1. Trang chủ
  2. » LUYỆN THI QUỐC GIA PEN -C

Tải Phân tích tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long - Bài văn mẫu Phân tích tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa

31 28 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 31
Dung lượng 40,29 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tất nhiên khi gặp gỡ với người lái xe già đã từng quen biết, với ông họa sĩ già vui tính và cô kĩ sư trẻ, anh thanh niên này không hề tỏ ra ít nói chút nào, nhưng cái tên truyện lặng lẽ [r]

Trang 1

Phân tích tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long - Ngữ văn 9 Bài Mẫu Số 1: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Trong văn học Việt Nam, hiện đại có những cây bút văn xuôi chỉ chuyên vềtruyện ngắn và kí Nguyễn Thành Long (1925- 1991) là một trong số đó Bắtđầu viết văn trong những năm cuối cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ởliên khu V, Nguyễn Thành Long được khẳng định như một cây bút truyện ngắn

và kí đáng chú ý trong những năm 60-70 với cả gần chục tập sách đã in Ông làmột cây bút cần mẫn và nghiêm túc trong lao động nghệ thuật, lại rất chú trọngthâm nhập thực tế đời sống Nhiều sáng tác của Nguyễn Thành Long là kết quảtrực tiếp của những chuyến "thâm nhập thực tế" như thế, nhưng truyện ngắnLặng lẽ Sa Pa lại là một trường hợp đặc biệt

Mùa hè năm 1970 theo lời kể tác giả, ông cùng một người bạn văn quyết định

đi nghỉ ở Sa Pa Vì thế mà nhà văn không vào các cơ quan, đơn vị của địaphương để tìm hiểu thực tế hay tìm gặp những "điển hình tiên tiến" như nhữnglần đi thực tế của các văn nghệ sĩ Nhưng điều may mắn lại chính là do chỗkhông lăm le tìm hiểu thực tế theo lối khá công thức lúc bấy giờ của giới vănnghệ sĩ mà Nguyễn Thành Long đã bắt gặp câu chuyện về người thanh niêncông tác ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn một mình giữa lặng lẽ của Sa Pa.Bằng sự nhạy cảm nghề nghiệp, nhà văn đã nắm lấy chất liệu thực tế ấy, bồiđắp thêm bằng sức tưởng tượng sáng tạo và truyền vào đấy những suy ngẫm,quan niệm về đời sống, về nghệ thuật của một cay bút từng trải làm nên mộttruyện ngắn hay

Thành công của Nguyễn Thành Long trong truyện ngắn này, có lẽ trước hết là

đã tạo dựng một chất thơ trong sáng, làm nên không khí và sắc điệu riêng của

tá phẩm được toát lên từ sự hài hòa giữa phong cảnh thiên nhiên đẹp lộng lẫy

và mơ màng của Sa Pa với vẻ đẹp trong những suy nghĩ, cảm xúc và công việccủa các nhân vật cùng mối quan hệ của họ Lặng lẽ Sa Pa có một cốt truyệnđơn giản, xoay quanh tình huống gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ già, cô kĩ sưvừa mới ra trường với anh thanh niên một mình sống và làm việc ở trạm khítượng trên đỉnh Yên Sơn Cuộc gặp gỡ chỉ trong chốc lát nhưng đã đủ để nhânvật chính xuất hiện gây được ấn tượng và gợi ra những suy nghĩ, cảm xúc vớinhiều âm vang ở những nhân vật khác trong truyện Sáng tạo được tình huống

Trang 2

ấy và lựa chọn được nhiều điểm nhìn trần thuật từ cái nhìn và tâm trạng ngườihọa sĩ già - Một nghệ sĩ nhiều từng trải và chiêm nghiệm về cuộc đời và nghệthuật, thì có thể nói tác giả đã nắm chắc được sự thành công của đứa con tinhthần của mình.

Truyện có 4 nhân vật: Bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư và anh thanh niên Họthuộc hai thế hệ già và trẻ, nghề nghiệp khác nhau nhưng ở họ có rất nhiềuđiểm rất gần gũi mà trước hết là những nét đẹp trong suy nghĩ, trong thái độ đốivới cuộc sống với công việc và với những người khác Những nhân vật ấy (và

cả những nhân vật chỉ được nói đến trong lời kể của người thanh niên) đềukhông được tác giả đặt tên Điều này hẳn không phải là không có dụng ý củatác giả: Nhà văn muốn thể hiện họ là những con người bình thường, bình dịtrong cuộc gặp gỡ bất ngờ trên hành trình của một chuyến xe khách, như làchúng ta có thể gặp những con người như thế ở nhiều nơi trên đất nước Nhữngnhân vật trong truyện ít nhiều đều có màu sắc lý tưởng, nhưng họ cũng nhữnghình ảnh những con người mang vẻ đẹp của một thời kì lịch sử

Nhân vật chính của truyện - anh thanh niên chỉ xuất hiện trong chốc lát nhưngvẫn là điểm sáng chói nổi bật nhất của bức tranh mà tác giả tập trung thể hiện

Để chuẩn bị cho sự xuất hiện của anh, tác giả đã qua lời bác lái xe để giới thiệu

về anh: Hai mươi bảy tuổi, người cô độc nhất thế gian, một mình trên trạm khítượng ở đỉnh cao hai ngàn sáu trăm mét, rất "thèm người" Cách giới thiệu ấy

đã gây hứng thú và chuẩn bị tâm thế cho nhân vật ông họa sĩ trước cuộc gặp

gỡ Khi xe dừng, người thanh niên xuất hiện với dáng vẻ nhanh nhẹn tự nhiên

và vóc dáng hơi nhỏ bé dường như không ó gì đặc biệt Sức thu hút của anhchính là ở thái độ và những suy nghĩ về cuộc sống và công việc của một ngườimột mình lặng lẽ của thiên nhiên Cái mà tác giả muốn làm nổi bật ở nhữngnhân vật này không phải là những công việc khó khăn đòi hỏi phải có tinh thầntrách nhiệm cao, mà là một hoàn cảnh sống và làm việc thật đặc biệt: một mìnhtrên đỉnh núi cao Yên Sơn quanh năm suốt tháng giữa cái lặng lẽ mênh môngcủa cỏ cay mây núi Cái khó khăn, thách thức lớn nhất với anh chính là sự côđộc Cái gì giúp anh vượt qua được hoàn cảnh ấy?

Trước hết đó là ý thức trách nhiệm và tình yêu với công việc Công việc hằngngày của anh "đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựvào việc báo trước thời tiết hằng ngày phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu".Anh hiểu rõ công việc thầm lặng của mình là cần thiết và có ích cho mọi người,

Trang 3

nó gắn liền anh với mọi người và cuộc sống chung của đất nước Anh yêu côngviệc của mình: "Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ nếu cháu cất nó đi,cháu buồn đến chết mất".

Nét đẹp ở nhân vật này không chỉ là ở cách sống có lí tưởng mà còn ở nhữngsuy nghĩ sâu sắc về công việc và cuộc sống Chẳng hạn, về sự cô độc, anh đãnghĩ thế nào?

"Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kỹ mới thấy một ngôisao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghềnày, cháu không nghĩ như vậy nữa Vả khi ta làm việc, ta với công việc là đôi,sao gọi là một mình được? Huống chi, việc của cháu gắn liền với việc của bao

an hem, đồng chí dưới kia" Còn đây là về nỗi "thèm người" - như cách nói củabác lái xe, anh nghĩ "Con người thì a mà chả "thèm" hả bác? Mình sinh ra là gì,mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc?" Những nỗi "nhớ người" với anh,quyết không thể là nỗi nhớ "phồn hoa đô thị"

Trong cuộc sống lẻ loi của mình, anh còn tìm thấy một nguồn vui, đó là sách,

mà anh thấy lúc nào đọc cũng như có người bạn để trò chuyện

Chính vì tất cả những điều trên mà cuộc sống của người thanh niên ấy giữa núicao mây mù không buồn tẻ Anh tổ chức cuộc sống một mình ở trạm khí tượngthật ngăn nắp và chủ động: trồng hoa, trồng rau, nuôi gà, đọc sách ngoài nhữnggiờ làm việc có mối giao lưu thân thiết với bác lái xe, những cuộc gặp gỡ vớimọi người Ở người thanh niên ấy còn có mọt nét rất đáng mến nữa là sự cởi

mở, chân thành với mọi người, khao khát được gặp gỡ, trò chuyện với ngườikhác Tình thân của anh với bác lái xe, thái độ ân cần, nhiệt thành, sự săn sócchu đáo của anh với ông họa sĩ và cô gái mới lần đầu gặp gỡ đã nói lên nétđáng mến ấy ở anh

Trong truyện, ngoài nhân vật người thanh niên, các nhân vật phụ (bác lái xe,ông họa sĩ già, ô kĩ sư mới ra trường ) không chỉ tham gia vào câu chuyện,làm rõ nét hơn cho nhân vật chính, mà còn làm phong phú và sâu hơn cho chủ

đề truyện Trong số đó, đáng chú ý nhất là nhân vật ông họa sĩ già Tác giả đãhầu như "nhập" vào cái nhìn và tâm trạng của nhân vật này để trần thuật, baogồm cả quan sát, miêu tả và suy ngẫm, bình luận Qua cái nhìn của ông họa sĩ,chân dung nhân vật chính được hiện ra rõ nét hơn, đẹp hơn và khơi gợi nhữngsuy ngầm về cuộc đời con người và nghệ thuật

Trang 4

Ngay những phút đầu gặp gỡ với người thanh niên, bằng sự từng trải của mộtngười nghệ sĩ, ông xúc động đến bối rối vì đã "bắt gặp một điều thật ra ông vẫn

ao ước được biết, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sángtác" Và với ông "người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọcquá: với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh và những điều anh suynghĩ Và đúng như người họa sĩ đã nghĩ: "Những điều suy nghĩ đúng đắn baogiờ cũng có những vang âm, khơi gợi bao điều suy nghĩ khác trong óc ngườikhác" Ví như, từ câu chuyện với người thanh niên, ông họa sĩ đã suy nghĩ vềnghệ thuật với cả sức mạnh và sự bất lực của nó so với cuộc đời, về con người

và mảnh đất Sa Pa

Còn với cô kĩ sư trẻ mới ra trường thì cuộc gặp gỡ với anh thanh niên cùng vớinhững điều anh kể đã khiến cô bàng hoàng, "cô hiểu thêm cuộc sống một mìnhdũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới của những con ngườinhư anh" Quan trọng hơn nữa, cô hiểu và tin hơn vào con đường mà cô đã lựachọn

Như vậy qua cảm xúc và suy nghĩ của các nhân vật khác, hình ảnh người thanhniên như được soi rọi dưới một ánh sáng trong trẻo và rực rỡ khiến nó đẹp hơn,ánh lên nhiều màu sắc hơn Đó là cái thủ pháp mà người xưa gọi là "vẽ mây đểnảy trăng"

Lặng lẽ Sa Pa chưa phải là một truyện ngắn xuất sắc Có thể ra những chi tiếtchưa thật đắt, những chỗ tác giả đã nói thay nhân vật, phát biểu quá lộ liễu vềchủ đề của tác phẩm Nhưng dù sao truyện ngắn này cũng là một thành côngđáng ghi nhận của cây bút truyện ngắn Nguyễn Thành Long Tác phẩm nhưmột bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của những con người laođộng bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử cónhiều gian khổ, hi sinh nhưng cũng thật trong sáng đẹp đẽ Từ hình ảnh nhữngcon người ấy cũng gợi lên cho ta những suy nghĩ về ý nghĩa cuộc sống, của laođộng tự giác, về con người và về nghệ thuật

Bài Mẫu Số 2: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Giá như không có chuyến ô tô khách, có lẽ cũng chẳng mấy ai được đặt chânđến Sa Pa, để cảm nhận được vẻ đẹp thanh tú, cái "lặng lẽ" của một vùng núinon trùng điệp mù sương và mộng mơ cao nhất nước Việt này/ trong bản đồ địa

Trang 5

hình, Sa Pa nằm bên hữu ngạn sông Hồng, còn con đường sắt dọc theo sông lạinằm ở phía tả ngạn Cho nên đã thành thông lệ, ai đến Sa Pa hãy đi đường sắtlên chót Lào Cai rồi từ Lào Cai lại đi ô tô khách leo dốc núi 80km nữa mới đến

Sa Pa Chuyến xe khách Lào Cai - Sa Pa vô tình đã trở thành cầu nối, trở thànhngười dẫn chuyện Trên chuyến xe khách có ba nhân vật, ngoài người lái xe giàtrước cách mạng tháng Tám 1945 còn có ông họa sĩ già vui tính và cô kĩ sưnông nghiệp trẻ lần đầu đi Tây Bắc Họ quen nhau trên một chuyến xe, dù saocũng là một chuyện bình thường Tuy nhiên tác giả Nguyễn Thành Long đãmiêu tả họ thành ba nhân vật có tâm hồn trong sáng, dễ mến

Truyện ngắn này tác giả đã viết vào những năm 60, không khí xã hội bấy giờcòn thấm đẫm hương vị ngọt ngào của cuộc sống mới và những con người mới.Cho nên ta gặp ở đây một người lái xe già không hay cau có mà lại vui tính,

"có máu nghệ sĩ", một ông họa sĩ già vẫn ham đi thực tế các vùng xa xôi đểsáng tác, một cô kĩ sư nông nghiệp trẻ măng sẵn sàng đi đi lên Tây Bắc nhậncông tác Họ tuy là những người người xa lạ, gặp nhau lần đầu nhưng tâm hồn

họ trong sáng, cùng chung mục đích ý tưởng, lại sẵn tình cảm chân thật nên họ

đã gặp nhau Cuộc trò chuyện giữa họ cho ta thấy thế nào là nét đẹp của cuộcsống mới Tuy nhiên, mặc dù có đến ba, nhưng họ vẫn chưa phải là nhân vậtchính

Phải chờ xe đi đến Sa Pa, nghỉ chân ở đấy ba mươi phút, ta mới có điều kiệntiếp cận với nhân vật chính Đó là anh thanh niên mới hai mươi bảy tuổi, làmcông tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao hai ngàn sáu trămmét Tất nhiên khi gặp gỡ với người lái xe già đã từng quen biết, với ông họa sĩgià vui tính và cô kĩ sư trẻ, anh thanh niên này không hề tỏ ra ít nói chút nào,nhưng cái tên truyện lặng lẽ Sa Pa chính là dành cho anh, bởi anh "lặng lẽ" làmviệc một mình trên đỉnh núi cao, là "một con người cô độc nhất thế gian" (nhưlời giới thiệu của người lái xe già), nhưng công việc lại liên quan đến cả nước.Làm một công việc đo gió, đo mây dự báo thời tiết âm thầm, lặng lẽ trên đỉnhnúi vao hai ngàn sáu trăm mét, giữa mênh mông đất trời sương tuyết, anh thanhniên vẫn yêu đời, đầy trách nhiệm cần cù, dũng cảm Anh không để xảy ra sơsuất nào trong nhiệm vụ đã đành, anh còn biết tự tạo cho mình một cuộc sốngnền nếp, phong phú và thơ mộng: nuôi gà, trồng hoa, đọc sách Tuy vậy anhthanh niên vẫn thỉnh thoảng xuống búi tìm gặp người lái xe già cùng khách quađường để vơi bớt nỗi cô đơn, nỗi "nhớ người" Đây là một chi tiết rất người

mà tác giả đã nắm bắt, phát hiện bởi vì đã là con người thì ai chả sợ nỗi cô đơn

Trang 6

Nhưng cái cách để gặp người của anh thanh niên này cũng khá lạ lẫm Ngườilái xe già kể: "Cách đây bốn năm, có hôm tôi cũng đang đi như thế này chợtthấy một khúc thân cây chắn ngang đường, phải hãm lại Một anh thanh niên ởđâu chạy đén, hè với tôi và khách đi xe đẩy khúc cây ra một bên cho xe đi Hỏi

ở đây mà ai đẩy cây ra giữa đường thế này anh chỉ đỏ mặt" Thì còn ai nữa,chính anh ta chứ ai! "Thì ra anh ta mới lên nhận việc, sống một mình trên đỉnhnúi, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo, chưa quen, thèm người quá, anh

ta kiếm kế dừng xe lại để gặp chúng tôi, nhìn trông và nói chuyến một lát" Vàcái kế của anh thanh niên đó chính là đẩy khúc câu ra giữa đường để xe kháchphải dừng lại Ôi đó cũng là một cái kế sách lạ lẫm hết mức!

Nhưng đó là câu chuyện của 4 năm trước, còn bây giờ, hãy xem, anh ta vẫn

"mừng quýnh" khi thấy xe khách lên Rồi khi đưa khách lên chơi nhà, anh takhẩn trương, tất bật đến từng phút đủ để làm các công việc cắt hoa, mới nước,

kể về công việc và nghe chuyện của khách trong khoảng thời gian 30 phút, thờigian mà chiếc xe khách có thể đỗ lại nơi đây Người đọc thấy anh ta nói hơinhiều, nói nhanh, "nói xong chạy vụt đi cũng tất tả nhưng khi đến" cũng có thểnói tiếng người với những đồng bào của mình, còn ngày thường thì anh ta hát

to chăng nữa cũng chỉ có mây núi có mây núi nghe mà thôi Nhưng trong tát cảcác lần gặp người, lần này có lẽ anh ta gặp may hơn Ngoài người lái xe già anh

dã từng quen biết, anh lại gặp đươc một họa sĩ già vui tính "xúc động manh" vìrất quý trọng công việc và con người anh, và đặc biệt cô kĩ sư trẻ rất xúc động

Cô đã "bất giác đỏ mặt lên" khi nghe người lái xe già kể chuyện về anh, lại xúcđộng đến lại một cái gì đó" khi "nhìn thấy người con trai tầm vóc bé nhỏ, nétmặt rạng rỡ từ trên sườn núi trước mặt chạy lại chỗ xe đỗ" Đến khi anh thanhniên tặng hoa " cô kĩ sư chỉ ô lên một tiếng! quên mất e lệ, cô chạy đến bênngười con trai đang đang cắt hoa Anh con trai rất tự nhiên như với một ngườibạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên, cô

đỡ lấy" Tác giả đã miêu tả rất tỉ mỉ sự diễn biến tâm lí trẻ của một cô gái trẻ dễxúc động Vì tâm hồn cô đầy những khát vọng và ước mơ, nên cô gái đã đónnhận câu chuyện và bó hoa của người thanh niên "cô độc nhất thế gian" mộtcách thật lòng Ngay cả lúc người thanh niên nói những câu có lẽ hơi đột ngột:

"Thôi chấm dứt tiết mục hái hoa - Người con trai bất chợt quyết định - bác lái

xe chỉ cho ba mươi phút thôi Hết năm phút rồi " thì cô gái vẫn "ôm nguyên

bó hoa trong tay, tai lắng nghe" Để đến lúc đọc sách của anh, khi ông họa sĩgià đang thực hành sáng tác, cô gái đã cảm thấy "bàng hoàng" về một cái gì đó

Trang 7

chớm nở trong cô giúp cô xóa bỏ cái nhạt nhẽo của một tình cảm đã qua Rồi

vô tình hay hữu ý, cô đã để lại một chiếc khăn tay "kỉ niệm lần đầu gặp gỡ này.Một cái cỏn con gì rồi ra có thể biến thành mọt chút xíu dịu dàng, một chút xíudũng cảm trong cuộc sống của anh ta" Người đọc có thể cho là sự phát triểntình cảm của cô gái hơi nhanh nhưng ai mà hiểu được trong hoàn cảnh ấy, sựchia tay trong "bạt ngàn" Tây Bắc, rất có thể là không gặp lại, lại không đưangười ta đến những cảm xúc tương tự Cho nên cái bắt tay cuối cùng của cô đốivới anh thanh niên cũng khác: "Có chia tay ra cho anh nắm, cẩn trọng rõ ràng,như người ta cho nhau cai gì chứ không phải là cái bắt tay"

Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long có nhiều bất ngờ với những chi tiết vừathực vừa lạ Tác giả khéo léo kể lại chuyện gặp gỡ gỡ theo mạch từ tồn, chậmrãi mà vẫn vui, hóm hỉnh Ngôn ngữ đối thoại của truyện rất phù hợp vơi từngnhân vật: anh thanh niên vui khỏe hồn nhiên, cô kĩ sư e ấp dễ xao xuyến, ônghọa sĩ già lịch duyệt rất tâm lí Rõ ràng cuộc sống là một dòng chảy đáng yêuđáng mến Những người trong sáng nhiệt tinh sớm muộn gì họ sẽ có dịp gặp gỡ

và hòa cảm trong cùng một mục đích, ý tưởng chung Và cuộc sống thật đángtrân trọng biết bao khi ở trên đỉnh Sa a kia, ngoài anh thanh niên kia còn có baonhiêu người như ông kĩ sư vườn rau sáng tạo giống su hào mới, như đồng chínghiên cứu khoa học suốt ngày trong tư thế sẵn sàng chờ set để lập bản đồ sétđến mức "trán đồng chí cứ hói dần đi Nhưng cái bản đồ sét thì sắp xong rồi".Tác giả viết: "Trong cái lặng im của Sa Pa, dưới những dinh thự cũ kĩ của SaPa có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước" Phảichăng đó là chủ đề chính của truyện ngắn này mà tác giả muốn gửi đến ngườiđọc

Bài Mẫu Số 3: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Nguyễn Thành Long (1925-1991) quê ở Quảng Nam, cây bút truyện ngắn xuấtsắc, nổi tiếng với các tác phẩm như: "Giữa trong xanh" (1972), "Ly Sơn mùatỏi" (1980)

Truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" rút trong tập "Giữa trong xanh" Truyện ca ngợinhững con người sống giữa non xanh lặng lẽ nhưng vô cùng sôi nổi, hết lòng vì

Tổ quốc, có trái tim nhân hậu rất đẹp

Trang 8

Một bức tranh thiên nhiên rất đẹp, đầy chất thơ Lào Cai miền Tây Bắc của Tổquốc không hề hoang vu mà trái lại, rất hữu tình, tráng lệ Khi xe vừa "trèo lênnúi" thì "mây hắt từng chiếc quạt trắng lên từ các thung lũng" Trạm dừng lànơi "con suối có thác trắng xóa" Giữa màu xanh của rừng, những cây thông

"rung tít trong nắng", những cây tử kinh "màu hoa cà" hiện lên đầy thơ mộng

Có lúc, cảnh tượng núi non vô cùng tráng lệ, đó là khi "nắng đã mạ bạc cả conđèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn" Sa Pa với những rặngđào, với dàn bò lang cổ đeo chuông như dẫn hồn du khách vào miền đất lạ kìthú

Trên cái nền bức tranh thiên nhiên ấy, cuộc sống của con người nơi miền tây

Tổ quốc thân yêu càng thêm nồng nàn ý vị: "nắng chiều làm cho bó hoa càngthêm rực rỡ và làm cho cô gái cảm thấy mình rực rỡ theo" Có thể nói đó lànhững nét vẽ rất tinh tế và thơ mộng

Con người đáng yêu nơi Sa Pa lặng lẽ

Bác lái xe vui tính, cởi mở, nhiệt tình với hành khách

Ông họa sĩ già say mê nghệ thuật, "xin anh em hoãn bữa tiệc đến cuối tuần sau"

để ông đi thực tế chuyến cuối cùng lên Lào Cai trước lúc về hưu Lúc nào ôngcũng trăn trở "phải vẽ được một cái gì suốt đời mình thích"

Cô kĩ sư trẻ mới ra trường đã hăng hái xung phong lên Lào Cai công tác, bướcqua cuộc đời học trò chật hẹp Bước vào cuộc sống bát ngát mới tinh, cái gìcũng làm cho cô háo hức Cô khao khát đất rộng trời cao, cô có thể đi bất kìđâu, làm bất cứ việc gì

Ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa suốt đời nghiên cứu và lai tạo giống su hào to củ vàngọt để phục vụ dân sinh và xuất khẩu Đồng chí cán bộ nghiên cứu khoa học

"suốt ngày chờ sét", nửa đêm mưa gió hễ nghe sét là "choáng choàng chạy ra",mười một năm không một ngày xa cơ quan, "không đi đến đâu mà tìm vợ", lo

"làm một bản đồ sét riêng cho nước ta", cái bản đồ ấy "thật lắm của, thật vôgiá Trán đồng chí ấy cứ hói dần đi"

Tiêu biểu nhất là anh thanh niên 27 tuổi, làm công tác khí tượng kiêm vật lí địatrên đỉnh Yên Sơn cao 2600m, "một trong những người cô độc nhất thế gian",

có nhiệm vụ "đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất" gópcông dự báo thời tiết, phục vụ sản xuất và chiến đấu Những đâm bão tuyết, rét

Trang 9

ghê gớm, một mình một đèn bão ra "vườn" lấy số liệu vào lúc nửa đêm cả thânhình anh như bị gió chặt ra từng khúc", xong việc, trở vào nhà, "không thể nàongủ lại được" Anh đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, với ý chí và nghịlực to lớn để vượt qua gian khổ và đơn độc giữa non xanh Chí tiến thủ là mộtnét đẹp ở anh: đọc sách, tự học Cần cù và chịu khó: nuôi gà lấy trứng, trồnghoa làm cho cuộc sống thêm phong phú Rất khiêm tốn khi nói về mình, dànhnhững lời tốt đẹp nhất ngợi ca những tươi sáng nơi Sa Pa lặng lẽ Rất hiếukhách, anh mừng rỡ, quý mến khi khách lạ đến chơi Một bó hoa đẹp tặng cô kĩ

sư trẻ, một làn trứng gà tươi biếu ông họa sĩ già, một củ tam thất gửi biếu vợbác lái xe mới ốm dậy là biểu hiện của một tấm lòng yêu hương, đối xử chântình với đồng loại Anh sống và làm việc vì lí tưởng cao đẹp, vì quê hương đấtnước thân yêu, như anh thổ lộ với ông họa sĩ già: "Mình sinh ra là gì, mình đẻ ởđâu, mình vì ai mà làm việc ?" Vì thế sau khi vẽ xong chân dung anh cán bộkhí tượng, họa sĩ nghĩ về anh: "Người con trai ấy đáng yêu thật "

Tóm lại, những nhân vật trên đây là hình ảnh những con người mới đã sốngđẹp, giàu tình nhân ái, hết lòng phục vụ đất nước và nhân dân Sống lặng lẽ nonxanh -nhưng họ chẳng lặng lẽ chút nào! Trái lại, cuộc đời của họ vô cùng sôinổi, đầy tâm huyết và giàu nhiệt tình cách mạng Đúng như Bác Hồ đã nói: Mỗingười tốt, việc tốt là một bông hoa đẹp Đem tộc ta là một rừng hoa đẹp Nhàvăn Nguyễn Thành Long đã dành những lời tốt đẹp nhất nói về những conngười đang sống và cống hiến giữa Sa Pa lặng lẽ Mỗi người nơi non xanh ấy làmột gương sáng, là một bông hoa ngát hương

Truyện "Lặng lẽ Sa Pa" là một bài thơ bằng văn xuôi rất trong sáng, trữ tình.Trên cái nền tráng lệ của thiên nhiên rừng, suối Sa Pa hiện lên bao con ngườiđáng yêu Mỗi người chỉ một vài nét vẽ mà tác giả đã lột tả dược tâm hồn, tínhcách, dáng vẻ của họ Nguyễn Thành Long rất chân thực trong kể và tả, nhờ thế

mà ta thấy những nhân vật như bác lái xe, ông họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ, anh thanhniên rất gần gũi và mến yêu

Bài Mẫu Số 4: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Truyện có bốn nhân vật: bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư và anh thanh niên Họthuộc hai thế hệ già và trẻ, nghề nghiệp khác nhau nhưng ở họ lại có nhiềuđiểm rất gần gũi mà trước hết là những nét đẹp trong suy nghĩ, trong thái độvới cuộc sống, với công việc và với những người khác Những nhân vật ấy (và

Trang 10

cả những nhân vật chỉ được nói đến trong lời kể của người thanh niên) đềuđược tác giả đặt tên Điều này hẳn không phải là không có dụng ý của tác giả.Nhà văn muốn thể hiện họ là những con người bình thường, bình dị trong mộtcuộc gặp gỡ bất ngờ trên hành trình của một chuyến xe khách, như là chúng ta

có thể gặp những con người như thế ở nhiều nơi trên đất nước Những nhân vậttrong truyện ít nhiều đều có màu sắc lí tưởng, nhưng họ cũng là hình ảnhnhững con người mang vẻ đẹp của mỗi thời kì lịch sử

Nhân vật chính của truyện - anh thanh niên - chỉ xuất hiện trong chốc lát nhưngvẫn là điểm sáng nổi bật nhất của bức tranh mà tác giả tập trung thể hiện Đểchuẩn bị cho sự xuất hiện của anh: hai mươi bảy tuổi, người cô độc nhất thếgian, một mình trên trạm khí tượng ở đỉnh cao hai ngàn sáu trăm mét, rất "thèmngười" Cách giới thiệu ấy đã gây hứng thú và chuẩn bị tâm thế cho nhân vậtông họa sĩ và cô kĩ sư trước cuộc gặp gỡ Khi xe dừng, người thanh niên xuấthiện với dáng vẻ nhanh nhẹn, tự nhiên và vóc dáng hơi nhỏ bé dường nhưkhông có gì đặc biệt Sức thu hút của anh ta chính là ở thái độ và những suynghĩ về cuộc sống và công việc của một người một mình giữa lặng lẽ của thiênnhiên Cái mà tác giả muốn làm nổi bật ở nhân vật này không phải là nhữngcông việc khó khăn đòi hỏi phải có tinh thần trách nhiệm cao, mà là một hoàncảnh sống và làm việc thật đặc biệt: Một mình trên đỉnh núi Yên Sơn quanhnăm suốt tháng giữa cái lặng lẽ mênh mông của cỏ cây, mây núi Cái khó khăn,thách thức lớn nhất với anh chính là sự cô độc Cái gì đã giúp anh vượt quađược hoàn cảnh ấy?

Trước hết, đó là ý thức trách nhiệm và tình yêu đối với công việc Công việccủa anh là "đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vàoviệc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu" Anhhiểu rõ công việc thầm lặng của mình là cần thiết và có ích cho mọi người, nógắn liền anh với mọi người và cuộc sống chung với đất nước Anh yêu côngviệc của mình: "Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồnđến chết mất"

Nét đẹp ở nhân vật này không chỉ là ở cách sống có lí tưởng mà còn ở nhữngsuy nghĩ sâu sắc về công việc và cuộc sống Chẳng hạn, về sự cô độc, anh đãnghĩ: "Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy mộtngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làmnghề này cháu không nghĩ như vậy nữa Và khi ta làm việc, ta với công việc là

Trang 11

đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc củabao anh em đồng chí dưới kia" Còn đây là về nỗi "thèm người" - như cách nóicủa bác lái xe - anh nghĩ: "Còn người thì ai mà chả "thèm" hở bác? Mình sinh

ra là gì? Mình đẻ ở đâu? Mình vì ai mà làm việc?" Nhưng nỗi "nhớ người", vớianh, quyết không thể là nỗi nhớ "phồn hoa đô thị"

Trong cuộc sống lẻ loi của mình, anh còn tìm thấy một nguồn vui, đó là sách,

mà anh thấy lúc nào đọc cũng như có người bạn để trò chuyện Chính vì tất cảnhững điều trên mà cuộc sống của người thanh niên ấy giữa núi cao mây mùkhông buồn tẻ Anh tổ chức cuộc sống một mình ở trạm khí tượng thật ngănnắp và chủ động: trồng rau, trồng hoa, nuôi gà, đọc sách ngoài những giờ làmviệc và có mối giao lưu thân thiết với bác lái xe, những cuộc gặp gỡ với mọingười Ở người thanh niên ấy còn có một nét rất đáng mến nữa là sự cởi mở,thẳng thắn, chân thành với mọi người, khao khát được gặp gỡ, trò chuyện vớinhững người khác Tình thân của anh với bác lái xe, thái độ ân cần, nhiệt thành,

sự săn sóc chu đáo của anh với ông họa sĩ và cô gái mới lần đầu gặp gỡ đã nóilên nét đáng mến ấy ở anh

Trong truyện, ngoài nhân vật người thanh niên, các nhân vật phụ (bác lái xe,ông họa sĩ già, cô kĩ sư mới ra trường) không chỉ tham gia vào câu chuyện, làm

rõ nét hơn cho nhân vật chính mà còn làm phong phú và sâu hơn cho chủ đềcủa truyện Trong số đó, đáng chú ý nhất là nhân vật ông họa sĩ già Tác giả đãhầu như "nhập" vào cái nhìn và tâm trạng của nhân vật này để trần thuật, baogồm và quan sát, miêu tả và suy ngẫm, bình luận Qua cái nhìn của ông họa sĩ,chân dung nhân vật chính như hiện ra rõ nét hơn, đẹp hơn và khơi gợi nhữngsuy ngẫm về cuộc đời, con người và nghệ thuật

Như vậy, qua cảm xúc và suy nghĩ của các nhân vật khác, hình ảnh người thanhniên như được soi rọi dưới một ánh sáng trong trẻo và rực rỡ khiến nó như đẹphơn, ánh lên nhiều màu sắc hơn Đó là cái thủ pháp mà người xưa gọi là "vẽmây để nảy trăng"

Bài Mẫu Số 5: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Nguyễn Thành Long là một nhà văn chuyên viết truyện ngắn Truyện ngắn củaông thực sự là sự chắt lọc hiện thực của cuộc sống sôi động đang diễn ta hằngngày trên đất nược ta, nhưng thường có những ẩn ý sâu sắc Sau một chuyến đi

Trang 12

nghỉ hè ở Sa Pa ông viết tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” Đây là một truyện ngắn hay

có phong cách nhẹ nhàng ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của những người lao độngmới đang ngày đêm âm thầm cống hiến hết sức mình cho đất nước

Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến đi Lào Cai trong mùa hè

1970 của tác giả Truyện rút từ tập Giữa rừng xanh in năm 1972

Truyện ca ngợi những con người sống đẹp Trước hết đây là câu chuyện về anhthanh niên sống một mình trên đỉnh núi cao “bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mùlạnh lẽo”, anh vẫn chủ động gắn mình với cuộc sống chung Qua công việc đogió đo mưa, dự báo thời tiết hằng ngày, anh gắn bó với hàng chục triệu đồngbào miền xuôi Ở nơi anh làm việc quanh năm vắng hẳn bóng người Cảm giác

cô đơn, “thèm người” khiến anh có lần nghĩ kế lăn khúc cây chặn xe đò lại đểgặp người, nói chuyện vài câu cho đỡ nhớ Một hành động buồn cười mà thậtcảm động và thật đáng yêu vì nó rất “người”

Phẩm chất nổi bật của anh là tinh thần trách nhiệm, tự giác vượt khó khăn đểhoàn thành nhiệm vụ Mỗi lần có bốn lần đi “ốp”, anh không bỏ qua lần nào dùban ngày hay đêm, khi gió lớn hay lúc tuyết rơi Anh còn có trách nhiệm vớibản thân Qua đó ta thấy ở anh một mẫu người lao động cần cù, chịu thươngchịu khó, tự tìm thấy niềm vui và hạnh phúc trong công việc phục vụ cho đời.Qua cuộc tiếp xúc với ông họa sĩ và cô kĩ sư anh còn bộc lộ một tác phong bộctrực vô tư hồn nhiên, khiêm tốn giới thiệu người khác mà anh cho là đáng vẽhơn Anh tặng thuốc quý cho vợ bác lái xe, tặng hoa cho cô gái và tặng cả mộtlàn trứng để đưa tiễn những người khách chỉ tình cờ gặp gỡ, yêu con người,yêu cuộc sống gắn bó với công việc không những học hỏi quan sát qua sách vở,

đó là cách sống, là tác phong làm việc của cán bộ khoa học trẻ luôn có tinhthần cầu tiến trong thời đại ngày nay Giữa khung cảnh Sa Pa lặng lẽ, nhâncách của anh cũng lặng lẽ tỏa sáng

Những nhân vật khác trong truyện cũng sống đẹp, cũng đáng quý đáng yêukhông kém Đó là bác lái xe gắn bó suốt ba mươi năm với con đường từ HàNội đi Sa Pa khúc khuỷu, gập gềnh, lắm đèo, nhiều dốc đó là ông họa sĩ giàmôt đời theo đuổi nghệ thuật Đó là cô kĩ sư trẻ hăm hở bước vào đời như conchim khao khát trời rộng Rồi ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa tự tay thụ phấn hoacho su hào to củ để “nhân dân miền Bắc ăn được ngon hơn”, anh cán bộ nghiên

Trang 13

cứu về sét, suốt mười năm không một ngày xa cơ quan, để hoàn thành tấm bản

đồ sét cho đất nước

Sa Pa lạnh lẽo nhưng quan hệ giữa người với người thật đầm ấm, nồng hậu,Bốn con người hoàn toàn khác nhau về quê hương tuổi tác, nghề nghiệp nhưngrất dễ thông cảm với nhau, bởi họ đều là những con người trung thực, yêu đời

và biết yêu thương quan tâm đến người khác Bác lái xe làm “môi giới” chocuộc gặp gỡ Anh thanh niên “thèm người”, tặng củ Tam thất cho vợ bác lái xetặng hoa cho cô gái, tặng trứng cho mọi người Ông họa sĩ coi “cô gái như con”, vẽ anh thanh niên và muốn “đặt được chính tấm lòng nhà họa sĩ vào giữa bứctranh đó: Cô kĩ sư “để quên” chiếc khăn tay làm kỉ niệm đẹp cho anh thanhniên Cách biểu hiện của mỗi người khác nhau nhưng đều bộc lộ mối quan hệtốt đẹp, thấm đượm tình người Vì vậy đọc truyện lòng ta như ấm lại với mộtmối đồng cảm sâu sắc

Tóm lại “Lặng lẽ Sa Pa” là một truyện ngắn hay, cho thấy mối quan hệ giữangười với người, giữa người với công việc thật đẹp Những vẻ đẹp của tâmhồn, của tính cách nhân vật, của cảnh thiên nhiên được tái hiện trong tác phẩmbằng một lối viết văn nhẹ nhàng mà lôi cuốn và có chiều sâu tư tưởng Từnhững vẻ đẹp đó, độc giả sẽ tự soi vào mình để sống tốt hơn Đó là ý nghĩagiáo dục của tác phẩm

Bài Mẫu Số 6: Hãy Phân Tích Tác Phẩm Lặng Lẽ Sa Pa Của Nguyễn Thành Long

Nguyễn Thành Long là một nhà văn mà tên tuổi đã trở thành quen thuộc vớibạn độc yêu thích truyện ngắn Việt Nam hiện đại Các tác phẩm của ông là sựchắt lọc hiện thực của cuộc sông sôi dộng đang diễn ra hằng ngày, hằng giờtrên đất nước thân yêu

Suốt cuộc đời cầm bút, nhà văn đã sáng tác hơn chục tập truyện và kí, trong đó

có những truyện ngắn gây được ấn tượng lâu đài và sâu đậm Lặng lè Sa Pađược viết sau chuyên nhà văn đi thực tế ở Sa Pa, một vùng núi cao đẹp nổitiếng của Hoàng Liên Sơn Truyện in trong tập Giữa trong xanh, xuất bản năm1972

Qua hình ảnh người thanh niên một mình làm việc ở trạm khí tượng trên đỉnhYên Sơn và một số nhân vật khác, tác giả ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của nhữngcon người lao động mới đang ngày đêm âm thầm công hiến cho nhân dân, cho

Trang 14

Tổ quốc Bên cạnh đó, tác giả cũng kín đáo gửi gắm vào truyện lời khuyên mọingười hãy thương yêu nhau hơn và sống tốt đẹp hơn.

Nội dung truyện có thể tóm tắt như sau: Một họa sĩ già trước khi nghỉ hưu đã đithực tế vùng cao Tình cờ, ông ngồi cùng hàng ghế với cô kĩ sư trẻ người HàNội lên nhận công tác tại Lai Châu Qua hai ngày, họ đã làm quen với nhau.Khi đến Sa Pa, bác tài cho xe nghỉ để lấy nước, nhân tiện giới thiệu với hoạ sĩ

và cô gái nhân vật đặc biệt trên đoạn đường này, để họa sĩ vẽ chân dung

Đó là anh thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh YênSơn cao hai nghìn sáu trăm mét Bốn người gặp nhau trong một thời gian ngắnngủi, giữa khung cảnh núi non hùng vĩ và tĩnh lặng của Sa Pa Chỉ tiếp xúctrong ba mươi phút nhưng bước đầu họ đã hiểu nhau và hai người khách đãnhận biết được từ anh thanh niên bao điều bổ ích

Qua các trang viết của Nguyễn Thành Long, tính cách của từng nhân vật đãđược thế hiện rõ nét và khắc sâu trong tâm trí người đọc

Nhân vật chính là anh thanh niên trông coi trạm khí tượng được giới thiệu qualời kể của bác lái xe Bác lái xe gọi anh là người cô độc nhất thế gian vì anhsống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ cỏ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo Bạn bècủa anh toàn là những vật vô tri: máy đo gió, đo nắng, đo mây, đo nhiệt độ…Tuy sống trong điều kiện thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần nhưng ngườithanh niên ấy vần yêu đời, vẫn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất.Anh biết làm chủ, biết sắp xếp, lo toan cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định Anhnuôi gà, trồng hoa, đọc sách Thỉnh thoảng, anh xuống đường, tìm gặp bác lái

xe cùng hành khách để trò chuyện và giúp đỡ họ cho nguôi bớt nỗi cô đơn.Thái độ nồng nhiệt, hiếu khách của anh đã gây được thiện cảm đối với mọingười ngay từ lúc đầu Anh biếu bác lái xe gói củ tam thất để mang về chongười vợ mới ốm dậy Anh mừng rỡ đón quyển sách bác mua hộ Niềm vuiđược gặp gờ dào dạt trong lòng anh, bộc lộ qua nét mặt và từng cử chỉ

Bác lái xe giới thiệu với anh những người khách mới: Đây, tôi giới thiệu vớianh một họa sĩ lão thành nhé Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp Anh vui vẻ mờihai người lên nhà anh chơi Anh chạy ra vườn cắt một bó hoa, rất tự nhiên traocho cô gái mới quen Trò chuyện với khách, anh đã nói lên những suy nghĩchân thành của mình

Trang 15

Người thanh niên ấy không những đáng yêu ở cách sống mà còn đáng yêu vìnhững điều anh suy nghĩ và cảm nhận Ban đầu, lúc mới lên nhận việc, sốngmột mình tít trên đỉnh núi, bốn bề chỉ có cỏ và mây mù lạnh lẽo, chưa quen,thèm người quá, anh đã nghĩ ra kế lăn khúc cây ra chặn đường xe đi để đượcgặp người, được nói chuyện trong giây lát.

Nhưng đến bây giờ, khi bày tỏ quan niệm thế nào là người cô độc, anh lập luậnthật sắc sảo Anh nói với họa sĩ: Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi

là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em,đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháubuồn đến chết mất Anh tâm sự với cô kĩ sư trẻ: Lúc nào tôi cũng có người tròchuyện Nghĩa là có sách ấy mà

Anh giải thích về nỗi nhớ người của mình bằng những lời nói mộc mạc, chânthành: Còn người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ởđâu, mình vì ai mà làm việc?… Bác lái xe đi, về Lai Châu cứ đến đấy dừng lạimột lát Không phải giờ “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ Cháu bỗngdưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớphồn hoa đồ thị thì xoàng Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe baolần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế làmột hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác chẳng

“thèm” người là gì

Thực ra, anh thanh niên không phải là loại người đặc biệt, không biết nhớngười, nhớ nhà, mà là anh cố nén nỗi nhớ da diết ấy để hoàn thành nhiệm vụ,đóng góp một phần sức lực nhỏ bé với quê hương, đất nước và để xứng đángvới người cha đang đối đầu với giặc Mĩ xâm lược trong chiến trường miềnNam

Tuy công việc của anh khó khăn, vất vả và rất quan trọng nhưng anh vẫn cảmthấy nó nhỏ bé, bình thường so với công việc của người khác Chúng ta hãylắng nghe anh kể về công việc âm thầm của mình: Công việc nói chung dễ, chỉcần chính xác… Xách đèn ra vườn, giỏ tuyết vù lặng im ở bên ngoài như chỉchực đợi mình ra là ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bịgió chặt ra từng khúc, mà gió thì như những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả,ném vứt lung tung…

Ngày đăng: 17/02/2021, 13:08

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w