+ Sử dụng thuyết trình nên các em không cần nhập vài trăng - đèn để tranh luận mà cần trình bày ý kiến của mình một cách khách quan để thuyết phục mọi người thấy rõ sự cần thiết của cả[r]
Trang 1Giáo án Tiếng việt 5 Tập làm văn Luyện tập thuyết trình, tranh luận
I Mục tiêu
1 Bước đầu biết cách mở rộng lí lẽ và dẫn chứng trong thuyết trình, tranh luận
II Đồ dùng dạy - học
- Bảng phụ ghi sẵn các ý kiến của các nhân vật trong đoạn văn của Bài tập1
- Bút dạ và giấy khổ to để HS ghi lại các lí lẽ và dẫn chứng mở rộng
III Các hoạt động dạy - học
A Kiểm tra bài cũ
- Yêu cầu hai HS nêu lại kết quả Bài tập 3 các
em đã được học ở tiết trước và hoàn chỉnh ở
nhà
- Hai HS đứng tại chỗ thực hiện theo yêu cầu của GV HS dưới lớp theo dõi, nhận xét
- GV nhận xét việc làm bài của HS ở nhà và
cho điểm
B Bài mới
1 Giới thiệu bài
- Các em đã biết cách làm thế nào để thuyết
trình, tranh luận có sức hấp dẫn, có khả năng
thuyết phục người khác để đạt được mục đích
Tiết học hôm nay sẽ giúp các em vận dụng
những điều đó để mở rộng lí lẽ, dẫn chứng khi
thuyết trình, tranh luận một vấn đề cụ thể
- HS lắng nghe
- GV ghi tên bài lên bảng - HS nhắc lại tên đầu bài và ghi vào vở
2 Hướng dẫn HS luyện tập
Trang 2Bài tập 1
- Gọi một HS đọc to toàn bộ nội dung Bài tập 1
trong SGK
- Một HS đọc to Bài tập 1, cả lớp theo dõi đọc thầm trong SGK
- Bài tập này yêu cầu chúng ta làm gì? - Bài tập yêu cầu chúng ta dựa vào ý
kiến của một nhân vật trong mẩu chuyện
để mở rộng lí lẽ và dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn trong nhóm
- GV nói thêm: Để mở rộng lí lẽ và dẫn chứng
trước hết các em phải nắm được vấn đề thuyết
trình, tranh luận là gì, ý kiến của mỗi nhân vật
ra sao?
- HS lắng nghe
+ Truyện có những nhân vật nào? + Đất, Nước, Không khí, ánh sáng + Vấn đề tranh luận là gì? + Cái gì cần nhất đối với cây xanh? + ý kiến của từng nhân vật như thế nào? + Ai cũng cho mình là quan trọng nhất
Đất nói: mình có chất màu để nuôi cây lớn, không có mình cây không lớn được Nước ánh sáng Không khí
- Khi HS trả lời GV nghe nhận xét kết hợp với
đưa bản phụ ghi sẵn nội dung để HS tham
khảo
- HS đọc lại
Đất Cây cần đất nhất Đất có chất màu nuôi cây
Nước Cây cần nước nhất Nước vận chuyển chất màu
Không khí Cây cần không khí nhất Cây không thể sống thiếu không khí
ánh sáng Cây cần ánh sáng nhất Thiếu ánh sáng, cây xanh không còn
màu xanh
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm Mỗi HS - HS làm việc theo nhóm:
Trang 3đóng vai một nhân vật, dựa vào ý kiến của
nhân vật, mở rộng, phát triển lí lẽ và dẫn chứng
để bênh vực cho ý kiến ấy
- GV nhắc HS chú ý:
+ Khi tranh luận các em phải xưng “tôi” Các
nhân vật sau khi nêu tầm quan trọng của mình
có thể phản lại ý kiến của các nhân vật khác
VD: Đất phản bác ý kiến của ánh sáng là thiếu
ánh sáng, cây xanh không còn màu xanh nhưng
chưa thể chết ngay được Tuy nhiên tranh luận
phải có lí có tình và tôn trọng lẫn nhau
+ Cuối cùng, nên đi đến thống nhất: Cây xanh
cần cả đất, nước, không khí và ánh sáng để bảo
tồn sự sống
+ Mỗi em chọn đóng vai một trong bốn nhân vật, dựa vào ý kiến của một nhân vật, suy nghĩ mở rộng, phát triển lí lẽ và dẫn chứng, viết lại vào giấy nháp
+ Sau đó từng HS tập thuyết trình tranh luận cùng các bạn trong nhóm để bảo vệ
ý kiến của mình Cả nhóm nghe bổ sung
lí lẽ và ý kiến cho bạn
- GV mời các nhóm cử đại diện thi thuyết trình,
tranh luận trước lớp Mỗi HS tham gia tranh
luận sẽ bắt thăm để nhận vai tranh luận (Đất,
nước, không khí, ánh Sáng)
- Đại diện các nhóm đóng vai thuyết trình tranh luận trước lớp
GV có thể ghi tóm tắt những ý kiến có lí lẽ,
dẫn chứng mở rộng hay lên bảng
Ý kiến của từng nhân vật Lí lẽ, dẫn chứng mở rộng
Đất:
- Có chất màu nuôi cây. - Cung cấp chất màu và muối khoáng để
nuôi sống cây Nếu nhổ cây ra khỏi đất thì cây sẽ chết ngay
Nước:
- Vận chuyển chất màu để nuôi cây - Nước vận chuyển chất màu Khi trời
hạn hán dù có đất, cây cối vẫn héo khô
Không khí:
- Cây cần khí trời để sống - Cây cần không khí cũng như con
người Nếu để cây trong bình kín hoặc
Trang 4bọc trong túi ni lông thiếu dưỡng khí cây sẽ dần dần bị chết Vì thế nên
không khí là cần nhất
ánh sáng:
- Làm cho cây có màu xanh.
- Thiếu ánh sáng chúng tôi, cây xanh sẽ
không còn màu xanh Không có ánh
dáng, cây sẽ rất yếu ớt, khó sống, cây không thể gọi là cây xanh Chẳng thế
mà bao gia đình trồng cây cảnh trong nhà vãn phải chọn tìm chỗ có nhiều ánh sáng cho cây.
- GV gọi một đến hai HS khá giỏi
đóng vai người chứng kiến cuộc
tranh luận và đưa ra ý kiến phân xử
thuyết phục rằng: Cây xanh cần cả
đất, nước, không khí, ánh sáng
- Một đến hai HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- GV và HS nhận xét, bình chọn ra
người tranh luận giỏi
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
Bài tập 2
- Yêu cầu HS đọc to toàn bộ nội
dung Bài tập 2 trong SGK GV giải
thích cho HS biết đèn trong bài ca
dao nói đến là đèn dầu
- Một HS đọc to Bài tập 2, cả lớp theo dõi đọc thầm trong SGK
- Bài tập này yêu cầu chúng ta làm
gì?
- Trình bày ý kiến của em để thuyết phục mọi người thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao
- GV nhắc HS:
+ Sử dụng thuyết trình nên các em
không cần nhập vài trăng - đèn để
tranh luận mà cần trình bày ý kiến
của mình một cách khách quan để
thuyết phục mọi người thấy rõ sự
cần thiết của cả trăng và đèn
- HS lắng nghe
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân - HS thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 5chuẩn bị ý kiến tranh luận (ghi vắn
tắt ra giấy nháp)
- GV gợi ý các em đọc thầm lại bài
ca dao, suy nghĩ, tìm lí lẽ dẫn
chứng nhằm thuyết phục mọi người
thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và
đèn, qua các câu hỏi gợi ý: Nếu chỉ
có trăng thì chuyện gì sẽ xảy ra?
Nếu chỉ có đèn thì chuyện gì sẽ xảy
ra? Vì sao nói cả trăng và đèn đều
cần thiết cho cuộc sống?
- HS đọc thầm, suy nghĩ viết vào vở nháp Ví dụ:
Theo em, trong cuộc sống, cả đèn lẫn trăng đều cần thiết Đèn ở gần nên soi rõ hơn, giúp người ta đọc sách, (dẫn chứng những ưu điểm của đèn) Tuy thế nhưng đèn cũng không thể kiêu ngạo với trăng,
vì (dẫn chứng những nhược điểm của đèn) Trăng rất cần cho cuộc sống trên trái đất (dẫn chứng
những ưu điểm của trăng) Tuy nhiên nếu chỉ có
trăng thì cũng chưa đủ bởi vì (dẫn chứng những
nhược điểm của trăng) Vì vậy cả trăng và đèn đều
cần thiết với con người, chúng bổ sung cho nhau
(dẫn chứng trăng và đèn bổ sung ưu điểm, khắc phục nhược điểm cho nhau và đều cần thiết, gắn bó với cuộc sống của con người)
- Yêu cầu HS lần lượt trình bày ý
kiến
- HS lần lượt thuyết trình ý kiến của mình, cả lớp theo dõi
- GV nhận xét, đánh giá bài làm
của HS; tuyên dương khen ngợi các
HS thuyết trình hay nhất, giàu sức
thuyết phục nhất
- HS lắng nghe
3 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét giờ học, tuyên
dương những nhóm và các em HS
tích cực trong học tập
- HS lắng nghe
- Dặn HS về nhà hoàn chỉnh Bài
tập2 vào vở
- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV