Có thể giáo dục lễ giáo trong các trò chơi, câu chuyện, bài thơ, bài hát....để giáo dục lễ giáo cho trẻ phù hợp với tình hình thực tế, ngoài ra việc giáo dục lễ giáo còn có thể tiến hành[r]
Trang 1UBND HUYỆN KRÔNG NÔ
TRƯỜNG MẦM NON HỌA MI
******* *******
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
HÌNH THÀNH Ở TRẺ MỘT SỐ HÀNH VI
TRONG LỄ GIÁO CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI
GIÁO VIÊN : TRẦN THỊ TIỄN ĐƠN VỊ : TRƯỜNG MN HỌA MI NĂM HỌC : 2016 – 2017
Krông Nô, ngày 20 tháng 12 năm 2016
Trang 22.3 Một số biện pháp hình thành một số hành vi trong lễ giáo
cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi
a Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch
b Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp lớp
c Biện pháp 3: Cô giáo phải là tấm gương tốt
d Biện pháp 4: Xây dựng góc tuyên truyền ở lớp
e Biện pháp 5: Giáo dục lễ giáo thông qua các hoạt động
f Biện pháp 6: Phối hợp với các bậc phụ huynh
10101215171822
Trang 3Vì lợi ích trăm năm trồng người”
- Đúng vậy có thể nói việc chăm sóc giáo dục trẻ trong những năm đầuđời là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên rất quan trọng cho việc hình thành nênnhân cách con người, mà đặc biệt là đối với lứa tuổi mầm non Nếu khônglàm tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục trẻnhững năm kế tiếp theo lại càng hết sức khó khăn, phức tạp Trong hàng trămvấn đề cần phải giáo dục cho trẻ biết thì điều quan trọng trước nhất giáo dục
lễ giáo cho trẻ
- Đối với mỗi con người chúng ta cũng như đối với trẻ không chỉ học đểtiếp thu nhiều kiến thức hay mà điều quan trọng đầu tiên giúp con người cónhân cách tốt là phải biết học lễ giáo Lễ giáo là nét đẹp văn hóa và đặt lênhàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà chúng ta thường bànluận, nó còn là một trong năm mục tiêu của ngành giáo dục nước ta đề ranhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ, giúp trẻ hiểu biết có những hành
vi ứng xử có văn hoá phù hợp với những người xung quanh và thể hiện tìnhcảm đúng với các sự vật hiện tượng xung quanh Đối với lứa tuổi mầm nongiáo dục lễ giáo cần được coi là một nhiệm vụ khá quan trọng trong việc thựchiện chủ trương giải pháp của nền giáo dục hiện nay, để gìn giữ và phát huygiáo dục đạo đức truyền thống của dân tộc và đồng thời giúp trẻ làm quen vớimột số chuẩn mực và mẫu hành vi đạo đức đơn giản, phổ biến cần thiết phùhợp với lứa tuổi mầm non trong quan hệ của trẻ với bản thân, những ngườixung quanh, gia đình, nhà trường, môi trường thiên nhiên, vật nuôi, cây trồng,
và toàn xã hội
- Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ lớn lao này đội ngũ giáo viên làngười cầm lái quyết định cho sự thành công hay thất bại của việc hình thànhnhân cách cho trẻ Do vậy muốn hình thành lễ giáo ở lứa tuổi mầm non đạtthắng lợi, các cô giáo phải là người toàn diện, “là cô giáo giỏi, là người mẹhiền – là thầy thuốc tốt” Trách nhiệm của người giáo viên trong giai đoạn mớihết sức nặng nề thì nhiệm vụ của cô giáo mần non lại càng thiêng liêng và
Trang 4nặng nề hơn, làm sao để cô giáo thực sự là người mẹ thứ hai của trẻ, ngườidìu dắt trẻ đi những bước chập chững đầu tiên đến thế giới mới
- Qua thực tế tôi thấy giáo dục lễ giáo của lớp tôi chưa đạt nhất là vàođầu năm học mới, bởi các cháu còn nhút nhát khi vào lớp, có cháu lần đầutiên đến trường còn sợ hãi, chưa dám giao tiếp với bạn bè, nhiều cháu đi họcthiếu sự quan tâm chăm sóc của gia đình, đi học trễ Đây cũng là một phần
do điều kiện gia đình bố mẹ làm nông, do buôn bán nên trẻ thiếu đi sự quantâm chăm sóc giáo dục của người thân trong gia đình Bên cạnh đó sự tácđộng của môi trường xã hội cũng ảnh hưởng đến đạo đức của trẻ
Chính vì lẽ đó, nên tôi chọn và nghiên cứu đề tài: " Hình thành ở trẻ một
số hành vi trong lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi" ở trường mầm non.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Mục đích:
+ Tìm hiểu và phân tích thực trạng chăm sóc giáo dục lễ giáo cho trẻ
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm hình thành ở trẻ một số hành vi trong
lễ giáo cho trẻ mầm non tại cơ sở
- Nhiệm vụ của đề tài:
+ Tìm hiểu một số vấn đề có liên quan đến việc hình thành một số hành vi
lễ giáo cho trẻ mầm non làm cơ sở lý luận cho việc phân tích đánh giá thựctrạng
+ Quan sát ghi chép một số buổi tổ chức các hoạt động cho trẻ tạitrường làm cơ sở thực tiễn để đánh giá thực trạng hành vi trong lễ giáo cho trẻmầm non
+ Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới những hạn chế cho trẻ mầm non ởtrường
+ Đưa ra kết luận và đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy tính tối đakết quả giáo dục trẻ mầm non trong trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài tại lớp Chồi 5 (Trẻ 4 - 5 tuổi) TrườngMầm Non Họa Mi Lớp tôi chủ nhiệm năm học: 2015 – 2016
Trang 51.4 Phương pháp nghiên cứu:
Suốt quá trình nghiên cứu, tôi đã đưa ra một số phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát, theo dõi
- Phương pháp thực nghiệm trong sư phạm
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp thống kê
1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Hình thành một số thói quen hành vi trong lễ giáo để giúp trẻ hiểu biết ,
có hành vi ứng xử và thái độ đúng, đối với cuộc sống hàng ngày của trẻ, có
mối liên quan trực tiếp đến lứa tuổi mẫu giáo
2 NỘI DUNG:
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề:
Trang 6- Giáo dục lễ giáo cho con em mình là một vấn đề được quan tâm vàxem trọng hàng đầu của các bậc phụ huynh và của toàn xã hội, nó còn là mộttrong năm mục tiêu của nghành giáo dục nước ta đề ra nhằm phát triển toàndiện nhân cách cho trẻ Ngành giáo dục mầm non là nơi đặt viên gạch đầutiên cho các quá trình giáo dục trong đó có cả giáo dục lễ giáo để làm nềntảng cho các bậc học tiếp theo Đối với lứa tuổi mầm non, giáo dục lễ giáocần được coi là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc giáo dục hiệnnay.
- Như chúng ta đã biết mầm non là lứa tuổi dễ nhớ, mau quên và có tínhhay bắt chước người lớn, bởi thế người lớn phải có những hành vi đúng, lờinói hay để làm gương cho các cháu noi theo, là giáo viên mầm non thì cầnphải có những cử chỉ, lời nói, hành động đúng, trên cơ sở đó cũng tùy vàotính cách của từng trẻ và từng độ tuổi mà dạy trẻ những hành vi lễ giáo bằnghành động của người lớn, mỗi lần gặp tình huống cần phải thực hiện nhữnghành vi lễ giáo, người lớn cần làm trước, dạy trẻ làm theo Điều cơ bản ở đây,
cô giáo phải phân tích hành vi thành những thao tác cụ thể và làm rõ trình tựthực hiện các thao tác và cô giáo phải rèn luyện cho trẻ thường xuyên, mọi lúcmọi nơi Có thể giáo dục lễ giáo trong các trò chơi, câu chuyện, bài thơ, bàihát để giáo dục lễ giáo cho trẻ phù hợp với tình hình thực tế, ngoài ra việcgiáo dục lễ giáo còn có thể tiến hành bằng cách cho trẻ xem tranh ảnh Tuynhiên do tác động ngoại cảnh nên đạo đức của một số học sinh cũng bị sa sút
và hiện nay do trẻ được nuông chiều và được đáp ứng mọi thứ theo yêu cầu,nên trẻ có những hành vi không đúng trong lễ giáo với mọi người trong giađình, bạn bè và trong môi trường xã hội Thiết nghĩ đã đến lúc chúng ta cầnnghiêm túc nhìn nhận, đánh giá và đưa ra một số biện pháp nhằm giáo dục lễgiáo cho trẻ làm quen với lễ giáo và hình thành nên thói quen lễ giáo trongcuộc sống hàng ngày
2.2 Thực trạng của vấn đề:
Trang 7* Đặc điểm chung của trường:
- Trường Mầm non Họa Mi nằm trên địa bàn xã Đăk Drô của huyệnKrông Nô, trường thuộc xã vùng 2, có khoảng 65% dân tộc kinh sinh sống.Trường được thành lập năm 2005, có 21 lớp mẫu giáo trong đó có 5 lớp chồitrung tâm Trường tổ chức lễ đón bằng công nhận trường mầm non đạt chuẩnquốc gia mức độ 2 vào ngày 17/11/2014 và liên tục đạt được những thành tíchđáng kể trong các năm học qua
- Đa số giáo viên trong trường đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn Đội ngũgiáo viên đã nắm vững được mục đích yêu cầu và phương pháp chung khi tổchức các hoạt động giáo dục
- Về cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học đầy đủ,
có các phòng đa chức năng như: Phòng múa, phòng đàn, phòng hội nghị,…Đặc biệt khu vực vệ sinh cá nhân của trẻ rộng rãi, sạch sẽ, có máng nước rửatay đầy đủ,…
- Năm học 2015-2016, tôi được phân công đứng lớp Chồi 5 trung tâmvới sĩ số học sinh là 35 cháu, trong đó có 1 cháu dân tộc tại chỗ Qua quátrình đứng lớp, tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn như sau:
Trang 8Hình 01: Hình ảnh cô và trò lớp chồi 5
- Về phía trẻ:
+ Đa số trẻ chăm chú lắng nghe cô giáo dục lễ giáo
+ Một số cháu rất ngoan ngoãn và lễ phép, có tinh thần tự giác, biết phốihợp cùng bạn, nhường nhịn giúp đỡ bạn
+ Biết giữ gìn bảo quản đồ dùng đồ chơi, biết lấy và cất đúng nơi quyđịnh
* Khó khăn:
- Lớp đa số là học sinh ở khác thôn, phần lớn phụ huynh làm nghề nông,một số phụ huynh làm nghề buôn bán, cho nên họ không có thời gian quantâm đến con, cũng có nhiều phụ huynh nhiều lúc ở nhà nói năng, xưng hô, cãi
cọ nhau vô tình đã làm ảnh hưởng rất lớn đến tâm hồn trẻ thơ
- Một số cháu chưa có thói quen nề nếp gì cả, có cháu lần đầu tiên được
bố mẹ đưa đến lớp học, chưa qua mẫu giáo bé nên đến lớp còn khóc nhèkhông chịu vào lớp, cô phải chạy theo dỗ dành cháu mới chịu ở lại
- Nhiều cháu hay nói tục, xưng hô không đúng với bạn bè với cô giáo,hay đánh lộn, không biết lấy đồ chơi và cất đúng nơi quy định, trong giờ họccháu tự do đi lại, muốn ra ngoài tự nhiên đứng dậy đi không xin phép cô giáo,khi cô gọi cháu chỉ lắc đầu hoặc gật đầu, có cháu không biết cô gọi đến tênmình, chưa biết vâng dạ
Trang 9- Trẻ suốt ngày tiếp xúc với môi trường bên ngoài cuộc sống khá phứctạp, nhiều trẻ chơi tự do lêu lỗng bên ngoài, trẻ không biết phân biệt điều xấuđiều tốt.
* Kết quả khảo sát đầu năm học:
Khảo sát và đánh giá những biểu hiện lễ giáo của trẻ ở lớp đầu năm như sau:
TỈ LỆ
%
2 - Mạnh dạn, tự tin giao tiếp với mọi
3 - Chủ động tham gia vào các hoạt động
4 - Tự giác giúp đỡ người lớp những
5 - Biết nhường nhịn, vui chơi hòa thuận
6 - Biết nhận lỗi khi làm sai và sửa sai 35 16 46%
7 - Có thói quen nề nếp ăn uống văn
8 - Biết giữ gìn bảo quản đồ dùng đồ
chơi, biết lấy và cất đúng nơi quy định 35 18 51,4%
9 - Biết tự phục vụ vệ sinh cá nhân 35 19 54,2%
10 - Biết nhận quà bằng 2 tay và cảm ơn 35 19 54,2%
* Nguyên nhân của thực trạng:
Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trẻ chưa cao là điều tôi
cần phải suy nghĩ làm như thế nào để có cách dạy trẻ đạt được hiệu quả cao
và tạo cho trẻ một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, khi tiếp xúc với bạn bè,gia đình và những người xung quanh…
Từ kết quả đó tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ đạt được củatrẻ trong lớp còn thấp đó là:
Trang 10- Ba mẹ bận rộn với công việc ruộng đồng, suốt ngày lam lũ với tay cày,tay cấy không có thời gian chăm sóc con cái.
- Do trẻ suốt ngày tiếp xúc với môi trường bên ngoài cuộc sống khá phứctạp, nhiều trẻ con chơi tự do lêu lỗng bên ngoài, trẻ không biết phân biệt điềuxấu điều tốt
- Có một số cháu lần đầu tiên đến trường, nên trẻ chưa quen với tập thểbạn bè
Chính vì đó mà tôi đã suy nghĩ, tìm ra một số biện pháp để giáo dục lễgiáo cho trẻ đạt hiệu quả cao hơn
Trước những thực trạng của lớp, bản thân tôi nhận thấy cần phải làm gì
để tìm ra hướng khắc phục dần dần rèn luyện cho trẻ có được nề nếp thóiquen trong lễ giáo như các lớp trong trường
Qua thời gian suy nghĩ tôi đã tìm ra một số biện pháp để giáo dục lễ giáocho trẻ đạt hiệu quả cao hơn
2.3 Một số biện pháp hình thành một số hành vi trong lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi:
a Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch
Để việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ở lớp tôi đạt được kết quả tốt và cónhững hành vi đúng trong giao tiếp với bạn bè, cô giáo, người thân trong giađình Đầu năm học tôi đề ra mục tiêu và lên kế hoạch giáo dục lễ giáo cho trẻtheo từng tháng, nội dung giáo dục và dự kiến tỉ lệ phần trăm trẻ sẽ đạt, dựavào đó mà tôi có thể đánh giá được sự phát triển nhân cách của trẻ
THỜI
YÊU CẦU ĐẠT ĐƯỢC
Tháng
9
- Trẻ biết chào người lớn tuổi: cô, ba mẹ, khách
- Trẻ biết đi vệ sinh đúng nơi qui định
- Trẻ biết cách sử dụng đồ dùng, đồ chơi đúng kýhiệu cô đã làm và cất đúng nơi qui định
- Trẻ biết giữ vệ sinh, không xả rác, biết nhặt rác bỏvào thùng
90%
Trang 1110
- Biết chào người lớn tuổi hơn mình một cách tự
giác
- Trẻ ăn uống gọn gàng, không đổ ra ngoài, không
nói chuyện cười đùa trong khi ăn
- Trẻ biết cách chơi cùng bạn, không tranh giành đồ
chơi của bạn
85%
Tháng
11
- Trẻ biết cách chuẩn bị cho giờ ăn trưa, ăn chiều
(Kê bàn ghế, chia thìa cho bạn )
- Trẻ biết cách giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Trẻ biết xin lỗi, cảm ơn, trao và nhận quà bằng hai
- Trẻ biết cách giữ vệ sinh trong và ngoài lớp học,
vệ sinh môi trường, giữ nguồn nước sạch
- Trẻ biết tự giác thực hiện giờ nào việc ấy
90%
Tháng
01
- Giáo dục trẻ thích tham gia vào các hoạt động
- Trẻ có nề nếp ăn uống sạch sẻ, hợp vệ sinh 87%Tháng
02
- Trẻ mạnh dạn phát biểu ý tưởng của mình
- Tham gia tích cực, sáng tạo trong các hoạt động
- Giữ gìn, bảo vệ môi trường, có ý thức tiết kiệm
90%
Tháng
03
- Trẻ có hành vi văn minh, lịch sự qua ứng xử lễ
phép, chào hỏi người lớn tuổi
- Mạnh dạn, ý thức, tự tin trong giao tiếp
Trang 1205
- Thực hiện thời gian biểu của lớp một cách tự giác
- Biết tránh xa những nơi nguy hiểm 95%
b Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp lớp
- Sau khi lên kế hoạch giáo dục lễ giáo, điều đầu tiên để giáo dục lễ giáocho trẻ đó là nề nếp lớp, nề nếp lớp tốt thì mọi hoạt động giáo dục sẽ đạt hiệuquả và trẻ có nhiều hành vi tốt hơn
- Ngay từ đầu năm học, khi nhận lớp tôi đã tiến hành xây dựng nề nếplớp: Tôi chia lớp thành 3 tổ, mỗi tổ bầu ra tổ trưởng và tổ phó để giúp cô quánxuyến lớp, nhắc nhở các bạn trong tổ của mình Tôi xếp xen kẽ các cháumạnh dạn với cháu nhút nhát, cháu nam xen với cháu nữ Tôi luôn động viên,uốn nắn tư thế tác phong ngồi học, tư thế đi, đứng của trẻ Cô nhắc trẻ khôngđược nói chuyện, không nói leo trong giờ hoạt động, nói phải xin phép cô, có
cô đến thăm lớp và dự giờ phải biết chào cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu
Hình 02: Trẻ trong giờ học chính khóa xen kẽ nam, nữ
- Trong các giờ chơi, giờ học tôi thường xuyên theo dõi và sửa sai kịpthời cho trẻ để giúp cho nề nếp lớp ngày càng tốt hơn
- Đối với một số trẻ thường xuyên đi học chưa đúng thời gian của nhàtrường qui định, tôi luôn nhắc nhở cháu cố gắng dậy sớm đi học đúng giờ đểđược cô khen và nhận nhiều phiếu bé ngoan, đồng thời cũng trao đổi với phụ
Trang 13huynh để phụ huynh dành nhiều thời gian quan tâm tới con và đưa trẻ đi họcđúng giờ giúp nề nếp lớp ngày càng tốt Chính vì những lý do trên tôi đã suynghĩ đưa ra nhiều chuẩn bé ngoan trong tháng, tuần, ngày Tùy theo tình hìnhlớp mà tôi đưa ra tiêu chuẩn để cho trẻ phấn đấu.
Ví dụ 1: Tháng 9 tuần thứ nhất: Tôi đưa ra yêu cầu trẻ biết chào cô, chào
ba mẹ trước khi đến lớp và sau khi ra về ,… Vào mỗi ngày cuối buổi chiềukhoảng 3h45 phút, tôi thường tổ chức cho trẻ “Nêu gương” theo các tiêuchuẩn cô đã đề ra, để trẻ có thể tự nhận xét bản thân mình và nhận xét bạn,sau đó cô nhận xét lại, chú ý khi nhận xét không nên một cách chung chung,đại khái, qua loa mà đi vào tiêu chuẩn cô đã đưa ra đầu buổi bạn nào làm tốtthì khen và cho nhận phiếu bé ngoan, bạn nào chưa ngoan nên động viên nhắcnhở hôm sau sẽ ngoan hơn cô sẽ tặng cờ bé ngoan chứ không được chê trẻ, vìlứa tuổi trẻ là lứa tuổi thích khen hơn chê Tiếp tục ngày hôm sau cũng nhưvậy cho hết một tuần tôi thấy các cháu có nhiều tiến bộ là các cháu đi họcđều, đúng giờ, không bạn nào khóc nhè khi đến lớp, trong giờ học nghiêmtúc, giơ tay phát biểu bài, không nói leo Trong một tuần bạn nào đạt từ bađến năm cờ bé ngoan sẽ được cô tặng một phiếu bé ngoan Với việc làm đơngiản này tôi thấy trẻ có nhiều cố gắng để được cô tặng cờ và phiếu bé ngoan.Tôi tiếp tục đưa ra tiêu chuẩn khác và cách khen thưởng khác nhau
Trang 14Hình 03: Trong giờ nêu gương của trẻ
Ví dụ 2: Tháng 12 tôi đưa tiêu chuẩn cao hơn là giáo dục trẻ tính thật thà,
trong lớp không được đánh bạn, biết lấy và cất đồ chơi đúng nơi qui định, biếtgiúp đỡ bạn… khi cô nhận xét nên nói cụ thể công việc làm được của trẻ: nhưhôm nay cô khen bạn Lan Anh vì bạn Lan Anh thấy bạn Thảo ngã, đã đỡ bạnhoặc hôm nay bạn Linh nhặt được cục tẩy của bạn Quân đã mang trả lại chobạn Qua sự việc đó cô giáo dục trẻ “Nếu nhặt được của rơi mang trả lại chongười đánh mất”, nếu trẻ nào làm được điều này tôi sẽ khen ngợi những trẻlàm việc tốt vì trẻ rất thích được động viên khuyến khích bởi vì trẻ thích khenhơn là chê Tuy nhiên, nếu trẻ làm chưa đúng tôi thường đến gần khuyên răn,nhắc nhở trẻ phải sửa chữa và xin lỗi bạn Ngoài việc nêu gương, trong giờđón, trả trẻ tôi tranh thủ mở ti vi cho trẻ xem những hình ảnh của nhữngngười làm việc tốt, để trẻ xem và bắt chước theo