Cảm nhận được điều sâu sắc nào về sự học sau khi học xong bài tấu của Nguyễn Thiếp?Văn bản “Bàn luận về phép học” đã nói lên quan niệm nào của Nguyễn Thiếp?. Câu 12: (Mở rộng)?[r]
Trang 1CHỦ ĐỀ: VĂN HỌC VIỆT NAM THỜI TRUNG ĐẠI KHỐI 8
CÂU HỎI ĐỌC HIỂU BÀI “CHIẾU DỜI ĐÔ”
Câu 1: Nêu những hiểu biết của em về Lý Công Uẩn Hoàn cảnh ra đời bài Chiếu dời
đô
Câu 2:Nêu những đặc điểm chính về thể loại chiếu.
Câu 3: Để làm rõ lí do phải dời đô, phần đầu của bài chiếu, tác giả nói gì?
Câu 4: Trong lịch sử có bao nhiêu lần dời đô? Tìm chi tiết?
Câu 5: Theo suy luận của tác giả việc dời đô của vua nhà Thương, nhà Chu nhằm
mục đích gì?
Câu 6: Kết quả của việc dời đô như thế nào?
Câu 7: Em hiểu vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh như thế nào?
Câu 8: Nhận xét về các luận cứ tác giả đưa ra? Tác dụng?
Câu 9: Sau khi viện dẫn sử sách về việc dời đô, tác giả đã làm gì?
Câu 10: Tác giả đã phê phán điều gì về hai nhà Đinh, Lê? Tìm chi tiết?
Câu 11: Dựa vào chú thích, cho biết vì sao 2 triều đại trước cứ đóng đô ở đó?
Câu 12: Theo tác giả, việc không dời đô dẫn đến những kết quả gì?
Câu 13: Việc tác giả bày tỏ sự đau xót của mình trước tình hình đất nước thể hiện ý
chí, nguyện vọng gì của tác giả?
Câu 14: Việc tác giả dẫn ra việc dời đô của các vua bên Trung Quốc và phê phán hai
nhà Đinh- Lê không chịu dời đô để làm rõ điều gì?
Câu 15: Sau khi nêu rõ lí do tại sao phải dời đô, đoạn văn tiếp theo tác giả làm gì? Câu 16: Theo tác giả Đại La có những lợi thế gì? Tìm chi tiết?
Câu 17: Nhận xét về nghệ thuật của đoạn văn?
Câu 18: Qua đoạn văn tác giả muốn khẳng định điều gì?
Câu 19: Tác giả đã bày tỏ ý định dời đô của mình qua câu văn nào?
Câu 20: Nhận xét về lời ban bố mệnh lệnh của tác giả? Tác dụng?
Câu 21: Lí Công Uẩn muốn dời đô vì lí do gì? Dời đô đến đâu?Tại sao?
Câu 22: Từ văn bản này, em hiểu được những phẩm chất nào củat Lí Công Uẩn.
Câu 23: Qua văn bản, em học tập được điều gì về cách viết văn bản nghị luận, cách
lập luận?
Câu 24: Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về vua Lí Công Uẩn?
Trang 2HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn) HỌC SINH CẦN THỰC HIỆN CÁC YÊU CẦU SAU:
Câu 1: Nêu những hiểu biết của em về Trần Quốc Tuấn?Hoàn cảnh ra đời bài Hịch Câu 2: Nêu những đặc điểm chính về thể Hịch? So sánh sự giống và khác nhau giữa Hịch và Chiếu (khái niệm Chiếu ở bài “Chiếu dời đô”)?
Câu 3: Đọc kĩ văn bản và thực hiện các yêu cầu:
Câu 4: Tóm tắt văn bản khoảng 10 đến 15 dòng
Câu 5: Văn bản có bố cục mấy phần? Nêu nội dung của từng phần
Câu 6: Tai sao trong đoạn đầu Trần Quốc Tuấn lại nêu những tám gương các trung thần nghĩa sĩ trong sử sách?
Câu 7: Tìm những chi tiết thể hiện tội ác của kẻ thù đối với nhân dân ta?
Câu 8: Trong đoạn “Huống chi ” đến “cũng vui lòng”:
- Lòng yêu nước của tác giả được thể hiện như thế nào?
- Nêu các biện pháp nghệ thuật và cảm xúc của tác giả?
Câu 9: Trong đoạn: “ Các ngươi” đến “không muốn vui vẻ phòng có được không”?
- Tác giả đã phê phán những biểu hiện sai trái gì của tướng sĩ ?
- Khẳng định những hành dộng đúng đắn nào nên làm của tướng sĩ ?
Câu 10: Đoạn cuối Trần Quốc Tuấn đã chỉ ra những nhiệm vụ cáp bách mà tưỡng sĩ cần làm là gì? Ông đã khích lễ tinh thần chiến đấu như thế nào?
Câu 11: Nêu những biện pháp nghệ thuật đặc sắc được thể hiện trong văn bản?
Nhận xét về cảm xúc và giọng điệu của tác giả?
Câu 12: Từ văn bản trên, em cảm nhận được những điều gì vềTrần Quốc Tuấn đối với các tướng sĩ và với đất nước? Hãy viết ít nhất 10 câu nói lên suy nghĩ của em và có sử dụng câu cảm thán, câu cầu khiến?
Câu 13: Rút ra bà học cho bản then từ văn bản trên?
Lưu ý: Đọc kĩ phần Ghi nhớ trong sgk/61
Trang 3“NƯỚC ĐẠI VIỆT TA” – NGUYỄN TRÃI
1 Xem phần chú thích SGK/67, vận dụng kiến thức đã học ở lớp 7 (tập một) để tìm hiểu hai vấn đề:
- Cuộc đời, sự nghiệp tác giả Nguyễn Trãi
- Đặc điểm của thể loại Cáo
+ Người sử dụng?
+ Mục đích sử dụng?
+ Thể loại Cáo thường được viết bằng thể văn nào?
+ Tính chất của thể loại Cáo?
- Mục đích Nguyễn Trãi viết “Bình Ngô đại cáo”?
2 Dựa vào phần chú thích, xác định vị trí của đoạn trích và ý nghĩa của đoạn văn này đối với toàn bộ văn bản?
3 Đoạn văn có cách lập ý: Từng nghe… Vậy nên…Theo em, cách lập ý như vậy có
hợp lí không?Vì sao?
4 Qua hai câu “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân – Quân điếu phạt trước lo trừ bào”, có thể hiểu cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là gì? Người dân mà tác giả nói tới là ai?Kẻ bạo ngược mà tác giả nói tới là kẻ nào?
5 Để khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc, tác giả Nguyễn Trãi đã dựa vào những yếu tố nào?
6 Có ý kiến cho rằng ý thức dân tộc ở đoạn trích “Nước Đại Việt ta” là sự tiếp nối và phát triển ý thức dân tộc của bài thơ “Sông núi nước Nam” (Ngữ văn 7) Hãy làm
sáng tỏ nhận định trên bằng cách so sánh những yếu tố được nói đến trong hai bài thơ
Từ đó nêu lên những nét mới và sâu sắc trong tư tưởng của Nguyễn Trãi so với bài
“Sông núi nước Nam”.
7 Hãy chỉ ra sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và thực tiễn trong đoạn văn này?
8 Hãy so sánh ba thể văn Chiếu, Hịch, Cáo
Trang 4Các câu hỏi trong văn bản “Bàn luận về phép học”
I Phần đọc hiểu chú thích.
Câu 1: Giới thệu khái quát về tác giả Nguyễn Thiếp?
Câu 2: Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào?
Câu 3: Em hiểu từ : “Phép học” trong nhan đề văn bản như thế nào?
Câu 4: Như chúng ta được biết văn bản là một phần của bài tấu mà Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào tháng 8 năm 1981, vậy em hãy cho biết tấu là loại văn bản như thế nào? Tấu khác gì so với chiếu, hịch và cáo?
Câu 5: Nêu phương thức biểu đạt của bài tấu này? Nguyễn Thiếp đã trình bày lên vua Quang Trung điều gì?Văn bản bao gồm những nội dung nào?
II Phần đọc hiểu văn bản.
Câu 1: Nội dung 3 câu mở đầu của văn bản có nội dung gì? Qua đó ta thấy mục đích của việc học là gì?
Câu 2: Theo tác giả mục đích của việc học là để học đạo, em có đồng ý như vậy không? Từ định ngĩa về học đạo của tác giả, ngày nay chúng ta có nên bó hẹp ở việc chỉ học mình đạo đức hay không? Nếu không thì phải mở rộng ở việc học những gì? Câu 3: Tác giả dựa vào thực tế để phê phán những lối học sai trái nào? Em hãy giải thích từ thất truyền?em cho biết lối học hình thức là gì? Và vì sao lối học nay lại không biết đến tam cương ngũ thường?
Câu 4: Tác giả đã thẳng thắn chỉ ra tác hại của lối học ấy là gì? Nhận xét về cách viết này?
Câu 5: Để khuyến khích việc học tác giả đã khuyến khích vua Quan Trung thực hiện những chính sách gì? Trong hoàn cảnh lúc bấy giờ, lời khuyên của tác giả Nguyễn Thiếp có ý nghĩa như thế nào?
Câu 6: Bài tấu có đoạn bàn về “phép học” Đó là những “phép học” nào?Tác dụng và
ý nghĩa của những phép học ấy?
Câu 7: Hãy nêu suy nghĩ của em về những phép học mà tác giả Nguyễn Thiếp đã đề ra?
Câu 8: Theo tác giả đạo học thành sẽ có tác dụng như thế nào? Tại sao đạo học thành lại khiến thiên hạ thịnh trị?
Câu 9: Nếu nói theo cách hiểu ngày nay thì việc học tập có tác dụng như thế nào? Theo em đằng sau việc bàn về tác dụng của việc học tác giả đã thể hiện thái độ như thế nào?
Câu 10: Từ việc phân tích trên em hiểu gì về con ngườ và tấm lòng của tác giả Nguyễn Thiếp?
Trang 5Câu 11: Nghệ thuật đặc sác của văn bản? Cảm nhận được điều sâu sắc nào về sự học sau khi học xong bài tấu của Nguyễn Thiếp?Văn bản “Bàn luận về phép học” đã nói lên quan niệm nào của Nguyễn Thiếp?
Câu 12: (Mở rộng)
- Đọc những lời tấu trình của Nguyễn Thiếp về phép học, em hiểu thêm được gì?
- Theo em quan điểm dạy học nào của chúng ta ngày nay rất gần với quan điểm của Nguyễn Thiếp trong văn bản “Bàn luận về phép học”?