Tổng quan về sự phát triển của thai trong bụng mẹ

Tài liệu mô tả đầy đủ các giai đoạn phát triển của thai trong cỏ thể ngườ phụ nữ, bao gồm các đặc điểm về hình thái, kích thước, trọng lượng của thai theo từng tuần. Tài liệu có kèm những hình ảnh minh họa đẹp và rõ ràng.

Tổng quan về sự phát triển của thai trong bụng mẹ

Thai kỳ phát triển của bào thai có thể được chia làm ba giai đoạn.

Giai đoạn thụ thai kéo dài khoảng hai tuần đầu của thai kỳ Từ tuần 3 đến tuần 8 (hai tháng) gọi là thời kỳ phôi Giai đoạn còn lại (từ tuần thứ chín đến khi sinh)

em bé trong bụng mẹ được gọi là bào thai

Các bộ phận của thai không được hình thành cùng lúc Não và tim bắt đầu phát triển trước đường tiêu hóa, bộ xương và các cơ Những chi tiết như tóc và mi mắt xuất hiện chậm hơn nhiều

Nhưng phần lớn các cơ quan quan trọng đều đc hình thành và sắp xếp vị trí trong 12 tuần đầu Vì thế những thay đổi của môi trường trong và ngoài cơ thể người mẹ trong thời gian này đều tác động đến sự hình thành và phát triển các

cơ quan, dị tật phát sinh trong giai đoạn này thường rất nặng Ðó là tại sao một

số bệnh cúm xảy ra trong 12 tuần đầu có thể dẫn đến những sự bất thường

nghiêm trọng

Ví dụ: Ngón tay, ngón chân được hình thành từ tuần lễ thứ sáu đến thứ tám của

thai kỳ Nếu có điều gì đó can thiệp vào sự phát triển của chúng thì chúng sẽ không sửa chữa được sau này

Thời kỳ thụ thai (hai tuần đầu)

Tính từ khi trứng được thụ tinh (hoặc 2 tuần sau khi bắt đầu kỳ kinh cuối cùng với người phụ nữ có vòng kinh đều, khoảng 26-30 ngày)

Nếu tinh trùng gặp và xuyên thủng được vỏ trứng thì sự thụ tinh sẽ bắt đầu Gọi nôm na là "cấn thai" Ở thời điểm này, bộ gene đã được xác lập, trong đó có cả giới tính của đứa trẻ Trong 3 ngày sau thụ thai, tế bào trứng đã được thụ tinh sẽ phân chia không ngừng, di chuyển theo ống vòi trứng xuống thành tử cung và thêm 3 ngày nữa trứng mới bắt đầu làm tổ trong tử cung Lúc này trứng trở thành phôi nang Đến cuối tuần thứ 2, những gai rau đầu tiên được hình thành, kết nối bé vào mẹ

Thai nhi 2 tuần tuổi

Thời kỳ phát triển phôi (tuần lễ thứ ba đến thứ tám)

Mặc dù mầm sống trong bụng bạn đã được gọi là phôi ngay sau khi phân chia thành 8-16 tế bào (khoảng sau 1 tuần) nhưng đến tuần thứ 3 mới được gọi là giai đoạn của phôi Sự phân chia thời gian này là theo tính chất quan trọng của những thay đổi sẽ đến cho bé.

Giai đoạn phôi là giai đoạn bắt đầu biệt hóa và sắp xếp các cơ quan (não, tủy sống, tim…) và các mầm tạo cơ quan khác từ khối tế bào ban đầu Đây được coi

là giai đoạn quan trọng nhất để hình thành nên cơ thể người ( nếu có rối loạn về

sự phát triển của phôi sẽ gây ra dị dạng thai nhi về sau)

3 – 4 tuần đầu tiên:

Trứng đã được thụ tinh và nhóm tế bào phát triển thành phôi Các tế bào bắt đầu

phân chia mạnh mẽ và bám chắc vào dạ con bằng nhau thai.

Hệ thống nuôi dưỡng phôi thai được hình thành ở thành tử cung, các mấu nhỏ hoặc lông tơ được tạo thành với những mạch máu rất nhỏ sẽ cung cấp máu, năng lượng và protein hấp thụ từ noãn giúp cho quá trình phân chia tế bào diễn ra và nuôi dưỡng bào thai sau này

Ở thời điểm này, sự phát triển về mặt cấu trúc thể hiện rõ nét nhất là ở sự khác

biệt giữa phần đầu và cổ Tim và ống thần kinh bắt đầu hình thành Test thử thai tại nhà lúc này đã có thể hiển thị kết quả 2 vạch rất rõ nét.

Khi phôi được 3 tuần

Khi phôi được 4 tuần

Khi phôi được 5 tuần

Bước sang tuần thứ 5 là thời điểm đặc biệt then chốt đối với sự phát triển của bé Khối tế bào phát triển mạnh mẽ tạo thành một phôi mầm, có kích thước

bằng hạt táo Phần đầu tăng trưởng vượt trội do não phát triển nhanh

Phôi mầm lúc này được chia thành 3 lá ngoài, trong và giữa 3 lá này sẽ hình thành nên các cơ quan và bộ phận trong toàn cơ thể Ở 2 bên vùng gọi là đầu đã

có 2 “mẩu” nhỏ xíu mà sau này sẽ trở thành đôi tai

Ống thần kinh trung ương, khởi thủy của não, xương sống và các nơron thầnh kinh đang phân chia không ngừng Tim và hệ tuần hoàn bắt đầu phát triển Đã

có khởi thủy của phổi, ruột cũng như hệ bài tiết Cùng lúc đó, dây nhau và dây rốn sơ khởi được hình thành, có nhiệm vụ chuyển các dưỡng chất và ôxy từ mẹ sang bé bắt đầu sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ

phôi 5 tuần tuổi

Sự thay đổi của người mẹ

Bạn có thể bắt đầu tập luyện một chút Nghe có vẻ hơi kỳ cục nhưng luyện tập

sẽ giúp săn chắc các múi cơ, tăng sự dẻo dai và sức chịu đựng của cơ thể Nó còn giúp bạn kiểm soát được cân nặng hiệu quả (đặc biệt là khi bạn đang trong tình trạng thừa cân) Hãy chọn các loại vận động an toàn, phù hợp với các bà bầu như đi bộ, bơi lội

Bạn cũng có thể tập một số động tác yoga đơn giản, tốt nhất là theo các lớp yoga dành cho bà bầu, nơi có những người hướng dẫn tập chuyên nghiệp

Lưu ý là không vận động quá sức.

Lúc này ngực của bạn bắt đầu có sự thay đổi theo xu hướng lớn dần Vì vậy nên mặc áo lót dành cho dân thể thao vào tất cả mọi thời điểm trong ngày để giữ cho bầu ngực luôn gọn và đẹp

Những lo lắng thường gặp

Tôi cần vượt qua những bực bội do thai nghén như thế nào? Làm thế nào để giảm tình trạng ốm nghén? Hay cảm giác quá mệt mỏi chân như muốn khuỵu xuống? là những câu hỏi phổ biến của giai đoạn này.

Bạn hãy đảm bảo mình luôn được nghỉ ngơi, uống nhiều các loại nước không chứa cafein như nước tinh khiết, nước dừa, nước chanh tươi, trà thảo dược và nước hoa quả

Nếu mang bầu vào thời điểm mùa hè nóng bức, bạn có thể sẽ hứng thú với sữa

đã tách bơ, nó không chỉ giúp cơ thể chống mất nước mà còn cung cấp canxi cho

cơ thể, một vi chất rất cần thiết trong giai đoạn này

Đối với tình trạng ốm nghén, bạn có thể dựa trên kinh nghiệm bản thân như thử ngửi hoặc ăn chanh, cho thêm gừng vào trà, dùng liệu pháp vi lượng đồng căn Không cócách chống nghén chung cho tất cả các bà bầu trong giai đoạn này bởi phản ứng của cơ thể mỗi người đối với sự xuất hiện của mầm sống là rất khác nhau

Nếu là người ăn chay hay mắc bệnh thiếu máu, đây là lúc bạn nên tới gặp bác sĩ

để được tư vấn tốt nhất

Khi phôi được 6 tuần

Tuần này, trái tim nhỏ, dù mới chỉ bằng kích cỡ của 1 hạt vừng nhưng đã bắt đầu đập Các bộ phận chính như tim, thận đã bắt đầu phát triển

Trên thân của phôi đã thấy rõ những mầm bé xíu mà sau này sẽ thành chân và tay Tay phát triển trước và trong tuần này đã có thể nhận ra khuỷu tay, cổ tay, tấm bàn tay (các ngón chưa tách ra) Ruột cũng đang phát triển và ruột thừa đã xác lập được vị trí

Miệng cũng bắt đầu hình thành, các nếp gấp nhỏ ở dưới chính là “khởi thủy” của

cổ sau này Mũi đã rõ rệt và “tiền thân” của võng mạc cũng đang hình thành

Phôi 6 tuần tuổi

Những thay đổi của người mẹ

Các biểu hiện của thai nghén tiếp tục hoặc bắt đầu vào tuần này Đa phần phụ nữ

sẽ phải đối phó với tình trạng buồn nôn (mà không chỉ xảy ra vào buổi sáng), mệt mỏi, căng ngực và đi tiểu nhiều hơn bình thường

Tất cả những biểu hiện này đều là bình thường Dù chúng có thể gây phiền toái cho bạn nhưng đó là một phần của quá trình mang thai, chúng sẽ không tồn tại lâu

Một số phụ nữ đau đầu trong giai đoạn đầu thai kỳ

Tuy nhiên, có một số biểu hiện nghén mà bạn không nên coi thường Nếu cảm

thấy bất an, kể cả khi bạn không thấy dấu hiệu nguy hiểm rõ rệt nào, hãy tới phòng khám chuyên khoa ngay lập tức Các bác sĩ sẽ giúp bạn

Một điều quan trọng là bạn nên chú ý tới việc ăn uống để thai nhi nhận được các dưỡng chất tối ưu nhất Chia nhỏ bữa ăn và uống thường xuyên sẽ ngăn ngừa tình trạng khó tiêu cũng như giảm buồn nôn, mệt mỏi Cố gắng ăn đa dạng các

loại thực phẩm, đặc biệt là khi bạn đang ăn chay.

Lời khuyên hữu ích

Nếu lần đầu tiên làm mẹ, bạn hẳn sẽ ngạc nhiên về những biểu hiện và cảm giác khi cái thai trong bụng lớn dần lên Hãy chia sẻ và cùng cảm nhận với những người đồng cảnh để biết được đâu là bình thường, đâu là không ổn

Khi phôi được 7 tuần

EM bé của bạn lúc này có kích cỡ bằng 1 hạt đậu nhỏ Nếu có thể quan sát được, bạn sẽ thấy đầu bé với 3 điểm đen nơi mắt và lỗ mũi đang hình thành Tai đã nổi

rõ và các chi trông như những lộc chồi non Bàn tay và bàn chân trông như mái chèo, các ngón tay ngón chân đang bắt đầu tách ra khỏi nhau Tim đã được chia thành 2 ngăn trái và phái với nhịp đập là 150 lần/phút (nhanh gấp 2 so với nhịp tim của người lớn)

Những thay đổi của người mẹ

Ở giai đoạn đầu thai kỳ này, giấc ngủ đôi khi có thể bị gián đoạn Đó có thể là

do sự lớn lên của tử cung đã gia tăng áp lực lên bàng quang khiến bạn phải vào nhà vệ sinh liên tục Hoặc có thể là cảm giác căng tức ngực

Những việc cần lưu tâm

Tăng cường vitamin C, đặc biệt là thời điểm này, khi các tế bào phôi mầm đang lớn lên rất nhanh Những nguồn thực phẩm giàu vitamin C là: cam, hạt tiêu đỏ, dâu tây, xoài, nho đen và kiwi

Nếu bạn mang thai khi đã ngoài 35 tuổi, và cảm thấy lo lắng về bất thường về gien (tỷ lệ khá cao đối với độ tuổi này), hãy trao đổi với bác sĩ để được làm các xét nghiệm cần thiết

Tôi cần bao nhiêu năng lượng ở thời điểm này? Tôi đang rối tinh rối mù với những lời khuyên của bạn bè, họ hàng đây!

Thực tế bạn thường được khuyên là ăn cho 2 người nhưng bạn chỉ cần "nạp" theo mức cũ 200 - 300 calo/bữa Mức này tương đương với 2 lát bánh mỳ nướng phết bơ/margarine, hoặc 1 gói khoai nhỏ với 25g phô mai hay đơn giản chỉ là 1 cốc sữa

Khi phôi được 8 tuần

Bé giờ đã có kích thước của 1 quả nho - khoảng 2,5cm Mý mắt và tai đang hình thành và cả chóp mũi cũng đã khá rõ Tay và chân đang phát triển rất tốt Các ngón tay và ngón chân mọc dài hơn và ngày càng có sự tách biệt rõ rệt Đuôi phôi biến mất ở cuối tuần lễ thứ 8

Trong tuần thứ 8 mắt thường ở trạng thái mở song đến cuối tuần, các mi mắt dính lại làm mắt nhắm lại Bé sẽ mở mắt trở lại vào khoảng tuần thứ 26

Cuối giai đoạn phôi, tất cả các hệ cơ quan quan trọng đã bắt đầu xuất hiện xong

hoạt động còn hạn chế Phôi lúc này có hình dạng giống cơ thể người.

Những việc cần lưu tâm

Thèm ăn vặt! Hãy cố gắng thỏa mãn các cơn thèm ăn của mình nhưng tránh ăn quá nhiều các thực phẩm chế biến sẵn Bởi vì đây cũng là lúc bạn có thể nhận ra: các bà bầu hay bị táo bón Thủ phạm chính là hormon thai kỳ progesterone, gây dãn và làm giảm hoạt động của nhu động ruột

Do đó, hãy chọn các loại thức ăn dễ tiêu hóa như dưa chuột, ngũ cốc, cà rốt luộc, bánh mỳ làm từ lúa mỳ nguyên cám, dưa hấu và xoài… (nói chung là thức ăn càng tự nhiên càng tốt, nhưng vẫn phải vệ sinh nhé)

Thời kỳ bào thai (tuần lễ thứ chín đến khi sinh)

Thời kỳ bào thai được tính từ khi thai bắt đầu mang hình dạng người Giai đoạn này không có những sự thay đổi mang tính chất kỳ diệu như giai đoạn phôi nhưng là thời gian phát triển quan trọng của các hệ cơ quan trong cơ thể (nhất là khoảng 9-16 tuần) Nếu có rối loạn về sự phát triển của thai thì có thể gây biến dạng (không nghiêm trọng bằng trong các tuần lễ đầu.)

Tuần 9 đến 12: được gọi là giai đoạn cử động ban đầu do thai bắt đầu có phản

ứng với các kích thích, nhưng những cử động này nhẹ nhàng nên thường cảm giác như cử động của mẹ

Đây cũng là thời kỳ phát triển bộ phận sinh dục ngoài của thai, đến cuối tuần lế thứ 12 có thể phần biệt được thai nam- nữ qua siêu âm

Tuần thai thứ 9

Có một tin rất quan trọng: Lúc này bé của bạn mới chỉ nặng khoảng 2gr

nhưng bạn đã có thể nghe thấy tiếng tim bé đập (Các bác sỹ sẽ giúp bạn thực hiện việc này bằng máy siêu âm Doppler) Nhưng nếu chưa nghe thấy thì bạn cũng không cần lo lắng, bạn sẽ đc kiểm tra lại trong 1 vài tuần

Ngoài ra, trong tuần này ống tiêu hóa của bé sẽ phát triển rất nhanh

Thay đổi của mẹ:

Trông bạn lúc này sẽ giống một người mẫu hơn là 1 bà bầu: trong khi bụng bạn vẫn chưa lớn rõ thì ngực bạn lại phát triển rất nhiều Nhưng có một phiền toái đi

kèm: đau tức ngực Nhiều người đùa rằng đây là giai đoạn chỉ được nhìn, không được sờ.

Cân nặng của thai nhi giờ chưa được 4-8g nhưng bé đang lớn lên rất nhanh

Những bộ phàn phát triển nhiều nhất trong tuần này là răng, não và các bộ phận sinh dục trong của bé, những thứ không thể nhìn thấy qua siêu âm Dù vậy, bạn

có thể nhận thấy mình nên bổ sung thêm canxi để những mầm răng của bé hoàn hảo hơn, hay bạn cảm giác như mình hay quên hơn trong khi em bé của bạn có thêm 25 000 tế bào thần kinh mỗi phút (nhưng đó chỉ là cảm giác, bạn sẽ lấy lại được trí nhớ tuyệt vời của mình sớm thôi)

Những điều cần lưu tâm

Bạn có thể tạm quên đi những vấn đề y tế để đến với 1 chủ đề thú vị hơn: Chuẩn

bị không gian cho bé: bạn định làm phòng riêng hay để bé ở cùng bố mẹ? Dọn dẹp bớt 1 số hóa chất có mùi độc hại cũng là một ý hay (sơn móng tay chẳng hạn, mùi acetol trong đó sẽ làm bé yêu khó chịu đấy)

Bạn cũng có thể sắm thêm cho mình 1 chiếc ghế ngả dễ di chuyển, bởi vì bạn sẽ sớm quen với việc nằm nhiều hơn ngồi

Thai 11 tuần

Bây giờ bé đang rất “bận rộn” với việc học nuốt và đá chân Tất cả các bộ phận chính của cơ thể như gan, thận, ruột, não và phổi đã phát triển đầy đủ

Đầu có kích cỡ bằng một nửa chiều dài của thân mình còn trán thì phình to, nằm

ở phía trên cao và sẽ dần dần “hạ xuống”, giống như mọi người

Các “chi tiết” cũng đang được hoàn thiện như móng tay và lông tơ

Nếu được nhìn bé lúc này, bạn sẽ thấy rõ xương sống và các ống thần kinh

xương sống chạy dọc theo xương sống, do da bé vẫn còn khá trong

Sự thay đổi của mẹ

Bạn đã có thể cảm thấy tử cung “chồi” ra ở phía trên của xương mu Mặc dù chưa cần phải mặc ngay các quần áo rộng rãi như trong một vài tuần tới, nhưng cũng đừng để vòng bụng bị bó chặt

Cố gắng uống 8 cốc nước/ngày nhưng hạn chế uống trước khi đi ngủ để tránh phải thức giấc nhiều lần trong đêm

Nếu giấc ngủ của bạn không trọn vẹn vì một lý do nào đó, hãy thử tập nhẹ nhàng trước khi ngủ Những giấc mơ kỳ lạ cũng thường rất phổ biến trong thời kỳ bầu

bí và cũng là nguyên nhân khiến bạn thức giấc nửa đêm

Lời khuyên hữu ích

Lưu ý khi chăm sóc sắc đẹp như: dưỡng da, làm móng tay, làm tóc

Siêu âm phát hiện hội chứng Down có thể thực hiện ở giai đoạn này

Luôn tăng cường rau quả trong chế độ dinh dưỡng, ngay cả khi bạn không hứng thú lắm!

Chảy máu hay đau bụng có thể là những dấu hiệu đe dọa sẩy thai

Bạn sinh mổ hay sinh thường trong lần sinh trước và lựa chọn của bạn lần này

Nếu bạn thấy nước bọt tăng tiết nhiều hơn thì cũng đừng vội lo lắng, nó sẽ nhanh chóng biến mất sau 3 tháng đầu thai kỳ thôi Thực ra chưa ai biết chính xác nguyên nhân nhưng chắc chẳn rằng nó hoàn toàn vô hại Bạn có thể dùng bạc hà hay đánh răng với kem chứa bạc hà để làm giảm tình trạng này

Thai 12 tuần

Bé giờ đã là một con người hoàn chỉnh, và có chiều dài bằng ngón tay cái của bạn (4cm)

Bé cũng đang bận rộn với trò đá chân và duỗi người Nếu nhìn bé lúc này, bạn

sẽ thấy giống như một người đang múa ba lê dưới nước

Vào thời gian này, các ngón tay, ngón chân của bé bắt đầu có móng

Lời khuyên hữu ích

Nếu chót bỏ lỡ các lớp học tiền sinh ở giai đoạn đầu thai kỳ thì đây là thời điểm thích hợp để bạn tìm một lớp học phù hợp

Những việc cần quan tâm

Đi siêu âm để kiểm tra thai kỳ trong tuần từ 12 - 14 Lần kiểm tra này sẽ cho biết quá trình mang thai của bạn có bình thường và bé có khoẻ mạnh không Đây cũng là thời điểm cho biết chính xác tuổi thai dựa trên chiều dài của thai nhi Việc siêu âm quanh thời điểm này chưa thể cho kết quả chính xác về giới tính thai nhi

Hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn vẫn muốn tiếp tục uống axit folic bổ sung sau thời điểm này bởi thực tế là hệ thần kinh của bé đã hoàn chỉnh Tuy nhiên, vấn

đề dinh dưỡng trong các tuần tiếp theo vẫn rất quan trọng

Bạn nên nhớ rằng 12 tuần đầu tiên này là khoảng thời gian rất quan trọng để quyết định sự phát triển của đúa con yêu Do vậy, bạn cần hết sức chú ý bảo vệ

sức khỏe Nếu bạn bị cảm cúm hay có vấn đề sức khỏe trong thời gian này thì cần

đi khám và chữa trị một cách triệt để

Tuần 13 đến 16: Khi thai nhi được 13 – 14 tuần tuổi thì các bác sĩ có thể xác định chính xác giới tính của thai nhi thông qua siêu âm Tử cung người mẹ đã trở nên lớn hơn và bụng cũng đã bắt đầu lộ trong thời gian này Nhịp tim của thai nhi cũng có thể nghe khá rõ

Thai nhi giờ đã có ngón chân và móng tay, có mí mắt và lông mày Toàn bộ cơ thể thai nhi lúc này xuất hiện một lớp lông tơ và lớp lông tơ này sẽ tiếp tục phát triển cho tới tuần cuối cùng trước khi chào đời

Xương thai nhi đã được kiến tạo và hệ cơ cũng đã có Mắt bắt đầu nhạy cảm với ánh sáng dù còn nhắm, lông mi và lông mày đã bắt đầu mọc Đến tuần thứ 16 các xương nhỏ ở tai cứng lại và thai bắt đầu nghe được tiếng động

Vì chưa có lớp mỡ, thai nhi nhìn có vẻ gầy guộc Thai nhi lúc này cử động nhiều hơn như đạp, mút ngón tay, nuốt nước và bài tiết trong nước ối

Sự phát triển của thai đã rất nhanh, cho đến lúc này thì chậm dần lại nhằm giúp phổi, hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch có thời gian hoàn thiện Thai nhi đã có thể nghe

rõ và sự tác động mạnh sẽ khiến thai quẫy đạp

Nếu bạn chụp Xquang vào khoảng tuần lễ thứ 16, bạn có thể nhìn được cả

xương của thai Tóc ở da đầu cũng có thể nhìn thấy từ giai đoạn này, và đây được coi là bằng chứng cho biết não phát triển tốt

Thai nhi 13 tuần tuổi

Sự phát triển của bé

Gương mặt của bé đang có sự thay đổi đáng kể, càng ngày càng giống với con người hơn Mắt

đã bắt đầu dịch chuyển lại gần nhau thay vì nằm xa tít ở 2 bên trán và tai thì cũng đã về đúng vị trí.

Đây cũng là thời điểm các cơ quan và bộ phận trong cơ thể đã hoàn thiện phát triển Ruột dường như phồng lên hơn ở gần cuống rốn và bắt đầu dịch chuyển về khoang bụng.

Thai nhi 13 tuần tuổiThai nhi sẽ cử động nếu bụng mẹ bị kích thích mặc dù bạn hoàn toàn chưa cảm thấy gì Các tế bào thần kinh tăng lên nhanh chóng theo cấp số nhân và các

“khớp” thần kinh (kết nối các dây thần kinh trong não bộ) đang hình thành

Thai nhi bắt đầu có nhiều phản xạ hơn; sự xuất hiện của gan bàn tay làm các ngón tay gần nhau hơn, gan bàn chân phát triển giúp các ngón chân có thể co duỗi và sự phát triển của mí mắt giúp bé nhắm mở mắt dễ dàng

Sự thay đổi của người mẹ

Thật tuyệt vời là cảm giác nghén đã lùi xa và bạn bắt đầu cảm thấy mình tràn đầy sức sống Cảm giác căng thẳng vì lo sẩy thai cũng nhanh chóng biến mất Cảm giác thèm ăn cũng bắt đầu quay trở lại Hãy chắc rằng tất cả các loại thịt bạn ăn đều được nấu chín kỹ để loại trừ bệnh toxoplasmosis nhé

Các bệnh liên quan với răng và nướu có xu hướng phát triển trong suốt quá trình thai nghén vì vậy cần có kế hoạch kiểm tra sức khoẻ răng miệng định kỳ trong giai đoạn này Tất nhiên cũng nên lưu ý các bác sĩ nha khoa về tình trạng bầu bí của mình để tránh chỉ định đi chụp X-quang

Ngoài ra, càng chảy máu lợi thì bạn càng nên dùng chỉ tơ nha khoa cũng như

đánh răng Nếu bạn lo lắng hoặc cảm thấy các cách điều trị tại nhà không hiệu quả thì cần tới gặp bác sĩ ngay.

Lúc này quần áo rộng rãi là rất cần thiết vì bụng đã “lộ” hơn trong khi cân nặng

có thể chưa thay đổi nhiều Bạn có thể cảm thấy rằng mình cần một kiểu tóc mới

để phù hợp với tình hình hay đơn giản đó là một khuynh hướng bạn thích và đây chính là thời điểm thích hợp

Lời khuyên hữu ích

Lúc này, thêm một vài cái gối lớn trên giường sẽ giúp bạn dễ ngủ hơn Bạn có thể đặt 1 cái dưới chân khi nằm nghiêng Và đôi khi đây là cách giúp bạn dễ ngủ hơn sau sinh

Những việc cần quan tâm

Đừng lo lắng nếu trong lần đầu siêu âm mà thai nằm ở vị trí thấp, 90% sẽ di chuyển lên cao khi ở tuần thai thứ 28

Hãy rủ chồng cùng tham gia các lớp học tiền sinh để anh ấy có thể chia sẻ với bạn nhiều hơn trong giai đoạn này

Các đốm nâu cũng bắt đầu nhiều hơn ở nhiều vùng da, đặc biệt là ở vùng ngực Một chiếc áo lót vừa vặn sẽ giúp ngăn ngừa và kích thích sự lớn lên không

Thai 14 tuần

Sự phát triển của bé

Thai nhi lúc này mới chỉ dài khoảng 7,4 cm tính từ đỉnh đầu đến mông và nặng khoảng 23 g Mặc dù vậy nhưng nếu được nhìn thấy bé lúc này, bạn sẽ thấy bé hoàn chỉnh đến thế nào khi các dấu vân tay bé xíu cũng đã rất rõ nét

Và khi bạn chạm vào bụng (khu vực gần dạ dày) bé sẽ cảm nhận được và nếu có một cái núm vú lúc này, chắc chắn bé sẽ không rời miệng khỏi nó đâu

Thai nhi 14 tuần tuổi

Nếu là một cô công chúa thì bé đã có khoảng 2 triệu quả trứng trong buồng trứng rồi đấy Và sẽ chỉ thêm 1 triệu quả trứng nữa cho tới khi bé chào đời Những trứng này chỉ trưởng thành khi bé lớn lên và chỉ chín khoảng 200.000 quả trong suốt cuộc đời mà thôi

Sự thay đổi của người mẹ

Bạn đã bước vào giai đoạn thai kỳ thứ 2, giai đoạn kéo dài từ tháng thứ 4 đến hết tháng thứ 6 Và bây giờ là 2 tin tốt lành cho bạn: Thứ nhất là nguy cơ sẩy thai đột ngột và thứ 2 là các triệu chứng ốm nghén đã giảm hẳn Bạn có thể lại

“yêu” chồng khi năng lượng sống đang ngày càng trở nên dồi dào trong huyết quản

Nếu bạn vẫn cảm thấy không thoải mái thì có thể là triệu chứng này sẽ theo bạn trong suốt 26 tuần còn lại

Chuyện “lâm bồn” vẫn còn xa xôi lắm nhưng ngực đã bắt đầu tiết sữa non, loại sữa cực kỳ bổ dưỡng và cần thiết đối với trẻ mới sinh, trước khi sữa trưởng thành “kéo về” Thậm chí ngay cả khi ngực bạn rất nhỏ thì bạn vẫn có thể cho con bú bởi kích cỡ không quan trọng nếu nguồn sữa của bạn luôn dồi dào

Lời khuyên hữu ích

Cảm giác buồn nôn, nôn ói không còn nữa nhưng ợ nóng thì vẫn có thể tiếp tục

Vì thế ăn một vài miếng đu đủ lúc này sẽ rất hiệu quả Đu đủ sẽ giúp giảm hẳn chứng ợ nóng khó chịu này

Những việc cần quan tâm

Nếu bạn đã hết ốm nghén, bạn sẽ bắt đầu có cảm giác đói cồn cào Hãy luôn chuẩn bị các loại sa lát hoa quả hay rau tươi để làm món ăn nhẹ mỗi khi bạn thấy đói

Dạo này tự nhiên bạn trước nên hay quên Thực ra là không đáng để bạn phải lo ngại đâu

Hoạt bát rất tốt khi bầu bí nhưng bạn cũng cần kiểm soát được cơ thể

Có an toàn không khi dùng các loại chất béo rán, nấu?

Các loại dầu nấu, dầu hydrogenated đều có thể chuyển hóa thành chất béo trans không có lợi cho cơ thể khi bị đun ở nhiệt độ cao Lúc này, tính chất của các loại dầu này cũng chẳng khác gì các loại chất béo chuyển hóa Các tốt nhất là dùng dầu thực vật như dầu ngô, dầu đậu nành, dầu ô liu, dầu thầu dầu khi chế biến

Thai 15 tuần

Sự phát triển của bé

Cơ thể bé lúc này phủ một lớp lông tơ mịn mà sẽ rụng hoàn toàn vài ngày sau sinh Các múi cơ cũng bắt đầu làm việc

Bước sang tuần này, bé đã có thể nắm tay, liếc mắt, biết biểu cảm qua nét mặc

và thậm chí là mút ngón tay cái Các nhà nghiên cứu tin tưởng rằng, những hành

vi này của bé tương ứng với sự phát triển của các xung lực trong não

Tính từ đỉnh đầu đến mông, bé lúc này đã dài 8,7 cm và nặng khoảng 43 g Cơ thể bé đang lớn nhanh hơn đầu Tuần này, lớp gây mỏng đã phủ kín khắp cơ thể cùng với lông tơ M mắt đã biết đầu biết mở và những sợi tóc đầu tiên xuất hiện trên đỉnh đầu

Thai nhi 15 tuần tuổi

Nếu bạn chưa từng đi siêu âm thì đây là thời điểm rất thích hợp Siêu âm lúc này

sẽ cung cấp các thông tin sớm nhất về tình hình sức khỏe của bé: bé có bị mắc hội chứng Down và các dị tật bẩm sinh khác hay không

Sự thay đổi của người mẹ

Bạn có lẽ đang cảm thấy ngày càng rạng rỡ và tràn đầy sức sống hơn so với thời điểm 3 tháng đầu, để lại tất cả những cảm giác ốm nghén sau lưng Tuy nhiên, rất tiếc là không phải bà bầu nào cũng hoàn toàn hết ốm nghén

Hầu hết các bà bầu trong giai đoạn này ngủ ngon hơn do bụng chưa quá lớn và bàng quang chưa bị chèn ép nhiều Đây cũng là tháng thích hợp cho các vận động như bơi lội, đi bộ hay tập aerobic nhẹ nhàng

Đây cũng là thời điểm tốt để bạn thực hiện những dự định cho tương lai như thu xếp một chỗ ở gần chỗ làm hơn, sắp xếp lại công việc và nghĩ về quá trình chăm sóc trẻ sau khi bé chào đời

Lời khuyên hữu ích

Lúc này, bạn có thể bắt đầu trò chuyện với bé bằng cách xoa bụng, gõ gõ tay

vào bụng cũng như đặt headphone lên bụng trong khi chính bạn cũng đang nghe bản nhạc đó.

Những việc cần lưu tâm

Bạn mang bầu khi đã nhiều tuổi?

Thực phẩm trong các bữa ăn cùng bạn bè, đi ăn ở nhà hàng, ăn ở những nơi lạ…

Nếu chưa làm xét nghiệm nước tiểu trước đó thì bây giờ là thời điểm thích hợp

Những lo lắng thường gặp

Mọi biểu hiện ốm đau khi mang bầu đều có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của bé Tuy nhiên, bạn không cần phải lo lắng nếu đó chỉ là xổ mũi, hắt hơi Tuy nhiên, với các vi rút gây bệnh Thủy đậu, viêm gan B, Rubella… thì bạn lại cần hết sức cảnh giác khi có những biểu hiện của các bệnh này

Thai nhi 16 tuần tuổi

Lúc này, bạn đã có thể biết chính xác giới tính của bé qua máy siêu âm do cơ quan sinh dục ngoài đã phát triển đẩy đủ

Đây cũng là thời điểm tốt để bạn bắt đầu luyện tập

Sự thay đổi của người mẹ

Một trong những thời điểm thú vị nhất của giai đoạn mang thai đang rất gần: đó

là cảm nhận được sự có mặt của bé yêu qua những lần “máy bụng” đầu tiên Bạn

có thể cảm nhận những ngọ ngoạy đầu tiên này giống như là có ai đó vỗ nhẹ vào bụng bạn

Hầu hết các bà mẹ đều cảm nhận được điều này trong khoảng thời gian 16 – 20 tuần thai vì thế đừng lo lắng nếu bé vẫn quá “ngoan ngoãn” ở thời điểm này Nếu đây không phải là bé đầu lòng, bạn sẽ cảm nhận được thai đang “máy

bụng” sớm hơn nữa

Đây cũng thời điểm bác sĩ có thể đề nghị bạn làm một số xét nghiệm tiền sinh như chọc ối, siêu âm (thường được thực hiện trong thời điểm 15 – 20 tuần thai) Chọc ối thường được khuyến nghị đối với phụ nữ ngoài 35 hoặc đã từng sinh bé

mắc dị tật.

Hệ miễn dịch của bạn lúc này sẽ có chút thay đổi dù không đáng kể Vì thế, bạn nên lưu ý rằng bạn có thể dễ bị ho và cảm lạnh hơn lúc bình thường Mặc dù chúng có thể làm bạn bực bội, mệt mỏi nhưng những triệu chứng này không gây hại cho thai nhi Những viêm nhiễm khác cũng có thể gặp khi bạn mang thai như sởi, rubella… mới cần được chăm sóc đặc biệt Mặc dù bệnh “giời leo” không gây hại cho thai nhi nhưng bạn cũng nên tránh tiếp xúc với các bà bầu khác

Lời khuyên hữu ích

Nếu có điều kiện, hãy tham gia các lớp tập aerobic dưới nước dành cho các bà bầu Đây là một trong những cách tuyệt vời nhất để bạn có thể sinh nở dễ dàng

Những điều cần lưu tâm

Luôn uống nhiều nước để tránh bị khử nước

Thực hiện những động tác yoga phù hợp để cơ thể luôn mềm dẻo trong suốt quá trình thai nghén

17- 20 tuần: Bào thai bắt đầu thể hiện tính “hiếu động” của mình và giờ thì

người mẹ đã cảm thấy rất rõ những chuyển động do các bắp thịt và hệ thần kinh của thai nhi đã phát triển

Những chiếc răng sữa đầu tiên đang được hình thành dưới lợi vào tuần thứ 19 Bước sang tuần thứ 20, toàn bộ cơ thể thai nhi sẽ được phủ một lớp “sáp mỏng” giúp bảo vệ làn da của bé khỏi môi trường nước ối hiệu quả hơn Và hầu hết các

cơ quan chính yếu quan trọng của cơ thể đã hoạt động được

Bé đã có thể mút ngón tay, co duỗi ngón tay và thể hiện nét mặt Chẳng bao lâu nữa bạn sẽ cảm nhận được sự di chuyển của bé mà chúng ta vẫn thường gọi là thai "máy"

Mọi thai phụ đều nên sieu âm định kỳ khi thai được 20 tuần tuổi Trong lần siêu

âm này, bác sĩ sẽ xác định xem nhau thai có khỏe mạnh và bám tốt vào thành tử cung không, Bé có phát triển bình thường trong tử cung không Nhịp tim và sự vận động của các bộ phận trên cơ thể bé cũng như hoạt động của chân tay sẽ nhìn thấy rõ trên siêu âm

Thai 17 tuần

Sự phát triển của bé

Tuần này, bé đã có kích thước của một quả lê/quả bơ (dài khoảng 11,6 cm tính

từ đỉnh đầu đến mông, nặng khoảng 100g) Các hệ thống trong cơ thể như tuần hoàn, bài tiết… đi vào hoạt động nhịp nhàng

Thai nhi 17 tuần tuổi

Một điều vô cùng thú vị là bé đã bắt đầu biết đùa, đó là nghịch dây rốn, sờ vào

nó và đẩy nó di chuyển Thậm chí, bé còn biết nắm chặt dây rốn, khiến lượng oxy đi qua bị giảm sút Các bà mẹ đừng vội lo lắng khi đọc những thông tin này

vì bé sẽ không nắm chặt dây rốn lâu đâu Bé đủ thông minh để biết đâu là điểm dừng mà Bé cũng đã biết thở ra hít vào dù quanh bé toàn nước ối

Trong 3 tuần tới, bé sẽ lớn rất nhanh, tăng gấp đôi trọng lượng và thêm vài cm chiều dài thân mình

Lưu ý là sự phát triển của mỗi thai nhi là hoàn toàn khác nhau Trên đây chỉ là những phát triển chung nhất của thai nhi trong giai đoạn tương ứng

Sự thay đổi của mẹ

Bạn giờ đã tăng ít nhất 2,2kg và có thể tăng tới 4,5kg Tử cung đang “nở” to và bạn cảm nhận được sự đau nhói ở lưng do dây chằng đang bị kéo căng, thường

là do sự thay đổi tư thế đột ngột Cảm giác đau nhói này chỉ đôi chút nhưng nếu

nó kéo dài vài ngày hoặc tăng nặng dù đã áp dụng nhiều cách khác nhau thì bạn cần tới gặp bác sĩ

Có rất nhiều cặp vợ chồng lo lắng về quá trình sinh nở sẽ như thế nào và họ sẽ ra sao trong vai trò mới toanh sắp tới Tất cả những lo lắng này đều hết sức bình thường Hãy thử trò chuyện với những ông bố bà mẹ có con rồi để hiểu rõ hơn

về cảm giác làm bố mẹ lần đầu và tìm đọc các sách báo nói về sinh nở Điều này

sẽ giúp bạn an tâm cũng như giúp quá trình sinh nở sau này dễ dàng hơn

Đây cũng là thời điểm thuận lợi để bạn thực hiện một chuyến du lịch ngắn ngày nếu có thời gian và tiền bạc Du lịch ở giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ luôn được khuyến khích vì bạn đã hết cảm giác ốm nghén và cũng chưa quá ộ ệ hay có bất

kỳ nguy cơ sinh non nào Nếu đi du lịch bằng đường hàng không, hãy nói rõ với nhân viên mua vé về tình trạng của bạn để phòng trường hợp một số hãng bay không “nhận” bà bầu

Trao đổi cộng đồng

Bạn có một công việc phù hợp với giai đoạn chăm con mọn? Nếu không thì có

lẽ không có cách nào khác là bạn phải nghỉ làm Hãy trao đổi với các bà mẹ khác để tìm cho mình một cách phù hợp nhất

Những điều cần quan tâm

Ăn làm nhiều bữa mối ngày Các loại hoa quả khô, sữa chua… đều là những nguồn chất xơ rất tốt Uống nhiều nước và tránh các loại nước có ga

Bạn bắt đầu cảm nhận được sự phiền toái do hiện tượng chuột rút gây ra?

Những biểu hiện thai nghén nào mà bạn cần phải chú ý?

Làm gì khi mắc bệnh nấm âm đạo?

Những lo lắng thường gặp

Hỏi: Tôi thường có cảm giác mệt mỏi và cảm thấy hào hứng hơn đôi chút khi đi

bộ hay tập luyện trong những tháng mùa hè nóng nực Tôi được biết là việc tập luyện rất tốt Vậy xin hỏi bài tập luyện nào tốt nhất cho bà bầu như tôi?

Trả lời: Giữ cân nặng vừa phải sẽ giúp cơ thể bạn đáp ứng được nhiều yêu cầu của giai đoạn thai nghén, giúp bạn lâm bồn thuận lợi cũng như cân nặng hợp lý của trẻ khi chào đời Vậy hãy trung thực với bản thân mình, xem hoạt động nào làm bạn cảm thấy thoải mái nhất lúc này – đây chính là hoạt động thích hợp với bạn và an toàn cho thai nhi

Bạn có thể tập các bài yoga nhẹ nhàngđể thư giãn các múi cơ bắp, giúp bạn học được cách hít thở, chuẩn bị cho giai đoạn lâm bồn nhưng lưu ý là đừng căng cơ quá mức, hãy bảo vệ lưng của mình!

Thai 18 tuần

Sự phát triển của bé

Bé lúc này dài 13 cm từ đỉnh đầu tới mông, nặng xấp xỉ 140 g Hệ xương đã có các mô sụn Một hợp chất bảo vệ có tên myelin bắt đầu bao bọc quanh dây thần kinh.

Thai nhi 18 tuần tuổi

Với sự giúp đỡ của ống nghe đặc biệt, bạn đã có thể nghe thấy nhịp tim của bé Bạn sẽ nhận ngay ra rằng không có gì thú vị và dễ chịu hơn khi được nghe thấy

“nhịp đập con tim” của đứa con bé bỏng đang thai nghén Vậy là qua những ngày lo âu về quá trình thai nghén bởi bạn biết bé đang phát triển và lớn lên khỏe mạnh

Sự phát triển của thai nhi lúc này đã làm thay đổi trọng lực Lúc này bạn cần đi giày đế thấp và nằm nghiêng để được ngủ ngon giấc mỗi đêm

Nếu bạn cần làm xét nghiệm chọc ối thì đây là thời điểm thích hợp

Sự thay đổi của người mẹ

Đây là lần đầu tiên các bà mẹ cảm nhận được bé yêu trong bụng đang di chuyển Nhiều bà bầu cho biết cảm giác đầu tiên này rất rõ ràng, giống như có rất nhiều con bướm đang vờn bay trong dạ dày họ vậy Nhưng với các ông bố thì hoàn

toàn chưa cảm nhận được sự “nghịch ngợm” của đứa trẻ.

Khi cả cơ thể ngày càng “nở nang” cũng là lúc bạn cảm thấy mình càng ít vẻ duyên dáng, quyến rũ hơn Tuy nhiên, đừng lo, tình mẫu tử sẽ khiến tinh thần của bạn tốt hơn trong những tuần tới

Giai đoạn 3 tháng giữa cũng là thời điểm “yêu” an toàn Ham muốn của một số thai phụ tăng lên trong khi một số khác thì lại hoàn toàn “hờ hững”

Bạn cũng cần lưu ý rằng quầng quanh núm vú đang ngày càng sẫm lại và mở rộng cùng với sự “lớn” lên của vòng ngực Nó hoàn toàn vô hại và sẽ chỉ biến mất sau 12 tháng sinh bé

Một số vùng da khác cũng có thể chuyển sẫm như vùng kín, đường kẻ giữa bụng… và tất cả sẽ biến mất sau khi sinh bé

Những điều cần quan tâm

Đây là thời điểm 2 vợ chồng cùng bàn tính về tài chính tương lai chuẩn bị đón đứa con đầu lòng

Luôn quan tâm tới vệ sinh ăn uống như trước đó, bổ sung nhiều dưỡng chất cho

sự phát triển của bé

Tại sao lại cần phải làm xét nghiệm mức đường huyết?

Tại sao ngạt mũi lại phổ biến ở các bà bầu và điều trị như thế nào nếu nó phát triển thành viêm xoang

Những lo lắng thường gặp

Hỏi: Tôi được biết rằng sự giao tiếp giữa 2 mẹ con rất quan trọng và mang lại nhiều ích lợi Tuy nhiên, nói chuyện với cái bụng của mình thật không dễ, vậy phải làm thế nào?

Trả lời: Bạn có thể bắt đầu quá trình giao tiếp với bé ngay khi bé vẫn còn trong bụng Những bài hát ru, những bản nhạc nhẹ không lời, cổ điển được xem là rất tốt cho sự phát triển trí não của trẻ

Không phải ai cũng cảm thấy thoải mái khi nói chuyện với cái bụng nhưng cũng đừng vì thế mà lo lắng Bạn có thể trò chuyện với bé sau sinh mà

Thai 19 tuần

Sự phát triển của bé

Tuần này, bạn bắt đầu bước sang tháng mang thai thứ 5 Bé lúc này đã “cao”

khoảng 14cm tính từ đỉnh đầu đến mông Bé đã có cảm xúc và đặc biệt là có thể nghe rõ nhịp tim cũng như sự chuyển động của hệ tiêu hoá Và không lâu nữa,

bé có thể nghe được những tiếng ồn bên ngoài tử cung cũng như nhận ra giọng nói của mẹ

Thai nhi 19 tuần tuổi

Siêu âm giữa thai kỳ thường diễn ra từ tuần 18 đến 22) để kiểm tra sự phát triển của thai nhi, kiểm tra nhau thai và cuống rốn cũng như xác định chính xác tuổi thai A Trong quá trình siêu âm, bạn có thể thấy bé đạp, uốn người, với tay, gập người hay thúc vào bụng mẹ Hãy rủ ông xã đi cùng để được tận hưởng cảm giác sung sướng khi nhìn thấy đứa con của mình

Các bộ phận giới tính lúc này đã có thể nhìn thấy rõ và đầy đủ Nếu bạn mang

đa thai thì đây là thời điểm kiểm tra vị trí mà các thai đang nằm trong tử cung

Sự thay đổi của mẹ

Sự quan tâm săn sóc khi bầu bí luôn mang lại cảm giác thư thái cho người mẹ nhưng cũng đừng quên đi khám đều đặn, đặc biệt nếu bác sĩ có một số lưu ý đặc biệt

Đừng bao giờ “gặm nhấm” những lo âu một mình Hãy mạnh dạn trao đổi với bác sĩ những điều bạn trăn trở như các biến chứng thai kỳ, quá trình lâm bồn và sinh nở….

Trong vài tuần tới, bạn có thể sẽ thực hiện một siêu âm kiểm tra các cơ quan nội tạng của thai nhi Đừng quá lo lắng, chỉ có một tỉ lệ rất nhỏ gặp vấn đề nào đó

mà thôi Nếu điều đó xảy ra với bạn, hãy đối diện với sự thật bằng cách hỏi thẳng thắn: “Tôi có nên tiếp tục giữ cái thai này lại”

Những bộ trang phục rộng rãi, thoải mái hơn rất cần thiết ở thời điểm này Hãy sắm một đôi giày với size lớn hơn bởi chân cũng lớn cùng cơ thể và nên chọn đôi đế thấp để tăng độ vững của đôi chân khi phải “gánh” thêm bụng bầu

Mẹo hay có thể áp dụng

Vào tầm chiều, lúc khoảng 15h, cơ thể bạn lúc này bắt đầu “quá tải” vì công việc, hãy ngừng nghỉ ít phút, ăn chút hoa quả như táo, cam hay lê trong vòng 15 phút Quãng nghỉ giữa giờ này sẽ giúp bạn cảm thấy thư thái hơn và có thể tiếp tục làm việc tới hết giờ buổi chiều

Những điều cần lưu tâm

Canxi! Đây là giai đoạn bạn cần nhiều khoáng chất này hơn cả và vitamin D sẽ giúp răng và hệ xương của thai nhi phát triển khoẻ mạnh

Tắm nước nóng có an toàn trong giai đoạn mang thai? Thực tế là tắm nước nóng

có tác dụng thư giãn cơ bắp rất hiệu quả Tuy nhiên, bạn cần lưu ý nhiệt độ nước bồn tắm Nước quá nóng có thể làm tăng tuần hoàn máu, đẩy huyết áp tăng cao

và đó là nguyên nhân khiến bạn có cảm giác uể oải chứ không phải sảng khoái sau khi tắm nước nóng Hãy kiểm tra nhiệt độ nước bằng mặt trước của cổ tay Đây là vùng da nhạy cảm, sẽ cho biết nước bạn tắm là ấm hay nóng

Kiểm tra protein trong nước tiểu sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chức năng thận của bạn hoạt động có tốt không Lượng protein trong nước tiểu thấp hơn mức trung bình thường không phổ biến lắm, và nó có nghĩa rằng thận đang phải làm việc mệt nhọc hơn thời điểm trước khi mang bầu Nếu lượng protein tăng cao hơn mức trung bình thì bạn có nguy cơ mắc chứng tiền sản giật và lúc này sẽ lấy thêm mẫu máu để làm xét nghiệm

Ngoài ra, xét nghiệm nước tiểu cũng giúp bác sĩ biết chính xác rằng bạn có đang

bị viêm đường tiết niệu không…

Những lo lắng thường gặp

Hỏi: Tôi luôn có cảm giác đói và tôi lo ngại rằng mình có thể ăn bất cứ thứ gì, bất chấp nó có tốt hay không Tôi phải thay đổi chế độ ăn ra sao để nạp nhiều