Hoàn thiện hoạt động quản lý thuế giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

Xác định được tầm quan trọng đó, tôi thấy rằng cần phải có những giải pháp trong công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà n[r]

iii

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các từ viết tắt vi

Danh mục các bảng biểu vii

Danh mục các sơ đồ viii

Tóm tắt ix

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Phạm vi giới hạn đề tài 3

6 Lược khảo tài liệu có liên quan 3

7 Đối tượng nghiên cứu và khảo sát 5

8 Kết cấu luận văn 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THUẾ, THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 7

1.1 TỔNG QUAN VỀ THUẾ 7

1.1.1 Khái niệm về thuế 7

1.1.2 Đặc điểm của thuế 8

1.1.3 Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường 9

1.1.4 Chính sách thuế và phân loại thuế 11

1.2 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG 13

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế giá trị gia tăng 13

1.2.2 Nội dung cơ bản của luật thuế giá trị gia tăng 15

1.2.3 Căn cứ tính thuế và phương pháp tính thuế giá trị gia tăng 16

1.3 QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 18

1.3.1 Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp nhỏ và vừa 18

1.3.2 Quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa 21

1.4 NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ

GIA TĂNG 24

1.4.1 Hệ thống chính sách, pháp luật thuế 24

1.4.2 Sự tuân thủ của doanh nghiệp về việc đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế và kế toán thuế 25

1.4.3 Công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế và phổ biến chính sách thuế 25

1.4.4 Công tác hoàn thuế giá trị gia tăng 25

1.4.5 Công tác kiểm tra, thanh tra của các cơ quan quản lý Nhà nước 26

1.4.6 Công tác quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế 26

1.5 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ THUẾ GTGT CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA 26

1.5.1 Một số nước trên Thế giới 26

1.5.2 Công tác quản lý thuế giá trị gia tăng ở Việt Nam trong thời gian qua 29

1.5.3 Những bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng thuế giá trị gia tăng ở các nước 30

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN GIỒNG RIỀNG GIAI ĐOẠN 2016 -2018 32

2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy 32

2.1.1 Chức năng nhiệm vụ 33

2.1.2Tình hình phân bổ cán bộ công chức tại Chi cục thuế huyện Giồng Riềng 35

2.2 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI CỤC THUẾ HUYỆN 38

2.3 ĐÁNH GIÁ CỦA CÁN BỘ CÔNG CHỨC THUẾ VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIỒNG RIỀNG 39

2.3.1 Thiết kế bảng hỏi 39

2.3.2 Thiết kế mẫu 39

2.3.3 Thông tin tổng hợp về mẫu khảo sát 40

2.3.4 Kết quả khảo sát 41

2.4 NHỮNG VẤN ĐỀ TỒN TẠI TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 49

2.4.1 Công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế 49

v

2.4.2 Công tác tuyên truyền - hỗ trợ người nộp thuế 49

2.4.3 Công tác kiểm tra, hoàn thuế GTGT 50

2.4.4 Công tác quản lý nợ thuế 50

2.4.5 Công tác thủ tục, chính sách thuế 50

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 52

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI CỦA HUYỆN GIỒNG RIỀNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG CỦA NGÀNH THUẾ 52

3.1.1 Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện 52

3.1.2 Định hướng cụ thể của ngành thuế 52

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIỒNG RIỀNG 53

3.2.1 Hoàn thiện công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế 54

3.2.2 Tăng cường công tác tuyên truyền - hỗ trợ người nộp thuế 55

3.2.3 Tăng cường công tác kiểm tra, hoàn thuế GTGT 56

3.2.4 Tăng cường công tác quản lý nợ thuế 57

3.2.5 Hoàn thiện nhóm giải pháp thuộc về thủ tục, chính sách thuế 58

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 60

1 KẾT LUẬN 60

2 KIẾN NGHỊ 60

2.1 Đối với Bộ Tài chính 60

2.2 Đối với Tổng cục thuế 60

2.3 Đối với Cục Thuế tỉnh Kiên Giang và Chi cục thuế huyện Giồng Riềng 61

2.3 Đối với Chính quyền địa phương và các ngành liên quan 62

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

KK-KTT-TH: Kê khai- kế toán thuế- tin học

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Ký hiệu Nội dung Trang Bảng 1.1: Tiêu chí phân loại DN tại Việt Nam……… 18 Bảng 2.1:Tình hình bố trí lao động của Chi cục thuế huyện Giồng Riềnggiai đoạn 2016 -

2018 35 Bảng 2.2: Số lượng DN đóng trên địa bàn huyện Giồng Riềng giai đoạn 2016 - 2018

36 Bảng 2.3: Thông tin mẫu khảo sát về CBCC thuế 39 Bảng 2.4: Ý kiến đánh giá CBCC thuế về sự phù hợp đối với công tácđăng ký, kê khai, nộp thuế 41 Bảng 2.5: Ý kiến đánh giá CBCC thuế về sự hài lòng đối với công táctuyên truyền - hỗ trợ người nộp thuế 42 Bảng 2.6 : Ý kiến đánh giá CBCC thuế về sự phù hợp của công táckiểm tra thuế, hoàn thuế 44 Bảng 2.7: Ý kiến của CBCC thuế về sự phù hợp đối với công tác quản lý nợ thuế 45 Bảng 2.8: Ý kiến đánh giá CBCC thuế về sự hợp lý của thủ tục, chính sách thuế 46

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Số hiệu Nội dung Trang

Sơ đồ 1.1 Quy trình quản lý thuế theo chức năng 22

Sơ đồ 2.1 Tổ chức bộ máy Chi cục thuế huyện 31

ix

TÓM TẮT

Đề tài “Hoàn thiện hoạt động quản lý thuế giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang” với mục tiêu chính

nhằm đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ

và vừa đăng ký kê khai, nộp thuế tại Chi cục thuế huyện Giồng Riềng; từ đó, đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ

và vừa để tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước (NSNN)

Số liệu được sử dụng trong nghiên cứu được tiến hành thu thập trên cơ sở số lượng cán bộ công chức quản lý thuế thuộc Chi Cục thuế huyện Giồng Riềng Số liệu khảo sát 83 cán bộ công chức thuế

Kết quả phân tích tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế GTGT của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên đị bàn huyện Giồng Riềng, đó là : Công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế; Công tác tuyên truyền - hỗ trợ NNT; Công tác kiểm tra, hoàn thuế; Công tác quản lý nợ thuế ; Công tác thủ tục, chính sách thuế

Thông qua kết quả phân tích tác giả đưa ra một số kiến nghị đối với Bộ tài chính, Tổng Cục thuế, Cục Thuế tỉnh Kiên Giang và Chi cục thuế huyện Giồng Riềng Các kiến nghị này nhằm mục đích tạo điều kiện để hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa huyện Giồng Riềng trong thời gian tới

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Thuế là một bộ phận của cải của xã hội được tập trung vào quỹ ngân sách nhà nước, theo đó các thể nhân, pháp nhân phải chuyển giao một phần bắt buộc của cải của mình cho Nhà nước mà không gắn với bất kỳ sự ràng buộc nào về sự hoàn trả lợi ích tương quan với số thuế đã nộp nhằm trang trải các chi phí duy trì sự tồn tại, hoạt động của bộ máy Nhà nước và chi phí công cộng đem lại lợi ích chung cho cộng đồng

Chi cục thuế huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang được giao nhiệm vụ quản lý thu ngân sách phát sinh trên địa bàn, kết quả thu ngân sách qua các năm đều tăng Trong đó, khoản thu thuế GTGT (Gía trị gia tăng) từ doanh nghiệp nhỏ và vừa là một trong những khoản thu chủ yếu, góp phần quan trọng quyết định việc hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách của huyện Hệ thống chính sách thuế ngày càng được bổ sung

và hoàn thiện; trình độ nhận thức, tính tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế cũng như trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ công chức thuế được nâng lên;

tổ chức bộ máy của cơ quan thuế các cấp ngày càng hoàn thiện, tinh gọn góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển

Tuy vậy, việc áp dụng luật thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn nhiều bất cập, vướng mắc, chưa phù hợp với thực tiễn cần được giải quyết; công tác quản lý thuế chưa được hoàn thiện, tình trạng doanh nghiệp trốn lậu thuế xảy ra phổ biến, tỷ lệ nợ thuế vẫn còn cao, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước (NSNN) Xác định được tầm quan trọng đó, tôi thấy rằng cần phải có những giải pháp trong công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước đồng thời tạo công bằng, bình đẳng trong hoạt động sản xuất

kinh doanh, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện hoạt động quản lý thuế giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang” làm

luận văn thạc sĩ của mình

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ

và vừa đăng ký kê khai, nộp thuế tại Chi cục thuế huyện Giồng Riềng; từ đó, đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ

và vừa để tăng nguồn thu cho NSNN

2

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thuế GTGT và công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa

- Đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ

và vừa trên địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các

doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang để tăng nguồn thu cho NSNN

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Chi cục thuế huyện Giồng Riềng và các doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kê khai, nộp thuế GTGT trên địa bàn huyện

3.2 Nội dung nghiên cứu

Đánh giá công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Giồng Riềng

3.3 Phạm vi không gian

Địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

3.4 Phạm vi thời gian: Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

4.1 Phương pháp tiếp cận

Luận văn vận dụng cách tiếp cận theo phương pháp xem xét, nghiên cứu dưới góc độ các quy trình nghiệp vụ, các văn bản hướng dẫn thực hiện của Nhà nước, trong

đó tập trung vào các quy trình quản lý thuế hiện hành như quy trình quản lý DN, quy trình thanh tra, kiểm tra để phân tích, đánh giá nhằm tìm ra những bất cập, mâu thuẫn hoặc những tồn tại nhằm đề xuất một số biện pháp có tính khả thi trong tương lai Từ

đó rút ra một số nhận xét và kiến nghị đề xuất các giải pháp để góp phần hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các DNNVV trên địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

4.2 Phương pháp thu thập số liệu

4.2.1 Số liệu thứ cấp

Được thu thập từ các nguồn tài liệu, báo cáo của Cục Thuế tỉnh Kiên Giang, ; Chi cục thuế huyện Giồng Riềng; Niên giám thống kê Tỉnh Kiên Giang; các giáo trình,

báo, tạp chí, công trình và đề tài khoa học trong và ngoài nước

4.2.2 Số liệu sơ cấp

Được tiến hành thu thập trên cơ sở số lượng cán bộ công chức quản lý thuế thuộc Chi Cục thuế huyện Giồng Riềng Số liệu khảo sát 83 cán bộ công chức thuế

Phương pháp khảo sát bằng cách phát phiếu khảo sát đã được thiết kế sẵn, nhằm đánh giá mức độ đồng ý của cán bộ công chức thuế về sự phù hợp của công tác quản

lý thuế GTGT

4.3 Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu

- Dùng phương pháp phân tổ thống kê để hệ thống hoá và tổng hợp tài liệu theo

các tiêu thức phù hợp với mục đích nghiên cứu

- Dùng phương pháp thống kê so sánh để phản ánh mức độ đạt được của các chỉ tiêu theo không gian hay thời gian đến kết quả nghiên cứu

- Việc xử lý và tính toán các số liệu, các chỉ tiêu nghiên cứu được tiến hành xử lý trên máy tính thông qua các phần mềm Microsoft Excel

4.4 Phương pháp phân tích

Trên cơ sở các tài liệu đã được xử lý, tổng hợp và vận dụng các phương pháp phân tích thống kê, phân tích kinh tế để đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế GTGT của Chi cục thuế huyện Giồng Riềng

5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

5.1 Phạm vi nội dung

Luận văn tập trung nghiên cứu các hoạt động quản lý thuế đối với các doanh

nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

5.2 Phạm vi không gian

Địa bàn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang

5.3 Phạm vi thời gian: Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018

6 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN

- Võ Đức Toàn (2012), “Tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”, Luận án tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học ngân hàng TP HCM Luận án đã hệ thống hóa những vấn đề

lý luận có chọn lọc về doanh nghiệp nhỏ và vừa, dành phần lớn cho nội dung lý luận tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đánh giá vai trò tín dụng của các ngân hàng thương mại

4

đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó giúp làm rõ việc phải mở rộng và nâng cao chất lượng tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần đối với doanh nghiệp nhỏ

và vừa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Nguyễn Thế Bính (2013), “Nguồn vốn cho phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Cần Thơ”, Luận án tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học ngân hàng TP HCM Luận án đã tổng hợp, hệ thống hóa và làm rõ thêm các vấn đề lý luận

và thực tiễn về phát triển DNNVV Tổng kết kinh nghiệm thành công về chính sách nguồn vốn đối với các DNNVV của một số nước trên thế giới, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho phát triển DNNVV tại Việt Nam

- Nguyễn Thị Phương Linh (2018), “Hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT

đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh Quảng Trị”, Luận văn

thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở

lý thuyết và thực tiễn về công tác quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh (NQD) Kết quả về công tác quản l thuế GTGT đối với doanh nghiệp NQD trên địa bàn tỉnh Quảng Trị chưa thực sự hiệu quả Qua việc phân tích thực trạng quản lý

thuế GTGT của các DN NQD trên địa bàn tỉnh, từ đó đánh giá kết quả đạt được,

những hạn chế và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế

GTGT đối với doanh nghiệp NQD trên địa bàn

- Vũ Thị Lan Phương (2015), “Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia

tăng đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn thạc sỹ kinh

tế, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng Đề tài sử dụng phương pháp thống kê

mô tả, phân tích, so sánh Số liệu đề tài được thu thập từ dữ liệu tại Cục Thuế tỉnh Đắk

Lắk, Chi cục Thống kê thành phố, tạp chí thuế Nhà nước, các báo cáo về tình hình kinh tế xã hội của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Bên cạnh đó thu thập từ ý kiến của

các lãnh đạo chuyên môn của ngành đã có nhiều kinh nghiệm và ý kiến phản hồi của các DN qua các cuộc đối thoại do Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk tổ chức Kết quả nghiên cứu

đã giúp đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với DNTN cho phù hợp, nhằm hạn chế thất thu cho ngân sách Nhà nước, đảm bảo tính công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế của các doanh nghiệp

- Nguyễn Thị Thanh Vân (2010), “Gian lận thuế GTGT trong các doanh nghiệp thương mại ở Việt Nam hiện nay- thực trạng và giải pháp”, Luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh, Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội Luận văn đã nghiên cứu thực trạng