- Học sinh nêu được các điều kiện cần cho sự nảy mầm của hạt.. - Học sinh giải thích được cơ sở khoa học của một số biện pháp kĩ thuật gieo trồng và bảo quản hạt giống.[r]
Trang 1SINH 6
BÀI 34: PHÁT TÁN CỦA QUẢ VÀ HẠT
TRỌNG TÂM BÀI HỌC: (HS chỉ đọc, không ghi phần này vào tập)
- Học sinh nêu được cách phát tán : Nhờ gió, nhờ động vật, nhờ người
và tự phát tán và đặc điểm của quả và hạt phù hợp với cách phát tán.
- Học sinh giải thích được vì sao ở một số loài thực vật, quả và hạt có thể được phát tán xa.
1 Các cách phát tán quả và hạt
- Có 3 cách phát tán quả và hạt: tự phát tán, phát tán nhờ gió, nhờ động vật
- Ngoài ra còn có một vài cách phát tán khác như phát tán nhờ nước hoặc nhờ con người,…
2 Đặc điểm thích nghi với cách phát tán của quả và hạt.
- Phát tán nhờ gió có đặc điểm: có cánh hoặc có túm lông, nhẹ
VD: quả chò, quả trâm bầu, hạt hoa sữa, hạt bồ công anh…
- Phát tán nhờ động vật: Quả thường có hương thơm, vị ngọt, hạt có vỏ cứng,
quả có nhiều gai hoặc nhiều móc
VD: quả trinh nữ, quả thông, quả ké đầu ngựa
- Tự phát tán: có đặc điểm: vỏ quả có khả năng tự tách hoặc mở ra để cho hạt
tung ra ngoài
VD quả đậu, quả cải, quả chi chi,….
- Con người cũng giúp rất nhiều cho sự phát tán của và hạt bằng nhiều cách Kết quả là các loài cây được phân bố ngày càng rộng và phát triển khắp nơi
BÀI TẬP (HS trả lời vào tập vở)
A Trắc nghiệm (Chọn và ghi lại chữ cái có đáp án đúng nhất)
Câu 1: Con người có giúp cho việc phát tán quả và hạt không? Bằng những
cách nào?
A. Có, con người vận chuyển quả và hạt đi tới các vùng, miền khác nhau hoặc giữa các nước thực hiện việc xuất khẩu, nhập nhiều loại quả và hạt
B. Không, vì con người chỉ sử dụng hạt để ăn
C. Có, con người thường xuyên di chuyển nên mang theo hạt giống khắp mọi nơi
D. Không, con người chỉ giúp cho việc phát tán hạt phấn tạo ra các giống cây lai mang các đặc điểm mong muốn
Câu 2: Sự phát tán có lợi gì cho thực vật?
A. Giúp thực vật thích nghi khi môi trường sống bị thay đổi
B. Mở rộng diện tích phân bố, phát triển số lượng cá thể loài
Trang 2C. Thực vật nhận được nhiều ánh sáng hơn
D. Thực vật quang hợp tốt hơn
Câu 3: Những loại quả có khả năng tự phát tán hầu hết thuộc nhóm nào dưới
đây?
A Quả mọng B Quả hạch C Quả khô nẻ D Quả khô không nẻ
Câu 4: Những loại quả phát tán nhờ động vật có đặc điểm nào sau đây?
A Khi chín có vị ngọt hoặc bùi B Tất cả các phương án đưa ra
C Khi chín có mùi thơm D Có lông hoặc gai móc
Câu 5: Nhóm nào gồm những quả/hạt phát tán nhờ gió?
A Quả bông, hạt cau, quả cam, quả táo
B Quả cải, quả ké đầu ngựa, quả bồ kết, quả dưa chuột
C Quả trâm bầu, quả bồ công anh, hạt hoa sữa, quả chò
D Quả chuối, quả sấu, quả nhãn, quả thìa là
B Tự luận
Câu 1: Hoàn thành bảng dưới đây
Tên quả và hạt Cách phát tán của quả và hạt
Nhờ gió Nhờ động vật Tự phát tán Quả chò
Quả cải
Quả bồ công anh
Quả ké đầu ngựa
Quả chi chi
Quả thông (Hạt thông)
Quả đậu bắp
Quả cây xấu hổ
Quả trâm bầu
Quả hoa sữa
Câu 2: Hãy giải thích hiện tượng quả dưa hấu trên đảo của Mai An Tiêm Đó là
hiện tượng phát tán nhờ?
Câu 3: Người ta nói rằng những hạt rơi chậm thường được gió mang đi xa hơn.
Hãy cho biết, điều đó đúng hay sai, vì sao?
Trang 3BÀI 35: NHỮNG ĐIỀU KIỆN CẦN CHO HẠT NẢY MẦM
TRỌNG TÂM BÀI HỌC: (HS chỉ đọc, không ghi phần này vào tập)
- Học sinh nêu được các điều kiện cần cho sự nảy mầm của hạt.
- Học sinh giải thích được cơ sở khoa học của một số biện pháp kĩ thuật gieo trồng và bảo quản hạt giống.
1 Thí nghiệm về những điều kiện cần cho hạt nảy mầm
- Có 3 điều kiện chủ yếu bên ngoài cần cho sự nảy mầm của hạt là: đủ nước, đủ không khí, nhiệt độ thích hợp
- Ngoài ra, sự nảy mầm của hạt còn phụ thuộc vào chất lượng hạt giống: hạt chắc, còn phôi, không bị sâu mọt
2 Những hiểu biết về diều kiện nảy mầm của hạt được vận dụng như thế nào trong sản xuất?
Khi gieo hạt phải làm đất tơi xốp, phải chăm sóc hạt gieo: chống úng, chống hạn, chống rét, phải gieo hạt đúng thời vụ
BÀI TẬP (HS trả lời vào tập vở)
B Trắc nghiệm (Chọn và ghi lại chữ cái có đáp án đúng nhất)
Câu 1 Trong điều kiện thời tiết giá lạnh, khi gieo hạt người ta thường che chắn
bằng nilon hoặc phủ rơm rạ Việc làm trên cho thấy vai trò của nhân tố nào đối với sự nảy mầm của hạt?
A Độ thoáng khí B Độ ẩm C Nhiệt độ D Ánh sáng
Câu 2 Việc làm đất tơi xốp trước khi gieo hạt có ý nghĩa gì?
A Giúp hạt không bị nhiệt độ cao của môi trường đất đốt nóng
B Giúp khí ôxi xâm nhập vào đất, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hô hấp của hạt
C Giúp tăng khả năng hấp thụ nước của hạt sau khi gieo cấy
D Tất cả các phương án đưa ra
Câu 3 Trong các loại hạt dưới đây, hạt nào giữ được khả năng nảy mầm lâu
nhất?
A Hạt lạc B Hạt bưởi C Hạt sen D Hạt vừng
Câu 4 Để hạt được nảy mầm trong điều kiện thời tiết lý tưởng, chúng ta cần
lưu ý điều gì?
A Tưới tiêu hợp lí B Phủ rơm rạ lên hạt mới gieo
C Làm đất thật tơi, xốp trước khi gieo hạt D Gieo hạt đúng thời vụ
Câu 5 Trong các việc làm dưới đây, việc làm nào giúp cho hạt đã gieo hô hấp
tốt hơn?
1 Phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo
2 Cày xới đất thật kỹ trước khi gieo hạt
Trang 43 Tháo hết nước trong trường hợp đất mang hạt đã gieo bị ngập úng
4 Thường xuyên bón phân cho hạt đã gieo
Trong các phát biểu trên, số phát biểu đúng là:
A 2, 3 B 1, 2, 3 C 2, 3, 4 D 2, 4
C Tự luận
Câu 1: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Muốn cho hạt nảy mầm ngoài chất lượng của hạt còn cần có đủ ………… ,
…………, và …………
Khi gieo hạt phải làm đất ………., phải chăm sóc hạt gieo chống úng,
…………., chống rét, phải gieo hạt đúng ………
Câu 2: Ba điều kiện bên ngoài cần thiết cho sự nảy mầm của hạt là?
Câu 3: Chọn một số hạt đậu tốt, khô cho vào 3 cốc thuỷ tinh, cốc 1 không cho
nước, cốc 2 đổ ngập nước còn cốc 3 lót dưới những hạt đậu một lớp bông ẩm rồi để cả 3 cốc vào chỗ mát Sau một thời gian, hạt ở cốc nào sẽ nảy mầm ? Vì sao?