Ở cấp độ này người học cần nhớ lại đúng điều được hỏi đến, ví dụ lặp lại đúng một định luật mà chưa cần phải giải thích hay sử dụng định luật ấy Các từ khóa thường sử dụng khi đánh giá c[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS CÁT LÁI
TỔ VĂN TOÁN ANH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
CHUYÊN ĐỀ
SỬ DỤNG THANG CẤP ĐỘ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC
Để đánh giá đúng kết quả của một môn học, một quá trình dạy học, cần xây dựng càng chi tiết càng tốt các tiêu chí dùng cho đo lường, kiểm định Tuy nhiên trong thực tế, vì
lý do này lý do khác mà một số khâu trong quy trình dạy học chỉ được quan tâm một cách định tính, dẫn đến những bài giảng có mục tiêu chung chung, những bài thi với những yêu cầu na ná giống nhau không thể phân biệt; hệ lụy là cho dù kết quả đánh giá được rất thấp hoặc rất cao người ta vẫn không cảm thấy an tâm với nó Sáng kiến này giới thiệu việc sử dụng Thang đo cấp độ tư duy trong xây dựng các tiêu chí đánh giá đối với người học, giúp
có được cái nhìn định lượng và khách quan hơn đối với kết quả dạy học
Đã từ lâu Thang cấp độ tư duy được xem là công cụ nền tảng để xây dựng mục tiêu
và hệ thống hóa các câu hỏi, bài tập dùng để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập đối với người học Thang cấp độ tư duy của Benjamin S Bloom (1956), sau khi được điều chỉnh gọi là Thang Bloom tu chính (Bloom's Revised Taxonomy) gồm:
1 Nhớ (Remembering)
2 Hiểu (Understanding)
3 Vận dụng (Applying)
4 Phân tích (Analyzing)
5 Đánh giá (Evaluating)
6 Sáng tạo (Creating)
A Định nghĩa các cấp độ tư duy.
1 Nhớ: Bao gồm việc người học có thể nhớ lại các điều đặc biệt hoặc tổng quát, trọn vẹn
hoặc một phần các quá trình, các dạng thức, cấu trúc… đã được học Ở cấp độ này người học cần nhớ lại đúng điều được hỏi đến, ví dụ lặp lại đúng một định luật mà chưa cần phải giải thích hay sử dụng định luật ấy Các từ khóa thường sử dụng khi đánh giá cấp độ nhận thức này là: Trình bày, Nhắc lại, Mô tả, Liệt kê…
2 Hiểu: Ở cấp độ nhận thức này người học cần nắm được
ý nghĩa của thông tin, thể hiện qua khả năng diễn giải, suy diễn, liên hệ Ví dụ: Giải thích một cấu trức, phân biệt cách
sử dụng các điểm ngữ pháp, viết tóm tắt một chương mục, trình bày một quan điểm Từ khóa đánh giá: Giải thích, Phân biệt, Khái quát hóa, Cho ví dụ, So sánh…
3 Vận dụng: Người học có khả năng áp dụng thông tin đã
biết vào một tình huống, một điều kiện mới Ví dụ: Vận dụng một bài học trên lớp để giải quyết các vấn đề thực tế;
áp dụng các công thức, các từ nhận biết để chia thì, chia loại từ; tự thực hiện một ví dụ, một trò chơi dựa trên một qui trình mà giáo viên đã hướng dẫn Từ khóa đánh giá: Vận dụng, Áp dụng, Tính toán, Chứng minh, Giải thích, Xây dựng…
4 Phân tích: Người học có khả năng chia các nội dung, các thông tin thành những phần
nhỏ để có thể chỉ ra các yếu tố, các mối liên hệ, các nguyên tắc cấu trúc của chúng Ví dụ:
Lý giải nguyên nhân làm sai của bạn cùng lớp, hệ thống hóa và phân loại các chủ điểm ngữ
Trang 2pháp, xây dựng biểu đồ của một bài học hay của một chương, một học kỳ Từ khóa: Phân tích, Lý giải, So sánh, Lập biểu đồ, Phân biệt, Hệ thống hóa…
5 Đánh giá: Người học có khả năng đưa ra nhận định, phán quyết của bản thân đối với
một vấn đề dựa trên các chuẩn mực, các tiêu chí đã có Ví dụ: Phản biện một dạng bài tập, một đề thi, một công trình nghiên cứu, một bài báo; đánh giá khả năng thành công của một giải pháp; chỉ ra các điểm yếu của một lập luận Từ khóa: Đánh giá, Cho ý kiến, Bình luận, Tổng hợp, So sánh…
6 Sáng tạo: Đạt được cấp độ nhận thức cao nhất này người học có khả năng tạo ra cái
mới, xác lập thông tin, sự vật mới trên cơ sở những thông tin, sự vật đã có Ví dụ: Thiết kế một trò chơi, một chuyên đề về bài học, xây dựng một hệ tiên đề mới về cách làm bài tập hay cách nhớ từ vựng, ngữ pháp; xây dựng hệ thống các tiêu chí để đánh giá một hoạt động; đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế; xây dựng cơ sở lý luận cho một quan điểm; lập kế hoạch tổ chức một sự kiện mới Từ khóa: Thiết lập, Tổng hợp, Xây dựng, Thiết kế, Đề xuất…
Đối chiếu 6 cấp độ nhận thức đã phân tích với các mục tiêu về Kiến thức, Kỹ năng và Thái độ của người học, một cách tương đối ta thấy khi người học đạt được cấp độ nhận thức Nhớ và Hiểu thì cũng đồng nghĩa với các mục tiêu Kiến thức đã thỏa mãn
Để đạt được các mục tiêu về Kỹ năng người học cần
có được 2 cấp độ nhận thức cao hơn là Vận dụng và Phân tích Cuối cùng, để đạt được các mục tiêu cao nhất là có được nhận thức mới, Thái độ mới người học cũng cần có được các cấp độ nhận thức cao nhất
là khả năng Đánh giá và khả năng Sáng tạo
Xã hội luôn yêu cầu đổi mới trong giáo dục để theo kịp với sự phát triển của thế giới, thế nhưng khi đổi mới luôn tồn tại những khó khăn là làm sao nó phải có tính kế thừa
và phát huy những giá trị từ các hình thức học tập truyền thống Điều này làm cho những giáo viên luôn lo sợ; nào là sợ mình bị sai, sợ bị phê bình góp ý, thậm chí còn bị mang tội danh “yếu kém về chuyên môn”…Không có sự đổi mới là không phát triển, thụt lùi và lạc hậu Đối tượng đánh giá phải là người học, chứ không phải người dạy Ngày hôm nay phụ huynh gửi con em đến trường, các bạn ấy học được gì? làm được gì sau mỗi buổi học? những thứ ấy có thiệt thực và áp dụng được vào cuộc sống hay không? Hay mãi mãi là những lý thuyết khô khan nằm trên các trang giấy trắng mà chẳng bao giờ sử dụng được Tôi xin đế xuất các nội dung sau:
Tài liệu tham khảo
Bloom B S (1956) Taxonomy of Educational Objectives, Handbook I: The Cognitive.
Người trình bày
Nguyễn Hữu Thanh