Tiết 29 - Bài 28: PP nghiên cứu di truyền người

Ph ơng pháp nghiên cứu phả hệ là ph ơng pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những ng ời thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ để xác định đặc điểm di truy

Trang 2

Ch ơng V Di truyền học ng ời

Tiết 29 - Bài 28: - Bài 28: Phươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

Chỉ nam Chỉ nữ

Biểu thị kết hôn hay cặp vợ chồng

Trang 3

Ví dụ 1: (SGK – tr 78) Khi theo dõi sự di truyền của

tính trạng màu mắt (nâu: hoặc và đen hoặc ) qua 3 đời của hai gia đình khác nhau, ng ời ta lập đ ợc sơ đồ phả hệ nh sau:

Đời ông bà (P)

Đời con (F1)

Đời cháu (F2)

a b

Hình 28.1 Sơ đồ phả hệ của hai gia đình.

a(có bà ngoại mắt nâu) và b(có ông nội mắt nâu)

 Quan sát hình 28.1 a, b thảo luận nhóm và cho biết:

- Mắt nâu và mắt đen tính trạng nào là trội ? Tại sao ?

- Sự di truyền tính trạng màu mắt có liên quan đến giới tính hay không ? Tại sao ?

Trang 4

I NGHIấN CỨU PHẢ HỆ

Đáp án câu hỏi ví dụ 1

- Đời con (F1) chỉ có mắt màu nâu; con trai và con gái lấy vợ hoặc chồng mắt nâu cho các con cháu mắt nâu hoặc đen Kết quả trên chứng tỏ mắt nâu là trội vì có hiện t ợng phân li (xuất hiện mắt đen ở đời cháu F2 ).

- Sự di truyền tính trạng màu mắt không liên quan đến giới tính vì ở F2 tính trạng mắt nâu và mắt đen thể hiện ở cả nam và nữ từ đó cho thấy gen quy định tính trạng này không nằm trên nhiễm sắc thể (NST) giới tính mà nằm trên NST th ờng.

Trang 5

Ví dụ 2: (SGK- Tr 79): Bệnh máu khó đông do một gen quy định Ng ời vợ không mắc bệnh ( ) lấy chồng không mắc bệnh ( ), sinh ra con mắc bệnh chỉ

là con trai ( ).

a) Hãy vẽ sơ đồ phả hệ của tr ờng hợp trên.

b) Từ phả hệ trên em hãy cho biết:

- Bệnh máu khó đông do gen trội hay gen lặn quy định ? Tại sao ?

Bệnh máu khó đông do gen lặn quy định vì bố mẹ bình

th ờng sinh ra con mắc bệnh

- Bệnh máu khó đông có liên quan đến giới tính không ?

Tại sao ?

Bệnh máu khó đông có liên quan đến giới tính vì sinh

ra con mắc bệnh chỉ là con trai

Trang 6

Tiết 29 - - Bài 28: Phươngưphápưnghiênưcứuưdiưtruyềnưngười

c) Nếu quy ớc gen: A – Không mắc bệnh a – Mắc bệnh Hãy viết sơ đồ lai cho cặp vợ chồng trên

Gợi ý: Ta có thể kết hợp giữa nhiễm sắc thể giới tính và gen

để viết kiểu gen của các cơ thể

VD: X a Y: Nam mắc bệnh X A X a : Nữ không mắc bệnh.

G XA; Y XA; Xa

F1

X a Y Mắc bệnh

X A X a

Không mắc bệnh

Xa

X A Y Không mắc bệnh

X A X A

Không mắc bệnh

XA

Y

XA

Sơ đồ lai:

P XAY x XAXa

quy định Ng ời vợ không mắc bệnh ( ) lấy chồng không mắc bệnh ( ), sinh ra con mắc bệnh chỉ

là con trai ( ).

Trang 7

Ph ơng pháp nghiên cứu phả

hệ là ph ơng pháp theo dõi sự

di truyền của một tính trạng

nhất định trên những ng ời

thuộc cùng một dòng họ qua

nhiều thế hệ để xác định đặc

điểm di truyền của tính trạng

đó.

II NGHIấN CỨU TRẺ ĐỒNG SINH

1 Trẻ đồng sinh cùng trứng

và khác trứng

Trang 8

Thụ tinh

Hợp tử phân bào

Phôi

Phôi bào tách nhau

Hình 28.2 Sơ đồ hình thành trẻ đồng sinh.

a) Sinh đôi cùng trứng ; b) Sinh đôi khác trứng.

Trang 10

đó.

1 Trẻ đồng sinh cùng trứng và

khác trứng

Trẻ đồng sinh

- Có cùng

kiểu gen dẫn

đến cùng

giới.

-Khác nhau kiểu gen dẫn

đến cùng giới hoặc khác giới

2) ý nghĩa của nghiên cứu trẻ

đồng sinh

Phú và C ờng là hai anh em sinh đôi Bố và mẹ của hai anh đều là bộ đội, hi sinh năm 1975, lúc hai anh mới đ

ợc 2 tháng tuổi Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, một ng ời bạn chiến đấu của bố đã đón anh Phú

về nuôi dạy tại thành phố Hồ Chí Minh Phú đã tốt nghiệp tr ờng Đại học Thể dục thể thao, hiện là huấn luyện viên điền kinh C ờng đ ợc ng ời bạn chiến đấu của

mẹ đón về nuôi dậy ở Hà Nội C ờng đã tốt nghiệp tr ờng

Đại học tài chính, nay là kế toán tr ởng một công ti Hai anh em giống nhau nh hai giọt n ớc, đều có mái tóc hơi

đen và hơi quăn, mũi dọc dừa, mắt đen Họ khác nhau ở

ba điểm rất rõ rệt: Phú có n ớc da rám nắng, cao hơn khoảng 10 cm và nói giọng miền Nam, còn C ờng có da trắng nói giọng miền Bắc

Trang 11

đó.

khác trứng

Trẻ đồng sinh

cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng

- Có cùng

kiểu gen dẫn

đến cùng

giới.

2) ý nghĩa của nghiên cứu trẻ

đồng sinh

Phú và C ờng là hai anh em sinh đôi Bố và mẹ của hai anh đều là bộ đội, hi sinh năm 1975, lúc hai anh mới đ

ợc 2 tháng tuổi Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, một ng ời bạn chiến đấu của bố đã đón anh Phú

về nuôi dạy tại thành phố Hồ Chí Minh Phú đã tốt nghiệp tr ờng Đại học Thể dục thể thao, hiện là huấn luyện viên điền kinh C ờng đ ợc ng ời bạn chiến đấu của

mẹ đón về nuôi dậy ở Hà Nội C ờng đã tốt nghiệp tr ờng

Đại học tài chính, nay là kế toán tr ởng một công ti Hai anh em giống nhau nh hai giọt n ớc, đều có mái tóc hơi

đen và hơi quăn, mũi dọc dừa, mắt đen Họ khác nhau ở

ba điểm rất rõ rệt: Phú có n ớc da rám nắng, cao hơn khoảng 10 cm và nói giọng miền Nam, còn C ờng có da trắng nói giọng miền Bắc

Trang 12

đó.

khác trứng:

Trẻ đồng sinh

cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng

- Có cùng

kiểu gen dẫn

đến cùng

giới.

2) ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh:

Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng có thể xác định đ

ợc tính trạng nào do gen quyết định là chủ yếu, tính trạng nào chịu ảnh h ởng nhiều của môi tr ờng tự nhiên

và xã hội.

Trang 13

A Lai giống.

B Gây đột biến.

C Nghiên cứu phả hệ.

b/ Để nghiên cứu vai trò của kiểu gen và môi tr ờng đối với kiểu hình trên

cơ thể ng ời, Ph ơng pháp nào là phù hợp nhất ?

A Nghiên cứu cặp sinh đôi khác trứng.

B Nghiên cứu cặp sinh đôi cùng trứng.

C Nghiên cứu phả hệ.

Đặc điểm Trẻ đồng sinh cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng

Số trứng tham gia thụ tinh

Kiểu gen

Kiểu hình

Giới tính

Câu 2 : Hoàn thành bảng sau:

Th ờng là 2 trứng Giống nhau

Giống nhau Giống nhau

Khác nhau Khác nhau Khác nhau

1 trứng

Trang 14

H¦íng dÉn vÒ nhµ

- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK

- Sưu tầm tranh ảnh về bệnh tật di truyền ở người

Tiêu đề	Phương pháp nghiên cứu di truyền người
Chuyên ngành	Di truyền học
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	3,07 MB