DƯỢC ĐỘNG học ở phụ nữ có thai và ở NGƯỜI béo PHÌ (dược ĐỘNG học) (QC che nội dung, tải về xem bình thường)

Biến đổi về sự phân bố 3.. Biến đổi về sự chuyển hóa 4.. Thông số dược động bị ảnh hưởng• nhau thai, bào thai → điểm phân bố mới cho thuốc • ↓ albumin, ↓ gắn kết protein huyết tương thuố

1

1 Biến đổi về sự hấp thu

2 Biến đổi về sự phân bố

3 Biến đổi về sự chuyển hóa

4 Biến đổi về sự thải trừ qua thận

5 Thuốc ảnh hưởng đến thai nhi

6 Nguyên tắc sử dụng thuốc trong thời kỳ mang thai

Nội dung

2

Biến đổi về sự hấp thu

3

Các biến đổi sinh lý

• ↓ bài tiết acid dịch vị 40% trong 6 tháng đầu

• ↓ hoạt tính pepsin

• ↑ bài tiết chất nhầy

• ↓ làm rỗng dạ dày

• ↑ progesteron → ↓ nhu động ruột → chậm hấp thu thuốc

• ↑ lưu lượng máu đến ruột

• thay đổi hấp thu thuốc về mặt lý thuyết.

• hấp thu ampicillin, paracetamol không thay đổi

Các biến đổi sinh lý

• ↓ tỷ lệ albumin huyết tương (25 g/L so với 40 g/L)

• một ngăn mới được tạo ra.

• ↑ thể tích huyết tương 50% (tuần 30 - 34).

• ↑ lượng nước toàn phần 8 lít.

• ↑ lưu lượng máu toàn phần 30%.

• tích tụ mỡ dưới da → ↑ VD, kéo dài nồng độ cao các chất thân lipid

Biến đổi về sự phân bố

4

Thông số dược động bị ảnh hưởng

• nhau thai, bào thai → điểm phân bố mới cho thuốc

• ↓ albumin, ↓ gắn kết protein huyết tương (thuốc acid yếu).

→ dẫn chất salicylat ít gắn kết protein hơn → biến đổi trong phân bố thuốc trong cơ thể, bào thai

Biến đổi về sự phân bố

5

Biến đổi về sự chuyển hóa

6

• ↑ hormon steroid

• progesteron cảm ứng men gan → ↑ chuyển hóa các thuốc

• progesteron, ethinylestradiol ức chế tương tranh oxy hóa

ethylmorphin và hexobarbital ở gan → ↓ tốc độ thải trừ

Biến đổi về sự thải trừ qua thận

7

• ↑ vận tốc lọc qua quản cầu thận → ↑ Cl creatinin 50%

• thuốc có Cl thận chiếm ưu thế → ↑ thải trừ → ↓

T1/2 (betalactam, aminoglycosid )

• ↑T1/2 của diazepam, pethidin, thiopental, digoxin (do

↑ VD)

Thuốc ảnh hưởng đến thai nhi

• NSAID (aspirin, ibuprofen) → xuất huyết khi sanh, trì hoãn

chuyển dạ

• Ergotamin, methysergide → chuyển dạ sớm

• Phenytoin, carbamazepin → khiếm khuyết trên tim, mặt,

chậm phát triển thần kinh

• Isotretinoin, thalidomid → quái thai.

8

Nguyên tắc sử dụng thuốc trong thời kỳ mang thai

• Thận trọng sử dụng thuốc

• Tránh sử dụng thuốc trong 3 tháng đầu thai kỳ

• Đơn trị liệu với liều thấp nhất có hiệu lực

• Tránh sử dụng thuốc không cần thiết

• Khi chọn thuốc cần quan tâm

! Cân nhắc nguy cơ - lợi ích

! Thay đổi dược động (↑ CL thận và gan, ↑Vd, ↓ gắn

protein huyết tương, Cp thấp hơn bình thường)

9

10

1 Chế độ dinh dưỡng, thức ăn

2 Rượu

3 Thuốc lá

Nội dung

11

Thông số dược động chịu ảnh hưởng nhất

Sự chuyển hóa lần đầu

sau ăn / trong ăn ảnh hưởng sinh khả dụng (labetalol, phenacetin

Hậu quả lâm sàng

Chế độ dinh dưỡng, thức ăn

12

Chế độ dinh dưỡng, thức ăn

13

Sự hấp thu thuốc

Theophyllin

14

• Hấp thu thuốc: ít biến đổi (tùy lượng rượu, rượu + thức ăn?)

• Thuốc + protein: biến đổi (↓ albumin /máu).

• Chuyển hóa thuốc: chịu ảnh hưởng nhiều

! một liều lượng rượu duy nhất: ức chế enzym → ↑ T1/2

! rượu mạn tính: tăng sinh tế bào chuyển hóa thuốc → ↓

T1/2, acetaminophen / nghiện rượu → ngộ độc

15

Hậu quả lâm sàng

• Thuốc kém chuyển hóa lần đầu ở gan, gắn mạnh protein

huyết tương → nhạy cảm với hoạt tính men gan do

rượu

• Dùng rượu mạn tính → cảm ứng men gan → ↑ chuyển hóa

phenytoin, tolbutamid, warfarin → ↓ hiệu lực

• Rượu bia chứa prenyl - flavonoid (bia) → ức chế

CYP1A2, CYP3A4 → ↓ chuyển hóa warfarin → ↑ chống

đông warfarin

• Tương tác dược lực: ↑ ức chế thần kinh trung ương của

phenobarbital, clopheniramin, các benzodiazepin

Thuốc lá

16

Thành phần khói thuốc lá

• Khói thuốc lá chứa 45 - 50 chất khả năng gây ung thư

• Khói thuốc lá chứa các thành phần ức chế hay cảm ứng

enzym

• Hydrocarbon sinh ung thư trong khói thuốc lá cảm ứng

CYP1A1 và CYP1A2 CYP1A2 bị cảm ứng → ↑ Cl thuốc như theophyllin, warfarin, clozapin, olanzapin

Thuốc lá

17

Lạm dụng thuốc lá

• ↑ corticosteroid → ↑ chuyển hóa.

• nicotin phóng thích acid béo → đẩy thuốc ra khỏi nơi gắn

kết

• ↓ albumin máu.

• ↓ uree, acid uric, creatinin trong máu → rối loạn chức năng

Thuốc lá

18

Hậu quả lâm sàng

• khó lập nguyên tắc chính xác trong trị liệu đối với người

19

1 Ảnh hưởng trên sự phân bố

2 Ảnh hưởng trên sự thải trừ

3 Điều chỉnh liều lượng thuốc cho người béo phì

Nội dung

20

• ↓ nước toàn phần, ↓ khối lượng cơ

• ↑ khối lượng mỡ

• Diazepam: ↑ VD, ↑ T1/2, thay đổi Cl không ý nghĩa

• Biến thiên này không áp dụng đối với những thuốc khác

• Biến thiên VD phụ thuộc tính thân lipid của thuốc

• Bệnh nhân béo phì bị chứng lipoprotein quá mức → thay đổi

gắn kết protein huyết tương

Ảnh hưởng trên sự phân bố

21

• Béo phì + xơ gan, đái tháo đường, chế độ ăn uống khác

thường, thay đổi thể tích và lưu lượng máu qua gan → thay đổi chuyển hóa thuốc chịu ly trích mạnh ở gan

• Diazepam → desmethyl diazepam có hoạt tính, béo phì → ↑

nồng độ chất chuyển hóa, ↑ VD, ↑ T1/2 chất mẹ

• ↑ V máu, ↑ lưu lượng tim → ↑ lưu lượng máu ở thận, ↑ vận

tốc lọc ở quản cầu thận → thay đổi bài tiết thuốc qua nước tiểu

• Bệnh gan mật/ béo phì → thay đổi bài tiết thuốc qua mật.

Ảnh hưởng trên sự thải trừ

22

• Aminoglycosid: kém tan trong mô mỡ → chỉnh liều

• ABW = IBW + 0,4 (actual weight - IBW)

! ABW: Adjusted Body Weight

! IBW: Ideal Body Weight

! Males: IBW = 50 kg + 2,3 kg for each inch > 60 inches

! Females: IBW = 45,5 kg + 2,3 kg for each inch > 60

inches

Điều chỉnh liều lượng thuốc

23