- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ chủ thể hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.. B/ BÀI TẬP.[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TP KON TUM NỘI DUNG CƠ BẢN VÀ BÀI TẬP TRƯỜNG THCS HÀM NGHI MÔN: NGỮ VĂN 7- Năm học: 2019- 2020
(Từ ngày 20/4 đến 25/4/2020)
BÀI HỌC: CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
A/ NỘI DUNG BÀI HỌC
I Câu chủ động và câu bị động :
1 Xét ví dụ :
a Mọi người // yêu mến em c Người ta // dựng một lá cờ đại ở gữa sân
CN VN CN VN
-> Chủ ngữ là chủ thể của hoạt động
=> Câu chủ động
b Em // được mọi người yêu mến d Một lá cờ đại // được người ta dựng ở giữa sân
CN VN CN VN
-> Chủ ngữ là đối tượng của hoạt động
=> Câu bị động
2 Ghi nhớ:SGK/57
- Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động)
- Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động)
3 Lưu ý :Không phải câu nào có từ 'bị, được" đều là câu bị động.
II Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động :
1 Xét ví dụ :
Câu chủ động : Người ta // dựng một lá cờ đại ở gữa sân
Chủ thể hoạt động đối tượng
Câu bị động: Một lá cờ đại // được người ta dựng ở giữa sân.
đối tượng bị/được chủ thể hoạt động
=> Cách 1.
Câu chủ động : Người ta // dựng một lá cờ đại ở gữa sân
Chủ thể hoạt động đối tượng
Câu bị động: Một lá cờ đại // dựng ở giữa sân
đối tượng hoạt động
=> Cách 2
*Lưu ý : - Không phải câu nào có các từ bị/ được cũng là câu bị động
- Không phải trường hợp nào cũng biến đổi được câu chủ động thành câu bị động theo 2 cách
2 Ghi nhớ : SGK/64
Có hai cách chuyển câu chủ động thành câu bị động:
- Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị
(được) vào sau từ (cụm từ) ấy.
Trang 2- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ chủ thể hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu
B/ BÀI TẬP.
Bài 1: Chuyển đổi câu chủ động cho trước thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.
a Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII
b Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim
c Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạnh bên gốc đào
Bài 2: Chuyển đổi mỗi câu chủ động thành hai câu bị động - một câu dùng từ được, một câu dùng từ bị Cho biết sắc thái của mỗi câu ấy có gì khác nhau?
a Thầy giáo phê bình em
b Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi
Bài 3: Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 câu ( trong đó có sử dụng câu chủ động, bị
động) trình bày suy nghĩ của em về dân tộc ta cùng chung tay đẩy lùi dịch bệnh covid
19
BÀI HỌC: DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
A NỘI DUNG BÀI HỌC:
I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu ?
1 Tìm hiểu ví dụ:
* Ví dụ 1:
Văn chương //gây những tình cảm ta/ không có, luyện những tình cảm ta/ sẵn có
CN VN c v c v
-> Có 3 cụm chủ vị:
+ 1 làm nòng cốt câu
+2 làm phụ ngữ sau cho CDT
* Ví dụ 2: Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta // tinh thần / rất hăng hái
c v
TN CN VN
-> Có cụm C-V làm VN
2 Ghi nhớ:SGK/ 68.
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức cấu tạo giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu
3 Lưu ý:
- Cụm c-v làm thành phần tương đương với câu đơn bình thường nhưng khác câu đơn bình thường ở chỗ:
+ Không đứng độc lập mà chỉ là thành phần của câu/ của cụm từ trong câu
+ Tiềm tàng khả năng trở thành một câu đơn bình thường
- Câu có cụm c-v mở rộng thành phần khác câu ghép ở chỗ:
+Câu có cụm c-v mở rộng thành phần :Có cụm c-v bao chứa trong thành phần của một cụm c-v khác
+Câu ghép có 2 cụm c-v trở lên không bao chứa nhau
Trang 3II Các trường hợp dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu.
1 Tìm hiểu ví dụ.
a Chị Ba / đến // khiến tôi / rất vui và vững tâm
c v ĐT c v
CN VN
-> Cụm C – V: 1 làm CN và 1 làm PN sau CĐT.
b Khi…chiến, nhân dân ta // tinh thần / rất hăng hái
c v
TN CN VN
-> Cụm C-V: làm vị ngữ
c Quyển sách bạn/ cho mượn // rất hay
DT c v
CN VN
-> Cụm C-V làm phụ ngữ cho CDT
d Bông hoa gạo// đỏ rực như ngọn nến / trong đêm
TT c v
CN VN
-> Cụm C-V làm phụ ngữ sau cho CTT.
2 Ghi nhớ :Sgk/69
Các thành phần câu nh chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể đợc cấu tạo bằng cụm C-V
B BÀI TẬP:
1 Bài 1: Tìm cum chủ - vị làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong
các câu và cho biết mối cụm c-v làm thành phần gì?.
a Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới định đợc, ngời
ta gặt mang về
b Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn
c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá
cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không có mảy may một chút bụi nào
d Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
2 Bài 2: Gộp các cặp câu thành một câu có cụm chủ - vị làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa
a Chúng em học giỏi Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng
b Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng:" cái đẹp là cái có ích"
c Tiếng Việt rất giàu thanh điệu Điều đó lời nói của người Việt Nam ta du dương trầm bổng như một bản nhạc
d Cách mạng tháng tám thành công Từ đó tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới
3 Bài 3: Hãy mở rộng trong các chủ ngữ trong các câu sau thành một cụm c-v.
a/ Cô gái ấy khiến mọi người yêu quý
b/ Con mèo làm đổ lọ hoa
c/ Bài hát" Ghen covi" khiếm mọi người vô cùng yêu thích
4 Bài 4: Đặt câ u(5 câu) có cụm C-V làm thành phần câu.