Tư duy sáng tạo cẩm nang quản lý george p boulden ngô đức hiếu, đỗ mạnh cương tổng hợp và biên dịch

“ Tư du y sáng tạ o ” giúp bạn biết cách khai thác và phát huy năng lực sáng tạo vốn có sẵn trong mối chúng ta, giúp chúng ta tìm đitợc lời giải mới mẻ cho những vấn đề tưởng như hóc b

T U DUY

SANG TAO

Lời giới thiệu 5

S ự SÁNG TẠO

Vận dụng tư duy lô-gíc

Tự đánh giá năng lực sáng tạo

P h á t t r i ề n

KHẢ N Ă N G SÁNG TẠO

Huấn luyện để nâng cao

Đánh giá khả năng sáng tạo

LỜI GIỚI THIỆU

yếu Nhờ khả năng tư duy sáng tạo, chúng

ta cổ thể vượt lên trên những lề thói và quy tắc thông thường, tìm ra những phương

cách mới nâng cao hiệu quả công việc “ Tư

du y sáng tạ o ” giúp bạn biết cách khai

thác và phát huy năng lực sáng tạo vốn có sẵn trong mối chúng ta, giúp chúng ta tìm đitợc lời giải mới mẻ cho những vấn đề tưởng như hóc búa nhất.

Sách gồm 101 lời khuyên hữu ích cùng với những bài tập sẽ cung cấp cho bạn những hiểu biết về quá trình nảy sinh của các ý tưởng, cách đánh giá chúng cũng như cách thức chia sẻ với những người xung quanh về những ý tưởng cứa mình

trong công việc.

Nếu như bạn đang tìm kiếm những kỹ năng nhằm khai thác năng lực sáng tạo của mình cũng như của những người xung quanh, đây thực sự lă một cẩm nang của bạn.

phương cách đã được mọi người chấp

nhận để tìm ra những giải pháp hoặc

khái niệm mới Để p h á t huy tư duy sảng

tạo, bạn cần nhận thức rồ những trở

ngại đang cản trở xung lực sáng tạo

của bạn cũng nhiỉ những ích lợi mã tư

duy sáng tạo sẽ mang lại.

Sáng tạo đồng nghĩa với việc xem xét các ý tưởng hoặc sự vật trong m ột bối cảnh khác, bằng cách giả định rằng luôn có khả năng sử dụng chúng theo m ột cách khác, hoặc thông qua việc gắn kết những ý tưởng riêng lẻ thành

m ột ý tưỏng hoàn toàn mói mẻ và độc đáo.Trong chúng ta ai cũng có khả năng sáng tạo Song trong đời sông hàng ngày, do phụ thuộc quá nhiều vào m ôi trường văn hóa và hoàn cảnh sống, chúng ta có xu hướng xử lý mọi việc theo cách thông thường Khi đối diện với m ột vấn đề, chúng ta thường xem đó là những trỏ ngại cần vượt qua, thay vì là co hội

để tìm ra các phương pháp mới Hãy vận dụng

tư duy sáng tạo để có được cách nh ìn mới về thế giới xung quanh

• Chúng ta chí có thể thay đối điều

này nếu tiếp cận vấn đé từ một

góc độ khác.

• Vận dụng tư duy sáng tạo là chấp

nhận thay đổi các giả định và

những điều mà mọi người coi là

chuẩn mực.

• Không phái lúc nào sự sáng tạo

cũng đem lại những giãi pháp tốt

hơn, nhưng ít nhất nó cũng giúp

bạn có nhiều ý tướng hơn và

mang lại những hiểu biết mới sâu

sắc hơn.

I Cần nhớ rằng ai cũng có khả năng sáng tạo.

◄ VẬN DỤNG TƯ DUY SÁNG TẠO

Tất cả chúng ta đều có những sảng tạo theo bản năng để xử

lý các tình huống thường ngày, ví dụ như phản m g khi gặp cơn mưa bất chợt Hãy học cách phát huy một cách có ý thức tư duy sảng tạo trong cống việc.

Hàng thế kỷ qua, những người có óc sáng tạo

đã tìm ra những phương pháp, phát minh mới

để phục vụ nhu cầu xã hội Sức sáng tạo của

con người, với hệ quả là những phát minh,

sáng kiến mới đã đóng vai trò thiết yếu đem lại

thịnh vượng cho xã hội Trên bình diện toàn xã

hội, khả năng sáng tạo chung là điều kiện lý

tưởng để nâng cao chất lượng cuộc sống Với

những tổ chức hay công ty, sự sáng tạo có vai

trò thiết yếu trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt

động trong m ột thế giới đang biến đổi từng

ngày Duới góc độ cá nhân, sự sáng tạo sẽ giúp

bạn thoát ra khỏi những chu trình công việc

thường ngày, vỏn đã làm bạn chán ngấy, để

đến với những điều mói mẻ và dễ chịu hơn

VẬN DỤNG TƯ DUY SÁNG TẠO Hãy láy m ột vật thông thuờng, chẳng hạn

như m ột cái ghim kẹp giấy và tụ hỏi: "Có

thể dùng vật này làm gì?'' N ếu câu trả lò i

của bạn là "để kẹp giấy", thì đây là cách

"thông thường" Tuy nhiên, nếu bạn xem

đây không chỉ là m ột chiếc ghim kẹp giấy

m à còn là m ột mẩu dây thép, có nghĩa là

bạn bắt đầu quá trình tu duy sáng tạo Từ

cách nhìn đó, bạn sẽ thấy được rất nhiều

côn g dụng m ới của chiếc ghim kẹp giấy.

Ví dụ, nó có thể dùng làm dây cầu chì cho m ột mạch điện, m ột dụng cụ dùng để đánh dấu hoặc m ột chiếc kẹp để giữ hộp Hãy bắt đầu chú ý đến các khả năng trong các trường hợp khác nhau, nhũng tiện ích khác mà chiếc ghim này có thể m ang lại.

V Ậ N D Ụ N G T ư D U Y LÔ -G ÍC VÀ T ư D U Y SÁN G TẠO

* I ^hông thường, bạn vận dụng tư duy

dụng tư duy lô-gíc để biến những ý

tưởng đó thành các hành động thực tế

Cần phải hỉểu rõ những ích lợi của tư

duy lô-gíc và tư duy sáng tạo, để từ đó

bạn cô thể điều chỉnh cách suy nghĩ

cứa mình.

4 Tư duy lô-gíc và tư duy sáng tạo là hai phần của một thể thống nhất.

"g¥ r t ô n f ở những chiếc I khi khới đọ n g « móc Ị

mà anh ít có kinh nghiệm, anh bắt đầu vận dụng óc sảng tạo của mình.

giải pháp khác sáng tạo hơn

Sau khi bạn đã có được nhiều ý

tưởng, hãy vận dụng tư duy lô-

gíc để hoàn thiện các ý tưởng

Lụa chọn cách tiếp cận lô-gíc Tham kháo kinh nghiệm trong quá khứ khi gặp các tình huống tương tự

Phân tích kinh nghiệm bản thân

và tìm ra một số giải pháp

Lụa chọn cách tiếp cận sáng tạo

Kiềm chế các giả định và phương cách thông thường

Nảy sinh càng nhiều

ý tướng càng tốt

Phân loại và sắp xếp các ý tướng theo ưu tiên

GIẢI QUYẾT VẤN ĐẾ ►

Vận dụng tư duy lô-gíc hay tư duy sáng tạo

đều đưa đến những giải pháp khác nhau để

lựa chọn Tuy nhiên, với tư duy sáng tạo

thì chúng ta có nhiều lựa chọn hơn.

Đánh giá các giải pháp khác nhau

Chọn giải pháp tốt nhát

có thể được

Đa số mọi người đều tỏ ra sáng tạo trong cuộc

sống riêng song lại kém sáng tạo trong quan hệ

với cộng đồng Những quy cách ứng xử có sẵn

có xu hướng thúc đẩy chúng ta nhanh chóng

tìm ra phương cách giải quyết với sự tham gia

của càng ít người ngoài càng tốt ch ú n g ta cần

bỏ thói quen này Khi gặp khó khăn, hãy

dành thời gian tìm kiếm, thăm dò các khả

năng và tham khảo mọi người để tìm ra t

tư duy lô-gíc để đánh giá chúng.

•>

■ í

K hả năng sáng tạo

cần tìm ra phương pháp để vượt qua

hoàn cảnh đang ngăn cản óc sáng tạo

của bạn, cũng như học cách vận dụng

kiến thức và kỉnh nghiệm một cách hiệu

quả hơn để p h á t huy tư duy sáng tạo

tưởng rời rạc

Vận dụng trí tưởng tượng để tìm ra các giải pháp khác nhau.

Tim giải pháp mới

phải giải phóng óc sáng tạo của

bạn Hãy xem xét lại phuơng

cách thuờng dùng trong công

việc củng nh u trong cuộc sống

hàng ngày

A SUY NGHĨ SÁNG TẠO

Người có khả năng vượt lên trên kinh nghiêm của mình để tìm kiếm các lời giải hoàn toàn mới mè về mặt lâu dài sẽ trở nên thành công hơn so với người khác.

H o à n c ả n h

T hẻ LOẠI Đ iể m c ằ n l ư u ý

Y ; Hoan cảnh trang bị cho chúng ta nhũng điéu cán thiết đề hòa nhãp váo xã hội ta đang

sõng Tuy nhiên, nó không khuyến khích chúng ta thách thức hiện trạng xã hội đó.

Hoàn cảnh này đặt ra các quy tắc ứng xử trong công việc Chúng ta thưởng có

xu hướng chấp nhặn những quy tắc này mà khỗng đật cảu hỏi vé chủng.

Trí óc của chúng ta luôn lưu trử

m ộ t khối lượng thông tin

khổng lồ Khi trí óc nhận được

tín hiệu vào, chẳng hạn nhận

được m ột câu hỏi, trí óc sẽ tự

động truy nhập vào các dữ liệu

lưu trữ liên quan Nếu như

thiếu khả năng này, bạn sẽ

phải mất nhiều thời gian để

làm những việc thông thường

Tuy nhiên, quá trình này, trong

khi giúp chúng ta rất đắc lực

trong công việc thường ngày,

lại trở thành m ột rào cản đôi

vói sự sáng tạo Hãy cố gắng

tránh suy nghĩ theo các giả

I 0 Cần hiểu rõ làm thế nào mà hoàn cảnh buộc bạn phải suy nghĩ theo hướng định sẵn và hạn chế tiềm năng của bạn.

Trong thục tế không có câu trả lời rõ ràng cho

câu hỏi này "F" có thể nằm bên cạnh "E" vì đó

là m ột chữ cái được tạo nên từ các đoạn thẳng như "A" và "E", hoặc "F” có thể nằm ở duới đuờng thẳng vì nó là phụ âm Với m ột sô người, thì bài toán này không thể giải được trong khi với người khác, chỉ có m ột lời giải M ột người sáng tạo chấp nhận những gì mà anh ta tin là đúng cũng như chấp nhận có nhiều khả năng để giải bài toán này.

Q ư Á T R ÌN H SÁNG TẠO

rạc thành một ý tưởng mới hoặc

tìm ra những phương cách mới để giải

quyết công việc, nghĩa là bạn đang suy

VẬN DỤNG ÓC HÀI HƯỚC

Có sự tương đồng giữa óc hài

hước và óc sáng tạo Thông

thường, m ột câu chuyện vui

bắt đầu với việc miêu tả theo

lô-gíc m ột tìn h h u ố n g đời

thường Người nghe, với kinh

nghiệm sống của mình, nhớ lại

tình huống và cho rằng m ình

biết kết cục Tuy nhiên, sau đó

điểm nhấn của câu chuyện đã

phá vỡ hoàn toàn những suy

A LỢI DỤNG GIẢ ĐỊNH CỦA MỌI NGƯỜI

Khi một diễn viên hài kể một câu chuyện vui, trong đầu người nghe hình thành giả thuyết về diĩn hiến tiếp theo của câu chuyện Tuy nhiên, điểm nhấn của câu chuyện phá vỡ các giả thuyết đó và làm mọi người bật cười.

TV ■ -M - »

- 1 _,. 1

w Phải luôn cỡi mớ trong

cách tiếp cận đối với tình huống và con người

s / Phải luôn sẵn sàng đièu

chinh thái độ để thích úng với các tình huống khác nhau.

SP Cán phá bó các khuôn khổ do những kinh nghiệm trưóc đây tạo nẽn.

Bf Đừng bao giờ cho rằng nhũng cái đúng cúa hôm qua sẽ đương nhiên thích hợp với ngày hôm nay.

Ef Đùng đế suy nghĩ của bạn bị áp đặt bói nhùng định kiến có sẳn.

0 Không nén chi chọn những con đường ít chóng gai nhất.

Ph á b ỏ các l ó i t ư d u y t h ô n g t h ư ò n g

Hãy học cách vượt lên trên những lối suy nghĩ

thông thường cũng như thiên hướng dựa vào

các phương cách thông thường để giải quyết

mọi việc trong cuộc sống Nhờ đó, bạn có thể

tìm ra lời giải mới cho những vấn đề thường

ngày Hãy xác định cách mà bạn thường dùng

để xử lý các vấn đề thường gặp phải, rồi cố ý

chọn một cách tiếp cận khác Ví dụ, công việc

bạn đang giải quyết khó có thể hoàn thành

trước thời hạn Thay vì chọn cách làm việc đến

khuya để hoàn thành đúng hạn, bạn hãy thử

nghĩ về những gì có thể xảy ra nếu thời hạn

được thay đổi Chính việc thay đổi cách nhìn sẽ

mang lại cho bạn những cơ hội mới

THAY ĐỔI CÁCH

TIẾP CẬN ►

Joana, mật nhà quản lý,

luôn cảm thấy lo âu

trước mỗi cuộc thương

thảo với đổi tác bởi cô

không thích cảm giác đối

đầu Tuy nhiên, cô đã

rủ bỏ được cảm giác này

16 Hãy coi những vấn

đề gặp phải là động lực cho sự sáng tạo.

hàng và đối tác cũng như

cơ hội đé đáp ứng mong muốn của cả hai bên.

Từ đó, khi chuẩn bị đàm phán với đối tác, Joanna thường hình dung ra những điều mà cô và phía đối tác muốn đạt được, đồng thời nghĩ đến các giải pháp đé hai bên cùng có lợi Nhờ đó, cô đã trở nên hào hứng hơn khi tham gia thương thuyết.

• Trí tường tượng sẽ giải phóng bạn

khỏi những giới hạn do kinh

nghiệm tạo nên.

• Bạn cần vận dụng trí tướng tượng

để dam bào rằng bạn sẽ có tương

lai mà bạn muốn, chứ không phải

tương lai do ai đó áp đặt cho bạn.

• Trí tường tượng có thể giúp bạn

để phá bỏ lối tư duy thông thường Ví dụ, khi bạn cảm thấy không chắc chắn về nghề nghiệp bạn đang làm, hãy sử dụng trí tưởng tượng để hình dung tương lai mà bạn muốn Hãy tạo ra

m ột mục tiêu để bạn hướng tới Sau đó, sử dụng tư duy lô-gíc để tìm ra các biện pháp giúp bạn đạt được mục tiêu đó

X Á C Đ ỊN H CÁC LÓI T U D U Y

được cách mà bạn thường dùng để ứng

phó với các tình huống và vấn đề

thường ngày Hãy chú ỷ đến dạng ứng

x ử và tư duy hiện tại của bạn và kiểm

tra xem bạn có óc sáng tạo đến mức

nào với bài tập đơn giản dưới đây.

I 7 Cần hiểu rõ lối tư duy hiện tại của bạn

để có thể điều chỉnh nó.

ĩ Nếu có ai đó gợi ý với bạn một

phương pháp mới, bạn có sản lòng

chắp nhận nó hay bạn lưỡng lự vì

không muốn thay đổi?

ĩ Liệu bạn có xu hướng bám chặt

lấy các trình tự thông thường hay

bạn luôn tó ra linh hoạt?

? Liệu bạn hay có định kiến đốl với

người khác không?

ĩ Liệu bạn có khá năng nhìn bao

quát được vấn đé hay bạn chi chú

trọng vào nhũng chi tiết nhỏ?

B iết đ ư ợ c lối t ư d ư y c ủa c h ín h m ìn h

Rất khó có thể khái quát hóa lôi tư duy của mọi người, bởi vì m ỗi người thường có xu hướng phản ứng với các tình huống khác nhau theo những cách khác nhau Ví dụ, m ột nhà quản lý

có thể tỏ ra rất có hệ thống và bài bản trong công việc, nhưng ả nhà lại rất luộm thuộm Hãy chú ý đến cách mà bạn thường phản ứng trong những tìn h huống n hất định, từ đó bạn

có thể bắt đầu thay đổi cách suy nghĩ của

m ình Hãy tự đặt ra cho m ình những câu hỏi

th ật sâu sắc Những gì đang cản trở động lực sáng tạo của bạn? Ví dụ, bạn có nghĩ rằng công việc của bạn bận đến nỗi bạn không có đủ thời gian cho sự sáng tạo không?

PHƯƠNG PHÁP

XỬ LÝ CÔNG VIỆC ►

Vị giám đôc này luôn

cô gắng giải quyết hết

khôi lượng công việc

thay vì tìm kiêm nhũng

phương pháp sáng tạo

hơn đ ể nàng cao hiệu

quà côn% việc.

Vị giám đốc này luôn phải giải quyết hàng đổng công viêc cùng một lúc

" 'r-Sút;.]!

'ì l : ' " " * * ■ ' 1 :> " ’.X '

Tự ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG SÁNG TẠO BẢN THÂN

N hữ n g tình h u ốn g dưới đây được đặt ra nhằm giúp bạn biết được phần nào về khả năng sáng tạo của bản thân Với m ỗi tình huống, hãy chọn a, b, hay c rồi sau đó tập hợp và

đánh giá kết quả cuối cùng.

1 Bạn vừa được m ời tham dự m ột kỳ nghỉ ở

vùng núi cùng với bạn bè Liệu bạn có:

a) Lo lắng về việc ai sẽ trông n om m ọi việc

khi bạn ở xa.

b ) Không chắc m ình có thời gian để tham

gia kỳ nghi.

c) Xem đó là m ột cơ h ội tuyệt vời.

2 Bạn đang phải đôi mặt với m ột vấn đề

khó khăn tái diễn trong công việc Bạn sẽ:

a) Thông báo cho cấp trên của bạn.

b ) Ngay lập tức tìm cách tụ giải quyết.

c) Triệu tập m ột cuộc họp với tất cả cộng sụ.

3 Khi về đến nhà, bạn phát hiện ra con chó

của bạn đã làm h ỏ n g đôi giày m ới mua

Bạn sẽ:

a) Tự trách m ình.

b) Trừng phạt con chó.

c) Đ i tới của hàng và m ua m ột đôi giày m ới.

4 Trong kỳ nghỉ, bạn biết được chuyến bay

trỏ về bị hoãn Bạn sẽ:

a) Gọi điện về cơ quan thôn g báo bạn sẽ trở

lại làm việc m u ộn hơn so với dụ kiến.

b) N gồi tại sân bay và đợi.

c) Tiếp tục tận hưởng thời gian nghỉ ngơi.

5 M ột khoảnh vườn của bạn có cỏ m ọc quá

c) Thuê gia sư về kèm.

7 Con của bạn đang tỏ ra buồn chán Bạn sẽ: a) Hứa với bọn trẻ là sẽ m ua đồ chơi.

b) Chơi đùa với bọn trẻ.

óc sảng tạo cao

Q u á t r ì n h t ư

theo những cách khác nhau Do đó,

cách suy nghĩ cúa bạn p h ụ thuộc bán

cầu não nào chi phối suy n ghĩ của bạn.

Dựa vào điều nãy, bạn có thể xá c định

Đa sỏ tư duy của mọi người đều bị chi phôi bải

m ột trong hai bán cầu não và do vậy có những lối suy nghĩ riêng biệt Một số người có thể điều chỉnh theo cả hai cách N hững người bị chi phôi bải bán cầu não phải thường có khả năng sáng tạo bẩm sinh, nhưng điều này cũng không có nghĩa là những người bị chi phối bởi

LÔI TƯ DUY ▼ bán cầu não trái không có khả năng sáng tạo

Những người có đầu óc tổ chức thường

có tư duy do bán cầu não trải chi phổi

trong khi ờ những người thiên về trực

giác, bán cầu não phải lại nổi trội.

‘‘ _ <

• Cả hai bán cáu não đéu hoạt

động khi vận dụng tư duy sáng

• Nhũng người suy nghĩ lô-gíc đêu

có khá nẳng phát huy tiém năng

sáng tạo cúa bán thân.

D U Y

18 Hãy xác định bán cầu não nào chi phối suy nghĩ của bạn.

N gười có bán cầu não trái ciii phói N gười có bán cầu não phải chi phối

\

Tôi có đầu óc

phân tích và lô-gíc Tôi phản ứng với tình huống theo cám tính

Tôi luôn khách quan

va thién vồ lý trí

Tôi thích quan tâm đến

chi tiết và sự kiện

Tôi thường chú quan và thiên về trực cảm

Tôi thường quan tâm đến toàn cảnh sự việc

J Á.

A ÓC TỔ CHỨC

Người có suy nghĩ bị chi phổi bởi bản

cầu não trái thường có xu hướng làm

việc một cách bài bản và có nề nếp

Những người này thường có xu hướng

đặt kế hoạch cho công việc hàng ngày

và làm việc một cách có phưcmgpháp

theo lịch trình có sẵn.

Sự CHI PHỐI CỦA BÁN CẦU NÃO TRÁIBán cầu não trái xử lý thông tin bằng cách tập hợp các mảnh nhỏ để dựng nên m ột bức tranh toàn cảnh, từ đó đưa ra kết luận Những người

có tư duy bị bán cầu não trái chi phôi thường giải quyết công việc theo lô-gíc Những người này rất giỏi trong việc hoạch định chiến lược và thường có xu hướng đưa ra quyết định dựa trên các thông số, sự kiện Họ thường có khả năng

ăn nói và trình bày rõ ràng Tuy nhiên, dù những người này có vẻ thiên về các quy tắc chuẩn mực, nhưng họ cũng biết điều chỉnh và thích nghi

í 9 Hãy chú ý đến cách bạn xem xét

và giải quyết vấn đề và xác định xem bạn có phải là người có óc sáng tạo bẩm sinh không.

Sự CHI PHÔI CỦA BÁN CẦU NÃO PHẢI

Những người có tư duy bị chi phôi bởi bán

cầu não phải thường không thỏa m ãn khi làm

những điều như được hướng dẫn mà họ muốn

biết mục đích của những việc làm đó Những

người này m uốn thấy đưạc, nghe

được và cảm thấy được những gì

người khác cần từ mình Họ tin

tưởng vào trực giác của m ình và trả

lời những câu hỏi theo cảm tính

Hãy chú ý xem liệu bạn có hay suy

nghĩ theo cách này hay không

Ngay cả khi bạn không phải là

người có óc sáng tạo cao, bạn vẫn

có thể thay đổi cách nhìn nhận của

m ình để phát huy tiềm năng sáng

tạo của bản thân

CÓ ÓC SÁNG TẠO BẨM SINH ►

Những người có bán cầu não phải

chi phối quả trình tư duy, thương

muốn có một cải nhìn toàn cảnh

trước khi bắt đầu một dự án.

Nhà quản lý thảo luận mọi khả năng với cộng sự trước khi đưa ra quyết định

j Ị

UlỒNỒKậl ỉ IỌCNHA ún I

T M Ỉ ?

Tự Đ Ả N H GIÁ N Ấ N G Lực SẢNG TẠO CỦA BẢN T H Â N

dẫn ở cuối bài tập để xá c định hình thức

suy nghĩ của bạn cũng nh ư phương cách

để bạn thay đổi lốỉ suy nghĩ hiện cô và trở

nên sáng tạo hơn.

T ôi thường đọc tất cả các thông

tin sẵn có trước khi gặp một

khách hàng.

r 2 Tôi thích những thách thức tạo

ra bỡi những cơ hội mới.

B

T ôi thấy rất vui sướng khi có

thời gian tổ chức những việc tôi

đang làm.

T ôi thường sứ dụng cách tiếp cận lô-gíc đề giải quyết những khó khăn gặp phải.

T ôi không thích đưa ra quyết

định trước khi xem xét mọi dữ

kiện.

r 6 Tôi thích đi tới những địa điểm

mới và tận dụng mọi cơ hội để thử làm những điều mới mẻ.

Sự SÁNG TẠ O

r 7 ■ Khi làm việc với những ý tường,

khả năng cứa tôi được phát huy

tôi đa.

B

í 9 Tôi tin vào bản năng của mình

: và thường dựa vào cảm giác của

n o Khi đi mua sắm, tôi luôn phái có

một danh sách liệt kê những thứ cần mua.

P h â n t í c h

Đ ối chiếu kết quả của bạn với bảng dưới đây để

xác định liệu bán cầu não trái hay phải chi phổi

quá trình suy nghĩ của bạn.

chẽ và lô-gíc Do vậy, bạn cần nâng cao óc sáng tạo Kết quả ngang bằng thể hiện sự cân bằng giữa suy nghĩ sáng tạo và suy nghĩ lô-gíc Nếu

từ “phải” chiếm tỷ lệ cao trong các câu trả lòi 1/ a l : trái; b: phải 2/ a phải; b: trái của bạn, thì bạn là một người

3 / a l : trái; b: phải 4 /a i; trái; b: phái có óc sáng tạo cao Nhưng

5 /a i: trái; b: phải 6/ 3t: phải; b: trái hãy luôn nhớ rằng, ban JẾÊÊỊỀtị

7 /a í : phải; b trái 8 / si: trái; b: phải cần phải nâng cao hon r '

9 /a phải; b: trái 1 0 /a trái; b: phải nữa khả năng sáng tạo J ' "

11/ a: trái; b; phải 12/ a: phải; b: trái của mình

N ếu hầu hết các câu trả lời của bạn là “trái”,

điều này có nghĩa là tư duy của bạn bị chi phối

bới bán cầu não trái Mạch tư duy của bạn chặt ị n

19

P h á t t r i ề n

KHẢ NĂNG SÁNG TẠO

Đ ể có thể phát huỵ khả nâng sáng tạo một cách có hiệu quả, bạn cần phải vượt qua những rào cản tự nhiên trong lối tư duy thông thường của mình Hãy bắt đầu thách thức lôi tư duy thông thường đó trong cách giải quyết vấn đề của bạn.

V ượt qua nhúng rào cản

Ỵỳ-io cản lớn trong lối tư duy thông thường

J \ c ả n trở khả năng sáng tạo Xu hướng

chọn những giải pháp nhanh chóng để giải

quyết những vấn đỗ gặpphcii là một sự chọn

lựa có thể giúp ích cho bạn trong thời gian

ngắn, nhưng về lâu dãi thì chita hẳn là

phương pháp hiệu quả nhất Hãy xem ỉạỉ

cách bạn sử dụng thời gian hiện tại, và

dành nhiều thời gian hơn cho óc sáng tạo.

20 Cần nhận thức

rõ ưu nhược điểm của những lối tư duy khác nhau.

21

Sắp xếp lại thời gian

sao cho có hiệu quả

cơ hội mói để tìm ra giải pháp phù hợp nhất Hãy dành thời gian để vận dụng tư duy sáng tạo, nắm được toàn cảnh của vấn đề, và tránh đưa ra các kết luận vội vàng

Phát triền khả năng sáng tạo

SẮP XẾP THỜI GIAN

Trong quan niệm của người Nhật, có bốn loại

thời gian: "thời gian hoạt động" (dành cho việc

sửa chữa lỗi lầm của ngày hôm qua); "thời gian

chiến lược" (dành cho việc lập kế hoạch cho

tương lai); "thời gian sáng tạo" (dành cho việc

nâng cao sức cạnh tranh trong tương lai); và

"thời gian kaizen" (dành cho việc cải tiến và

nâng cấp không ngừng nhằm đảm bảo cho

m ột tương lai sáng sủa) Theo cách phân loại

này, hãy thu xếp thời gian cho hợp lý hơn,

dành nhiều thời gian cho sáng tạo, xem xét

những gì bạn có thể nâng cao hơn nữa trong

công việc cũng như trong cuộc sống và bắt tay

vào thực hiện những điều đó

A SẮP XẾP CÔNG VIỆC

Điều chinh kế hoạch làm vièc của bạn

và giao việc cho các cộng sự đế bạn có thêm thời gian tập trung vào các mục tiêu dài hạn.

P h â n t íc h th ờ i g ia n

Hãy rà soát lại cách bạn đang sử dụng thời

gian và đánh dấu những khoảng thời gian

bạn có thể nâng cao hiệu quả sử dụng

Truớc hết, hãy ghi lại n hũ ng việc bạn đã

làm trong m ột tuần thôn g thuờng Sau đó,

phân loại thời gian bạn đã sử dụng theo

b ôn loại: thời gian hoạt đ ộng, thời gian

chiến lược, thời gian sáng tạo và thời gian

kaizen Sau đó, xem xét két quả phân loại Trong hầu hết các trường hợp, thời gian dành cho nhũng vấn đề sự vụ chiếm phần lớn D o đổ, hãy sắp xếp lại để tăng thời gian cho suy nghĩ sáng tạo Xác định những hoạt đ ộng chức năng, sụ vụ có thể giảm bớt Ví dụ, bạn cổ thể phân b ót công việc của m ình cho nhân viên hay cộn g sự.

NHŨNG VIỆC CẦN LÀM

1 Tìm cách tăng thời gian dành

cho suy nghĩ sáng tạo.

2 Rà soát lại các quy trinh làm

việc và tim cách cài tiến chúng.

3 Dành thời gian đé tim kiếm

cách giải quyết sáng tạo.

Q u ầ n lý t h ờ i gian

Theo quan niệm của người Nhật, những nhà quản lý cao cấp chỉ nên dành tối đa là 25% thời gian cho các công tác sự vụ, còn lại nên dành cho ba loại thời gian khác Nếu người quản lý dành càng nhiều thời gian cho công t ie

sự vụ, thì họ càng có ít thời gian để làm việc một cách sáng tạo Điều này cho thấy việc lập

kế hoạch công tác được thực hiện không tốt Hãy tìm cách sắp xếp lại thời gian sao cho có hiệu quả hơn cần nhớ rằng cách duy nhất để quản lý thời gian một cách hiệu quả là tự lập cho mình một kế hoạch công tác hợp lý và tuân thủ nghiêm ngặt kế hoạch đó

21

H ãy tin vào sự thay đổi

nghĩ tới cũng như tin văo những

điều tưởng nh ư không thể H ãy thách

thức những phương p h á p lăm việc

thông thường Đừng sợ bị xem là ngốc

nghếch trong mắt mọi người, hãy dũng

cảm đira ra những ỷ tưởng mới.

23 Luôn xem x ét sự việc dưới nhiều góc độ khác nhau.

Mọi tiến bộ đèu bắt nguồn từ

những ý tưởng mới Tuy nhiên,

không phải lúc nào những ý

tưởng mới đều được đón nhận

tích cực ngay từ đầu Trong quan

niệm của mỗi chúng ta, những

điều chưa biết đều tiềm ẩn rủi

ro, và do đó phản ứng theo bản

năng trước một ý tưởng mới là

bác bỏ nó, chúng ta sẽ an toàn

hơn khi sống chung với những

gì quen thuộc, đã từng trải qua

Hãy can đảm nghĩ tới những

điều tưởng như không thể và

thuyết phục những người xung

quanh rằng vẫn có thể thực hiện

được những điều tưởng chừng

như không thể đó

Th á c h THỨC NHŨNG ĐIẾU ĐÃ ĐỊNHĐôi khi, trong chúng ta nảy sinh những ý tưởng rất sáng tạo, nhưng chúng ta vẫn lưỡng

lự không dám đề xuất bởi chúng có thể tạo ra tiền lệ vượt qua các "khuôn thước định sẵn" Hoặc bạn ngại nói ra nhũng điều mà người khác sẽ chất vấn và bác bỏ Do đó, sáng tạo không chỉ là có khả năng tìm ra ý tưởng mà còn là sự sẵn lòng thách thức các hiểu biết thông thường Phải nhận thức được mọi giải pháp sáng tạo, về bản chất, đều bao hàm sự thay đổi Sự thay đổi, đến lượt nó, bao gồm cả lòng dũng cảm để thách thức tình trạng hiện tại

▲ XEM XÉT NHỮNG ĐIÊU TƯỞNG NHƯ KHÔNG THÊ

Trong quả khứ, hầu như không ai tin rằng sẽ đến một ngày con người đặt chân lẽn M ặt Trăng Tuy nhiên, điêu này đã xảy ra vì có những người có can đàm dể tin vào điều đó và thực hiện nó.

Phát triển khả năng sáng tạo

Í c h lợi t ừ sự th a y đ ổ i

Đa số mọi người đều chống đối theo cảm tính

mọi ý tưởng được xem là không phù hợp với

lợi ích của mình, vấn đề là ở chỗ một người

phản đôi một sáng kiến mới không thể ngăn

được người khác thu lợi từ nó Ví dụ, khi quyết

định không áp dụng một kỹ thuật mới, bạn lại

không thể ngăn được đối thủ cạnh tranh áp

dụng nó Những người không dám thay đổi

thường bị tụt lại đằng sau trong xã hội

2 6 Luôn đặt câu hỏi, thậm chí cả những câu tỏ ra buồn cười, ngớ ngẩn.

▼ CHẤP NHẬN THAY ĐỎI

Thay đổi chi có thể thực hiện được khi người ta nhận thức được những ưu điểm nỏ sẽ mang lại và dũng cảm bắt tay vào để thực hiện sự thay đổi.

Chấp nhận thay đối nếu đó là cần thiết

là một trong những rào càn hay

gặp nhất đối với sự sáng tạo.

Khi bạn đề xuất một ý tưởng

mới, trong nhiều trường hợp

bạn sẽ bị coi là kẻ ngó ngẩn

Không người nào muốn nhận

những đánh giá như vậy trước

mặt các đồng nghiệp và sự e

ngại bẩm sinh này đã cản trở bạn

nói lên ý tưởng của mình Đừng

để điều này cản ưở bạn Hãy tự

các cộng sự chế giễu, anh vẫn kiên

trì giải thích ỷ kiến của mình.

Sáng tạo có nghĩa là sử dụng một cách tiếp cận mới, phưong pháp mói để giải quyết một số vấn đề nhất định Bạn không cần thiết phải làm điều này trong mọi trường họp Trong trường hạp giải pháp cho vấn đề là rõ ràng, vấn

đề "đóng", cách tiếp cận này sẽ tiêu tôn thòi gian của bạn và không phù hợp Tuy nhiên, trong trường hợp vấn đề "mỏ" và có nhiều lựa chọn giải pháp, hãy bắt đầu hình thành một số

ý tưỏng và thảo luận vói những người xung quanh

Đồng nghiệp chế giễu sáng kiến của anh ta

T h a y đ ó i p h ư ơ n g p h á p t i ế p c ậ n

thác tiềm năng sáng tạo của bản thân

Hãy tập cách thay đổi phương pháp tiếp

cận bạn thường dùng để giải quyết vấn

đề sử dụng phương pháp mới cho đến

khỉ quen thuộc với nó Hãy dành thời

gian để luyện tập trí óc của bạn.

27 Cần biết rằng phát triển khả năng sáng tạo đòi hỏi thời gian

C h u ẩ n bị c h o sự t h a y đ ổ i

Phương pháp xử lý công việc của bạn được quyết định bởi những giá trị cá nhân cũng như điều bạn tin là đúng N hững điều này là sản phẩm của tính cách và m ôi trường văn hóa bạn sống Giả dụ bạn là người thích làm việc có kế hoạch rỏ ràng và chặt chẽ, bạn sẽ có xu hướng chống lại những thay đổi đi ngược lại trật tự hiện có Do đó, việc điều chỉnh hành vi ứng xử

và tư duy đòi hỏi sự tập luyện kiên trì, không ngừng nghỉ mới có kết quả

H ọ c CÁCH THAY ĐỎI

Thay đổi là m ột trong những yếu tố không thể

tránh khỏi của cuộc sống Một số người chống

lại sự thay đổi, m ột sô người chấp nhận sự thay

đổi, những người khác giữ thái độ "đợi và

xem" Nhưng không ai có thể tránh được nó

Hãy xác định sự thay đổi bạn m uốn thực hiện,

cam kết quyết tâm, loại bỏ các trở ngại và bắt

tay vào thực hiện

TẠO RA THAY Đ ổ i ►

Sẽ rất hiêu quả nếu bạn quyết định thay đổi cách ứng xử

của mình theo một quả ưình chặt chẽ và có hê thắng Hãy

thực thi từng bước một và đề nghị bạn be, đồng nghiệp

thương xuyên đánh giá về quả trình thay đổi của mình.

C Ô N G N H Ậ N Hiểu rõ lý do dẫn đến

sự thay đối

Q U Y Ế T Đ ỊN H Cam kết tiến hành thay đối

\ >

X IN PH ÉP

Đ ạt được sự đồng ý cúa các bên liên quan

p*í

'l 7

H À N H Đ Ộ N G thực hiện những việc cần thiết

V dể tạo ra sự thay đối

_

L uyện tập trí ó c

Phát huy tiềm năng sáng tạo nghĩa là giải

phóng trí óc của bạn Giống như trường hợp

m ột người có lối sống tĩnh tại bất chợt quyết

định thực hiện m ột chuyến du lịch bằng cách

đi bộ, người đó cần phải rèn luyện thể lực

trước khi bắt đầu chuyến đi Tương tự, bạn

cũng cần rèn luyện trí óc để làm việc theo

phương pháp mới trước khi bạn có thể phát

huy tiềm năng sáng tạo của bản thân Ví dụ,

hãy hình dung về vị trí của bạn vào thời điểm

này năm sau Hãy tập trung cao độ vào hình

dung đó, đến mức dường như bạn có thể chạm

vào, nghe thấy và cảm nhận được nó Sau đó,

hãy lập ra kế hoạch để giúp bạn đạt được mục

L uyện TẬP CÁC LỎI TU DUY KHÁC NHAU

LỐI TƯ DUY H o ạ t đ ộ n g

Hãy nghĩ về một việc bạn thường làm theo thói quen, ví dụ,

bạn thường ra biến vào mỗi kỳ nghỉ Hãy lên một danh sách

X em xét bói cảnh các ý tướng nghi hè Sau đó, hãy nghĩ tới những điểu bạn trông

đợi từ kỳ nghi hè ớ biển và xem xét liệu kỳ nghi ờ nơi khác có thể đáp ứng mong muốn cúa bạn hay không.

Chọn một ý tướng hay một vật mà bạn muốn khám phá Ví dụ, hãy chọn một chiếc bút viết bàng và tìm xem nó có thề có bao

T im kiêm CAC KIIA nang nhiêu cõng dụng Lập danh sách những công dụng đó Sau đó, THAY THE rà soát lại các ý tướng của bạn đế chọn ra những công dụng

thú vj nhất.

Chọn một sản phẩm hoặc một ý tướng và tìm xem có bao nhiêu tình huống bạn có thề liên hệ với nó Ví dụ, hăy nghĩ vé

T ạo RA CÁC MÓI EIÊN HỆ cổng dụng khác cùa cánh buồm Khi các ý tướng đã hết, xem

lại các mối liên hệ đé xem chúng đem lại những điều gì mới mé vói bạn.

25

H uấn luyện để nâng cao khả năng sáng tạo

Hãy tận dụng quá trình huấn luyện nhằm thay đổi lối suy nghĩ của bạn.

bạn phãt huy tiềm năng sáng tạo, cũng

như đặt cho m ình những m ục tiêu cần

đạt được sau khóa tập huấn.

hoặc nắm bắt kỹ năng mới B ạn cần

p h ả i hiểu rõ quá trình h u ấ n luyện,

những ích lợi do nó đem lại nhàm giúp

31 Đ ề nghị những đổng

nghiệp xuất sắc cho

bạn lời khuyên giúp

phát huy cao nhất tư

duy sáng tạo.

32 Hãy dành một khoảng thòi gian cô' định cho các khóa

Hướng dẫn viên phải là những tấm gương về

suy nghĩ sáng tạo Người này phải hiểu rõ cơ

chế khởi phát khả năng sáng tạo cũng như

nắm vững những kỹ năng giúp khơi dậy tư

duy sáng tạo Bạn có thể tìm m ộ t người

hướng dẫn chuyên nghiệp và tham dự các

khóa huấn luyện Ngoài ra, bạn cũng có thể

đề nghị m ột người bạn làm hướng dẫn viên

cho m ình Tuy nhiên phải xác định rõ những

điều m ình m u ô n đạt được trước khi tham gia

khóa huấn luyện

huấn luyện.

33 Hãy xác định rõ những mục tiêu

cụ thể sau quá trình huấn luyện

Người huẩn luyên

r thảo luận qua các hước hành động đã được thống nhắt trước.

A TRONG MỘT BU ổI HUẤN l u y ệ n

Hãy ghi lại những lời khuyên do hướng dẫn viên đưa ra và với sự

giúp đỡ của hướng dẫn viền, xây dựng một kế hoạch hoạt động cho

bản thân, với các thời hạn rõ ràng, mục tiêu cụ thể và khả thi.

Trong giai đoạn đầu tiên, hưóng dẫn viên thường giữ vai trò dẫn dắt Mở đầu, họ có thể hỏi bạn về lôi tư duy bạn thường áp dụng hoặc phản ứng của bạn trong những tình huống đặc biệt Điều này sẽ giúp hai bên xác định được cần phải bắt đầu từ đâu trong quá trình huân luyện Thường thì hướng dẫn viên sẽ khuyến khích bạn tự tìm ra lời giải Để thực hành, bạn hãy

tự đặt ra cho mình những mục tiêu cần đạt được trong mỗi tuần, trên cơ sở

đó lập ra các kế hoạch hoạt động Hướng dẫn viên sẽ giám sát việc bạn thực hiện những kế hoạch đó, trước khi bạn bước vào các giai đoạn huấn luyện kế tiếp

KỸ NĂNG

THAM GIA HUẤN LUYỆN

Đ ể việc huấn luyện có kết quả

cao nhất, bạn cần tham gia m ột

cách có phương pháp và theo

h ệ thống N ếu cần thiết, hãy

chia thời gian của m ỗi lần huấn

luyện thành những phần nhỏ,

trong đó, dành 5 phút đầu tiên

thảo luận về vấn đề bạn m uốn

giải quyết, 10 phút kế tiếp dùng

để xác định m ục tiêu Sau đó

ch u y ển sang th ảo luận về

những giải pháp trước khi dành

10 phú t viết ra kế hoạch hoạt

động Hãy n h ớ phải lu ôn dành

ưu tiên cao cho những khóa

h uấn luyện, với m ục tiêu tham

gia rõ ràng và cụ thể.

34 Việc huấn luyện đóng vai trò rất hữu hiệu trong việc giúp bạn thay đổi lối tư duy hiện tại.

SP Xem những khóa huấn luyện là khoản đầu tư cho tương lai.

Sk Nên đặt ra những bưỏc nhó, và thoải mái tiến từng bước một.

1*1-1 rww ini>nyWT i|i|i>iwi »— V —1

12 Đùng trông chờ kết quà ngay lập tức.

12 Đừng nghĩ rằng hướng dần viên luôn có câu trả lòi với mọi thứ.

12 Đùng biến nhũng khóa huấn luyện thành nơi giãi bày lo lắng.

12 Không nẻn đặt ra nhũng mục tiêu không thể giám sát được mà phải bào đàm rằng tự mình cũng như hướng dẫn viên có thé đánh giá được kết quả.

K ích thích óc sảng tạo

kích thích óc sáng tạo của mình Hãy

làm quen và áp dụng những phương

pháp đơn giản và hiệu quả này.

35 Hãy xác định rõ những gì bạn muốn, trẽn cơ sớ đó vạch

kế hoạch để đạt được điều đó.

36 Hãy suy nghĩ theo

hướng những kết

quả bạn muốn đạt

được.

37 Hãy tập trung vào

câu hỏi hơn là

phỏng đoán các câu

trả lời.

Trong nhiều trường hợp, phản ứng của bạn trước m ột vấn đề nào đó m ang tính bản năng Thậm chí bạn còn không nghĩ tới điều bạn thực sự m uốn là gì C hính vì vậy, kết quả đạt được không phải lúc nào cũng trùng vói những gì bạn m uôn Cách tiếp cận hiệu quả đối với m ột vân đề là xác định rõ kết quả bạn

m uốn trước khi bắt tay giải quyết ván đề bằng

tư duy sáng tạo Điều này cũng giúp bạn có cơ

sở để đánh giá hiệu quả sáng kiến mới của

m ình Ví dụ, nếu kết quả bạn m uốn là có thêm nhiều khách hàng mới, hãy tập trung suy nghĩ làm thế nào để đạt được điều đó

John nhận ra rằng trong khi muốn giảm tắc nghen, anh vẵn muốn giữ tần số 3 lán/tuán Giãi pháp anh đưa ra là một bảng phân công bốc dờ Như vậy, bằng cách xác định rõ những điéu anh muốn đạt được, John

có thể giải quyết dược khó khăn

mà không cần tiến hành một sự thay dổi nào không cẳn thiết.

◄ XÁC Đ ỊNH

RÕ KẾT QUẢ

Trong ví dụ bèn, một người quản lý gặp vấn

dê khó khăn trong giải quyết công việc Mặc dù trong đầu anh ta dã nghĩ ra cách khấc phục nhtmg anh cũng đã nhận ra rằng cách này sẽ gây ra những khó khăn mới Anh ta đã xác định

rõ lại mục đích của mình rồi mới tìm cách giải quyết và anh đã tìm

ra được.

VẬN ĐỘNG THÂN THÊ

Một số hoạt động thân thể có

thể tạo điều kiện thuận lại cho

quá trình tư duy sáng tạo Đó

là do khi bạn luyện tập, các

giác quan điều khiển dồn hết

vào chức năng giữ cho co thể

bạn hoạt động nhịp nhàng và

hiệu quả Điều này giúp giải

phóng phần sáng tạo trong trí

óc của bạn, giúp bạn nảy sinh

những ý tưởng mới Hãy chọn

m ột m ôn thể thao bạn ưa thích

và tập luyện thuòng xuyên,

điều này đôi khi sẽ đem lại

những hiệu quả bất ngờ

A VẬN ĐỘNG THÂN THÊ ĐEM LẠI NHIÊU LỢI ÍCH

Khi bạn vận động thân thế một cách đều đặn, như bơi lội hoặc chạy bộ, trí óc của bạn được giải phóng đề khám phả các vấn đề phức tạp và đôi khi mang đến các giải pháp sáng tạo bât ngơ.

Quá trình này giúp bạn thay đổi cách nhìn nhận những vắn đề phức tạp Khi gặp phải một vấn đề, hãy đặt nó vào trong một "mô hình" để

có thể xem xét từ nhiều góc độ khác nhau Ví

dụ, hãy vẽ một cái cây Hãy viết những nội dung chính của vấn đề bên cạnh những cành lón, và những khía cạnh nhỏ hon bên những cành nhỏ, và cứ tiếp tục như thế Khi bạn đã phân tích vấn đề theo cách này, hãy vận ' dụng sự sáng tạo đối vói mỗi phần của vắn đề

Đ á n h giá c ử c h ỉ c ủ a n g ô n n g ữ

Hầu hết các hành vi ứng xử của chúng ta đều là

bán ý thức Chứng ta thuờng có xu huớng phản

ứng vô thức truớc ngôn ngữ cử chỉ của người

khác, thay vì suy nghĩ xem cử chỉ đó có ý nghĩa

gì để có đáp trả thích hợp Do vậy, hãy thử áp

dụng cách tiếp cận "nhìn từ trên xuống" Khi

bạn nói chuyện với m ột nguời, hãy tỉn h táo suy

xét hành vi cử chỉ của nguời đó truớc khi trả

lời Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn cảm xúc

của họ và giúp tạo dụng sự hiểu biết và thông

giải những tín Nhà quản lý bày tồ

sự thông cảm và xoa dịu vấn đề

Nhà quản lý cảm ! thấy không hợp với cách cư xứ của đấng nghiêp

A CHÚ Ý TỚI CỬ CHÍ NGÔN NGỮ

Nhà quản lý cảm thấy bị xúc phạm vì ngôn ngữ cử chỉ hung hăng của đồng nghiệp

Á p đ ặ t đ iế u kiện

Áp đặt điều kiện lên vấn đề phải giải quyết đông nghĩa với việc thay đổi cách n hìn đối với vấn đề đó Ví dụ, bạn m uốn m ua m ộ t ngôi nhà nhung bạn gặp khó khăn về tài chính

Trong vi dụ trên, ngươi quản lý phải

nghĩ xem cử chí hăng hải của nhân

viên có ỷ nghĩa gì trước khi trà lời, như

vậy giữa ngươi quản lý và nhân viên sẽ

hình thành mối quan hệ hiểu biết lẫn

nhau Nếu anh ta chi phản ứng theo

bản năng một cách tiều cực, cuộc thảo

luận sẽ đô vỡ.

Thay vì hỏi: "Liệu tôi có thể làm được gì với sô tiền đang có?" Hãy hỏi: "Có cách nào để có ngôi nhà mới mà không phải bỏ thêm tiền không?" Điều này có thể là xuất p h á t điểm cho những giải pháp m à truớc đây bạn chua từng nghĩ tới, chẳng hạn n h u thế chấp ngôi nhà bạn đang sống

XÁC ĐỊNH VẤN ĐẾ

Một giải pháp tốt nhưng vấn đề sai sẽ chỉ làm

chồng chất thêm khó khăn Trong nhiều

trường hợp, chúng ta bị tắc ở m ột vấn đề,

nhưng lại không nhìn thẳng vào thực chất của

nó Hãy khắc phục điều này vói năm câu hỏi

"tại sao" để tìm ra gốc rễ của vấn đề Khi bạn

gặp phải khó khăn, hãy tự hỏi tại sao đó lại là

m ột vấn đề đôi với bạn Mỗi lần có câu trả lời,

hãy tiếp tục hỏi "tại sao?", cứ như vậy cho đến

lần thứ năm Quá trình này sẽ giúp bạn hiểu rõ

hon nguyên do tại sao bạn coi đó là m ột vấn đề

cần giải quyết Điều này sẽ buộc bạn đánh giá

lại những giả định co bản có sẵn, qua đó để lộ

ra những khoảng trống trong suy nghĩ trước

đó Hãy cô gắng để hiểu cặn kẽ những vấn đề

phức tạp, đôi khi tưởng chừng như không thể

giải quyết được

39 Hãy tự hỏi tại sao bạn xem đó là một vấn đề cần giải quyết.

• Hiểu được cảm xúc của người khác sẽ giúp bạn chú động điẻu chinh quan hệ.

• Khi bạn phải đối mặt vói thòi hạn gấp, bạn hãy thử hình dung điều gì

sẽ xảy ra nếu bạn không hoàn thành đúng hạn.

• Nên xem xét gốc rẻ thực chất cúa vấn đẻ, thay vì giá bộ là đã biết rõ vấn đề là gì.

40 Luôn quan niệm

Nhà quàn lý đang gặp vấn đề về tiền bạc và muôn tăng lương Sứ dụng phương pháp “năm câu hỏi tại sao ”, cô thay đổi cách nhìn và tìm ra giải pháp tối ưu.

Tôi muôn kiếm được

nhiều tiền hơn để trả nợ

"ôi hay đi chơi

ì tôi vừa mua -£*'■

lột chiếc xe hơi

Người quản lý giải quyết vấn đề theo tửng bước một và có một cách nhìn mới

Tôi mua xe hơi

vì tôi muốn

Tôi có thế bản chiếc xe / v à tìm một phương tiện giao thông khác

G iả i ph á p

31

T hay đổi cách suy nghĩ

thay đổi cách suy nghĩ của bạn

Cần phải học cách vượt ra khỏi những

định kiến có sẵn và nắm được phương

T h ự c h iệ n t h e o c á c h r iê n g biệ t

Hãy luôn tự nh ủ "phải làm m ọi thứ theo một cách riêng biệt" Điều này tạo th àn h m ột động lực đon giản bên trong thôi thúc chúng ta nâng cao hon nửa năng lực cá nhân Bạn hãy chú ý đến tất cả những quy trình thường n hật của

m ình, chẳng hạn như những việc thường làm vào buổi sáng Sau đó, hãy phân tích những quy trình, vận dụng tư duy sáng tạo và suy xét xem liệu bạn có thể thay đổi chúng không

Đôi khi, trí óc của bạn bị "đông cứng" và bạn

không thể tìm ra lòi giải cho những khó khăn

gặp phải Trong trường h ạp này, hãy tạm dừng

tập trung vào vấn đề đó và để phần bán ý thức

trong đầu hoạt động Đừng để những suy nghĩ

có ý thức ngắt quãng quá trình này Hãy làm

những việc mà bạn ưa thích nhất như đi dạo,

xem phim, pha cà phê

Đôi khi giấc ngủ cũng có thể giúp bạn Ngủ và để phần bán ý thiíc trong đầu tiếp tục suy nghĩ về vấn đề đó trong đèm, đế rồi sáng hôm sau thức dậy, bạn

đã có câu trả lời.

42 Hãy để phần bán ý

thức trong đầu bạn

tìm ra câu trả lời.

H ìn h vẽ g iúp nảy sin h ý t ư ở n g

SÁNG TẠOVới nhiều người, hình vẽ có tác dụng kích thích khả năng sáng tạo hơn là lời nói Họ cảm thấy

dễ dàng và thuận tiện hơn khi m inh họa ý tưởng của mình trên giấy Minh họa cũng có thể giúp giải phóng trí óc của bạn Hãy thử lấy một tờ giấy và trình bày lên đó cách bạn nhìn nhận vấn đề và cách giải quyết, rồi đưa cho cộng sự góp ý Điều này sẽ giúp làm sáng tỏ ý kiến của bạn

◄ PHÁT TRIỀN Ý TƯỞNG

Danh họa người Y Leonardo da Vinci dùng hình vẽ một cổ máy biết bay đế minh họa cho ý tưởng sáng tạo của mình.

Điều này có nghĩa là hãy đặt mình vào một

tình huống khó khăn rồi tìm cách vượt qua và

vươn lên Ví dụ khi đối thủ cạnh tranh hạ một

nửa giá thành sản phẩm, hãy cố gắng hình

dung ra các giải pháp đôi phó, càng nhiều càng

tốt, sau đó vận dụng tư duy sáng tạo để vượt

qua tình huống này

\Phát sinh một vấn đề không Ầ

ị lường trước íỊ

Hãy nghĩ ra càng nhiều ý tường càng tốt nhằm giải quyết khó khăn

43 Dành thời gian để học cách “làm

việc theo cách khác biệt”, nhờ đó

bạn có thể xác định được những

cơ hội mới.

Phân loại và viết ra nhũng ý

là vào khi nào?

7 Tõi có cảm thấy bị đe dọa bới những sáng kiến mới không?

7 Tôi có bằng lòng với nhũng quy trình thường nhật hiện nay không?

7 Liệu tôi có sẵn sàng thực hiện những thay đối khống?

í Sứ dụng những kết quả thu \

I được đe khắc phuc nhũng I.|

\ điềm yếu của bạn ‘í

▲ HÌNH DUNG RA KHÓ KHĂN CÓ THỀ GẶP PHẢI TRONG TƯƠNG LAI

Hãy thử thách khả năng sáng tạo của bản thân và củng cố lòng tự tin vào khả năng đuong đầu với khó khăn bằng cách tiẹ đặt cho mình những tình huông tiêu cực.

VẬN DỤNG CÁCH TIẾP CẬN

SÁNG TẠO

Có rất nhiều cách yận dụng khả năng sáng tạo trong cuộc sông hàng ngày cũng như các kỹ năng giúp bạn làm được điều đó Hãy bắt đầu vận dụng tư duy sáng tạo trong cuộc sống.

Một số trường hợp quá đơn giản, một số trường hợp ỉại cần phải gọt dũa lạỉ dữ kiện đầu vào trước khi hắt tay vào x ử lý Đ ể vận dụng

tư duy sáng tạo đỉtợc hiệu quả, cần hiểu rõ quá trình đi đến quyết định cũng như cách áp dụng các kỳ năng tư duy sáng tạo trong quă trình đó.

VẬN DỤNG TƯ DUY SÁNG TẠOQuyết định vận dụng tư duy sáng tạo hay không phụ thuộc vào bản chất của vấn đề cần

xứ lý Nếu đó là vấn đề đơn giản, chẳng hạn

n hư băng qua m ột con đường có nh iều xe cộ qua lại, thì không cần th iết phải vận dụng đến óc sáng tạo Thậm chí nó còn p h ản tác dụng vì khi bạn qua đường, bạn phải tập trung hết tư duy lô-gíc để đảm bảo sẽ qua đường m ột cách an toàn Tuy nhiên, nếu bạn đang tìm cách giảm số tai nạn giao thông, thì đây lại là m ột vấn đề "mở" và có thể có nhiều giải pháp, trong trường hợp này, cách tiếp cận sáng tạo sẽ tỏ ra hữu ích Như vậy, b ạn phải biết được những tình huống nào cần vận dụng tư duy sáng tạo và những tìn h huống nào thì không

VẬN dụng cách tiếp cận sáng tạo

P h â n loại v ấ n đ ế

Sau khi xác định rõ đó là vấn đề "mỏ"

và cần vận dụng tư duy sáng tạo, bước

tiếp theo là phân loại và nêu tóm tắt

vấn đề Có thể phân vấn đề thường

gặp thành ba loại: loại mang tính cá

nhân (sức khỏe); loại liên quan đến

nghề nghiệp (cơ hội có việc làm mới

tốt hơn); và loại có liên quan tới bên

thứ ba, chẳng hạn như m ột việc mà

bạn muốn giúp người khác giải quyết

Phân loại vấn đề, xác định và chỉnh

sửa lại nội dung trình bày sẽ giúp bạn

nhìn nhận vấn đề dưới góc độ khác

NÊU VÁN ĐỀ ► Trình bày lại vắn đề sẽ giúp bạn có cái

Trong quá trình vận d ụn g tư

d uy sáng tạo, đ iều quan trọng

là p hải xác đ ịn h rõ tắt cả các

b ên cổ lọi ích trong việc giải

q uyết vấn đề Đ iều này n hằm

đua ra giải p háp đáp ứng đ uợc

yêu cầu của tất cả các b ên liên

quan Ví dụ, trên bình d iện

q u ố c tế, khi xem xét các vấn đề

ch ín h trị ỏ Trung Đ ông, cần

p h ải tính đ ến m ô i quan tâm về

dầu lửa của các n uớc phương

Tây N êu đ iều này k hông được

mà bạn có Hãy hình dung ra thời điểm bạn đã đạt được những gì mình muốn, hãy nghĩ đến những cảm xúc của bạn lúc đó: Liệu bạn có hài lòng, yên tâm hay vẫn thấy không chắc chắn? Câu trả lời của bạn sẽ biểu thị liệu bạn có thực

sự m uốn một kết quả như vậy không, nếu đúng như vậy nó sẽ thúc đẩy bạn nỗ lực hết sức

để đạt được mục tiêu đó Bạn cũng cần xem xét: Liệu những gì đạt đuợc có phù hợp với các mục tiêu khác của bạn hay không? Liệu nó có phù hợp với định huớng mà bạn dự định sẽ đi theo suốt cuộc đời không?