- Lập ý là quá trình xây dựng hệ thống các ý kiến, quan niệm để làm sáng tỏ cho ý kiến chung nhất của toàn bài nhằm đạt mục đích nghị luận (xác định luận điểm, tìm luận cứ, xây dựng lập [r]
Trang 1ÔN TẬP KIẾN THỨC HỌC KÌ II
PHẦN TIẾNG VIỆT- TẬP LÀM VĂN
A PHẦN TIẾNG VIỆT:
Câu 1: Khi sử dụng từ phải tuân theo những chuẩn mực nào?
Để đạt được chuẩn mực sử dụng từ, cần chú ý:
- Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả
- Sử dụng từ đúng nghĩa
- Sử dụng từ đúng đặc điểm ngữ pháp của từ
- Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp tình huống giao tiếp
- Không lạm dụng từ địa phương, từ Hán Việt
Câu 2: Thế nào là câu rút gọn ?
Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn
Câu 3: Tác dụng của việc rút gọn câu? Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì?
Tác dụng của việc rút gọn câu:
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)
- Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh hơn, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện ở câu đứng trước
Khi rút gọn câu cần chú ý:
Khi rút gọn câu cần lưu ý:
- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã
Câu 3: Thế nào là câu đặc biệt? Tác dụng của câu đặc biệt?
Câu đặc biệt là câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ.
Tác dụng của câu đặc biệt:
- Nêu thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc nêu trong đoạn
- Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
- Bộc lộ cảm xúc
- Gọi đáp
B PHẦN TẬP LÀM VĂN:
Câu 1: Trình bày nhu cầu nghị luận trong đời sống? Thế nào là văn bản nghị luận?
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống: Trong đời sống, khi gặp những vấn đề cần bàn bạc, trao đổi, phát biểu,
bình luận, bày tỏ quan điểm ta thường sử dụng văn nghị luận
- Văn bản nghị luận: là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm
nào đó Những tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa
Câu 2: Thế nào là luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn nghị luận?
Mỗi bài văn đều có luận điểm, luận cứ và lập luận:
- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn được nêu ra dưới hình thức câu khẳng định
(hay phủ định), được diễn đạt sáng tỏ, dễ hiểu, nhất quán Luận điểm là linh hồn bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối Trong bài văn có thể có luận điểm chính và luận điểm phụ
- Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm, làm cho luận điểm có sức thuyết phục.
- Lập luận là cách lựa chọn, sắp xếp, trình bày luận cứ để làm rõ luận điểm.
Câu 3: Hãy nêu yêu cầu của luận điểm, luận cứ, lập luận?
Luận điểm phải đúng đắn, chân thực, đáp ứng nhu cầu thực tế; luận cứ phải chân thực, đúng đắn, tiêu biểu; lập luận phải chặt chẽ, hợp lí thì mới có sức thuyết phục
Câu 4: Trình bày nội dung và tính chất của đề văn nghị luận? Tìm hiểu đề văn nghị luận phải như thế naòo?
- Đề văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi người viết bày tỏ ý kiến của mình với vấn đề đó
Trang 2- Tính chất của đề đòi hỏi bài làm phải vận dụng các phương pháp phù hợp.
- Tìm hiểu đề là: Xác định đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của đề
Câu 5: Lập ý là như thế nào?
- Lập ý là quá trình xây dựng hệ thống các ý kiến, quan niệm để làm sáng tỏ cho ý kiến chung nhất của toàn bài nhằm đạt mục đích nghị luận (xác định luận điểm, tìm luận cứ, xây dựng lập luận)
- Dựa vào chỉ dẫn của đề, dựa vào những kiến thức về xã hội và văn học mà bản thân tích lũy được Có thể đặt câu hỏi để tìm ý
Câu 6: Bố cục bài văn lập luận gồm mấy phần? Để xác lập luận điểm trong từng phần ta làm ntn?
Bố cục bài văn lập luận gồm 3 phần:
- Mở bài: nêu luận điểm xuất phát, luận điểm tổng quát.
- Thân bài: triển khai, trình bày nội dung chủ yếu của bài.
- Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư tưởng, thái độ, quan điểm của người viết về vấn đề được giải quyết
trong bài
Để xác lập luận điểm trong từng phần và mối quan hệ giữa các phần người ta có thể sử dụng các
phương pháp lập luận khác nhau như suy luận nhân quả, suy luận tương đồng…
Câu 7: Lập luận là gì? Phạm vi sử dụng lập luận như thế nào?
- Lập luận là đưa ra luận cứ nhằm dẫn dắt người nghe, người đọc đến một kết luận hay chấp nhận một kết luận,
mà kết luận đó là tư tưởng (quan điểm, ý định) của người nói, người viết
- Phạm vi lập luận:
+ Trong đời sống
+ Trong văn nghị luận