn đóng góp một phần sức lực cho cuộc chiến đấu bảo vệ dân tộc bằng cách động viên con trai ra trận.
Lòng yêu nước, sự hi sinh lớn lao của mẹ.
Ca ngợi các bà mẹ Việt Nam hết lòng hi sinh vì Tổ Quốc.
Câu 5:
Câu tục ngữ nhằm răn dạy chúng ta phải biết đoàn kết, đồng tâm hiệp lực, giúp đỡ nhau để làm nên được những việc lớn Vậy “một cây” là gì? “Ba cây” là gì? Tại sao “một cây làm chẳng lên non” còn “ba cây chụm lại lên hòn núi cao”?
Trang 4Thông qua câu tục ngữ, ta có thể hiểu “một cây” là một người, một bộ phận nhỏ bé của xã hội Còn “ba cây” là nhiều người ,là toàn xã hội “Một cây làm chẳng lên non”có nghĩa là một người thí khó có thể làm nên được việc
“Ba cây chụm lại lên hòn núi cao” là có nhiều người cùng làm thì việc sẽ hoàn thành Cả câu có nghĩa là: Chỉ có một người thí không thể làm nên việc gì, còn nếu có nhiều người chung sức thì việc dù lớn đến mấy cũng sẽ thành công
Minh chứng là nhân dân ta đã cùng nhau đứng lên chống lại giặc
phương Bắc xâm lược thời Lí ,Trần Rồi chúng ta lại cùng nhau đánh thắng cả những cường quốc về quân sự như Anh ,Nhật ,Mĩ
Ta còn thấy câu tục ngữ này vẫn còn đúng trong thời đại ngày nay Điển hình như việc Đồng báo miền Trung đang phải chống chọi với cơn lũ lớn nhất trong lịch sử Nếu chỉ có một số lượng nhỏ người dân chúng ta đóng góp cứu trợ thì chỉ giúp được rất ít đồng bào đang oằn mình trong cơn lũ dữ Nhưng nếu như cả nước chúng ta cùng hợp sức ,chung tay giúp đỡ thì mọi đồng bào
sẽ được hỗ trợ, cứu giúp
Cũng như việc chúng ta chấp hành pháp luật vậy Lấy ví dụ như khi nhà nước ban hành luật bắt buộc mọi người phải đội mũ bảo hiểm Nếu khi ấy chỉ
có một bộ phận nhỏ người dân nghiêm chỉnh chấp hành thì tỉ lệ giao thông liệu có giảm? Nhưng khi mọi người đã biết cùng nhau chấp hành bằng việc đội mũ bảo hiểm thì số vụ tai nạn đã giảm đáng kể
Ta cũng có thể thấy được tinh thần đoàn kết thông qua việc giữ gìn văn minh Cụ thể là việc xả rác nơi công cộng Nếu chỉ có một người dân có ý thức bỏ rác vào thùng thì đường phố sẽ đầy rác, mất vệ sinh, từ đó có thể gây
ra nhiều loại bệnh nguy hiểm đến con người Nhưng khi tất cả đều có ý thức thì đường phố sẽ sạch đẹp, văn minh
Vậy mà vẫn có những cá nhân, tập thể nhỏ lẻ muốn phá vỡ sự đoàn kết
ấy Họ là những người không thực hiện , không tuân theo những quy tắc của
xã hội, đi ngược lại những quy định của nhà nước ,cộng đồng như xả rác bừa bãi, không chấp hành pháp luật, không tuân thủ luật lệ giao thông Họ còn là những người chỉ biết đến bản thân ,không có lòng thương yêu đồng loại ,không biết giúp đỡ người khác… Không những thế nhiều người còn lập ra tổ
Trang 5chức phản động nhằm chống đối chính quyền, chia rẽ đất nước , dân tộc Những hành động ấy của họ thật đáng chê trách
chúng ta có thể thể hiện tinh thần đoàn kết dù chỉ bằng những việc nhỏ nhặt như trong môi trường học đường thì giúp đỡ bạn bè học tập, tham gia các phong trào do trường lớp, địa phương tổ chức như chiến dịch “Mùa hè xanh” Ngoài xã hội thì ta có thể chung tay giúp đỡ các cụ già neo đơn, những hoàn cảnh còn khó khăn, giúp đỡ đồng bào bị thiên tai lũ lụt Những việc làm
ấy dù nhỏ nhoi, ít ỏi nhưng cũng một phần nào chia sẻ, giúp đỡ được cộng đồng