năm 1407, giặc minh cướpnước ta, Nguyễn Phi Khanhbịchúngđưa sang trungquốc.’ nợnước ,thùnhà’,NguyễnTrãikhắcsâulời cha dặn:”con.. trởvềlậpchí, rửanhụcchonước, trảthùchocha,nhưthếmớilàđại[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN HK II
I/Nguyễntrãi
1/ cuộcđời:
NguyễnTrãisinhnăm(1380-1442) hiệulà ỨC trai, quêgốc ở làng Chi
Ngại( chílinh, HảiDương) saudờivềNhịKhê( HàTây) Thânsinhlà NGUYỄN ỨNG LONH (sauđổilà NGUYỄN PHI KHANH),
mộtnhànhonghèo,họcgiỏi,đỗTháiHọcSĩ( tiếnsĩ) thời TRẦN mẹlà TRẦN THỊ THÁI,conquantưđồTrầnNguyênĐán
NguyễnTrãisinhratrongmộtgiađìnhmàbênnộicũngnhưbênngoạiđềucóhaitru yềnthốnglớn: yêunướcvàvănhóa ,vănhọc
Thuởthiếuthời,NguyễnTrãiđãphảichịunhữngmấtmátđauthương:tangmẹlúc
5 tuổi, sauđóôngngoại qua đờikhiNguyễnTrãimới 10 tuổi Năm 1500,
nguyễntrãiđỗ THÁI họcsinhvàhai cha con cùnglàmquandướitriềunhàhồ năm 1407, giặc minh cướpnước ta, Nguyễn Phi Khanhbịchúngđưa sang trungquốc.’ nợnước ,thùnhà’,NguyễnTrãikhắcsâulời cha dặn:”con
trởvềlậpchí, rửanhụcchonước, trảthùchocha,nhưthếmớilàđạihiếu”
saukhithoátkhỏisựgiamlỏngcủagiặcminh,NguyễnTrãitừđôngquantìmvào Lam Sơntheolêlợithamgiakhởinghĩa Ônggópphần to
lướnvàochiếnthắngvẻvangcủadântộc
Cuốinăm 1427 đầunăm 1428, cuộckhởinghĩa Lam Sơntờnthắng,
NguyễnTrãithừalệnhlêlợiviếtđạicáobìnhngô
Ônghămhởthamgiavàocôngcuộcxâydựnglạiđấtnước
nhưngrồinhữngmâuthuẫnnộibộtriềuđìnhphonhkiếndẫnđếnviệcsáthạicáccô ngthần , bản than nguyễntrãibịoan, bịbắtgiam
Sauđóôngđượcthanhưngkhôngđược tin dung nhưtrước năm 1439,
NguyễnTrãixinvề ở ẩntạicônsơn Năm 1440,
ônglạiđượcLêTháiTôngmờiragiúpviệcnước năm 1442,
giữalúcNguyễnTrãiđanggánhváctrọngtráchvớidanvớinướcthìoanánLê Chi Viênbỗngđổậpxuốnggiađình ,dònghọcủaông
NhâncáichếtđộtngộtcủaLêTháiTông ở lệ chi viên (BắcNinh),
bọngianthầntrongtriều vu choôngâmmưugiếtvuakhépvàotội “ tru di tam
Trang 2tộc” năm 1464, LêThánhTông minh
oanchoNguyễnTrãisauđóchosưutầmlạithơvăncủaôngvàtìm con
cháucònsốngsótđểbổlàmquan
NguyễnTrãilà 1 bậcanhhùngdântộc,mộtnhàvănhóalớn năm 1980,
tổchứcgiáodực,khoahọcvàvănhóacủaliênhợpquốc(UNESCO)
đancôngnhânNguyễnTrãilàdanhnhânvănhóathếgiới
2/sựnghiệpthơvăn
Nguyễntrãilà 1 tácgiảxuấtsắcvềnhiềuthểloạivănhọc,trong sang
tácchữhánvàchữnôm, trongvănchínhluậnvàthơtrữtình Ôngđãđểlạimộtkhốilượng sang tácvớinhiềutácphẩmcógiátrị
nhưngtácphẩm:quântrungtừmệnhtập, bìnhngôđạicáo, ứctraithitập,
chílinhsơnphú, bănghồ di sựlục, lam sơnthựclục,vănbiavĩnhlăng,vănloại, dưđịachí,