Pháp luật về đảm bảo đầu tư trực tiếp ở nước cộng hoà dân chủ nhân dân lào thực trạng và phương hướng hoàn thiện

ý thức được điều đó, Nhà nước CHDCND Lào đã cố gắng hoàn thiện dần các quy định về bảo đảm đầu tư trong các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực đầu tư, cụ thể năm 1990 b

Trang 2

B ộ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO • • • • B ộ T ư PHÁP•

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI• • • •

NOR KEO KOMMADAM

PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM ĐẦU T ư TRựC TIẾP

Ở NƯỚC CHDCND LÀO - THựC TRẠNG

VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN

Chuyên ngành : Luật Kinh tế

Mã s ố : 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC s ĩ LUẬT HỌC• • • •

NGƯỜI HƯỚNG DẢN: TS NGUYỄN VIÉT TÝ

&

THƯ VIỆNTRƯỜNG ĐẠI H Ọ C LỮẬT HÀ NỘI PHONG D O C ■ £ j

HÀ NỘI - 2008

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biêt ơn sâu săc tới các thây - cô giáo của Khoa Pháp luật kinh tế và tất cả các thầy cô giáo của trường Đại học Luật Hà Nội, đặc biệt là thầy giáo TS : Nguyễn Viết Tý đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, động viên em trong quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Cảm ơn các bạn cùng lớp khóa 14 mọi người luôn luôn giúp đỡ tôi trong thời gian vừa qua và đã đóng góp ý kiến vào luận văn này cho nó đầy đủ và phù hợp theo quy định của nhà trường đã đặt ra

Em xin kính chúc tới các thầy cô giáo, bạn bè đã tận tâm giúp đỡ em thành công trong quá trình viết luận văn tốt nghiệp này, hãy hạnh phúc an khang thịnh vượng và thành công cho mọi việc trong sự nghiệp

Xin trân thành cảm ơn !

Trang 4

M Ụ C LỤC

Trang

C hương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỂ LÝ LUẬN VỂ PHÁP LUẬT BẢO

1.3 Khái quát về hệ thống pháp luật bảo đảm đầu tư trực tiếp ở Lào 101.4 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của chế định bảo đảm

C hương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT CỦA CHDCND LÀO VỀ

2.5 Bảo đảm đối đãi công bằng giữa các nhà đầu tư tại CHDCND Lào 392.6 Bảo đảm đầu tư trong trường hợp thay đổi pháp luật, chính sách 46

C hương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC

3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp 52 tại CHDCND Lào

3.2 Những giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về bảo đảm 55 đầu tư ở Lào

3.3 Một số giải pháp nhằm bảo đảm thực thi các quy định của pháp 58 luật về bảo đảm đầu tư tại CHDCND Lào

Trang 5

NHỮNG TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VÃN

Trang 6

NorKeo Kommadam 1 Cao học khoá X IV

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Năm 1986, tại Đại hội lần thứ IV Đảng Nhân Dân Cách Mạng (NDCM) Lào đã đề ra chủ trương đổi mới toàn diện đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Để thực hiện đường lối đổi mới, Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân (CHDCND) Lào đã ban hành nhiều văn bản pháp luật nhằm khuyên khích, phát triển kinh tế, phát huy nội lực, thu hẹp dần khoảng cách giữa Lào với các nước trong khu vực và trên thế giới Đầu tư là một trong những yếu tố then chốt để phát triển kinh tế đất nước Để thu hút được các nhà đầu tư, Nhà nước CHDCND Lào phải tạo được môi trường đầu tư

an toàn, tức là hệ thống pháp luật về đầu tư phải hoàn thiện, thủ tục đầu tư đơn giản Khi tiến hành đầu tư điều mà nhà đầu tư quan tâm đầu tiên chính là sự an toàn trong quá trình đầu tư Quy định bằng pháp luật chính là sự bảo đảm chắc chắn nhất cho các nhà đầu tư, giúp họ yên tâm và mạnh dạn tiến hành các hoạt động đầu tư ý thức được điều đó, Nhà nước CHDCND Lào đã cố gắng hoàn thiện dần các quy định về bảo đảm đầu tư trong các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực đầu tư, cụ thể năm 1990 ban hành Luật đầu tư nước ngoài và được thay thế bằng Luật khuyến khích và quản lý đầu tư nước ngoài tại CHDCND Lào năm 1994, năm 1995 ban hành Luật khuyến khích đầu

tư trong nước tại CHDCND Lào và đã được sửa đổi bổ sung vào năm 2004 Việc tìm hiểu các quy định về bảo đảm đầu tư, thấy được những ưu điểm cần phát huy và chỉ ra những hạn chế để đưa ra những giải pháp khắc phục nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở CHDCND Lào là

hết sức cần thiết Đó cũng là lý do tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Pháp luật về

bảo đảm đầu tư trực tiếp ở nước CHDCND Lào - thực trạng và phương hướng hoàn thiện” làm luận văn tốt nghiệp cao học luật

2 T ình hình nghiên cứu đề tài

Liên quan đến hoạt động đầu tư tại Lào đã có nhiều công trình nghiên

cứu đề cập đến vấn đề này, ví dụ như: “Hoàn thiện pháp luật kinh t ế trong

quá trình đổi mới quản lý kinh t ế của L à o Trong sách giáo khoa của TS.

Luận Văn Thạc sĩ luật học

Trang 7

Xổm Xay x ỉ Hà Chắc năm 2006, NXBTP Viêng Chăn và gần đây là Luận văn

thạc sỹ Luật học của Souliya Pouangpadith về “Các biện pháp khuyến khích

và bảo hộ đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Công Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào và trong cuộc Hội thảo theo chủ đề “Kinh nghiêm quốc tế về ưu đãi và bảo đảm đầu tư” do Bộ K ế hoạch và Đầu tư phối hợp với Ngân hàng Thế giới

tổ chức tháng 08/2004 và trong Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam được tổ chức tháng 06/2005 Mỗi tác phẩm đề cập đến vấn đề đầu tư ở một góc độ khác nhau Nhưng cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp và

cụ thể về vấn đề bảo đảm đầu tư trong pháp luật của Lào

3 P hư ơng p h áp n gh iên cứu

Luận văn được viết trên cơ sở lý luận và phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa M ác - Lênin về nhà nước và pháp luật và đường lối phát triển kinh

tế của Đảng NDCM Lào Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành như: Phân tích, tổng hợp, so sánh, suy diễn logic để nghiên cứu các nội dung cụ thể

4 Đ ối tượng n g h iên cứu và p h ạm vi n gh iên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận về bảo đảm

đầu tư; nội dung các quỵ định về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở CHDCND Lào.

Phạm vi nghiên cứu của luận văn được tập trung làm rõ những vấn đề lý luận về bảo đảm đầu tư Thông qua việc đánh giá thực trạng pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp của CHDCND Lào, nêu lên những ưu điểm và nhược điểm và đưa ra phương hướng hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu qủa của hoạt động đầu tư tại CHDCND

5 Mục đích và Nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

Mục đích của luận văn là từ việc nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn của đầu tư tại CHDCND Lào để nêu ra phương hướng hoàn thiện pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở CHDCND Lào

Từ mục đích trên nhiệm vụ nghiên cứu luận văn tập trung vào các vấn

đề sau:

Trang 8

NorKeo Kommadam 3 • Cao học khoá XIV

- Những vấn đề lý luận cơ bản và thực trạng các quy định pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở CHDCND Lào

- Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở CHDCND Lào

6 N hững kết quả nghiên cứu m ới của luận văn

- Luận văn trình bày một cách khoa học và cụ thể các khái niệm như: đầu tư, pháp luật bảo đảm đầu tư, quá trình phát triển của các quy định pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp tại CHDCND Lào

- Luận văn được đánh giá và phân tích cụ thể từng biện pháp bảo đảm đầu tư và thực trạng các quy định pháp luật về bảo đảm đầu tư trực tiếp ở nước CHDCND Lào

- Luận văn đã giúp người đọc hiểu được nội dung các biện pháp và có

giá trị tham khảo đối với những người quan tâm tới vần đề đầu tư ở nước

CHDCND Lào

- Luận văn đưa ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật nước CHDCND Lào về bảo đảm đầu tư trực tiếp

7 C ơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu bởi 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về pháp luật bảo đảm đầu tư trực tiếp tại CHDCND Lào;

Chương 2: Thực trạng pháp luật của CHDCND Lào về bảo đảm đầu tư trực tiếp;

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp

luật của Lào về bảo đảm đẩu tư ở Lào.

Trang 9

NorKeo Kommadam 4 Cao học khoả X IV

CHƯƠNG 1

M ỘT SỐ VẤN ĐỂ LÝ LUẬN VỂ PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM ĐẨU T ư

TRỰC TIẾP TẠI CHDCND LÀO

1.1 KHÁI QUÁT ĐÂU T ư TRỰC TIÊP

1.1.1 K hái quát về đầu tư trực tiếp

Đầu tư là của cải mà có thể buôn bán được, hy vọng rằng nó sẽ tạo ra thu nhập hay tăng thêm giá trị trong tương lai Sự nhận thức về mặt kinh tế, đầu tư là việc buôn bán sản phẩm mà không sử dụng trong ngày hôm nay nhưng nó sẽ được sử dụng trong tương lai để tạo ra sự giầu có v ề mặt tài chính, đầu tư là của cải tiền tệ buôn bán với ý của cải của nó sẽ thu nhận hoặc tăng thêm giá trị trong tương lai và có thể bán với giá cao hơn.[l 8,tr 4,5]

- Đầu tư theo nghĩa rộng, nói chung là sự hy sinh các nguồn lực hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về cho người đầu tư các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã đưa ra để đạt được kết quả đó Nguồn lực đó có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động trí tuệ

- Đầu tư theo nghĩa hẹp, đầu tư chỉ bao gồm những hoạt động sử dụng các nguồn lực hiện tại, nhằm đem lại cho nền kinh tế xã hội những kết quả trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã sử dụng để đạt được các kết quả đó Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô” hình

để hình thành tài sản mới trong tương tai

Đầu tư trực tiếp là yếu tố góp phần tạo ra năng lực thực hiện hóa các nguồn tiềm năng trong và ngoài nước, thông qua hình thức sản xuất kinh doanh đặc thù: chuyển vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý sang một nước khác ngoài đất nước của chủ đầu tư

Vốn đầu tư là việc loại vốn tích lũy được trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các cá nhân, tập thể và Nhà nước nhằm thực hiện đầu tư để mở rộng sản xuất và dịch vụ hay tạo ra năng lực sản xuất mới Trên giác độ quốc gia, nguồn vốn đầu tư được chia làm hai loại là nguồn vốn trong nước và nguốn vốn đầu tư nước ngoài Do đó, hoạt động đầu tư cũng được phàn chia thành

Trang 10

hai hình thức cơ bản là đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước Nguồn vốn

đầu tư bao gồm: những tài sản hữu hình như tiền vốn, đất đai, nhà cửa, thiết bị,

vật tư ; những tài sản vô hình như bằng phát minh, sáng chế, bí quyết kỹ

thuật, nhãn hiệu hàng hóa Ngoài ra, các nhà đầu tư còn có thể đầu tư bằng

cổ phiếu, trái phiếu, quyền sở hữu về tài sản khác như quyền thế chấp, cầm cố

tài sản, khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên

Như vậy, đầu tư trực tiếp là một hình thức mà nhà đầu tư bỏ vốn để tạo

lập cơ sở sản xuất kinh doanh ở nước nhận đầu tư Trong đó, nhà đầu tư có thể

thiết lập quyền sở hữu từng phần hay toàn bộ vốn đầu tư và giữ quyền quản lý,

điều hành trực tiếp đối tượng mà họ bỏ vốn nhằm mục đích thu được lợi nhuận

từ các hoạt động đầu tư đó trên cơ sở tuân theo quy định của pháp luật đầu tư

nước nào đó

1.1.2 Vai trò của đầu tư trực tiếp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước CHDCND Lào

Đối với các nước đang phát triển, tác dụng chủ yếu của đầu tư trực tiếp

nước ngoài và các nhà đầu tư trong nước là tăng tích lũy vốn và bù đắp sự thiếu

hụt ngoài tệ Do thu nhập của các nước đang phát triển thấp nên tích lũy thấp

mà tỷ lệ nhu cầu đầu tư cao, FDI góp phần thu cho ngân sách Nhà nước thông

qua việc đánh thuế vào các công ty nước ngoài Thông qua hợp tác với nước

ngoài, nước tiếp nhận đầu tư có điều kiện thâm nhập vào thị trường thế giói

Đầu tư là việc bỏ nhân lực, tài lực, vật lực vào một công việc, dựa trên

cơ sở tính toán hiệu quả kinh tế - xã hội Đầu tư bao giờ cũng có chủ thể xác

định, đối tượng, mục đích và cách thức thực hiện xác định Đầu tư là việc sử

dụng vốn vào quá trình tái sản xuất xã hội nhằm tạo ra năng lực vốn lớn hơn

Vốn đầu tư là phần tích lũy xã hội của các ngành, các cơ sở sản xuất kinh

doanh, là tiền tiết kiệm của dân và vốn huy động từ các nguồn khác được đưa

vào tái sản xuất xã hội Trên bình diện doanh nghiệp, đầu tư là việc di chuyển

vốn vào một hoạt động nào đó nhằm mục đích thu lại một khoản tiền lớn hơn

Đầu tư là loại vốn tích lũy được trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của các

cá nhân, tập thể và Nhà nước nhằm thực hiện đầu tư đổ mở rộng sản xuất và

Trang 11

NorKeo Kommadam _ 6 Cao học khoá X IV

dịch vụ hay tạo ra năng lực sản xuất mới Trên giác độ quốc gia, nguồn vốn đầu tư được chia làm hai loại là nguồn vốn trong nước và nguồn vốn nước ngoài Do đó, hoạt động đầu tư cũng được phần chia thành hai hình thức cơ bản là đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước

Một yếu tố quan trọng khác đó là thông qua hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài, Nước CHDCND Lào còn có thể tiếp nhận được những công nghệ hiện đại, trình độ quản lý tiên tiến, tăng thu ngân sách, phát triển ngành nghề mới Nó có tác dụng to lớn đối với quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước Lào Như vậy, đầu tư trực tiếp nước ngoài có vai trò hết sức quan trọng đối với các nước tiếp nhận đầu tư nói chung và đối với CHDCND Lào nói riêng, nó đã góp phần giải quyết được những vẫn đề hết sức quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế

Tuy nhiên, không phải FDI chỉ mang lại những tác động tích cực cho các bên mà nó còn mang lại những tác động tiêu cực đến nền kinh tế xã hội của các quốc gia nói chung và của Lào nói riêng Các tác động tiêu cực đó đước thể hiện ở một số điểm như: (i) Hoạt động FDI thúc đẩy sự phát triển không đồng đều giữa thành thị với nông thôn, đẩy nhanh quá trình phân hoá giầu nghèo trong xã hội; (ii) Thông qua FDI, các nước tiếp nhận đầu tư có thể tiếp nhận phải những thiết bị lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường; (iii) Đầu tư trực tiếp nước ngoài, trong đó cũng như các nhà đầu trong nước dẫn có thể làm cho các doanh nghiệp đến sự cạnh tranh với nhau và bị phá sản

1.2 KHÁI QUÁT PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM ĐẦU TƯ

1.2.1 K hái niệm b ảo đảm đầu tư

Bảo đảm đầu tư có thể được hiểu là bảo toàn những lợi ích thiết thực, chính đáng của nhà đầu tư trong quá trình đầu tư, hoặc là nói một cách cụ thể,

đó là bảo toàn vốn và các tài sản được các nhà đầu tư đưa vào sản xuất kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho vốn và tài sản đó mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư

Chúng ta đều biết, các nhà đầu tư chỉ yên tâm và mạnh dạn bỏ vốn, tài

Trang 12

sản ra sản xuất, kinh doanh khi họ chắc chắn rằng vốn họ bỏ ra sẽ có lãi và cả vốn lẫn lãi của họ đều được bảo đảm an toàn Do vậy, bảo đảm đầu tư là một trong những phương cách có tính chiến lược để khuyến khích đầu tư và thu hút vốn đầu tư Trong số các biện pháp bảo đảm đầu tư thì biện pháp chắc chắn và

có hiệu quả nhất là bảo đảm bằng pháp luật Vì thế, các nhà nước muốn khuyến khích, thúc đẩy đầu tư đều cố gắng xây dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện các quy định pháp luật về bảo đảm đầu tư [23, tr 343; 27 tr 12, 13]

Bảo đảm đầu tư là những cam kết của nước tiếp nhận đầu tư nhằm đảm bảo an toàn về mặt pháp lý cũng như về mặt thực tiễn đối với tài sản, vốn, các quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư nước ngoài khi tiến hành các hoạt động đầu tư tại nước tiếp nhận Đặc trưng của hoạt động đầu tư kinh doanh là khả năng xảy ra rủi ro rất lớn, chính vì vậy, khi tiến hành đầu tư, các nhà đầu

tư thường chú trọng tới việc lựa chọn các biện pháp để giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh Rủi ro có thể được giảm bớt bằng cách chính bản thân các nhà đầu tư thiết kế và thực hiện những biện pháp bảo đảm riêng của mình (ví dụ như tiến hành mua bảo hiểm đối với một số bộ phận của dự án đầu tư)

Ngoài ra, những khả năng rủi ro đó cũng có thể được cam kết giảm bớt hoặc ngăn chặn không cho xảy ra bởi chính Nhà nước tiếp nhận đầu tư Hai cách thức giảm thiếu rủi ro trên đây có những điểm phân biệt rõ nét, cụ thể: Nếu các nhà đầu tư phải chi trả một khoản tải chính không nhỏ để có được sự an toàn nhất định trong kinh doanh trong cách thức tự bảo đảm đầu tư thì đối vói việc sử dụng những biện pháp bảo đảm đầu tư do nước tiếp nhận đầu tư cam kết thực hiện thì các nhà đầu tư không phải chi trả bất cứ một khoản tiền nào

Khi các nhà đầu tư tự tiến hành bảo đảm đầu tư cho mình có nghĩa là các nhà đầu tư đã cá biệt hóa dự án đầu tư của mình với một khả năng giảm thiểu rủi ro có thể không tìm thấy ở các dự án đầu tư khác, mặc dù các dự án đầu tư khác này có thể cùng địa bàn, cùng lĩnh vự đầu tư Tuy nhiên, với các biện pháp bảo đảm đầu tư do nhà nước tiếp nhận đầu tư quy định thì những cam kết đó được áp dụng đối với tất cả các dự án đầu tư, không phân biệt về quy mô vốn, nguồn gốc vốn cũng như lĩnh vực và địa bàn đầu tư

Luận Văn Thạc sĩ luật liọc

Trang 13

No r Keo K om ma dam 8 • _ Cao học khoá XIV

Việc các nhà đầu tư mua bảo hiểm hoặc dùng một số biện pháp đảm bảo tự thân khác cho dự án đầu tư của mình thì kết quả cũng chỉ có thể giảm thiểu những rủi ro mà nguyên nhân là do những khuyết tật của nền kinh tế thị trường hoặc do trình độ quản lý kinh doanh yếu kém của nhà đầu tư Nếu sử dụng các biện pháp bảo đảm đầu tư do nước tiếp nhận đầu tư ban hành thì các nhà đầu tư còn tránh được cả những rủi ro về mặt lập pháp hoặc sự thay đổi bất thường về mặt chính sách đối với các hoạt động kinh doanh của nước tiếp nhận đầu tư

1.2.2 Nội dung p h áp luật về bảo đảm đầu tư

Luật đầu tư đảm bảo tính thống nhất giữa các văn bản pháp luật khác có liên quan như: Luật doanh nghiệp, Luật phá sản, Luật th u ế Trong đó, Luật doanh nghiệp quy định việc thành lập công ty, hình thức, loài hình, kể cả việc góp vốn của người đầu tư Pháp luật bảo đảm đầu tư có thể được hiểu theo hai nghĩa như: theo nghĩa rộng, pháp luật bảo đảm đầu tư bao gồm các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện để: (i) Bảo toàn vốn đầu

tư và các tài sản khác của nhà đầu tư; (ii)Tạo một môi trường thuận lợi cho nhà đầu tư; (iii) Thừa nhận quyền sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư đối với các lợi nhuận sinh ra tư hoạt động sản xuất kinh doanh của họ, bảo đảm công bằng và thỏa đáng giữa bên đầu tư và bên nhận đầu tư, bảo đảm giải quyết kịp thời, thỏa đáng và đúng pháp luật các tranh chấp phát sinh trong quá trình đầu

tư [27, tr 67- 86]

Theo nghĩa hẹp thì đó là sự bảo đảm bằng pháp luật vốn các tài sản khác được các nhà đầu tư đưa vào sản xuất, đưa vào kinh doanh Vốn là vấn đề được quan tâm hơn cả nên yêu cầu bảo đảm vốn được đặt lên hàng đầu Không thể bỏ vốn ra và yên tâm sản xuất kinh doanh nếu thiếu các biện pháp

về bảo toàn vốn đầu tư và các tài sản khác của nhà đầu tư Nhà nước Lào đã thừa nhận và bảo hộ quyền sở hữu của nhà đầu tư về vốn và tài sản của họ, bất

kể vốn đầu tư của họ dưới hình thức nào

Trong lĩnh vực bảo toàn vốn và các tài sản khác của nhà đầu tư thì pháp luật bảo đảm đầu tư phải bảo đảm cho vốn và các tài sản khác của nhà đầu tư sẽ

Trang 14

NorKeo Kommadam 9 Cao học khoá X IV

được đảm bảo không bị trưng dụng, trưng thu hoặc bị tịch thu bằng các biện pháp hành chính; xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không bị quốc hữu hóa

Pháp luật bảo đảm đầu tư phải tạo mối trường đầu tư thuận lợi cho nhà đầu tư, bao gồm môi trường chính trị, kinh tế, xã hội, pháp lý mà quan trọng nhất là môi trường pháp lý Pháp luật bảo đảm đầu tư đặc biệt quan trọng khi thu hút vốn đầu tư nước ngoài, vì trước khi quyết định đầu tư vào một nước, nhà đầu tư thường xem xét đến mức độ ổn định của tình hình chính trị, tiềm năng phát triển của nền kinh tế và môi trường đầu tư của nước đó Và họ chỉ thực sự yên tâm đầu tư khi tin tưởng rằng hoạt động đầu tư của họ bảo đảm sẽ sinh lợi

Theo tư duy mới, đầu tư nói chung, nhất là đầu tư trực tiếp của nước ngoài là một loại hình thị trường, bên cạnh các thị trường hàng hóa, lao động Trên thị trường này, mọi hoạt động diễn ra theo cơ chế cạnh tranh, theo quy luật cung cầu, theo so sánh lực lượng giữa đầu tư công nghệ và tiềm năng kinh

tế Sự điều tiết của nhà nước được thể hiện trong các quy định của pháp luật về đầu tư, tạo ra một hành lang pháp lý, trong đó nhà đầu tư có tòan quyền đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Vấn đề lời hay lỗ, tồn tại hay phá sản, mở rộng hay thu hẹp phạm vi kinh doanh trong phạm vi giấy phép kinh doanh của mình, trước hết và chủ yếu thuộc về quyền hạn và trách nhiệm của chủ đầu tư Do đó, nếu môi trường pháp lý không tốt cho hoạt động đầu tư nước ngoài thì lợi ích đầu tư khó được bảo đảm

Khi xem xét pháp luật này cần phân biệt giữa bảo đảm đầu tư với khuyến khích đầu tư Cả hai biện pháp này đều nhằm tới một mục đích thu hút vốn đầu tư, nhưng bảo đảm đầu tư được các nhà đầu tư xem xét đầu tiên Bảo đảm đầu tư là những quy định tối thiểu được pháp luật dành cho nhà đầu tư mà căn cứ vào đó, họ lựa chọn hình thức kinh doanh Khi đó, nhà nước mới áp dụng biện pháp khuyến khích đầu tư chủ yếu là thuế Như vậy, bảo đảm đầu tư được áp dụng cho mọi nhà đầu tư, nó như một nền tảng, cơ sở mà dựa trên nó, khuyến khích đầu tư được áp dụng chỉ cho một số nhà đầu tư trong một số lĩnh vực được nhà nước đặc biệt quan tâm, chú trọng

Luận Văn Thạc s ĩ luật học

Trang 15

Tóm lại, về pháp luật bảo đảm đầu tư phải bao hàm tất cả những nội

dung trên Pháp luật bảo đảm đầu tư được thể hiện trong các vãn bản quy

phạm pháp luật thuộc nhiều ngành luật như: Hiến pháp, Luật Đầu tư, luật liên

quan đến lĩnh vực đầu tư cũng như các văn bản pháp quy khác, trong các điều

ước quốc tế về bảo đảm đầu tư nước ngoài do các bên hữu quan ký k ế t Nhờ

sự phát triển của khoa học pháp lý, của kỹ thuật xây dựng pháp luật cũng như

nhờ sự tham khảo kinh nghiệm của các nước khác và kinh nghiệm áp dụng

luật đầu tư trong thực tế mà các quy định của pháp luật về đầu tư ở nước

CHDCND Lào ngày càng phát triển theo chiều sâu, ngày càng được chính xác

hóa, chọn lọc và đúc rút được kinh nghiệm của các nước khác trên thế giới và

ngày càng phù hợp hơn với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước Lào

1.3 KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM ĐẨU TƯ TRỰC TIẾP Ở LÀO

1.3.1 C ác quy địn h về bảo đảm đầu tư trự c tiếp th eo H iến pháp năm 1991

Nghị định năm 1991 về Luật khuyến khích và đầu tư trực tiếp nước

ngoài tại CHDCND Lào đã quy định, tài sản và vốn đầu tư của nhà đầu từ

nước ngoài tại Lào sẽ được bảo đảm bằng pháp luật của Lào, không bị nhà

nước trưng thu, trưng dụng, quốc hữu hóa Trường hợp cần thiết sử dụng vào

lọi ích chung, nhà đầu tư nước ngoài sẽ được Nhà nước bồi thường nhanh

chóng, hợp lý và hữu hiệu (Điều 3) Nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư

vào CHDCND Lào theo hai hình thức: (i) Liên doanh với một hoặc nhiều nhà

đầu tư Lào; (ii) Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài (Điều 4)

Liên doanh với một hoặc nhiều nhà đầu tư Lào là hình thức đầu tư

nước ngoài, được thành lập và đăng ký kinh doanh theo pháp luật CHDCND

Lào, cùng sở hữu vốn kinh doanh giữa một hoặc nhiều nhà đầu tư nước ngoài

với một hoặc nhiều nhà đầu tư Lào Việc điều hành, tổ chức hoạt động của

liên doanh và mối quan hệ giữa điều chỉnh bởi hợp đổng được đăng ký giữa

các bên và điều lệ về liên doanh phù hợp với pháp luật của CHDCND Lào

(Điều 5)

Trang 16

NorKeo Kommadam _ 11 _ Cao học khoá X IV

Nhà đầu tư trong liên doanh phải góp vốn tối thiểu là 30% tổng đầu tư của liên doanh, vốn góp của một bên nước ngoài hoặc các bên nước ngoài trong liên doanh sẽ được chuyển đổi sang tiền Lào theo tỷ giá hối đoái của ngân hàng Lào và phù hợp với pháp luật của CHDCND Lào (Điều 6)

Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài là hình thức đầu tư nước ngoài của một hoặc nhiều nhà đầu tư nước ngoài, mà không có sự tham gia của nhà đầu tư Lào, được đăng ký theo pháp luật CHDCND Lào, có thể là một công ty mới hoặc một chi nhánh hoặc một văn phòng đại diện của một công ty nước ngoài (Điều 7)

Nếu một đầu tư nước ngoài là một chi nhánh hoặc văn phòng đại diện của một công ty nước ngoài thì phải có điều lệ công ty phù hợp với pháp luật của Lào và được ủy ban quản lý đầu tư nước ngoài (FIMC) của CHDCND Lào phê chuẩn Việc thành lập và đăng ký đầu tư nước phải phù hợp với Nghị định

về doanh nghiệp của CHDCND Lào (Điều 8, 9)

Nhà nước bảo đảm việc đầu tư và quyền sở hữu của nhà đầu tư và quyền

sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở pháp luật CHDCND Lào, nhà đầu

tư nước ngoài được phép thuê đất và chuyển giao các lợi ích phát sinh từ hợp đồng thuê đất bất động sản, được phép sở hữu các lọi ích từ đất và động sản khác và chuyển giao các lợi ích phát sinh từ mối quan hệ sở hữu các loại sản đó

Nhà đầu tư nước ngoài được tự do vận hành doanh nghiệp của mình trong khuôn khổ pháp luật CHDND Lào, Chính phủ không can thiệp vào việc quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (Điều 10)

Nhà đầu tư nước ngoài phải ưu tiên cho công dân Lào trong việc tuyển dụng lao động, tuy nhiên các doanh nghiệp nước ngoài, có quyền sử dụng các chuyển gia và người lao động nước ngoài, trong trường hợp cần thiết, nếu có

sự phê chuẩn của cơ quan có thẩm quyền Nhà đầu tư nước ngoài có nghĩa vụ nâng cao trình độ, kỹ năng cho người lao động Lào thông qua việc đào tạo ở Lào hoặc ở nước ngoài Chính phủ CHDCND Lào tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài và thành viên gia đình của họ được vào lãnh thổ Lào, đi lại,

Luận Văn Thọc sĩ luật học

Trang 17

lưu trú trên lãnh thổ Lào, rời khỏi lãnh thổ Lào Tất cả những người này phải tuân thủ pháp luật CHDCND Lào Người nước ngoài làm việc tại Lào phải chịu thuế thu nhập cá nhân tối đa 10% (Điềul 1, 12)

Việc quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài phải sử dụng hệ thống kế toán tài chính quốc gia CHDCND Lào, tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài được kiểm toán định kỳ bởi cơ quan tài chính có thẩm quyền phù hợp với các quy định kế toán được tại CHDCND Lào (Điều 14)

Nhà đầu tư nước ngoài được phép chuyển thu nhập và vốn từ hoạt động đầu tư nước ngoài về nước hoặc sang nước thứ 3 thông qua một ngân hàng Lào hoặc ngân hàng nước ngoài thành lập tại Lào, phù hợp với pháp luật điều chỉnh hoạt động ngoài hối và kim loại qúy của CHDCND Lào Đối với người nước ngoài làm việc tại Lào, sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, phí, lệ phí cũng có quyền chuyển lợi nhuận của mình về nước hoặc nước thứ 3 (Điều 15)

Trong trường hợp ngoại lệ, nếu có quyết định đặc biệt của Chính phủ CHDCND Lào, nhà đầu tư nước ngoài có thể được hưởng ưu đãi và lợi ích đặc biệt như được giảm hoặc miễn thuế lợi tức hoặc thuế xuất nhập khẩu vật liệu

và phương tiện sản xuất, phụ tùng và các tư liệu khác (Điều 16,17, 18)

Các nhà đầu tư nước ngoài tại CHDCND Lào phải hoạt động kinh doanh phù hợp với pháp luật CHDCND Lào, tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động, thực hiện chính sách bảo hiểm cho người lao động theo quy định của pháp luật của CHDCND Lào (Điều 20)

Trường hợp có tranh chấp xảy ra giữa nhà đầu tư nước ngoài với nhau hoặc giữa nhà đầu tư nước ngoài với nhà đầu tư Lào, các bên phải tiến hành thương lượng thông qua hòa giải Nếu hòa giải không thành, các bên có quyền

đề nghị các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh tế của CHDCND Lào hoặc áp dụng hình thức khác để giải quyết tranh chấp như: Hình thức của CHDCND Lào, của nước ngoài hoặc của quốc tế theo sự lựa chọn các bên (Điều 21)

Trang 18

1.3.2 Các quy định về bảo đảm đầu tư trực tiếp theo Luật Đầu tư nước ngoài tại Lào

Các văn bản pháp luật của Lào hiện nay về đầu tư trực tiếp nước ngoài

đã có những quy định bảo đảm đầu tư trực tiếp nước ngoài Theo Hiến pháp

năm 2003 (sửa đổi và bổ sung hiến pháp năm 1991), Chính phủ Lào bảo đảm

thực hiện ổn định, lâu dài chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Lào, đồng

thời sửa đổi, bổ sung chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài theo nguyên tắc

tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư Trong Điều 3 Luật đầu nước ngoài

của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước

ngoài đã được đảo bảm bằng pháp luật CHDCND Lào

Đầu tư nước ngoài có ý nghĩa là sự chuyển vốn gồm có: Tài sản, kỹ

thuật và kinh nghiệm vào nước CHDCND Lào, bởi nhà đầu tư nước ngoài

nhằm mục đích kinh doanh Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân hoặc pháp nhân

nước ngoài đến đầu tư ở CHDCND Lào Nhà đầu tư trong nước là người hợp

vốn hoặc người hợp tác kinh doanh với nhà đầu tư nước ngoài, gồm cá nhân

hoặc pháp nhân công dân Lào sống tại CHDCND Lào Tài sản là bằng tiền tệ,

các đồ vật tài sản về trí tuệ Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài là doanh nghiệp

liên doanh và hợp tác kinh doanh theo hợp đồng đã ký với nhau tại CHDCND

Lào (Điều 2) [1, tr 132,134]

Đầu tư trực tiếp nước ngoài là yếu tố góp phần tạo ra năng lực thực hiện

hóa các nguồn tiềm năng trong và ngoài nước, thông qua hình thức sản xuất

kinh doanh đặc thù: chuyển vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý sang một

nước khác ngoài đất nước của chủ đầu tư

Sự bảo đảm đầu tư nước ngoài là như: Tài sản và mọi sự đầu tư của nhà

đầu tư nước ngoài ở nước CHDCND Lào sẽ được bảo đảm bởi pháp luật của

Lào, các tài sản đầu tư này không bị thu hồi, tịch thu gồm cả Quốc hữu hóa,

ngoại trừ có sự cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và lợi ích Quốc gia Nhà

nước trung mua, trung dụng tài sản của nhà đầu tư thì nhà đầu tư nước ngoài sẽ

được thanh toán hoặc bồi thường theo pháp luật, trừ trường hợp vì lợi ích công

cộng và được bồi thường nhanh chóng, hợp lí hữu hiệu Nhà nước đã khẳng

Trang 19

định: “Nhà nước Lào khuyến khích các tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư vốn tại CHDCND Lào, bảo đảm quyền sở hữu hợp pháp vốn, tài sản và các quyền lợi khác của nhà đầu tư nước ngoài, bảo đảm vốn và tài sản hợp pháp của nhà đầu tư nước ngoài không bị tịch thu hoặc quốc hữu hoá” (Điều 15)

Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại CHDCND Lào hiện nay Nhà nước rất coi trọng các khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, bằng cách cho phép các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào hầu hết các ngành và lĩnh vực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân (trừ quốc phòng và một số ngành thuộc lĩnh vực ảnh hưởng đến an toàn và an ninh quốc gia) Pháp luật về đầu tư nước ngoài tại Lào ngày càng tạo ra những điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất - kinh doanh của nhà đầu tư Đặc bịêt là các quy định về cải cách thủ tục hành chính, các đường lối, chính sách của Đảng NDCM Lào trong quan hệ hợp tác kinh tế với nước ngoài Cụ thể là tranh thủ được vốn và kỹ thuật hiện đại, kinh nghiệm và phương pháp quản lý tiên tiến, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý giỏi và đội ngũ công nhân kỹ thuật cao, nhanh chóng tạo chỗ đứng vững chắc trong sự phân công lao động quốc tế tạo được thế mạnh trên thị trường quốc tế Vì vậy, để khuyến khích các tổ chức và cá nhân nước ngoài đầu tư vốn và kỹ thuật vào Lào, Luật đầu tư định ra một khung pháp lý khá hoàn chỉnh và hấp dẫn, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của Lào, bình đẳng và các bên cùng có lợi, phù hợp với luật chơi kinh tế trong môi trường cạnh tranh của nền kinh tế thị trường và phù hợp với phong tục tập quán và thông lệ quốc tế

Do có nhiều thuận lợi và đảm bảo lơị ích của người đầu tư, chỉ hơn một năm sau khi ban hành Luật đâu tư nước ngoài (năm 1988), đã có nhiều công

ty từ nhiều nước đến trình đơn xin phép vào đầu tư tại Lào với hơn 100 dự án, trong đó đã cấp giấy phép đầu tư hơn 80 dự án với trị giá hơn 70 triệu USD Mặc dù, Nhà nước đã ban hành luật khuyến khích và bảo hộ đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Lào đã được gần 10 năm nhưng trong thời gian hiện nay vẫn đang có nhiều mảng xám

Trang 20

1.3.3 C ác quy định về bảo đảm đầu tư trực tiếp th eo L uật khuyên khích đầu tư tron g nước của Lào

Luật về khuyến khích đầu tư trong nước CHDCND Lào quy định

nguyên tắc, quy chế và điều khoản thi hành về sự khuyến khích, bảo hộ, bảo

đảm và quản lý đầu tư trong nước của Lào với mục tiêu tăng cường, nhằm

động viên mọi bộ phận, lĩnh vực kinh tế đầu tư với sự hợp tác về kinh tế trong

nước, sử dụng tài nguyên thiên nhiên, lực lượng cốt yếu, nguồn vốn và trí tuệ

của mình nhằm tăng cường năng lực sản xuất có hiệu quả, để phục vụ đắc lực

cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, góp phần giải quyết đời

sống của nhân dân tốt lên và xây dựng đất nước giầu mạnh (Điều 1)

Đầu tư trong nước là sự bỏ vốn và tài sản, kỹ thuật và kinh nghiệm vào

sản xuất kinh doanh của cá nhân, đặc biệt các nhà đầu tư là người Lào, người

ngoài kiều, người ngoài quốc tịch, đã được sinh sống vững chắc ở nước

CHDCND Lào, kể cả người Lào đã sống ở nước ngoài (Điều 2)

Nhà đầu tư trong nước có thể đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, kinh

doanh trong tất cả các ngành nghề và mọi lĩnh vực đầu tư của CHDCND Lào,

ngoài trừ các công trình liên quan tới an ninh Quốc gia, có hiệu quả xấu tới

môi trường hiện tại hoặc trong tương lai, về sức khỏe, văn hóa tốt lành của

quốc gia Nhà nước khuyên khích nhà đầu tư trong nước đầu tư vào công trình

của các ngành nghề, lĩnh vực đầu tư riêng mà đã quy định trong Điều 9 và 10

của Luật này Nhà nước đề ra chỉ tiêu Chính sách về thuế, thuế thu nhập, nội

quy, các điều khoản thi hành, về sự cung cấp thông tin, phục vụ và thuận lợi

khác cho nhà đầu tư nước ngoài (Điều 3) Nhà đầu tư có thể tham gia đầu tư

vào mọi lĩnh vực kinh tế, mọi ngành kinh tế theo quy định của luật doanh

nghiệp, trong quá trình sản xuất kinh doanh, nhà đầu tư phải bảo đảm tổng số

vốn đã đăng kí kinh doanh (Điều 4) [1, tr 104, 105]

Việc bảo đảm đầu tư trong nước, tài sản, vốn của các nhà đầu tư sẽ được

Nhà nước bảo đảm bằng các quy định cụ thể của pháp luật Nhà nước không

tịch thu vốn và tài sản đầu tư của các doanh nghiệp khi đầu tư vào trong nước

Tuy nhiên, trong những trường hợp cần thiết phải sử dụng những tài sản, vốn

Trang 21

đầu tư đó thì các nhà đầu tư sẽ được bồi thường và thanh toán theo quy định của pháp luật CHDCND Lào (Điều 5) Nhà nước bảo đảm về việc khuyến khích mọi thành phẩn kinh tế trong nước đầu tư vào, sản xuất, kinh doanh thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần ổn định và phát triển nền kinh tế quốc gia Theo luật này, tài sản của nhà đầu tư kể cả người đầu tư trong nước sẽ được bảo đảm bởi pháp luật, bao gồm nhiều trong lĩnh vực luật Với mục tiêu tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi, khuyến khích đầu tư trong nước và thu hút đầu tư nước ngoài, hệ thống pháp luật của Lào ngày càng được hoàn thiện và đổi mới để phù hợp với yêu cầu mới Nhà đầu tư trong nước có quyền và lợi ích như: (i) được Nhà nước tạo thuận lợi trong việc thành lập và hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật; (ii) được Nhà nước bảo đảm quyền và lợi ích đã thu được hoạt động kinh doanh của ninh; (iii) Làm chủ sở hữu tài sản như (có quyền quản lý, sử dụng, quyền được để lại thừa k ế tài sản đã thu được từ việc đầu tư của mình); (iv) được các cơ quan tổ chức tín dụng tạo thuận lợi trong việc xin cấp tín dụng; (v) được Nhà nước giúp đỡ về chuyên gia, kỹ thuật và thông tin về hoạt động sản xuất kinh doanh; (vi) được Nhà nước khuyên khích, thúc đẩy về thị trường kể cả giá trị hàng hóa từ việc sản xuất của mình Đối với nhà đầu tư trong nước có nơi cư trú tại nước, sau khi đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ lệ phí khác, có thể gửi lợi nhuận và nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh và lợi nhuận khác đúng theo pháp luật về nơi cư trú của mình hoặc sang nước thứ 3 thông qua tổ chức tín dụng tại CHDCND Lào theo tỷ giá hối đoái của ngân hàng trong thời điểm đó

Nhà đầu tư trong nước và thành viên gia đình kể cả chuyên gia, cán bộ với tư cách là lao động nước ngoài của doanh nghiệp đầu tư trong nước sẽ được tạo điều kiện thuận lợi trong việc xin cấp hộ chiếu ra vào nhiều lần và sinh sống tại Lào trong thời hạn lâu dài theo quy định của Nhà nước; được bảo đảm về sở hữu trí tuệ đã đăng ký tại cơ quan hữu quan của CHDCND Lào Có quyền khởi kiện lên cơ quan có thẩm quyền trong trường hợp bị xâm phạm, thiệt hại về lợi ích trong hoạt động kinh doanh

Trang 22

NorKeo Kommadam 17 • _ _Cao học khoả XIV

1.3.4 Các Nghị định của Chính phủ quy định về hoạt động bảo đảm đầu tư trực tiếp ở Lào

Theo Nghị quyết của Quốc hội nước CHDCND Lào về quy định thông

qua Luật sửa đổi một số điều Luật khuyến khích đầu tư trong nước và nước

ngoài của Lào, căn cứ Điều 53 khoản 2 Hiến pháp và Điều 3 khoản 2 luật Quốc

hội Nước CHDCND Lào về quyền và nghĩa vụ của Quốc hội; đề nghị của Thủ

tướng Chính phủ số 31/VPTTCP.TK ngày 04/06/2004, ngày 22/10/2004, kỳ

họp thứ 6 của Quốc hội khóa V đã thông qua Luật sửa đổi một số điều của Luật

khuyến khích đầu tư trong nước và nước ngoài [1, tr 101, 129]

Nền kinh tế của nước CHDCND Lào là nền kinh tế nhiều thành phần

Mọi thành phần kinh tế đều được Nhà nước khuyến khích để phát triển và mở

rộng năng lực sản suất, kinh doanh; thực hiện việc chuyển đổi từ kinh tế tự

nhiên sang nền kinh tế hàng hóa gắn với nền kinh tế khu vực và thế giới; thực

hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu ổn định, phát triển và nâng cao

đời sống vật chất, tinh thần cho người dân Mọi thành phần kinh tế đều phải

tuân theo pháp luật và hoạt động theo cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa Cho nên, Chính phủ Lào đã khẳng định sự tôn trọng của mình

đối với quyền sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài và đặc biệt là quyền tự do

kinh doanh của nhà đầu tư, đảm bảo quyền bình đẳng trước pháp luật tất cả

các loại hình doanh nghiệp mà pháp luật cho phép hoạt động, cụ thể như: Bảo

đảm tuyệt đối quyền sở hữu về tài sản của các nhà đầu tư nước ngoài trong

quá trình đầu tư Trong trường hợp có những tranh chấp kinh tế giữa các

doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp khác, Nhà nước Lào

sẽ không có sự phân biệt giữa các doanh nghiệp trong nước và các doanh

nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Các tranh chấp này sẽ được xét xử bởi tòa án

hoặc bất kỳ một phương thức nào do các bên thỏa thuận và được pháp luật cho

phép Các cơ quan Nhà nước sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư

nước ngoài, đặc biệt là các thủ tục hành chính, các nhà đầu tư nước ngoài được

phép lựa chọn cơ quan xét xử các tranh chấp kinh rấ hoăc đưac áp dung các

quy định của bản án của tòa án, trọng tài nước ngoài Wmjtmrc!ng hơp các

TRỢỠNGĐẬI H Ọ b LÚẠT HA^lộl

P H Ỏ N Goộc 2 'fS-^

Trang 23

quốc gia thỏa thuận công nhận và thi hành các quyết định của tòa án, trong tài nước ngoài theo các hiệp định về tương trợ tư pháp Điều 3 Luật đầu tư năm

1994 quy định về việc tài sản hợp pháp của nhà đầu tư không bị quốc hữu hóa, không bị tịch thu bằng biện pháp hành chính trừ trường hợp thật cần thiết, vì

lý do quốc phòng, an ninh và lợi ích Quốc gia, Nhà nước trưng mua, trưng dụng tài sản của các nhà đầu tư thì nhà đầu tư được thanh toán hoặc bồi thường theo giá trị thị trường tại thời điểm công bố, việc trưng mua, trưng dụng, việc thanh toán hoặc bồi thường phải đảm bảo lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư Biện pháp bảo đảm đầu

tư, đầu tiên này được áp dụng đối với tất cả nhà đầu tư có hoạt động đầu tư theo pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào, không phân biệt mức độ bảo hộ nhiều hay ít, dựa trên bất kỳ một tiêu chí nào

Trên cơ sở nguyên tắc mỗi bên cùng có lợi và hoạt động theo pháp luật Lào, các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài được đầu tư và tiến hành sản xuất kinh doanh trong tất cả các kinh tế như ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp chế biến, ngành năng lượng khai thác khoảng sản, thủ công giao thông vận tải, xây dựng, du lịch thương mại, dịch vụ Nhà nước luôn tôn trọng các thỏa thuận của hai bên trong hợp đồng và cũng sẩn sàng đứng ra giải quyết nếu như theo yêu cầu của hai bên đặt ra, còn nếu hai bên thỏa thuận nhờ một cơ quan nào có thẩm quyền nước thứ ba đứng ra giải quyết thì Nhà nước Lào cũng không ngăn cấm mà còn tôn trọng biện pháp giải quyết đó của các nhà đầu tư

Việc bảo hộ nhà nước đối với các hoạt động đầu tư bao gồm sự bảo đảm

về giải quyết tranh chấp xẩy ra trong quá trình thực hiện dự án đầu tư Tuy nhiên, một khía cạch liên quan nhà nước có thể bảo đảm cho các nhà đầu tư một cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với thông lệ quốc tế, đề cao quyền lợi hợp pháp của các nhà đầu tư và để độ tin cậy cũng như độ an toàn về mặt thực thi các quyết định trong giải quyết tranh chấp về đầu tư

Trang 24

1.4 S ơ LƯỢC QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN c ủ a c h ê

ĐỊNH BẢO ĐẢM ĐẦU Tư Ở LÀO

1.4.1 Giai đoạn từ năm 1975 đến năm 1991

Sau khi cách mạng giải phóng dân tộc dân chủ đã kết thúc, Đảng

NDCM Lào lãnh đạo đất nước cách mạng theo con đường xã hội chủ nghĩa,

Đảng nhân Dân cách Mạng Lào lãnh đạo tất cả mọi việc của đất nước, Nhà

nước là đi theo sự nghịêp và con đường chính trị của Đảng, trong ngày 1/ 2/

1975 Nhà nước CHDCND Lào đã khởi đầu Đại hội lớn nhất của Quốc hội tại

Thủ đô” Viêng Chăn Đại hội nêu nhiều vấn đề sẽ cần phải giải quyết và bổ

sung, với công việc kế hoạch sáng tạo để phát triển đường lối chính trị, kinh tế

- xã hội, quản lý nhà nước, về việc bảo hộ - bảo đảm đời sống của người nhân

dân trong nước cũng như ngoài nước, làm thế nào cho nó nâng cao ngày càng

tốt lên để thoát khỏi ra sự nghèo nàn, ngu dốt và lạc hậu và có thể được bước

qua đi tới sự giàu mạnh và huy hoàng

Ngòai ra còn có vấn đề khác nữa mà Nhà nước cần thiết củng cố giải

quyết, bổ sung và phương hướng hoàn thiện trong tương la i

Thời gian đó vì đất nước mới vừa giải phóng xong, các hệ thống công

tác, cách thức quản lý đất nước được điầu hành theo Nghị quyết, Nghị định

của Chính phủ cũng như lệnh mệnh trực tiếp Chủ tịch nước, chưa ban hành

pháp luật nào để áp dụng điều chỉnh Để điều hành đất nước cũng chưa có

hiến pháp và văn bản pháp luật chính, chỉ có Nghị quyết, Nghị định Chính phủ

và mệnh lệnh của Chủ tịch nước Cơ sở kinh tế vẫn còn yếu kém, gốc rễ của

người dân phần lớn là dựa vào thiên nhiên Công nghệ sản xuất kinh doanh,

kinh tế thị trường và thương mại rất là hẹp, chưa được mở rộng ra nước ngoài

Cho nên, việc phát triển đất nước rất là gặp nhiều vấn để khó khăn Việc ngoại

giao, trong khu vực Châu Á cũng có một số nước thì có con đường chính trị

gần giống và giúp đỡ nhau trong nhiều bên việc, bởi không phân biệt là bên

nào như: Nước Việt Nam, Trung Quốc, Nga, Cu Ba đặc biệt là nước Việt

Nam Việt Nam và Lào là ngoài nước láng giềng đã từng cùng nhau đứng lên

đấu tranh giành độc lập dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông Dương và

Trang 25

giành thắng lợi trong sự nghiệp giải phóng của mỗi dân tộc, hai quốc gia đã có quan hệ rất khăng khít trên nhiều lĩnh vực, có sự tương đồng về nhiều mặt như: chính trị, kinh tế, văn hóa Hai nước ký hiệp ước hữu nghị và hợp tác ngày 18/7/1977, cùng nhau đồng lòng coi trọng phát triển trên tất cả các lĩnh vực, với tinh thần hữu nghị truyền thống, tình đoàn kết đặc biệt thành quan hệ hợp tác toàn diện, ưu tiên cho các lĩnh vực như trên hoặc coi đây là một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng đất nước

Đầu tư là sự nghiệp mới của Đảng trong thời gian đó, vì đất nước Lào vừa ra khỏi nước thuộc địa, cho nên đầu tư trực tiếp nước ngoài là vấn đề đã được Đảng và Nhà nước quan tâm từ những năm 1980 Điều đó chứng tỏ rằng Đảng và Nhà nước đã thấy được vai trò và những mặt tích cực của FDI trong

sự phát triển của nền kinh tế đất nước Theo đại hội của Đảng lần thứ IV, năm

1986 đã đánh dấu bước đổi mới từ cơ chế quản lý kinh tế tập trung sang cơ chế quản lý kinh tế thị trường Do nhu bước đầu tiên của sự đổi mới kinh tế thương mại còn gọi là kinh tế thương mại trong giai đoạn đột phá của Lào, đã

và đang tiếp tục vững chắc theo định hướng xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp cao quý của đất nước Tại đại hội Đảng NDCM Lào lần thứ IV 11/1986 đã rút ra được từ thực tiễn 10 năm bảo vệ và xây dựng đất nước và không ngừng tăng cường, củng cố tình đoàn kết, chiến đấu mở rộng sự hợp tác toàn diện với các nước láng giềng và các nước XHCN anh em khác Đại hội đã chính thức tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đẩy mạnh và đa dạng hóa quan hệ kinh tế đối ngoài Hội đồng nhân dân tối cao của Quốc hội đã thông qua Luật đầu tư nước ngoài tại Lào vào ngày 25/7/

1988 Nhìn lại Điều lệ năm 1988, ta thấy hiện thái độ và mong muốn của Nhà

nước đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài: “Chính phủ nước CHDCND Lào

hoan nghênh việc đầu tư nước ngoài ở Lào trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền của Lào và hai bên cùng có lợi ”(Điều 1: Luật đầu tư nước ngoài

năm 1988) Tuy nhiên, những quy định này tại thời điểm năm 1988 chỉ có thể xem như một lời tuyên ngôn, còn khả năng thực thi của nó thì rất kém

Sau khi Đảng và Nhà nước Lào thực hiện chính sách mở cửa cho các

Trang 26

nhà đầu tư nước ngoài và thực hiện mở của tiếp đón nhận lấy các nhà đầu tư tiếp nước ngoài vào CHDCND Lào Lụât đầu tư nước ngoài đã được công bố ban hành chính thức ngày 19/9/1988, đây là đạo luật đào tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động FDI tại Lào Luật cho phép các nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư rộng rãi vào các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân (trừ một số lĩnh vực không thể được phép để đảm bảo an ninh Quốc phòng hoặc môi trường) [2, tr 1,2].

Theo Luật đầu tư nước ngoài năm 1988, nhà đầu tư nước ngoài có thể đầu tư vào Lào dưới một số hình thức như: hợp đồng hợp tác kinh doanh, hợp doanh giữa nhà đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

Nhà nước bảo đảm cho các nhà đầu tư kinh doanh hai bên cùng góp vốn, vật tư, trang bị kỹ thuật trên cơ sở một hợp đồng sản xuất hàng hóa tại Lào Lợi ích sẽ được chia cho hai bên theo tỷ lệ nhất định do hai bên thỏa thuận trước, lợi ích chia cho bên nước ngoài không được tiêu thụ tại Lào Đây

thực chất là một dạng của hình thức đầu tư “hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp

đồng, hợp tác kinh doanh "theo pháp luật hiện nay.

Nhà nước cho các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (hình thức đầu tư nước ngoài của một hoặc nhiều nhà đầu tư nước ngoài) được thành lập và đăng

ký theo pháp luật của CHDCND Lào, mà không có sự tham gia của nhà đầu tư trong nước, có thể là một công ty hoặc một chi nhánh hoặc một văn phòng đại diện của một cồng ty nước ngoài

Nhà đầu tư trong liên doanh phải góp vốn tối thiểu là 30% tổng đầu tư của liên doanh, vốn góp của một bên nước ngoài hoặc các bên nước ngoài trong doanh nghiệp sẽ được chuyển đổi sang tiền Lào theo tỷ giá hối đoái của ngân hàng CHDCND Lào hợp với pháp luật của Lào (Điều 8, Điều lệ 1988 ) Nhà nước đầu tư nước ngoài được bảo đảm quyền kinh doanh trong thời hạn từ

10 đến 15 năm, trường hợp đặc biệt thời hạn có thể kéo dài hơn Được Nhà nước Lào bảo hộ vốn, nếu do yêu cầu của nền kinh tế quốc dân phải quốc hữu hóa xí nghiệp thì được Nhà nước Lào mua lại theo giá cả hợp lý, do hai bên

Luận Văn Tltạc sĩ luật học

Trang 27

thỏa thuận Nhà đầu tư nước ngoài có thể được hưởng các ưu đãi về thuế (miễn hoặc giảm thuế một hay nhiều lần, thời gian dài hay ngắn, các loại thuế phải nộp) tùy lĩnh vực đầu tư

Sang tới năm 1990 - 1991, với việc phát triển đầu tư trực tiếp trong nước và nước ngoài, Hiến pháp và văn bản pháp luật đầu tư trong tình hình mới vẫn chưa có gì sửa đổi và bổ sung thêm nhiều lắm v ề việc hoạt động kinh tế, đầu tư kinh doanh và doanh nghiệp của các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, vẫn còn phải thực hiện theo pháp luật năm 1988, bởi vì chưa có gì thay đổi vẫn còn sử dụng cũ pháp luật chính văn bản năm 1988 để áp dụng hoạt động trong thực tế cho công việc quản lý Nhà nước; quản lý bảo vệ, bảo

hộ, bảo đảm đầu tư và các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài về sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

1.4.2 G iai đoạn từ n ă m 1991 đến năm 2004

Tiếp theo Luật đầu tư nước ngoài năm từ 1988, đến 1991 Hiến pháp năm 1990 - 1991 (Điều 8, 11, 15, 16) đã quy định vấn đề bảo đảm đầu tư với nội dung như sau: vốn và tài sản hợp pháp được bảo hộ; tài sản hợp pháp của

cá nhân, tổ chức không bị quốc hữu hóa; bảo đảm quyền sở hữu hợp pháp đối với vốn, tài sản và quyền lợi khác của các tổ chức, cá nhân nước ngoài; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không bị quốc hữu hóa Những quy định này

đã trở thành nguyên tắc, tư tưởng chỉ đạo cho pháp luật về đầu tư tại Lào

Tuy Luật đầu tư nước ngoài năm 1988 và 1991 có nhiều điểm thông thoáng và hợp dẫn, nhưng do tác động của một số yếu tố đã làm cho Luật này kém hiệu quả và cần phải được tiếp tục sửa đổi, bổ sung Đó là: (1) Sự cạnh tranh trong việc thu hút đầu tư giữa các quốc gia kêu gọi đầu tư ngày càng gay gắt; (ii) tình hình kinh tế nước Lào có nhiều thay đổi, nhiều thành phần kinh tế được thừa nhận và được tạo điêu kiện để phát triển; (iii) một trong những mục tiêu quan trọng của chiến lược kinh tế - xã hội của nước Lào đến năm 2000 là

ra sức thu hút đồng vốn đầu tư nước ngoài

Trong năm 1991 cũng có một số các văn bản pháp luật liên quan đến

Luận Văn Tltạc sĩ luật học

Trang 28

bảo đảm đầu tư như Luật phá sản doanh nghiệp, Luật đất đai, Luật thuế Đối với đầu tư là việc thừa nhận một nền kinh tế hàng hóa, với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế Cơ chế quản lý được thay đổi, từ chế độ quản lý tập trung, bao cấp của Nhà nước sang cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước đã phát huy các tiềm năng của thành phần kinh tế và chỉ trong một vài năm, bộ mặt kinh tế đất nước đã có những bước chuyển biến rõ rệt

Đến ngày 14/3/1994, Quốc hội CHDCND Lào đã thông qua Luật khuyến khích và bảo hộ đầu tư nước ngoài, tại kỳ hợp thứ 3 khóa III, Chủ tịch nước đã công bố ban hành Luật mới này gồm: 5 chương với 31 điều, trong đó

có một số điều được quy định cụ thể hơn, chặt chẽ hơn để các nhà đầu tư nước ngoài dễ vận dụng Luật đầu tư nước ngoài năm 1988 đã được sửa đổi bởi Luật khuyên khích và quan lý đầu tư nước ngoài tại CHDCND Lào, tiếp đó được Chủ tịch nước công bố áp dụng bằng sắc lệnh số 23/CTN ngày 21/4/1994

Nhà nước được đánh giá, đây là đạo luật của đường lối đổi mới đất nước Trong đạo luật này, khuyến khích và bảo hộ đầu tư trực tiếp nước ngoài

đã được làm rõ hơn, thể hiện quan điểm mới của Đảng và Nhà nước Lào về vấn đề này Lần đầu tiên, Nhà nước Lào đã tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư nước ngoài Những biện pháp khuyên khích và bảo hộ đầu tư trực tiếp nước ngoài được mở rộng hơn, bảo đảm cho nhà đầu tư nước ngoài được hưởng những quyền và lợi ích chính đáng, phù hợp với thông lệ quốc tế

Nói về biện pháp hỗ trợ đầu tư, có nghĩa là những hoạt động chủ động của Nhà nước Lào nhằm trợ giúp các nhà đầu tư nước ngoài trong những trường hợp cần thiết Luật khuyến khích đầu tư nước ngoài tại Lào không quy định chi tiết về hỗ trợ đầu tư ngoài trong việc cân đối ngoại tệ đối với các dự

án xây dựng công trình kết cấu hạ tầng, sản xuất hàng hóa thay thế hàng nhập khẩu thiét yếu (Luật 1994)

Đối với đầu tư trong nước, Quốc hội đã ban hành Luật khuyến khích và quản lý đầu tư trong nước ngày 14/10/1995 số 03/95 QH, được công bố áp dụng bằng sắc lệnh số 17/CTN của Chủ tịch nước ngày 26/10/1995 Luật này

Trang 29

NorKeo Kommadam 24 • _Cao học khoá XIV

cũng đã dành hẳn một chương quy định về các biện pháp bảo đảm đầu tư và

hỗ trợ đầu tư Tuy các điều khoản còn sơ sài, chỉ có vài điều về bảo đảm đầu

tư là (Điều 5, 6), ví dụ như: Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, lợi nhuận, các quyền và lợi ích kợp pháp khác của chủ đầu tư Tài sản, vốn đầu tư không quốc hữu hóa, trong trường hợp thật cần thiết vì lý

do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia, Nhà nước quyết định trưng mua hoăc trưng dụng tài sản của chủ đầu tư, thì chủ đầu tư được thanh toán hoặc được bồi thường theo thời giá thị trường và được tạo điều kiện thuận lợi để đầu

tư vào lĩnh vực, địa bàn thích hợp

Tuy chỉ ghi nhận bằng hai điều khoản, không đầy đủ và cũng không chi tiết, nhưng dù sao thì luật cũng đã ghi nhận về bảo đảm đầu tư đối với nhà đầu

tư trong nước

Từ đó, đến năm 2000 - 2001 Nhà nước đã có Quyết định số 046/TT ngày 23/03/2001 về tổ chức thực hiện Luật khuyến khích đầu tư nước ngoài tại CHDCND Lào, ngoài ra còn một số văn bản pháp luật về bảo đảm đầu tư

Nhà nước quan tâm về việc mở rộng mối quan hệ hợp tác kinh tế với nước ngoài, hướng tới việc thực hiện chính sách đổi mới toàn diện, trong đó đặc biệt quan trọng là lĩnh vực kinh tế, thực hiện mục tiêu chuyển đổi việc quản lý kinh tế kiểu cũ thành kinh tế kiểu mới, phát huy sức mạnh làm chủ của người dân, thống nhất chính sách tiền tệ, đẩy mạnh các ngành công nghiệp năng lượng như: khai thác mỏ, khai thác năng lượng điện Mặt khác, những đòi hỏi về vốn, về máy móc, trang thiết bị, công nghệ hiện đại và trình

độ lao động và quản lý của người lao động cũng là những nhu cầu cấp thiết, được coi chính sách hàng đầu để phát triển kinh tế

Huy động vốn đầu tư không chỉ đem lại lợi ích cho nền kinh tế mà nó còn góp phần tăng nguồn thu ngân sách, tạo việc làm cho người lao động, chính sách dành cho người nghèo được quan tâm nhiều hơn, vấn đề trật tư an toàn xã hội được bảo đảm Nhận thấy được vai trò to lớn của chính sách đầu

tư, Chính phủ Lào đã ban hành các chính sách khuyến khích, trong đó quy định các cá nhân, tổ chức không chỉ là nhà đầu tư trong nước mà nhà đầu tư

Luận Vãn Thạc sĩ luật học

Trang 30

nước ngoài có quyền đầu tư tại CHDCND Lào, trên nguyên tắc các bên cùng

có lợi và hoạt động trên cơ sở pháp luật của Lào, người đầu tư sẽ được bảo đảm bởi pháp luật của nước CHDCND Lào

Về bảo đảm đầu tư, đối với nguyên tắc của pháp luật này đã thể hiện ra

2 nguyên tắc như: (i) Nguyên tắc bảo đảm về chính trị, nguyên tắc này thể hiện đặc trưng, vị trí, địa lý, chế độ chính trị của Quốc gia; (ii) Nguyên tắc bảo đảm về kinh tế, nguyên tắc này phản ánh việc không can thiệp vào kinh tế của nhau, đặc biệt là không làm ảnh hưởng tới các thành phần tư nhân khác

Theo nguyên tắc luật này, tài sản của nhà đầu tư, kể cả nhà đầu tư người đầu tư trong nước sẽ được quản lý bởi pháp luật, bao gồm nhiều lĩnh vực pháp luật như: Luật lao động, Luật bảo hiểm, Luật bảo hiểm trong hợp đổng, Luật cam kết ngoài hợp đồng hoặc trong hợp đồng và các luật khác Chính phủ cũng có những ưu đãi nhất định cho các nhà đầu tư nước ngoài như: miễn giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu hoặc phương tiện đưa vào sử dụng sản xuất,

kể cả hoạt động phân phối hàng hóa, Nhà nước còn tạo thuận lợi về chính sách khác cho nhà đầu tư như việc ra vào lãnh thổ CHDCND Lào kể cả thành viên gia đình của họ, việc chuyển lợi nhuận về nước phù hợp với pháp luật của Lào

và Quốc gia nơi họ là công dân

Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp quy dưới luật để quy định chi tiết thi hành So với Hiến pháp mới năm 2003 (sửa đổi, bổ sung của Hiến pháp 1991) do Chủ tịch nước CHDCND Lào công bố vào ngày 28/05/2003, trong lĩnh vực kinh tế bảo đảm đầu tư, Nghị định đề cập đến các vấn đề sau: Chính phủ Lào bảo đảm đối đãi công bằng và thỏa đáng với các nhà đầu tư nước ngoài Bảo đảm quyền lợi của các nhà đầu tư khi có những thay đổi của pháp luật Lào làm thiệt hại đến lợi ích của họ Bảo đảm việc giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư được nhanh chóng, chính xác, rõ ràng

Đến ngày 22/10/2004, Quốc hội nước CHDCND Lào quyết định thôngqua Luật sửa đổi và bổ sung một số điều Luật khuyên khích và đầu tư trong nước và nước ngoài số 10 - 11/QH

Trang 31

NorKeo Kommadam 26 Cao học k h o á X IV

Các biện pháp bảo đảm trong pháp luật Lào là nhóm quy định bảo đảm quyền và lợi ích của nhà đầu tư nước ngoài tại Lào Các chế định cơ bản bảo

vệ quyền lợi của nhà đầu tư đều đã được ghi nhận trong pháp luật đầu tư của Lào như: bảo đảm quyền sở hữu, bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, quyền được bảo đảm đối xử công bằng và thỏa đáng, được chuyển ra nước ngoài các khoản thu nhập

Về mặt tâm lý, Nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư sang nước khác thường vẫn lo ngại có những rủi ro không lường trước được, đặc biệt là những rủi ro khi có sự thay đổi về chính sách đầu tư và pháp luật đầu tư của nước chủ nhà Do đó, nếu không có các biện pháp bảo đảm pháp luật quốc gia của nước chủ nhà thì mức độ rủi ro của nhà đầu tư của nhà đầu tư sẽ rất cao

Nhà nước đã quy định rõ hơn khi phân cấp chức năng và thẩm định quyền của Chính phủ để tạo ra môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng hơn,

có sức cạnh tranh cao hơn, phù hợp hơn với điều kiện kinh tế - xã hội và bối cảnh kinh tế thế giới cũng như điều kiện trong nước, phù hợp với các bộ và ủy ban đầu tư tỉnh về mức độ số vốn khi cấp giấy phép, các nhà đầu tư được hưởng thuế từ 10% - 20% và được miễn thuế từ 2 năm đến 7 năm tùy thuộc vào từng và ngành mà Nhà nước khuyến khích Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút FDI Lào và bảo đảm để quyền lợi ích và tin tưởng của nhà đầu tư Cho nên, cần phải tiếp tục sửa đổi và bổ sung thêm các chính sách để tạo điều kiện thích hợp với từng thời kỳ Các luật liên quan đến đầu tư FDI phải có sự thống nhất và không chống chéo với nhau

1.4.3 G iai đoạn từ năm 2004 đến nay

Sau khi có Luật khuyến khích và đầu tư trực tiếp trong nước và nước ngoài ngày 22/10/2004, vấn đề bảo đảm đầu tư được quy định như sau:

Nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư hợp pháp tại CHDCND Lào

có quyền được hưởng chính sách khuyến khích đầu tư theo pháp luật và sắc lệnh này, Nhà nước CHDCND Lào trao quyền và nhiệm vụ cho ủ y ban quản

lý đầu tư hợp tác với nước ngoài và đầu tư trong nước trong việc xem xét, đánh

Trang 32

giá và cho hưởng chính sách khuyến khích đầu tư (Điều 2) Các văn bản pháp luật của Lào hiện nay, về đầu tư trực tiếp nước ngoài đã có những quy định bảo đảm đầu tư nước ngoài Hiến pháp 2003, tổ chức thi hành Luât khuyên khích đầu tư trực tiếp nước ngoài tại CHDCND Lào.[19, tr 50]

Theo tinh thần Hiến pháp năm 2003, trong trường hợp có sự thay đổi về chính sách hay pháp luật cửa Nhà nước có liên quan trực tiếp tới quyền lợi của các nhà đầu tư, thì nguyên tắc duy nhất được thực hiện là cam kết bảo đảm tối

đa quyền lợi của các nhà đầu tư Việc đảm bảo các quyền lợi đó được thực hiện cụ thể như:

- Nếu sự thay đổi về chính sách mang lại những ưu đãi nhiều hơn hoặc lợi nhuận hơn cho các nhà đầu tư so với các quy định trước đây thì các nhà đầu tư được hưởng mới

- Nếu sự thay đổi về chính sách pháp luật làm ảnh hưởng thiệt hại hoặc gây ra sự giảm sút về ưu đãi đầu tư thì Nhà nước vẫn đảm bảo cho các nhà đầu

tư được hưởng những quyền lợi, điều kiện thuận lọi mà trước đó họ đã và đang được hưởng

- Nếu không được tiếp tục hường những ưu đãi, Nhà nước cam kết đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư bằng cách thực hiện mội số biện pháp giải quyết như: Tiếp tục hưởng các quyền và ưu đãi; được trừ thiệt hại vào thu nhập chịu thuế; được điều chỉnh mục tiêu hoạt động của dự án; được xem xét bồi thường trong một số trường hợp cần thiết

Luật khuyến khích đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Lào năm 2004, Nghị định 301/TTG ngày 12/10/2005, Bản hướng dẫn 331/CTUKD ngày 29/03/2006 (Chủ tịch ủy ban kế hoạch và đầu tư) về một số biện pháp khuyến khích và bảo hộ hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Lào là những văn bản chủ yếu, thể hiện chính sách khuyến khích và bảo đảm hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài tại CHDCND Lào thông qua những điểm sau:

- Chính phủ Lào bảo đảm thực hiện ổn định, lâu dài chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Lào, đồng thời sửa đổi, bổ sung chính sách đầu tư trực

Trang 33

tiếp nước ngoài theo nguyên tắc tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư

- Chính phủ Lào khuyến khích và giành ưu đãi đặc biệt đối với các dự

án đầu tư sản xuất hàng xuất khẩu, sử dụng công nghệ cao, dự án đầu tư thuộc danh mục các dự án đặc biệt khuyến khích đầu tư và danh mục các địa bàn khuyến khích đầu tư

- Chính phủ Lào công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, lợi nhuận các quyền và lợi ích hợp pháp khác của chủ đầu tư, các tài sản này không bị quốc hữu hóa, không bị trưng dụng

- Trong trường hợp các quy định mới của pháp luật làm thiệt hại đến lợi ích của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các biện pháp hợp doanh đã được quy định tại giấy phép đầu tư thì các quy định đó sẽ không áp dụng đối với các dự án đã được cấp giấy phép đầu tư sẽ được cơ quan cấp giấy phép đầu

tư điều chỉnh lại cho doanh nghiệp được hưởng những quy định mới

Ngoài ra, còn có rất nhiều các văn bản pháp luật liên quan đến bảo đảm đầu tư trực tiếp nước ngoài trong các lĩnh vực như sau: Luật đất đai, Luật thuế, Luật quản lý đầu tư Nhà nước, quản lý kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Luật giải quyết vẫn đề về kinh tế, Luật quản lý tiền tệ nước ngoài và vật quý giá, Luật xuất nhập cảnh, Luât môi trường

Những Luật trên tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động FDI tại Lào, pháp luật cho phép các nhà đầu tư nước ngoài được rộng rãi vào các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân, trừ một số lĩnh vực không được phép như an ninh quốc phòng, thiệt hại cho môi trường

Vì Đảng và Nhà nước Lào thực hiện chính sách mở rộng quan hệ hợp tác với nước ngoài và vì có Luật đầu tư nước ngoài phù hợp, nhiều dự án đầu

tư nước ngoài đã được cấp giấy phép Từ 1988 đến năm 2007, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã thu hút được 1,796 dự án với tổng số vốn FDI đạt khoảng 9,2 tỷ USD

Tóm lại, pháp luật đầu tư trực tiếp đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của lịch sử Luật khuyến khích và bảo đảm đầu tư trực tiếp trong nước -

Trang 34

nước ngoài quy định nội quy, quy tắc đối với việc xúc tiến, bảo vệ quản lý đầu

tư nước ngoài ở Lào nhằm mục tiêu phát triển quan hộ, hợp tác về mọi mặt kinh tế đối ngoài, sử dụng vốn, trí tuệ để phát triển lực lượng để sản xuất có hiệu quả, phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần vào việc giải quyết mọi vấn đề cải thiện đời sống của nhân dân, phát triển xây dựng đất nước giầu mạnh

Trang 35

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT CỦA CHDCND LÀO VỀ BẢO ĐẢM ĐẦU

T ư TRỰC TIẾP

2.1 BẢO ĐẢM VỂ VỐN VÀ TÀI SẢN CỦA NHÀ ĐÂU T ư

Việc bảo đảm về vốn và các tài sản khác của nhà đầu tư là biện pháp bảo đảm đầu tư quan trọng nhất, bởi vì điều đầu tiên mà các nhà đầu tư quan tâm khi đầu tư là vốn có được bảo đảm không? bảo đảm như thế nào? Ngược lại, Nhà nước đang rất cần huy động vốn đầu tư trong và ngoài nước cho phát triển kinh tế

Nguồn vốn này lại chỉ phải trả lãi nếu đem lại lợi nhuận và việc trả lãi này còn bị khống chế bởi hệ thống thuế và các chính sách kiểm soát của Nhà nước có chủ quyền Do đó, Nhà nước luôn luôn phải bảo đảm vốn đầu tư

Sự bảo đảm vốn cho nhà đầu tư của Nhà Nước CHDCND Lào được quy

định trong Luật đầu tư năm 2004 Cụ thể, khoản 2 Điều 9 quy định: “Nhà

nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, thu nhập và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của nhà đầu tư; thừa nhận sự tồn tại và phát triển lâu dài của các hoạt động đầu tữ" [1, tr 134-135].

Còn khoản 1, điều 4 Luật đầu tư năm 2004, quy định: “Vốn đầu tư và

tài sản hợp pháp của nhà đầu tư không bị quốc hữu hóa, không bị tịch thu bằng biện pháp hành chính Khoản 2 Điều này quy định: ‘T rường hợp thật

cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng mua, trung dụng tài sản của nhà đầu tư thì nhà đầu tư được thanh toán hoặc bồi thường theo giá thị trường tại thời điểm công b ố việc trưng mua, trưng dụng theo quy định của pháp luật Việc thanh toán hoặc bồi thường phải bảo đảm lợi ích hợp pháp của nhà đầu và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư Nhà nước không chỉ nhận xét về việc đảm bảo vốn đầu tư này bằng Luật Đầu tư, mà đến nay, nước Lào đã có hiệp định về khuyên khích và bảo

hộ đầu tư với hơn 10 nước và đã tham gia Hiệp định ước thành lập MIGA, trong đó có các quy định về bảo hiểm đầu tư và việc chuyển tài sản ra nước

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	7,39 MB