Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học hãy nhận xét sự phân bố dân cư nước ta.. Trình bày ý nghĩa tích cực của quá trình đô thị hóa.[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 10 NĂM HỌC 2011-2012
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÍ Dành cho học sinh THPT không chuyên
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề.
Câu 1 (2,0 điểm)
a Nếu trục Trái Đất vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo thì có sự thay đổi mùa như hiện nay không? Vì sao?
b Phân tích sự phân bố nhiệt độ không khí theo vĩ độ địa lí Tại sao ở bán cầu Bắc nhiệt độ trung bình năm cao nhất ở khu vực chí tuyến chứ không phải ở khu vực xích đạo?
Câu 2 (2,0 điểm)
a So sánh độ dài ngày và đêm ở một số vĩ độ theo bảng dưới đây:
Vĩ độ Ngày 22/6 (Hạ chí) Ngày 22/12 (Đông chí)
66033’ B
23027’ B
0 0
23027’ N
66033’ N
b Kể tên các đới khí hậu theo trình tự từ xích đạo về cực? Việt Nam nằm trong đới khí hậu nào?
Câu 3 (3,0 điểm)
a Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học hãy nhận xét sự phân bố dân cư nước ta
b Trình bày ý nghĩa tích cực của quá trình đô thị hóa
Câu 4 (3,0 điểm)
Dựa vào bảng số liệu:
S ản lượng lương thực của thế giới năm 1980 và 2003
(Đơn vị: triệu tấn)
Năm
a Vẽ biểu đồ thể hiện quy mô, cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm 1980 và 2003
b Qua biểu đồ đã vẽ hãy rút ra nhận xét
-Hết -Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Thí sinh được sử dụng Atlat địa lý Việt Nam.
Họ và tên thí sinh: ……… Số báo danh: ………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 10 NĂM HỌC 2011-2012
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: ĐỊA LÍ Dành cho học sinh THPT không chuyên
(Hướng dẫn chấm gồm: 3 trang)
Câu 1.
(2,0 điểm)
a - Nếu trục Trái
Đất vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo
thì không có sự thay
đổi mùa như hiện nay
- Giải thích: vì khi
đó góc nhập xạ tại các địa điểm trên cùng một vĩ tuyến không thay đổi, do
đó sẽ không có sự thay đổi về thời tiết
và khí hậu nên không có sự thay đổi mùa
b Phân tích sự phân bố nhiệt độ không khí theo vĩ
độ địa lí:
- Càng lên vĩ độ
cao, nhiệt độ trung bình năm càng nhỏ
Nguyên nhân là do càng lên vĩ độ cao góc chiếu sáng của Mặt Trời (góc nhập xạ) càng nhỏ
- Càng lên vĩ độ
0,25
0,5
0,25
0,25
0,25 0,25 0,25
Trang 3cao, biên độ nhiệt năm càng lớn
Nguyên nhân là càng lên vĩ độ cao chênh lệch góc chiếu sáng
và chênh lệch thời gian chiếu sáng càng lớn
* Ở bán cầu Bắc nhiệt độ trung bình năm cao nhất ở khu vực chí tuyến chứ không phải ở khu vực xích đạo vì:
- Ở khu vực xích đạo chủ yếu là đại dương, phần lục địa chủ yếu là rừng
- Khu vực chí tuyến:
+ Diện tích lục địa lớn (hoang mạc Xa-ha-ra)
+ Áp cao chí tuyến thống trị (gió mậu dịch hoạt động thổi
từ lục địa ra nên tính chất khô, nóng)
Câu 2.
(2,0 điểm)
a So sánh độ dài ngày và đêm ở một
số vĩ độ:
Vĩ độ
66o33’ B Ngày dài 24 giờ
(Ngày địa cực)
23o27’B Ngày dài hơn đêm
0o Ngày và đêm có độ dài
0,25 0,25 0,25
Trang 4bằng nhau
23o27’ N Ngày ngắn hơn đêm
66o33’ N Đêm dài 24 giờ
(Đêm địa cực)
b Các đới khí hậu theo trình tự từ xích đạo về cực là:
xích đạo, cận xích đạo, nhiệt đới, cận nhiệt, ôn đới, cận cực, cực
(Nếu thiếu từ 1 đến
3 đới cho 0,25 điểm,
kể không đúng thứ
tự không cho điểm).
- Việt Nam nằm trong đới khí hậu:
nhiệt đới (hoặc khu
vực khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa vẫn cho điểm).
0,25 0,25
0,5
0,25
Câu 3
(3,0 điểm)
a Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phân
bố dân cư:
- Trình độ phát triển
của lực lượng sản xuất
- Tính chất của nền kinh tế (hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ)
- Điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu, nguồn nước…)
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 5- Lịch sử khai thác
lãnh thổ (sớm hay
muộn)
- Chuyển cư (số
người chuyển đi,
chuyển đến nhiều
hay ít)
* Nhận xét sự phân
bố dân cư nước ta:
Dân cư nước ta
phân bố không đều:
+ Không đều giữa
đồng bằng với trung
du, miền núi (dẫn
chứng)
+ Không đều giữa
các vùng đồng bằng
với nhau (dẫn
chứng)
+ Không đều giữa
các vùng trung du,
miền núi với nhau
(dẫn chứng)
+ Không đều giữa
nông thôn với thành
thị (dẫn chứng)
b Ý nghĩa tích cực
của quá trình đô thị
hóa:
- Đẩy nhanh tốc độ
tăng trưởng kinh tế,
góp phần đẩy nhanh
quá trình công
nghiệp hóa
- Chuyển dich cơ cấu
0,25 0,25 0,25
Trang 6kinh tế và cơ cấu lao động
- Làm thay đổi sự phân bố dân cư và lao động, thay đổi quá trình sinh, tử…
Câu 4.
(3,0 điểm)
a Vẽ biểu đồ quy
mô, cơ cấu:
- Tính bán kính (Quy mô):
Coi rnăm 1980 = 1 đơn
vị bán kính
Ta có rnăm 2003 =
= 1,14 đơn vị bán kính
- Tính cơ cấu:
Bảng cơ cấu sản lượng lương thực của thế giới năm
1980 và 2003
(Đơn vị %)
Năm Cây lương thực
Lúa mì Lúa gạo Ngô Các cây lương thực khác
Nếu sai 1 số liệu
cho 0,25 điểm, sai 2
số liệu trở lên không cho điểm
- Vẽ biểu đồ: hình tròn (các biểu đồ khác không cho điểm)
Yêu cầu: Vẽ bút
mực, chính xác,
0,25
0,5
1,5
0,25 0,25 0,25
Tổng SL năm 2003 Tổng SL năm 1980
Trang 7tương đối đúng tỉ lệ
bán kính, rõ ràng và
sạch đẹp, ghi đủ các
nội dung: số liệu, ghi chú, tên biểu đồ,
năm (nếu thiếu, sai
mỗi lỗi trừ 0,25
điểm).
b Nhận xét:
- Quy mô sản lượng
lương thực năm
2003 lớn hơn năm
1980
- Cơ cấu:
+ Tỉ trọng sản lượng giữa các loại cây
lương thực không
đồng đều (Dẫn
chứng)
+ Cơ cấu sản lượng
lương thực của thế
giới giai đoạn
1980-2003 có sự chuyển
dịch (Dẫn chứng)