Câu 6: Nêu vị trí và đặc điểm khí hậu, tự nhiên của môi trường đới lạnh?. Câu 7: Môi trường đới lạnh có các hoạt động kinh tế chủ yếu nào?[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN ĐỊA LÝ LỚP 7 - HỌC KÌ I
NĂM 2020 - 2021
I KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
- HS cần ôn tập kỹ các nội dung kiến thức về các đặc điểm cơ bản của tự nhiên và hoạt động kinh tế của các môi trường địa lí
- HS cần ôn tập kỹ các kiến thức về các đặc điểm cơ bản vị trí địa lí, địa hình, khoáng sản và dân cư - xã hội của Châu Phi
- Kĩ năng thực hành: Biết phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của một số trạm để hiểu và trình bày đặc điểm khí hậu của các môi trường địa lí
1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CỦA CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ
a MT đới ôn hòa
- Vị trí: Chí tuyến đến vòng cực ở cả 2 bán cầu
- Khí hậu
+ Mang tính trung gian giữa đới nóng và đới lạnh
+Thời tiết diễn biến thất thường
- Cảnh quan: Thiên nhiên thay đổi theo không gian và thời gian, có 4 mùa rõ rệt: xuân,
hạ, thu, đông
b MT đới lạnh
- Vị trí: Từ 2 vòng cực đến 2 cực
- Khí hậu: Vô cùng khắc nghiệt, lạnh quanh năm
- Cảnh quan: Thực vật nghèo nàn, động vật phong phú
c MT hoang mạc
- Vị trí: Chủ yếu nằm dọc theo 2 đường chí tuyến và giữa lục địa Á-Âu
- Khí hậu: Khô hạn và khắc nghiệt
- Cảnh quan: Thực vật cằn cỗi, động vật hiếm hoi
d MT vùng núi
Vị trí: Phân bố hầu hết ở những khu vực miền núi
Khí hậu: Thay đổi theo độ cao và hướng sườn núi
Cảnh quan: Cảnh quan thay đổi theo độ cao và theo hướng của sườn núi
2 HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở CÁC MÔI TRƯỜNG ĐIA LÍ Môi trường HĐ kinh tế cổ truyền HĐ kinh tế hiện đại
Đới ôn hòa
- Nền nông nghiệp tiên tiến
- Sản xuất chuyên môn hoá với
- Nền công nghiệp hiện đại cơ cấu
đa dạng
Đới lạnh - Chăn nuôi tuần lộc- Săn bắt thú có lông quý - Thăm dò, khai thác tài nguyên.- Nghiên cứu khoa học
Đới hoang
mạc
- Chăn nuôi du mục
- Chăn nuôi và trồng trong các ốc đảo
- Khai thác khoáng sản, nước ngầm
- Phát triển du lịch
3 CHÂU PHI
3.1 Vị trí địa lí
Trang 2a Vị trí:
Vị trí tiếp giáp:
Đại bộ phận lãnh thổ châu Phi nằm giữa 2 chí tuyến, tương đối cân xứng ở 2 bên đường Xích đạo
b Hình dạng: Châu Phi có dạng hình khối, đường bờ biển ít bị chia cắt, rất ít vịnh biển, bán đảo, đảo
3.2 Địa hình và khoáng sản
a Địa hình:
Địa hình tương đối đơn giản, có thể coi toàn bộ châu lục là khối sơn nguyên lớn
Có các sơn nguyên, cao nguyên xen kẽ bồn địa
Độ cao trung bình 750m
Hướng nghiêng: Thấp dần từ Đông Nam – Tây Bắc
b Khoáng sản: Tài nguyên khoáng sản phong phú và giàu có như: Dầu mỏ, khí đốt, Phốt phát, vàng, kim cương, sắt, đồng, chì, uranium
3.3 Khí hậu
Là châu lục khô và nóng vào bậc nhất trên thế giới Nhiệt độ trung bình > 200 C
Lượng mưa ở châu Phi phân bố rất không đều Lượng mưa giảm dần về phía 2 đường chí tuyến hình thành lên những hoang mạc lớn
Xa ha ra là hoang mạc lớn nhất trên thế giới
3.4 Dân cư
Dân cư phân bố rất không đồng đều Tập trung chủ yếu ở ven biển
Đa số dân sống ở nông thôn
Các thành phố có trên 1 triệu dân thường tập trung ven biển
II CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
Câu 1: Nêu vị trí và đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường đới ôn hoà?
Câu 2: Nêu nguyên nhân, hậu quả và hướng giải quyết của sự ô nhiễm môi trường không khí ở đới ôn hòa?
Câu 3: Để sản xuất ra một khối lượng nông sản lớn, có giá trị cao, nền nông nghiệp tiên tiến ở đới ôn hòa đã áp dụng những biện pháp gì?
Câu 4: Nêu những nguyên nhân làm hoang mạc ngày càng mở rộng? Biện pháp hạn chế
sự phát triển của hoang mạc?
Câu 5: Nêu các hoạt động kinh tế chủ yếu của con người ở đới hoang mạc? Giải thích nguyên nhân về sự phân bố các hoạt động kinh tế đó?
Câu 6: Nêu vị trí và đặc điểm khí hậu, tự nhiên của môi trường đới lạnh?
Câu 7: Môi trường đới lạnh có các hoạt động kinh tế chủ yếu nào? Vì sao nói đới lạnh là môi trường hoang mạc lạnh của Trái Đất?
Câu 8: Dựa vào những chỉ tiêu nào để phân chia các nhóm nước trên thế giới? Trên thế giới có mấy nhóm nước? Việt Nam thuộc nhóm nước nào?
Câu 9: Nêu đặc điểm vị trí, địa hình, khí hậu châu Phi Vì sao khí hậu Châu Phi nóng và khô vào bậc nhất trên thế giới? Các môi trường tự nhiên của châu Phi có gì đặc biệt? Những nguyên nhân xã hội nào kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội của Châu phi? Câu 10 Biểu đồ dưới đây là biểu đồ khí hậu của môi trường nào? Nêu đặc điểm khí hậu
và thực vật của môi trường đó?
Trang 3Biểu đồ A Biểu đồ B
Nhiệt độ
Nhiệt độ cao nhất tháng
Nhiệt độ thấp nhất tháng
Nhiệt độ cao nhất tháng
Nhiệt độ thấp nhất tháng
Lượng mưa
Thuộc môi
trường
Đặc điểm khí hậu
Đặc điểm thực
vật
MỘT SỐ ĐỀ BÀI THAM KHẢO
ĐỀ 1: Câu 1 (3,0 điểm)
Mật độ dân số là gì? Hãy tính mật độ dân số năm 2018 của Việt Nam và Hoa Kỳ trong
bảng dưới đây:
(km 2 )
Dân số
(triệu người)
Mật độ dân số
(người/km 2 )
(Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam năm 2018))
Câu 2 (4,0 điểm)
Nêu đặc điểm khí hậu của môi trường nhiệt đới gió mùa
Câu 3 (3,0 điểm)
Trang 4Trình bày đặc điểm địa hình và khoáng sản châu Phi.
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 (1 điểm) Dựa vào tập bản đồ Địa Lí 7 hãy kể tên các châu lục và lục địa
Câu 2 (2 điểm) Dựa vào kiến thức đã học và tập bản đồ địa lí 7 em hãy cho biết đặc điểm các môi trường tự nhiên của Châu Phi
Câu 3( 3,0 điểm) Trình bày nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm không khí ở đới ôn hòa
Câu 4 (2 điểm) So sánh sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần cư thành thị Câu 5 (2 điểm): Cho biểu đồ nhiệt độ lượng mưa tại địa điểm A:
0
20
40
60
80
100
120
0 5 10 15 20 25
lượng mưa nhiệt độ
a, Phân tích đặc điểm về nhiệt độ và lượng mưa của biểu đồ trên
b, Cho biết biểu đồ trên thuộc kiểu khí hậu nào?
Trang 5I II II IV V VI VII VIII IX X XI XII
0
20
40
60
80
100
120
0 5 10 15 20 25
lượng mưa nhiệt độ
a, Phân tích đặc điểm về nhiệt độ và lượng mưa của biểu đồ trên
b, Cho biết biểu đồ trên thuộc kiểu khí hậu nào?
MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN
* Phần nhận biết:
Câu 1: Trên thế giới có bao nhiêu chủng tộc chính ? kể tên.Việt Nam thuộc chủng tộc nào?
TL: Dân cư trên thế giới thuộc 3 chủng tộc chính:
+ Môn -gô-lô-ít,
+ Ơ-rô-pê-ô-ít
+Nê –grô-ô-ít
+ Việt Nam thuộc chủng tộc Môn-gô-lô-ít
Câu 2: Em hãy nêu vị trí giới hạn đới nóng ?
Đới nóng có mấy kiểu môi trường? Kể tên?
TL: Môi trường đới nóng nằm giữa 2 chí tuyến khoảng 30B -> 30N
+ Có 4 kiểu môi trường
-Môi trường xích đạo ẩm
-Môi trường nhiệt đới
-Môi trường nhiệt đới gió mùa
-Môi trường hoang mạc
Câu 3:Em hãy cho biết môi trường nhiệt đới gió mùa phân bố chủ yếu ở khu vực nào? em hãy nêu đặc điểm của môi trường nhiệt đới gió mùa?
TL: Phân bố chủ yếu ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á
- Đặc điểm: nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa gió ,thời tiết diễn biến thất
thường,thảm thực vật phong phú
Câu 4:Nêu những nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân của đới nóng và hậu quả.
Trang 6TL:
-Di dân tự do ( do thiên tai,chiến tranh ,dịch bệnh,kinh tế chậm phát triển,nghèo đói, thiếu việc làm )
-Di dân có kế hoạch ( nhằm phát triển kinh tế –xã hội ở các vùng núi ,ven biển)
+ Hậu quả: dẫn đến sự bùng nổ đô thị ở đới nóng chủ yếu do di dân tự do đã
tạo ra sức ép đối với việc làm ,nhà ở ,môi trường và các vấn đề phúc lợi xã hội ở các đô thị
Câu 5:Nêu nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm không khí.
TL:+Nguyên nhân :
- Khói bụi từ các nhà máy và phương tiện giao thông thải vào khí quyển
- Rò rỉ phóng xạ
+ Hậu quả:
-Tạo nên những trận mưa axít
-Tăng hiệu ứng nhà kính ,khiến cho Trái Đất nóng lên, khí hậu toàn cầu biến đổi, băng
ở hai cực tan chảy, mực nước đại dương dâng cao
-Khí thải còn làm thủng tầng ôzôn
Câu 6:Nêu nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm nước
* Nguyên nhân :
-Ô nhiễm nước biển là do váng dầu , nước sông ô nhiễm đổ vào; nước thải, rác thải từ các khu đô thị ven biển
-Ô nhiễm nước sông ,hồ và nước ngầm là do hóa chất thải ra từ các nhà máy, khu dân
cư, lượng phân hó
a học và thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng , các chất thải trong
chăn nuôi
*Hậu quả:
-Làm chết các sinh vật sống trong nước
-Thiếu nước sạch cho đời sống và sản xuất
-Mất cân bằng sinh thái, gây hiện tượng “thủy triều đen” và “thủy triều đỏ”
Câu 7:Nêu vị trí và một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của đới lạnh?
TL:
+Vị trí: đới lạnh nằm trong khoảng từ hai vòng cực đến hai cực
+ Đặc điểm :
- khí hậu lạnh lẽo khắc nghiệt
- Mùa đông rất dài ,mưa ít và chủ yếu ở dạng tuyết rơi
- Đất đóng băng quanh năm
Câu 8:Thế nào là lục địa? Thế nào là châu lục?
TL: + Lục địa: là khối đất liền rộng hàng triệu km2, có biển và đại dương bao quanh
Sự phân chia này mang ý nghĩa về mặt tự nhiên là chính
+ Châu lục: bao gồm phần lục địa và các đảo ,quần đảo bao quanh Sự phân chia này chủ yếu mang ý nghĩa lịch sử ,kinh tế ,chính trị
Câu 9: Căn cứ vào các chỉ tiêu nào để phân loại các Quốc gia trên thế giới?
TL: Dựa vào 3 chỉ tiêu đề phân loại các Quốc gia
+ Thu nhập bình quân theo đầu người
+Tỷ lệ tử vong của trẻ em
+Chỉ số phát triển con người ( HDI)
Trang 7Câu 10:Nêu vị trí địa lí, giới hạn của Châu Phi?
+ Vị trí: Đại bộ phận lãnh thổ châu Phi nằm giữa 2 chí tuyến ,tương đối cân xứng ở hai bên đường xích đạo
-Bao bọc quanh châu Phi là các đại dương và biển :Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải và Biển Đỏ
-Phía Đông Bắc châu Phi nối liền với châu Á bởi kênh đào Xuy-ê
Câu 11:Trình bày đặc điểm về hình dạng lục địa, địa hình và khoáng sản của châu Phi?
TL:
- Hình dạng: Châu Phi có dạng hình khối ,đường bờ biển ít bị chia cắt,rất ít vịnh
biển,bán đảo,đảo
- Địa hình: tương đối đơn giản ,có thể coi toàn bộ châu lục là khối sơn nguyên lớn
- Khoáng sản phong phú ,nhiều kim loại quý hiếm
Câu 12:Nêu đặc điểm khí hậu của châu Phi?
+ Do phần lớn lãnh thổ nằm giữa hai chí tuyến ,ít chịu ảnh hưởng của biển nên châu phi có khí hậu nóng , khô vào bậc nhất thế giới ,từ đó mà châu phi có hoang mạc
chiếm diện tích lớn nhất
Câu 13: Mật độ dân số là gì? Hãy tính mật độ dân số của huyện Tân Hưng năm
2009 như sau 48000 người với diện tích là 497 km2.
TL:
- Mật độ dân số là số cư dân trung bình sinh sống trên một đơn vị diện tích lãnh
thổ nào đó ( đơn vị : người /km2 )
- Mật độ dân số của huyện Tân Hưng năm 2009là: 48000 : 497= 96,6 người /km2
* Phần thông hiểu:
Câu 1:Em hãy so sánh sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần
cư đô thị về hoạt động kinh tế, mật độ dân số.
TL:
+ Quần cư nông thôn có mật độ dân số thường thấp ,làng mạc ,thôn xóm phân tán
gắn với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng, hay mặt nước
-Hoạt động kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp
+ Quần cư đô thị có mật độ dân số cao
-Hoạt động kinh tế chủ yếu là công nghiệp và dịch vụ
Câu 2:Các ngành kinh tế ở châu Phi có đặc điểm chung gì?
-Phần lớn các quốc gia có nền kinh tế lạc hậu, chuyên môn hóa phiến diện, chú trọng trồng cây công nghiệp nhiệt đới và khai thác khoáng sản để xuất khẩu
-Một số nước tương đối phát triển là cộng hòa Nam Phi.LiPi, An–giê-ri, Ai Cập
Câu 3:Nền kinh tế Bắc Phi và Trung Phi khác nhau như thế nào?
- Kinh tế Bắc Phi:Nền kinh tế chủ yếu dựa vào ngành khai thác xuất khẩu dầu khí và phát triển
-Kinh tế Trung Phi: Nền kinh tế chủ yếu dựa vào trồng trọt ,chăn nuôi,theo lối cổ truyền ,khai thác lâm