Pháp luật Việt Nam về hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn - Hạn chế và hướng hoàn thiện

Thông qua đó, các hạn chế và vướng mắc của nhiều quy định của pháp luật liên quan đến Hội đồng thành viên được phát hiện, làm cơ sở cho các kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm góp phần h[r]

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Tóm tắt luận văn vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài 2

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Phạm vi giới hạn đề tài 4

5.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu 4

5.2 Giới hạn về không gian nghiên cứu 5

5.3 Giới hạn về thời gian nghiên cứu 5

6 Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát 5

7 Kết cấu luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN 7

1.1 Khái quát về công ty trách nhiệm hữu hạn 7

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của công ty trách nhiệm hữu hạn 7

1.1.1.1 Khái niệm về công ty trách nhiệm hữu hạn 7

1.1.1.2 Đặc điểm công ty trách nhiệm hữu hạn 9

1.1.2 Phân loại công ty trách nhiệm hữu hạn 11

1.1.2.1 Căn cứ vào số lượng thành viên 11

1.1.2.2 Căn cứ vào cơ cấu tổ chức 13

1.2 Khái quát về hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn 15

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 16

1.2.1.1 Khái niệm về hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 16

1.2.1.2 Đặc điểm của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 17

1.2.2 Vai trò của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 21

1.2.2.1 Vai trò đối với công ty 21

iv

1.2.2.2 Vai trò đối với thành viên công ty 21

1.2.2.3 Vai trò đối với việc tuân thủ pháp luật 22

1.3 Pháp luật về hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn 22

1.3.1 Khái niệm về pháp luật về hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn 22

1.3.2 Vai trò của pháp luật về hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 23

1.3.3 Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn 23

1.3.3.1 Giai đoạn trước năm 2005 23

1.3.3.2 Giai đoạn từ năm 2005 đến nay 25

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN 31

2.1 Thành lập hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn 31

2.1.1 Thành lập hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên 31

2.1.1.1 Quy định của pháp luật 31

2.1.1.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 33

2.1.2 Thành lập hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 35

2.1.2.1 Quy định của pháp luật 35

2.1.2.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 37

2.2 Cơ cấu tổ chưc của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 39

2.2.1 Cơ cấu tổ chức của hội đồng thành viên công ty tnhh hai thành viên trở lên 39

2.2.1.1 Quy định của pháp luật 39

2.2.1.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 41

2.2.2 Cơ cấu tổ chức của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 43

2.2.2.1 Quy định của pháp luật 43

2.2.2.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 44

2.3 Hoạt động của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 45

2.3.1 Quyền, nghĩa vụ của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 45

2.3.1.1 Quy định của pháp luật 45

2.3.1.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 48

2.3.2 Triệu tập, điều kiện, thể thức tiến hành họp hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 49

2.3.2.1 Quy định của pháp luật 49

2.3.2.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 51

2.3.3 Nghị quyết của hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn 56

2.3.3.1 Quy định của pháp luật 56

2.3.3.2 Hạn chế và hướng hoàn thiện 57

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 60

KẾT LUẬN CHUNG 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

vi

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Xuất phát từ những bất cập của các quy phạm pháp luật liên quan đến Hội đồng

thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn, luận văn “Pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn – Hạn chế và hướng hoàn thiện”

phân tích những vấn đề lý luận của công ty trách nhiệm hữu hạn, bao gồm các khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của công ty trách nhiệm hữu hạn Song song với lý luận về công ty trách nhiệm hữu hạn, nội dung chương này tập chung chủ yếu đến phần lý luận về Hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn và quá trình hình thành, phát triển của pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn để biết được sự cần thiết và tầm quan trọng của Hội đồng thành viên trong công ty trách nhiệm hữu hạn thể hiện trong suốt quá trình lập pháp của pháp luật Việt Nam

Trên cơ sở lý luận, luận văn phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên Thông qua đó, các hạn chế và vướng mắc của nhiều quy định của pháp luật liên quan đến Hội đồng thành viên được phát hiện, làm

cơ sở cho các kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật về Hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn nói riêng và pháp luật doanh nghiệp nói chung Cụ thể, luận văn phân tích và kiến nghị các vấn đề chủ yếu như: Xác định thành viên của Hội đồng thành viên; Thời điểm Hội đồng thành viên được thành lập; Cách thức, trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng thành viên; Sự không thống nhất giữa Luật doanh nghiệp năm 2014 và Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014 về thẩm quyền thành lập Hội đồng thành viên nói chung và thẩm quyền bổ nhiệm Chủ tịch và thành viên của Hội đồng thành viên nói riêng; Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch Hội đồng thành viên; Người thay thế Chủ tịch Hội đồng thành viên để thực hiện các công việc khi Chủ tịch Hội đồng thành viên bị bất khả kháng, mất tích, chết dẫn đến không thể thực hiện được nhiệm vụ của mình trong giai đoạn chưa bầu được Chủ tịch Hội đồng thành viên mới; Số lượng tối thiểu số lượng thành viên của Hội đồng thành viên của công ty TNHH một thành viên do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (doanh nghiệp nhà nước); Liệt kê nhiều quyền, nghĩa vụ của Hội đồng thành viên; Quyền, nghĩa vụ

“thông qua hợp đồng vay, cho vay, bán tài sản có giá trị bằng hoặc lớn hơn 50% tổng giá trị tài sản được ghi trong báo cáo tài chính tại thời điểm công bố gần nhất của công

ty hoặc một tỷ lệ hoặc giá trị khác nhỏ hơn quy định tại Điều lệ công ty”; Quyền và nghĩa vụ “quyết định giải thể hoặc yêu cầu phá sản công ty”; Thẩm quyền triệu tập họp Hội đồng thành viên; Điều kiện và thể thức tiến hành họp Hội đồng thành viên; Thẩm quyền, cách thức triệu tập họp Hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên; Tỷ lệ thông qua Nghị quyết dưới hình thức lấy ý kiến bằng văn bản đối với Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do tổ chức tư nhân làm chủ sở hữu

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Công ty trách nhiệm hữu hạn (sau đây gọi là công ty TNHH) là loại hình doanh nghiệp được lựa chọn khá phổ biến từ trước đến nay Theo số liệu thống kê, tính đến tháng 2/2018, cả nước có 561.064 doanh nghiệp đang hoạt động1, trong đó, loại hình công ty TNHH chiếm đại đa số Thế nhưng, số lượng doanh nghiệp ngưng hoạt động, hoàn tất thủ tục giải thể cũng khá cao.Chỉ riêng 04 tháng đầu năm 2018 đã có 4.699 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể2 Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng giải thể, chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp là do năng lực và hiệu quả hoạt động của cơ quan có quyền quyết định cao nhất của doanh nghiệp đó

Luật doanh nghiệp năm 2014 có quy định về cơ cấu tổ chức của các loại hình doanh nghiệp.Mỗi loại hình doanh nghiệp đều có cơ quan có thẩm quyền cao nhất, quyết định sự thành, bại của công ty Đối với công ty trách nhiệm hữu, cơ quan quyết định và ảnh hưởng đến sự thành công của công ty là Hội đồng thành viên hạn (đối với công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu hoạt động theo mô hình Hội đồng thanh viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên)

Hội đồng thành viên của công ty TNHH thành lập và hoạt động theo hai cơ sở

là Luật doanh nghiệp và Điều lệ công ty do Luật doanh nghiệp giao về cho Điều lệ công ty quy định Thế nhưng, các quy định của Luật doanh nghiệp năm 2014 và văn bản hướng dẫn thi hành vẫn còn nhiều bất cập trong việc xác định tư cách pháp lý của thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, quyền và nghĩa vụ của Hội đồng thành viên…Cụ thể:

- Quy định về uỷ quyền quản lý công ty để tham gia vào Hội đồng thành viên của công ty TNHH một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu còn mang tính hành chính nhà nước

- Quy định về số lượng người được uỷ quyền đại diện cho pháp nhân tham gia Hội đồng thành viên của công ty TNHH hai thành viên trở lên còn khá bất cập

- Quy định về bắt buộc các thành viên công ty đều là thành viên của Hội đồng thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên chưa được rõ ràng

1 Thời báo Tài Chính Viêt Nam (2018), Cả nước có 561.064 doanh nghiệp đang hoạt động,

[http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/kinh-doanh/2018-02-06/ca-nuoc-co-561064-doanh-nghiep-dang-hoat-dong-53582.aspx] (truy cập ngày 9/10/2018)

2 Cổng thông tin điện tử của Chính Phủ, Thống kê số lượng đăng ký doanh nghiệp năm 2018,

[http://doimoidoanhnghiep.chinhphu.vn/bo-cao-doanh-nghiep.html] (truy cập ngày 9/10/2018)

- Quy định về nhóm các giao dịch của công ty phải thông qua Hội đồng thành viên của công ty và xử lý các giao dịch không thông qua Hội đồng thành viên chưa được đầy đủ và hoàn thiện…

Những bất cập nêu trên cùng với những bất cập trong các quy định khác liên quan đến Hội đồng thành viên công ty, dẫn đến một số hoạt động của Hội đồng thành viên không hiệu quả, không khả thi, từ đó dẫn đến thì trạng công ty rơi vào tình trạng giải thể, phá sản

Xuất phát từ tính cấp thiết nêu trên, việc nghiên cứu các quy định của pháp luật liên quan đến Hội đồng thành viên của công ty TNHH là thật sự cấp thiết nhằm tìm ra các hạn chế và kiến nghị hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp nói chung, về Hội đồng

thành viên công ty TNHH nói riêng Đó lá lý do giả chọn đề tài “Pháp luật Việt Nam

về Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn – Hạn chế và hướng hoàn thiện” làm luận văn thạc sĩ luật học của mình

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Đề tài góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật về Hội đồng thành viên của công ty TNHH

2.2 Mục tiêu cụ thể

Đề tài hướng đến đạt được các mục tiêu cụ thể sau:

Thứ nhất: Hoàn thiện cơ sở lý luận liên quan đến công ty TNHH và Hội đồng

thành viên của công ty TNHH

Thứ hai: Phân tích, làm sáng tỏ các quy định của pháp luật về Hội đồng thành

viên của công ty TNHH

Thứ ba: Phân tích và tìm ra những bất cập trong các quy định của pháp luật về

Hội đồng thành viên của công ty TNHH

Thư tư: Đề xuất những giải pháp sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về

Hội đồng thành viên của của công ty TNHH, góp phần hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp của Việt Nam

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Hiện nay, ở Việt Nam có nhiều công trình liên quan đến công ty TNHH nói chung và cơ cấu tổ chức của công ty TNHH nói riêng Tuy nhiên, các công trình này không nghiên cứu chuyên sâu về Hội đồng thành viên của công ty TNHH, đặc biệt là

không có công trình nào nghiên cứu, so sánh quy định của pháp luật về Hội đồng thành viên công ty TNHH một thành viên và Hội đồng thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên theo quy định của Luật doanh nghiệp năm 2014

Các công trình nghiên cứu liên quan khá nhiều, nhưng chủ yếu trong các công trình sau đây:

Đặng Thị Hoàng Anh (2016), Sự phát triển của chế định công ty trách nhiệm

hữu hạn ở Việt Nam, Luận văn thạc sỹ, ĐHQG Hà Nội

Công trình này nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển của công ty TNHH tại Việt Nam, cụ thể là các vấn đề về quan điểm, thành lập công ty, vận hành công ty và chuyển đổi hình thức công ty Do đó, các quy định về Hội đồng thành viên chỉ được phân tích sơ lược thông qua quy định về vận hành công ty Nội dung chưa phân tích chuyên sâu và đưa ra hạn chế, giải pháp hoàn thiện cho pháp luật về quy định liên quan đến Hội đồng thành viên của công ty

Nguyễn Thị Hạnh (2016), Quản trị nội bộ công ty trách nhiệm hữu hạn một

thành viên theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sỹ, ĐH Luật Hà Nội

Công trình này chỉ nghiên cứu về công ty TNHH một thành viên, trong đó có một phần về Hội đồng thành viên của công ty Công trình không nghiên cứu đầy đủ và chuyên sâu về Hội đồng thành viên và không so sánh với Hội đồng thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên

Nguyễn Thị Thanh Nga (2014), Pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một

thành viên ở Việt Nam, Luận văn thạc sỹ luật học, ĐHQG Hà Nội

Công trình này nghiên cứu hầu hết các vấn đề pháp lý về công ty TNHH một thành viên.Công trình không liên quan đến công ty TNHH hai thành viên trở lên và không nghiên cứu kết hợp và chuyên sâu về Hội đồng thành viên

Trương Nhật Quang (2016), Pháp luật doanh nghiệp – các vấn đề pháp lý cơ

bản, NXB Dân Trí

Công trình này nghiên cứu chung về doanh nghiệp, trong đó có một chuyên đề (Chương 10) về “Cơ cấu tổ chức và các cơ quan quản lý nội bộ” Nội dung chương này phân tích các cơ cấu tổ chức của tất cả các loại hình doanh nghiệp Phần về Hội đồng thành viên của công ty TNHH chỉ được nghiên cứu một phần trong mục “Biên bản họp của cơ quan quản lý hội đồng thành viên trong công ty trách niệm hữu hạn”

Công trình không nghiên cứu sâu về Hội đồng thành viên của hai loại hình công ty TNHH

Ngô Hồng Chương (2007), Pháp luật về người quản lý công ty trách nhiệm hữu

hạn, Luận văn thạc sỹ Luật kinh tế, Đại học Cần Thơ

Công trình này nghiên cứu về tất cả những người quản lý công ty trách nhiệm hữu hạn, trong đó có Chủ tịch Hội đồng thành viên và các thành viên của Hội đồng thành viên Tuy nhiên, công trình này không nghiên cứu về cách thức hình thành, quyền và nghĩa vụ của Hội đồng thành viên của công ty

Ngoài các công trình nêu trên, hiện nay, chưa có công trình nào nghiên cứu kết hợp quy định về Hội đồng thành viên của công ty TNHH một thành viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên theo quy định của Luật doanh nghiệp năm 2014

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Ngoài phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, đề tài sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích: Phương pháp này dùng để phân tích các quy định của pháp luật để làm rõ những điểm hạn chế của các quy định này

- Phương pháp tổng hợp: Phương pháp này dùng để tổng hợp các ý kiến, các quan điểm và các quy định của pháp luật để đưa ra kết luận, quan điểm của tác giả sau quá trình nghiên cứu

- Phương pháp so sánh: Phương pháp này dùng để so sánh các các quy định của pháp luật trong các văn bản quy phạm pháp luật liên quan để phát hiện ra những điểm bất cập của các quy định hiện hành, làm cơ sở cho các kiến nghị hoàn thiện pháp luật hiện hành

5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

5.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu lý luận về công ty TNHH để làm tiền đề cho việc nghiên cứu

lý luận về Hội đồng thành viên của công ty Trên cơ sở phần lý luận, đề tài nghiên cứu các quy định của Luật doanh nghiệp năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành về Hội đồng thành viên của công ty TNHH để đưa ra những bất cập và giải pháp hoàn thiện cho Luật doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành

5.2 Giới hạn về không gian nghiên cứu

Số liệu công ty TNHH được lấy trên phạm vi toàn quốc Luận văn cũng nghiên cứu quy định chung áp dụng trên phạm vi toàn quốc

5.3 Giới hạn về thời gian nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các quy định của pháp luật Việt Nam theo Luật doanh nghiệp năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành Trong quá trình nghiên cứu, nội dung đề tài có so sánh với các văn bản quy phạm pháp luật về doanh nghiệp trước đây, để thấy được quá trình hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên của công ty TNHH

6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT

Đề tài nghiên cứu các quy định của pháp luật về Hội đồng thành viên của công

ty TNHH một thành viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên theo pháp luật Việt Nam hiện hành Luận văn không sử dụng phương pháp khảo sát

7 KẾT CẤU LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo đề tài có

02 chương:

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN HỘI ĐỒNG THÀNH

VIÊN CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN

Trong chương này, luận văn phân tích những vấn đề lý luận của công ty TNHH, bao gồm các khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của công ty TNHH Song song với

lý luận về công ty TNHH, nội dung chương này tập chung chủ yếu đến phần lý luận về Hội đồng thành viên công ty TNHH và quá trình hình thành, phát triển của pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên công ty TNHH để biết được sự cần thiết và tầm quan trọng của Hội đồng thành viên công ty TNHH thể hiện trong suốt quá trình lập pháp của pháp luật Việt Nam

Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN

CỦA CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN – HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG HOÀN THIỆN

Chương này phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam về Hội đồng thành viên của công ty TNHH một thành viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên Thông qua đó, các hạn chế và vướng mắc của nhiều quy định của pháp luật liên quan đến Hội đồng thành viên được phát hiện, làm cơ sở cho các kiến nghị sửa đổi, bổ sung