Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa tổ chức đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh và chính quyền địa phương

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đề tài nghiên cứu một số nội dung chính của mối quan hệ công tác giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương bao gồm xây dựng và củng cố chính q

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS BÙI TIẾN ĐẠT

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Trịnh Thị Phương Hoa

QUAN HỆ GIỮA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 7 1.1 Khái quát về địa vị pháp lý của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

trong mối quan hệ với chính quyền địa phương 7 1.2 Sự tham gia, giám sát và phản biện xã hội của Đoàn TNCS Hồ

Chí Minh đối với các hoạt động của chính quyền địa phương 12

1.2.1 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia xây dựng, củng cố chính

quyền địa phương 121.2.2 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vận động, tổ chức thanh niên thực

hiện quyền làm chủ, tham gia xây dựng chính sách, pháp luật 141.2.3 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia vận động, tổ chức thanh niên

thực hiện tốt quyền làm chủ, tham gia giám sát bộ máy Nhà nước

và phản biện xã hội 151.2.4 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vận động thanh niên tham gia các

phong trào quần chúng cùng chính quyền địa phương thực hiện các chương trình phát triển kinh tế-xã hội nhanh, bền vững 18

1.3 Sự giám sát, quản lý Nhà nước và hỗ trợ của chính quyền

địa phương trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 19

1.3.1 Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đối với việc thực hiện

chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 19

1.3.2 Hoạt động quản lý Nhà nước của Ủy ban nhân dân đối với công

tác thanh niên và việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh 19

Tiểu kết Chương 1 25

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG TẠI HUYỆN NINH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG 26

2.1 Sự tham gia, giám sát và phản biện xã hội của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Ninh Giang trong các hoạt động của chính quyền địa phương 26

2.1.1 Phối hợp vận động thanh niên tham gia bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp 28

2.1.2 Phối hợp vận động tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên 30

2.1.3 Phối hợp vận động thanh niên tham gia giám sát thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở 31

2.1.4 Tham gia hoạt động xây dựng chính sách, văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương 32

2.1.5 Tham gia giám sát, phản biện xã hội 34

2.2 Sự giám sát, quản lý Nhà nước và hỗ trợ của chính quyền địa phương huyện Ninh Giang trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 38

2.2.1 Hoạt động giám sát của HĐND huyện Ninh Giang đối với sự tuân thủ pháp luật trong hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 38

2.2.2 Hoạt động quản lý Nhà nước của UBND huyện Ninh Giang đối với công tác thanh niên và hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 39

2.2.3 Sự hỗ trợ của chính quyền địa phương huyện Ninh Giang trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 40

2.3 Đánh giá thực trạng 42

2.3.1 Ưu điểm 42

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế 44

Tiểu kết Chương 2 51

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA MỐI QUAN

HỆ GIỮA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH

VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG TỪ THỰC TIỄN HUYỆN

NINH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG 52

3.1 Giải pháp nâng cao vai trò, hiệu quả của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc tham gia, giám sát, và phản biện xã hội đối với các hoạt động của chính quyền địa phương 52

3.1.1 Nâng cao nhận thức về vi trí, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 52

3.1.2 Cụ thể hóa vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thanh niên trong xây dựng, củng cố và tham gia vào hoạt động của chính quyền nhân dân địa phương 54

3.1.3 Nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 55

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý Nhà nước và hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn 58

3.2.1 Nhóm các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND huyện Ninh Giang đối với sự tuân thủ pháp luật trong hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 58

3.2.2 Nhóm các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước của UBND huyện Ninh Giang đối với hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 61

3.2.3 Nhóm các giải pháp nhằm tăng cường sự hỗ trợ của chính quyền địa phương huyện Ninh Giang trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 64

Tiểu kết Chương 3 68

KẾT LUẬN 69

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xã hội có rất nhiều những thiết chế chính trị - xã hội, giữa chúng

có mối liên hệ mật thiết với nhau, cùng tồn tại và hoạt động nhằm đảm bảo sự tồn tại, phát triển của toàn xà hội và bảo vệ lợi ích cũng như thực hiện mục đích của giai cấp thống trị xã hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là “tổ chức Đoàn”, “Đoàn Thanh niên” hoặc “Đoàn” ở một số chỗ) là một thành viên của hệ thống chính trị, một tổ chức chính trị - xã hội, hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam là các tổ chức chính trị - xã hội được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thành viên, hội viên tổ chức mình; cùng các tổ chức thành viên khác của Mặt trận phối hợp và thống nhất hành động trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam [27, Điều 9, khoản 2]

Trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước nói chung, của chính quyền địa phương nói riêng có một vấn đề lớn đặt ra là phải bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ máy chính quyền với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các

tổ chức chính trị - xã hội (còn gọi là đoàn thể nhân dân) nói chung và tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói riêng Sự phối hợp này là một tất yếu và xuất phát từ tư tưởng của Đảng ta và Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân Hoạt động của bộ máy nhà nước là phục vụ nhân dân, có sự tham gia của nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân Nhà nước tôn trọng và tạo điều kiện để tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh động viên nhân dân đặc biệt là thế

hệ trẻ - thế hệ nắm trong tay vận mệnh của Tổ quốc, chủ nhân tương lai của

đất nước phát huy quyền làm chủ và sức mạnh có tổ chức của nhân dân tham gia xây dựng, quản lý, giám sát và bảo vệ Nhà nước

Không thể có một bộ máy chính quyền thể hiện và thực hiện quyền lực nhân dân, có hiệu lực và hiệu quả mà lại không có sự phối hợp chặt chẽ với nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh niên Đây là sự phối hợp của các thiết chế cùng là những thành tố nằm trong hệ thống chính trị

Trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo, định hướng của Đảng và vai trò, trách nhiệm của tổ chức đối với việc đại diện cho tiếng nói của tầng lớp thanh niên trong công cuộc tham gia xây dựng, củng cố mối quan hệ với chính quyền địa phương, trong thời gian qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Ninh Giang đã phát huy vai trò, tổ chức tốt các hoạt động tuyên truyền, đối thoại cho thanh niên, đại diện quyền lợi hợp pháp và nguyện vọng chính đáng của thanh niên

Tuy nhiên, trên thực tế những năm qua tại huyện Ninh Giang, vị trí, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói chung và mối quan hệ giữa chính quyền địa phương và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói riêng chưa được đánh giá đúng

và đầy đủ, từ đó dẫn đến những hạn chế trong việc thể hiện vai trò của thanh niên trong xây dựng chính quyền địa phương cũng như vai trò của chính quyền địa phương trong quản lí, phát triển tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Mặt khác, trong quá trình hội nhập kinh tế hiện nay, việc thúc đẩy sự tham gia của thanh niên trong công cuộc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, cần thiết phải đặt xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh làm tiền đề

để thực hiện các mục tiêu quốc gia Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Mối quan

hệ giữa tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương, từ thực tiễn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương” làm luận văn

thạc sĩ luật học, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính (theo định hướng ứng dụng) của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố

có liên quan tới mối quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã hội (trong đó có tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên)

và chính quyền địa phương, tiêu biểu có các công trình như:

Nhóm công trình nghiên cứu về tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

“Đổi mới tổ chức và hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.” Luận án tiến

sĩ chuyên ngành Chính trị học của Lê Văn Ri – Học viện Chính trị Quốc gia

Hồ Chí Minh năm 2017

“Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong xây dựng

ý thức pháp luật cho thanh niên ở Việt Nam hiện nay” - Luận văn thạc sỹ

chuyên ngành Lý luận và lịch sử về Nhà nước và pháp luật của Thiều Thị Tuyết Trinh - Khoa Luật ĐHQGHN, năm 2014

Nhóm công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Chính quyền địa phương

“Tăng cường hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh”, bài viết của TS Ngô Thị Khánh trên tạp chí Lý

luân chính trị, số 11-2019 năm 2019

“Cần một mô hình quản lý nhà nước về thanh niên phù hợp, cân nhắc phương án tối ưu”, bài viết của Lê Hiệp và Vũ Thơ đăng trên báo điện tử

Thanh niên năm 2019

Nhóm công trình nghiên cứu về Luật Thanh niên

“Bàn về tư tưởng, quan điểm và các nội dung liên quan đến việc sửa đổi Luật Thanh niên năm 2005” – Bài đăng trên ấn phẩm Tạp chí Nghiên cứu

Lập pháp số 08 (408), tháng 04/2020 của TS Trần Anh Tuấn – Thứ trưởng

Bộ Nội vụ

“Hoàn thiện dự thảo Luật Thanh niên năm 2015 (sửa đổi)” của TS

Trần Kiên và Nguyễn Huy Tử Quân đăng tải trên Ấn phẩm Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 17 (393), tháng 8/2019

“Góp ý dự thảo Luật thanh niên (sửa đổi)” của TS Nguyễn Mai Bộ đăng

tải trên Ấn phẩm Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 16 (392), tháng 8/2019

Những công trình nghiên cứu trên mặc dù đã nêu lên một số khía cạnh của mối quan hệ giữa tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương, tuy nhiên lại chưa làm rõ được tổng quan mối quan hệ này, cũng như chưa đánh giá đúng tầm quan trọng, tính ảnh hưởng của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước cũng như địa phương, từ đó đặt ra yêu cầu cần phải có một

sự nghiên cứu, đánh giá cụ thể hơn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận về vai trò tác động qua lại trong mối quan hệ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương; đánh giá tổng quan về thực tiễn việc thực hiện các quy định về mối quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với chính quyền địa phương; trên cơ sở đó

đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hơn nữa vai trò và hiệu quả của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Luận văn thực hiện các nhiệm vụ:

- Luận văn phân tích khái niệm, đặc trưng, vai trò, lịch sử và các nội dung cơ bản của mối quan hệ công tác giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương

- Từ thực tiễn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, luận văn phân tích, đánh giá thực trạng về những kết quả đạt được và hạn chế trong việc tham gia của Đoàn Thanh niên trong xây dựng và củng cố chính quyền địa phương trong thời gian vừa qua, rút ra những nguyên nhân của hạn chế

- Luận văn đề xuất các giải pháp, kiến nghị thiết thực để phát thực hiện

cũng như quá trình hoàn thiện các quy định về vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong việc tham gia xây dựng và củng cố chính quyền địa phương,

từ thực tiễn huyện Ninh Giang

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu một số nội dung chính của mối quan hệ công tác giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương bao gồm xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt động của chính quyền địa phương

Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu những vấn đề trong mối quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với chính quyền địa phương trên cơ sở lý luận và thực tiễn tại địa bàn huyện Ninh Giang trong giai đoạn từ khi có Luật Thanh niên 2005 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015

5 Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Việc nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân và về chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc

- Phương pháp nghiên cứu: Để thực hiện được các yêu cầu đặt ra đối với luận văn, việc nghiên cứu đề tài được tiến hành dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, luật học, phân tích - tổng hợp, logic - lịch sử, so sánh Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng phương pháp khai thác và sử dụng các tư liệu qua thực tiễn công tác để hoàn chỉnh luận văn

6 Ý nghĩa của đề tài/Đóng góp của đề tài

- Luận văn là một trong những công trình nghiên cứu một cách tương đối hệ thống, chuyên sâu về vị trí, vai trò cũng như mối quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương

- Luận văn cũng phản ánh phần nào thực trạng hoạt động tham gia thực hiện, xây dựng, củng cố và giám sát phản biện của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với chính quyền địa phương trong những năm gần đây (từ thực tiễn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương)

- Luận văn đưa ra một số kiến nghị về phương hướng và giải pháp chủ yếu về pháp lý, cơ chế, chính sách, phương thức hoạt động nhằm hoàn thiện quy định và tăng cường hơn nữa vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với chính quyền địa phương (từ thực tiễn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương)

7 Bố cục luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về mối quan hệ giữa Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh và chính quyền địa phương

Chương 2: Thực trạng mối quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và

chính quyền địa phương tại huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả của mối quan hệ giữa Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh với chính quyền địa phương từ thực tiễn huyện Ninh

Giang, tỉnh Hải Dương

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH

VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

1.1 Khái quát về địa vị pháp lý của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong mối quan hệ với chính quyền địa phương

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ra đời vào năm 1931, từ ngày 20 đến ngày 26/3, tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2, Trung ương Đảng đã dành một phần quan trọng trong chương trình làm việc để bàn về công tác thanh niên và đi đến những quyết định có ý nghĩa đặc biệt, như các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến địa phương phải cử ngay các ủy viên của Đảng phụ trách công tác Đoàn Trước sự phát triển lớn mạnh của Đoàn trên

cả 3 miền Bắc, Trung, Nam, ở nước ta xuất hiện nhiều tổ chức Đoàn cơ sở với khoảng 1.500 đoàn viên và một số địa phương đã hình thành tổ chức Đoàn từ

xã, huyện đến cơ sở Được Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng và Bác Hồ cho phép, theo đề nghị của Trung ương Đoàn thanh niên Lao động Việt Nam, Đại hội toàn quốc lần thứ 3 họp từ ngày 22 - 25/3/1961 đã quyết định lấy ngày 26/3/1931 (một ngày trong thời gian cuối của Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 2, dành để bàn bạc và quyết định những vấn đề rất quan trọng đối với công tác thanh niên) làm ngày thành lập Đoàn hàng năm

Tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã được quy định trong Hiến pháp Đây là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn giữ vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng, tổ chức và hoạt

động đối với các tổ chức thanh niên khác Trong hệ thống các chuyên đề “Tài

liệu bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, kỹ năng, công tác Đoàn, Hội, Đội” của

Trung Ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có nêu rõ về vị trí, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị:

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện, bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Hiện nay, trong bối cảnh đất nước đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang bùng nổ mạnh mẽ, thế hệ thanh niên Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong việc tham gia thực hiện các mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước tuy nhiên tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh mặc dù là tổ chức chính trị của thanh niên Việt Nam, được quy định trong Hiến pháp, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện, nhưng vị trí, vai trò của Đoàn lại chưa được quy định một cách cụ thể trong các văn bản luật như Luật thanh niên 2005 Nhận thấy được sự bất cập đó, Luật thanh niên 2020 (có hiệu lực tháng 01/2021) đã sửa đổi quy định về các tổ chức của thanh niên, dành hẳn Điều 28 để quy định

về tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

1 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính

trị-xã hội của thanh niên Việt Nam, giữ vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên và tổ chức thanh niên; tổ chức hướng dẫn hoạt động của thiếu niên, nhi đồng, phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

2 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có trách nhiệm giám sát

và phản biện xã hội đối với chính sách, pháp luật về thanh niên theo quy định của pháp luật; tổng hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của thanh niên đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền

3 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có trách nhiệm tham gia, phối hợp với các cơ quan nhà nước có liên quan trong quá trình xây dựng, tuyên truyền và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên

4 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thực hiện các hoạt động đối ngoại thanh niên

Có thể thấy, Hiến pháp sửa đổi năm 2013 đã nêu rõ vị trí, vai trò của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể nhân dân trong đó có Đoàn Thanh niên trong việc tham gia xây dựng chính quyền nhân dân; trách nhiệm “phối hợp” giữa các thiết chế này trong tổ chức và hoạt động bảo đảm sự vận hành tốt và hiệu quả của tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương (Tại các Điều

9 và Điều 116) [16]

“Phối hợp” là phạm trù phản ánh mối quan hệ qua lại giữa các bên phối hợp, trong đó các bên phối hợp có sự tác động qua lại với nhau Công tác phối hợp gắn với sự phân công công việc cần phối hợp Tính chất của phối hợp là theo chiều ngang

Có 2 hình thức phối hợp là phối hợp trong hệ thống và phối hợp ngoài

hệ thống Sự phối hợp sẽ dễ dàng và có ý nghĩa hơn nếu các bên phối hợp trong cùng một hệ thống

* Nguyên tắc của sự phối hợp

- Đối với phối hợp trong hệ thống: sự phối hợp thông qua quy chế làm việc của các bên phối hợp Có 3 khía cạnh được thể hiện nguyên tắc phối hợp là: trách nhiệm của các bên phối hợp; thẩm quyền của các bên phối hợp và các công việc cụ thể cần sự phối hợp

- Đối với phối hợp ngoài hệ thống: thông qua quy chế phối hợp tại các cuộc họp liên tịch của các bên tham gia phối hợp

Trong phối hợp ngoài hệ thống, nguyên tắc phối hợp được thể hiện như sau:

+ Phối hợp phải đảm bảo tính thống nhất: Thể hiện ở kế hoạch phối hợp của cơ quan chủ trì Đặc biệt phải có sự tôn trọng lợi ích các bên phối hợp Khi bối cảnh thay đổi phải có sự kịp thời điều chỉnh cho phù hợp

+ Phối hợp phải đảm bảo sự chia sẻ thông tin giữa các bên Các bên phối hợp phải có trách nhiệm chia sẻ thông tin với nhau

+ Phối hợp phải đảm bảo sự chuyên môn hoá giữa các bên, đi đôi với hợp tác hoá

+ Phải đảm bảo tính khách quan trong phối hợp

* Các điều kiện để sự phối hợp có hiệu quả

- Điều kiện để đảm bảo kinh phí

- Điều kiện để đảm bảo thông tin

- Điều kiện để đảm bảo thời gian [17, Tr.23]

Trong mối quan hệ với Chính quyền địa phương, tổ chức Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh vừa tham gia với góc độ một tổ chức chính trị xã hội độc lập, đại diện cho tầng lớp thanh niên, mặt khác Đoàn TNCS Hồ Chí Minh còn thông qua cương vị là tổ chức thành viên của Mặt trận tổ quốc Việt Nam để phối hợp cùng thực hiện thắng lợi các chương trình hành động, chính sách, pháp luật, … tạo sức mạnh toàn dân tham gia xây dựng, củng cố chính quyền

Trên cơ sở pháp lý, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã dành riêng Điều

15 để định hướng mối quan hệ giữa chính quyền địa phương và Mặt trận Tổ

quốc cùng các tổ chức chính trị - xã hội là mối quan hệ “công tác” cụ thể:

Điều 15 Quan hệ công tác giữa chính quyền địa phương với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội

ở địa phương

1 Chính quyền địa phương tạo điều kiện để Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội động viên Nhân dân tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, giám sát, phản biện

xã hội đối với hoạt động của chính quyền địa phương

2 Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và người đứng đầu

tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương được mời tham dự các kỳ họp Hội đồng nhân dân, phiên họp Ủy ban nhân dân cùng cấp khi bàn về các vấn đề có liên quan

3 Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thực hiện chế độ thông báo tình hình của địa phương cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Có thể thấy, trong mối quan hệ công tác với chính quyền địa phương,

tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giữ vị trí là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp, xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân các cấp, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước; Vận động đoàn viên thanh niên xung phong, tình nguyện đi đầu xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc, trực tiếp tham gia vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đoàn phối hợp với các cơ quan, tổ chức của chính quyền địa phương chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thanh thiếu nhi Đây là mối quan hệ bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau để cùng thực hiện mục tiêu chung của đất nước, của địa phương

1.2 Sự tham gia, giám sát và phản biện xã hội của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với các hoạt động của chính quyền địa phương

1.2.1 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia xây dựng, củng cố chính quyền địa phương

Tiến hành công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, từ việc đưa ra những nhận thức mới về chế độ xã hội chủ nghĩa, xác

định đặc trưng “chế độ ta là chế độ do nhân dân lao động làm chủ, Nhà nước

ta là Nhà nước của nhân dân” [15], Đảng ta ngày càng ý thức đầy đủ hơn về

phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động trên mọi lĩnh vực Vấn đề làm chủ của nhân dân gắn liền mật thiết với xây dựng Nhà nước, xây dựng chính quyền địa phương Theo định hướng của Đảng, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tiến hành nhiều hình thức và biện pháp vận động, tổ chức cho thanh niên thực hiện tốt quyền làm chủ, tham gia xây dựng bộ máy chính quyền địa phương trong sạch, vững mạnh thông qua các hình thức sau:

Một là, tham gia tổ chức bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp góp phần

nâng cao sức mạnh của chính quyền địa phương, thể hiện ở chỗ:

Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm

2015 về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác bầu cử đã nêu rõ

“Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã

hội, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế có trách nhiệm tạo điều kiện để các tổ chức phụ trách bầu cử thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình” [28, Điều 4, khoản 8]

Qua đó nhằm tạo cơ sở pháp lý để tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng như các tổ chức chính trị - xã hội khác tham gia vào công tác bầu cử, xây dựng chính quyền địa phương

- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giới thiệu ứng cử người thuộc tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp mình để giới thiệu ra ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện, cấp xã đúng với số lượng, cơ cấu do Thường trực Hội đồng nhân dân huyện, xã phân bổ

- Cử đại diện tham gia Ban bầu cử, tổ bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã sau khi thống nhất với Thường trực Hội đồng nhân dân và Ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp quyết định thành lập

- Tham gia các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, báo cáo giữa ứng cử viên với cử tri trong bầu cử Quốc hội, các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, báo cáo trao đổi giữa ứng cử viên với cử tri trong bầu cử Hội đồng nhân dân để ứng cử viên thực hiện quyền vận động bầu cử, đồng thời tuyên truyền, vận động nhân dân tiếp xúc, chất vấn ứng cử viên

- Thực hiện quyền giám sát quá trình bầu cử, giám sát việc giải quyết các tình huống xảy ra trong quá trình bầu cử, đồng thời tích cực tuyên truyền vận động nhân dân đi bỏ phiếu đầy đủ trong ngày bầu cử

Hai là, tham gia vào hoạt động hành pháp của Nhà nước, phát huy sức

mạnh của hệ thống các cơ quan quản lý hành chính; thể hiện ở các hoạt động:

- Phối hợp chặt chẽ với Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân cùng cấp trong việc động viên tổ chức thế hệ thanh niên phát huy dân chủ tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân; giám sát cán bộ chính quyền, cán bộ các cơ quan Nhà nước, cũng như giám sát hoạt động của chính quyền, giám sát hoạt động các cơ quan Nhà nước ở địa phương

- Trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế, âm mưu và

hành động chống phá của các thế lực thù địch, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã vận động tầng lớp thanh niên phát huy truyền thống đoàn kết toàn dân, đấu tranh chống lại mọi hoạt động chia rẽ, kích động của kẻ thù, hoà giải các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, giữa nhân dân với chính quyền; tham gia bảo vệ chính quyền

1.2.2 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vận động, tổ chức thanh niên thực hiện quyền làm chủ, tham gia xây dựng chính sách, pháp luật

Để điều hành, quản lý, xây dựng địa phương vững mạnh, chính quyền địa phương sử dụng nhiều công cụ quản lý khác nhau Công cụ chủ yếu mà được sử dụng trong quản lý là pháp luật, chính sách, kế hoạch nhằm thống nhất quản lý nền kinh tế- xã hội Mặt trận và các đoàn thể trong đó có tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình

đã góp phần to lớn trong vận động tổ chức nhân dân tham gia xây dựng pháp luật, chính sách và kế hoạch của Nhà nước và chính quyền địa phương

Về xây dựng pháp luật, Đoàn đã động viên tầng lớp thanh niên phát

huy quyền làm chủ, thông qua các Hội nghị chuyên môn cũng như thông qua tiếp xúc cá nhân, tổ chức cho thanh niên đóng góp ý kiến tham gia sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, các văn bản luật và các văn bản dưới luật như Nghị định của Chính phủ, Pháp lệnh của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

Có thể thấy, Luật Thanh niên năm 2005 chưa có quy định riêng về quyền của thanh niên trong tham gia xây dựng chính sách, pháp luật cho thanh niên, chính sách của nhà nước đảm bảo để thanh niên thực hiện quyền này Tuy nhiên, sau khi tham khảo kinh nghiệm xây dựng pháp luật về thanh niên của một số quốc gia trên thế giới, cũng như một số luật của Việt Nam như Bộ luật Dân sự, Luật Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và Gia đình cho thấy, các luật đều có quy định mang tính nguyên tắc trong tổ chức, thực hiện pháp luật nói chung Luật Thanh niên năm 2020 đã dành riêng 01 điều quy

định mang tính nguyên tắc bảo đảm thực hiện quyền, nghĩa vụ của thanh niên

và chính sách của Nhà nước đối với thanh niên Trong đó, quy định các nguyên tắc nhằm bảo đảm sự bình đẳng của thanh niên về quyền, nghĩa vụ; không phân biệt dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp; trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, gia đình trong việc tạo điều kiện để thanh niên thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình; bảo đảm sự tham gia của thanh niên, tôn trọng thanh niên, lắng nghe thanh niên trong quá trình xây dựng và ban hành chính sách, pháp luật đối với thanh niên với mục tiêu phát triển thanh niên; hỗ trợ, tạo điều kiện cho thanh niên Việt Nam ở nước ngoài tham gia các hoạt động hướng về Tổ quốc và giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Về xây dựng các chính sách, kế hoạch nhà nước, Đoàn phối hợp với

Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân thông qua các kỳ họp của Hội đồng nhân dân, phiên họp của Uỷ ban nhân dân để kiến nghị, thảo luận đóng góp ý kiến và các chính sách, kế hoạch của Nhà nước cũng như chính sách kế hoạch của chính quyền địa phương phù hợp với nguyện vọng và lợi ích chính đáng của thanh niên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở cơ sở tổ chức các hình thức hội nghị sinh hoạt chuyên đề để thanh niên trực tiếp đóng góp ý kiến về chính sách, kế hoạch của Chính phủ cũng như chính quyền địa phương; tổ chức cho các đại biểu lắng nghe ý kiến cử tri về các chính sách, kế hoạch của Nhà nước Qua đó, đại biểu Quốc hội phản ánh ý kiến của nhân dân trong các kỳ họp Quốc hội trước khi Quốc hội thông qua những chính sách, kế hoạch kinh tế-xã hội của đất nước

1.2.3 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia vận động, tổ chức thanh niên thực hiện tốt quyền làm chủ, tham gia giám sát bộ máy Nhà nước và phản biện xã hội

Giám sát và phản biện xã hội là hoạt động quan trọng phản ánh một

hiện tượng mang tính tất yếu trong đời sống chính trị - xã hội của một quốc gia dân chủ; là một phương thức không thể thiếu trong quá trình xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện chính sách pháp luật của nhà nước pháp quyền Trong điều kiện cụ thể hiện nay ở Việt Nam, với chủ trương củng cố

và mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, các chủ thể giám sát và phản biện xã hội bao gồm: Cá nhân (Nhà khoa học, Chuyên gia, Nhân sỹ, Trí thức, ), Tổ chức đoàn thể nhân dân Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của mặt trận (trong đó có Đoàn Thanh niên) [4, Tr.04]

Giám sát và phản biện xã hội là nhiệm vụ quan trọng của Đoàn trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý sai phạm, khuyết điểm; kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội Thực hiện giám sát, phản biện qua kênh Mặt trận, đoàn thể còn có tác dụng đấu tranh phòng ngừa sai phạm của cán bộ, đảng viên

Vì vậy, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII của Đảng xác định một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng là phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên và các đoàn thể khác trong giám sát và phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, “tự diễn biến”,

“tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên

Với chức năng là đội dự bị tin cậy của Đảng, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

có vị trí rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là nơi bổ sung nguồn sinh lực mới cho Đảng, giúp Đảng trẻ hóa đội ngũ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu Đoàn Thanh niên tham gia xây dựng Đảng, xây dựng

chính quyền không chỉ là quyền lợi chính trị của Đoàn, mà còn là nhu cầu tự thân để phát triển tổ chức Đoàn và là quy luật tất yếu bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Đoàn, phong trào thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế Chính vì vậy, “xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước” (Nghị quyết 25 ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X)

Theo quy định của Hiến pháp, pháp luật hiện hành, Đoàn Thanh niên

có chức năng, vai trò tham gia vào hoạt động giám sát với mục đích góp phần xây dựng và thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; kịp thời phát hiện những sai sót, khuyết điểm, yếu kém và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách cho phù hợp; phát hiện, phổ biến những nhân tố mới, những mặt tích cực; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, trong đó có thanh niên, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh

Nội dung hoạt động giám sát của Đoàn Thanh niên với chính quyền địa phương bao gồm:

- Giám sát việc thi hành, thực thi chính sách, pháp luật có liên quan đến thanh niên; chương trình công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; chiến dịch thanh niên tình nguyện; giám sát thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng; chính sách của chính quyền địa phương về nghề nghiệp, việc làm cho thanh niên;

- Giám sát việc thực thi chính sách pháp luật liên quan đến giáo dục đào tạo, lao động và việc làm cho thanh niên

Bên cạnh đó, Đoàn Thanh niên tham gia phản biện xã hội nhằm phát hiện những nội dung còn thiếu, chưa sát, chưa đúng, chưa phù hợp trong các

văn bản dự thảo của các cơ quan chính quyền; kiến nghị những nội dung thiết thực, góp phần bảo đảm tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội

và tính hiệu quả trong việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, trong đó có thanh niên, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội Nội dung phản biện xã hội của Đoàn Thanh niên chủ yếu thông qua việc tham gia đóng góp các dự thảo văn bản về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của địa phương, các kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng, chính quyền có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, thanh thiếu nhi; chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; nắm bắt tình hình dư luận xã hội, tâm tư nguyện vọng của đoàn viên, thanh niên để kịp thời phản ánh, đề xuất

1.2.4 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vận động thanh niên tham gia các phong trào quần chúng cùng chính quyền địa phương thực hiện các chương trình phát triển kinh tế-xã hội nhanh, bền vững

- Đoàn tổ chức tuyên truyền, phổ biến thanh niên hiểu biết các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, để nhân dân thực hiện tốt quyền làm chủ, nghiêm chỉnh thi hành các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách vay vốn xoá đói giảm nghèo, phối hợp cùng Hội đồng nhân dân địa phương triển khai, thực hiện có hiệu quả Quy chế dân chủ ở cơ sở

- Phát huy truyền thống nhân ái của dân tộc, với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” toàn xã hội cùng lo, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cùng đoàn thể khác vận động thanh niên và các tầng lớp nhân dân hưởng ứng

và thực hiện các chính sách xã hội có hiệu quả

1.3 Sự giám sát, quản lý Nhà nước và hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

1.3.1 Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đối với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Hiện nay hệ thống các cơ quan của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tại địa phương (cơ quan chuyên trách của Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh, có chức năng tham mưu, giúp việc cho ban chấp hành mà trực tiếp, thường xuyên là ban thường vụ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cùng cấp lãnh đạo, chỉ đạo công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; đồng thời là cơ quan chuyên môn, nghiệp vụ về công tác đoàn theo quy định của Luật Thanh niên và Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) đang hoạt động như một thiết chế "bán hành chính": vừa thực hiện các hoạt động chính trị - xã hội, vừa đảm nhiệm một số chức năng mang tính chất hành chính công vụ [25, Tr.02] Mặc dù là một thiết chế đặc biệt tuy nhiên mọi hoạt động, tổ chức của Đoàn thanh niên đều phải tuân thủ theo Hiến pháp và pháp luật của nhà nước Điều đó đặt ra vấn đề tất lẽ rằng tổ chức này cần được thanh tra, kiểm tra không chỉ từ phía cơ quan kiểm tra của Đảng, Đoàn cấp trên mà còn cần tới vai trò giám sát, quản lí từ phía chính quyền địa phương cụ thể là Hội đồng nhân dân các cấp

1.3.2 Hoạt động quản lý Nhà nước của Ủy ban nhân dân đối với công tác thanh niên và việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Quản lý Nhà nước về công tác thanh niên

Trước đây luật Thanh niên năm 2005 không quy định cụ thể cơ quan nào giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên; đồng

thời cũng không quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, chính quyền địa phương trong việc phối hợp thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên, không quy định trách nhiệm của chính quyền địa phương các cấp trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên Đến năm 2008, Chính phủ giao nhiệm vụ này cho Bộ Nội vụ, nhưng 3 năm sau thì Bộ Nội vụ mới có bộ máy chuyên trách thực hiện Theo đó, ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương có Phòng Công tác thanh niên thuộc Sở Nội vụ (với 2 - 5 biên chế); ở cấp huyện, phòng Nội vụ có 1 biên chế chuyên trách về công tác thanh niên; đối với cấp xã, nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên được giao cho công chức văn phòng - thống kê thực hiện Tuy nhiên, đến năm

2014, Bộ Nội vụ lại cho sáp nhập Phòng công tác TN vào Phòng Xây dựng chính quyền thành Phòng Xây dựng chính quyền và công tác TN

Theo báo cáo tổng kết, đánh giá 10 năm thi hành luật TN của Bộ Nội

vụ thì sau khi sáp nhập, nhiệm vụ quản lý nhà nước về TN chưa thực sự được quan tâm, nhất là việc đầu tư nghiên cứu để tổ chức triển khai thực hiện chính sách, pháp luật đối với TN Do vậy, nhiệm vụ này ở một số địa phương dần bị mờ nhạt mà chỉ tập trung vào việc thực hiện nhiệm vụ liên quan đến xây dựng chính quyền cơ sở Thậm chí, một số địa phương chỉ bố trí công chức kiêm nhiệm [18, Tr.01]

Khắc phục hạn chế này, Luật Thanh niên (sửa đổi) quy định nội dung quản lý nhà nước về thanh niên; trách nhiệm của Chính phủ; trách nhiệm của

Bộ Nội vụ - cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về thanh niên; quy định trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ; trách nhiệm của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên và việc tổ chức triển khai chính sách, pháp luật đối với thanh niên

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng:

Cần nghiên cứu để giao công tác quản lý nhà nước về TN cho một

cơ quan khác phù hợp hơn Thậm chí, có thể giao cho Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh Mặc dù Đoàn là tổ chức chính trị xã hội nhưng hoàn toàn có thể thiết kế cơ chế phù hợp để Đoàn TN chủ động tham gia nhiều hơn trong công tác quản lý nhà nước về TN Không nhất thiết

cứ phải bộ ngành mới được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước trong khi khó giải quyết được vấn đề Cứ cứng nhắc quản lý nhà nước mà chưa thúc đẩy, chưa giải quyết được công việc thì phải tính lại Còn nếu như tổ chức chính trị xã hội mà làm hiệu quả hơn, được cho phong trào của TN thì hoàn toàn có thể có cơ chế tham gia được chứ không nhất thiết phải câu nệ [18, Tr.01]

Đây là một ý kiến khá phù hợp không chỉ là trong công tác quản lý nhà nước về thanh niên của Trung ương mà còn rất hợp lý khi áp dụng tại địa phương

Tại địa phương, kể từ năm 2011 đã bắt đầu xây dựng bộ máy chuyên trách về công tác thanh niên, cụ thể: thành lập Phòng Công tác thanh niên (có

từ 2-5 biên chế) thuộc Sở Nội vụ cấp tỉnh; giao 1 biên chế chuyên trách công tác thanh niên trong Phòng Nội vụ cấp huyện; giao công chức văn phòng - thống kê UBND cấp xã phụ trách thanh niên Tuy nhiên, chưa đầy 3 năm sau, theo xu hướng tinh giản biên chế bộ máy nhà nước (do chính Bộ Nội vụ khởi xướng và tham mưu cho Chính phủ để thực hiện), các Phòng Công tác thanh niên ở Sở Nội vụ lại được tổ chức lại thành Phòng Xây dựng chính quyền và Công tác thanh niên; nhiều công chức chuyên trách thanh niên được điều chuyển sang làm nhiệm vụ khác

Dễ thấy, các cơ quan Nội vụ ở các cấp địa phương là cơ quan quản lí lĩnh vực (cơ quan có chức năng cơ bản), với trọng tâm chủ yếu là thực hiện quản lí hành chính về tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền, biên

chế cán bộ, công chức… Với tính chất đó, việc giao cho các cơ quan Nội vụ

“kiêm nhiệm” công tác thanh niên là chưa phù hợp, không có nhiều điều kiện đầu tư về chuyên môn cho công tác này Hệ quả dễ thấy là hệ thống cơ quan nội vụ các cấp khá thụ động trong công tác thanh niên, chủ yếu trông đợi vào

sự đề xuất của Đoàn Thanh niên

Quản lý nhà nước của Uỷ ban nhân dân đối với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Về ngân sách, tương tự như Trung ương Đoàn, ngoài đoàn phí từ các đoàn viên, các cơ quan Đoàn Thanh niên tại địa phương đang được phân bổ ngân sách từ ngân sách nhà nước Đối với cấp tỉnh, huyện hằng năm, HĐND

sẽ ra nghị quyết về kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội năm

cũ và kế hoạch về phát triển kinh tế năm mới, trong đó quyết định phương án phân bổ ngân sách cấp huyện đối với các cơ quan, đoàn thể chính trị trong đó

có Đoàn thanh niên Luật Thanh niên năm 2005 không quy định nguồn lực thực hiện chính sách nhà nước đối với thanh niên, khắc phục nhược điểm đó, Luật Thanh niên 2020 quy định Nhà nước bảo đảm nguồn lực để xây dựng và

tổ chức thực hiện chính sách đối với thanh niên theo quy định của pháp luật Nguồn tài chính bảo đảm thực hiện chính sách đối với thanh niên gồm ngân sách nhà nước; các khoản ủng hộ, viện trợ, tài trợ và khoản đóng góp

Về trụ sở, tài sản công, phương tiện làm việc, các cơ quan thường trực của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại các cấp tại địa phương đều đặt trong

sự quản lý chung của UBND cùng cấp, trên cơ sở về việc cấp kinh phí hoạt động, UBND các cấp quản lí việc xây mới, tu bổ, cải tạo trụ sở, nhà làm việc của các đơn vị, tổ chức mua sắm tập trung đối với các tài sản thuộc danh mục

Về quyết định số biên chế giao cho cơ quan Đoàn Thanh niên cộng sản

Hồ Chí Minh cấp tỉnh, huyện được định hướng theo Quy định số 212-QĐ/TW ngày 30/12/2019 của Ban Bí thư Trung Ương Đảng quy định về chức năng,

nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cấp tỉnh, cấp huyện Chính quyền địa phương mặc dù không tham gia vào việc quyết định

số biên chế tham gia công tác tại các cơ quan chuyên trách của Đoàn tuy nhiên lại quản lý chế độ, bảo hiểm, lương thưởng, trợ cấp và các quyền lợi khác đối với biên chế thuộc các tổ chức chính trị - xã hội trong đó có Đoàn Thanh niên Về mặt thực tiễn, điều này gây ra sự chồng chéo về phương diện quản lý nhân sự cũng nhưng gây khó khăn cho công chức trong cơ quan Đoàn Thanh niên các cấp khi có sự thay đổi, thuyên chuyển về vị trí công tác theo phân công của cấp có thẩm quyền

Sự hỗ trợ của các cấp chính quyền địa phương trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Kế thừa Luật Thanh niên năm 2005, Luật Thanh niên (sửa đổi) đã dành

01 Chương quy định về tổ chức thanh niên (Chương IV) trong đó quy định về

tổ chức thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam và quy định trách nhiệm của tổ chức thanh niên, chính sách của nhà nước đối với tổ chức thanh niên Chương này đã cụ thể hóa tinh thần Kết luận số 80/KL-TW ngày 25/12/2013 của Bộ Chính trị về việc đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng để khẳng định vị thế và nâng cao vai trò, trách nhiệm của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các tổ chức thanh niên đối với thanh niên, đặc biệt là

đã có 01 Điều quy định chính sách của Nhà nước đối với tổ chức thanh niên

Điều 30 Chính sách của Nhà nước đối với tổ chức thanh niên

1 Tạo điều kiện để tổ chức thanh niên tham gia xây dựng và thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên

2 Bảo đảm điều kiện để tổ chức thanh niên thực hiện các nhiệm vụ được Nhà nước giao

3 Hỗ trợ, tạo điều kiện để tổ chức thanh niên huy động thanh niên thực hiện chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội và các chương trình, dự án khác

4 Cơ quan, tổ chức, đơn vị của Nhà nước có trách nhiệm tạo điều kiện để Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức hoạt động giám sát, phản biện xã hội trong việc xây dựng và thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên

Có thể thấy, để tổ chức thực hiện tốt các công việc chuyên môn cùng nhiệm vụ chính trị, đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động, tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại địa phương cần có sự giám sát, quản lý và

sự tham gia, quan tâm, tạo điều kiện rất lớn từ phía chính quyền địa phương Điều này khẳng định thêm mối quan hệ tác động qua lại giữa hai thiết chế này

và từ thực tiễn đặt ra mục tiêu mới là ngày càng phải khẳng định, nâng tầm quan trọng của mối quan hệ này trong tương lai

Tiểu kết Chương 1

Có thể thấy, trong mối quan hệ công tác với chính quyền địa phương,

tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giữ vị trí là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp, xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân các cấp, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước; Vận động đoàn viên thanh niên xung phong, tình nguyện đi đầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp tham gia vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đoàn phối hợp với các cơ quan, tổ chức của chính quyền địa phương chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thanh thiếu nhi Đây là mối quan hệ bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau để cùng thực hiện mục tiêu chung của đất nước, của địa phương Vai trò, trách nhiệm của Đoàn Thanh niên trong việc phối hợp với các cơ quan chính quyền địa phương để phát huy quyền làm chủ của tầng lớp thanh niên, vận động thanh niên xây dựng chính quyền là một là một vai trò rất to lớn và quan trọng, bởi vì việc tạo điều kiện cho thanh niên trực tiếp thực hiện quyền lực của mình cũng như phải lắng nghe, thực hiện ý kiến, kiến nghị của thanh niên, bảo vệ các quyền làm chủ và tham gia xây dựng một Nhà nước pháp quyền thực sự của dân, do dân, vì dân là những nội dung rất cơ bản, cốt lõi của đời sống chính trị - xã hội của một thể chế dân chủ

Chương 2 THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

TẠI HUYỆN NINH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG

2.1 Sự tham gia, giám sát và phản biện xã hội của Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh huyện Ninh Giang trong các hoạt động của chính quyền địa phương

Hiện nay, huyện Ninh Giang có 19 xã, 1 thị trấn, với tổng dân số là 157.212 người Thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 30 là trên 41.000 chiếm 26,08% dân số trong toàn huyện, trong đó thanh niên nông thôn 72,3%, thanh niên trường học 24,5%, thanh niên khối công nhân viên chức và thanh niên lực lượng vũ trang 3,2% Tính đến đầu năm 2019, toàn huyện hiện có 10.084 đoàn viên hiện đang tham gia sinh hoạt và hoạt động tại 318 chi đoàn thuộc

47 tổ chức cơ sở Đoàn trực thuộc trong toàn huyện [6, Tr.01] Thời điểm trước tháng 09 năm 2019, huyện Ninh Giang có tổng cộng 28 đơn vị xã, thị trấn, tuy nhiên thực hiện Nghị quyết số 788/NQ-UBTVQH14, ngày 16/10/2019 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hải Dương, huyện Ninh Giang đã tiến hành đề án sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Ninh Giang, theo đó số đơn vị xã, thị trấn giảm xuống còn 19 xã, 01 thị trấn Cùng với sự thay đổi của đơn vị hành chính, tổ chức Đoàn Thanh niên tại cơ sở cũng được cơ cấu, sắp xếp lại cho phù hợp, cụ thể còn lại 39 tổ chức cơ sở Đoàn với đội ngũ cán bộ chuyên trách tạm thời được bố trí ổn định Trong quá trình thực hiện đề án, đã có vô vàn khó khăn do số đơn vị hành chính thu hẹp lại khiến cho một số cán bộ Đoàn chuyên trách đang đương chức bị dư thừa, không thể sắp xếp do hạn chế về độ tuổi quy định không được quá 35 đối với cán bộ Đoàn, các vị trí luân chuyển thì càng eo hẹp

Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang, đóng vai trò là tổ chức chính trị -

xã hội đại diện cho tầng lớp thanh niên huyện Ninh Giang, những năm qua đã không ngừng lớn mạnh, đứng ra chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tuổi trẻ; thúc đẩy, vận động thanh niên ra sức xây dựng quê hương Ninh Giang giàu đẹp, văn minh

Thực tế, mối quan hệ giữa chính quyền địa phương với Đoàn Thanh niên được pháp lý hoá trong các luật như Luật Tổ chức HĐND và UBND, Luật MTTQ Việt Nam… và mối quan hệ này được cụ thể hóa thông qua việc

ký kết và thực hiện các quy chế phối hợp công tác Sự phối hợp đó đã tạo điều kiện để chính quyền và Đoàn Thanh niên đề xuất và cùng thực hiện các biện pháp xây dựng, củng cố, tăng cường sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm động lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát huy quyền làm chủ của đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia vào các công việc của Nhà nước, góp phần tích cực vào những thành tựu chung của đất nước thời kỳ đổi mới Trong thời gian từ năm 2012 tới năm 2020, căn cứ vào Nghị quyết liên tịch số 01/2012/NQLT/CP-BCHTWĐTN, ngày 14/12/2012 của Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh về ban hành Quy chế phối hợp công tác Với mục tiêu tăng cường phối hợp công tác giữa Ủy ban nhân dân huyện Ninh Giang và Huyện đoàn Ninh Giang, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thanh niên và công tác thanh niên, đồng thời phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên Ủy ban nhân dân huyện và Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Ninh Giang đã ban hành 8 bản Quy chế phối hợp công tác (từ năm 2013 -

2016 mỗi năm ban hành một bản, năm 2017 ban hành quy chế phối hợp trong giai đoạn 2017 - 2021)

Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng trong công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trẻ, Chính quyền huyện Ninh

Giang đã tạo mọi điều kiện để thanh niên phát huy vai trò, vị trí của mình trong việc tham gia phát triển kinh tế, xã hội như: Tăng cường bổ sung ngân sách của cho tổ chức Đoàn hoạt động; giao cho tuổi trẻ các nhiệm vụ mới, khó, phức tạp; tạo điều kiện cho thanh niên thể hiện vị trí vai trò của mình trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị như: phòng, chống lụt bão, nạo vét kênh mương, tham gia chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng làng

an toàn, khu dân cư, cơ quan, công sở văn hoá góp phần phát triển kinh tế xã hội, giữ vững ổn định chính trị tại địa phương

2.1.1 Phối hợp vận động thanh niên tham gia bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp

Công tác hiệp thương, giới thiệu nhân sự

Đoàn đã tạo sự phối hợp chặt chẽ với Thường trực HĐND và Thường trực UBND, các bước, quy trình giới thiệu nhân sự ứng cử HĐND các cấp được chuẩn bị chu đáo, đảm bảo cơ cấu, thành phần, dân chủ, đúng luật Nhìn chung qua 3 lần hiệp thương, công tác nhân sự đều đảm bảo quy trình, dân chủ, đảm bảo cơ cấu hợp lý, trong đó cơ cấu đại biểu trẻ (dưới 35 tuổi) không thay đổi nhiều Toàn huyện có 84 đồng chí cán bộ tham gia ứng cử đại biểu HĐND hai cấp huyện và cơ sở nhiệm lỳ 2016 – 2021 Kết quả đã có 66/82 đồng chí trúng cử đại biểu HĐND cấp huyện và cấp xã, thị trấn

Công tác phổ biến, tuyên truyền

Ban Thường vụ Huyện đoàn (sau đây gọi tắt là BTV Huyện đoàn) đã tổ

chức các cuộc hội nghị giao ban các cơ sở Đoàn Tại hội nghị đã chỉ đạo các

cơ sở Đoàn tiếp tục tuyên truyền về tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội, tiêu chuẩn đại biểu HĐND để lựa chọn bầu được những người đủ tiêu chuẩn, xứng đáng vào Quốc hội và HĐND các cấp; Các quy định về trình tự bầu cử và thể thức bầu cử Tuyên truyền cổ vũ, động viên mọi người dân thực hiện quyền, nghĩa

vụ công dân, nêu cao tinh thần trách nhiệm để lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn, xứng đáng bầu vào Quốc hội và HĐND các cấp

Tổ chức tốt các hoạt động trước, trong và sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XIV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016- 2021; phối hợp với Phòng Giáo dục và đào tạo huyện, hướng dẫn, chỉ đạo Đoàn các

xã, thị trấn, các trường tiểu học, trung học cơ sở trong toàn huyện thành lập được 57 đoàn với sự tham gia của trên 20.000 thanh thiếu niên đi cổ động trong ngày bầu cử Cắt, dán được 420 khẩu hiệu tuyên truyền, kẻ vẽ được 94 tranh cổ động, trên 1.300 pano, apphich, cắm trên 4.500 hồng kỳ, viết 56 tin bài tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh các xã, thị trấn Tổ chức các chương trình ”Ngày hội cử tri trẻ”, tuyên truyền và tổ chức các hoạt động tuyên truyền trực quan, các hình thức khác nhau về cơ cấu, tiêu chuẩn, tiểu sử của các ứng cử viên đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND; về quyền và nghĩa vụ của người ứng cử; về quyền và nghĩa vụ của cử tri; các quy định về trình tự bầu cử và các thể thức bầu cử; về công tác chuẩn bị bầu cử và hoạt động bầu

cử trên toàn quốc sâu rộng trong đoàn viên, thanh niên và nhân dân [5, Tr.03]

Huyện Ninh Giang thực tế không có trường đại học, cao đẳng và trung cấp nào đóng tại địa bàn, do vậy chủ yếu lực lượng đoàn viên thanh niên được tuyên truyền và vận động đi bầu cử là lực lượng thanh niên nông thôn, thanh niên là cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan, đơn vị, thanh niên thuộc các chi đoàn công ty, thanh niên trường học đã đủ 18 tuổi Vì vậy, kết quả của các hoạt động tuyên truyền vận động này phụ thuộc rất lớn vào tỷ lệ đoàn kết, tập hợp thanh niên mà Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang đang cố gắng nâng cao và cải thiện Đây là vấn đề cần có sự vào cuộc của các cơ quan tổ chức, sự quan tâm từ phía chính quyền địa phương Ủy ban nhân dân huyện cần chỉ đạo các phòng, ban tạo điều kiện để Ban chấp hành Huyện đoàn tăng

cường các hình thức thu hút tập hợp thanh niên; đặc biệt phát triển tổ chức Đoàn, Hội trong doanh nghiệp ngoài Nhà nước trên địa bàn huyện [33, Tr.03]

2.1.2 Phối hợp vận động tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh niên

Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan

chức năng (Hội đồng phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật, Công an,

BCH Quân sự huyện, Phòng Tư pháp, Hội Luật gia,…) tổ chức tốt các hoạt

động tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho thanh thiếu niên, tập trung vào các nội dung: tuyên truyền về luật giao thông đường bộ, Luật Phòng chống tác hại của rượu bia, Luật Phòng chống ma tuý, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015; Công ước Quốc tế về quyền và bổn phận trẻ em… Toàn huyện đã tổ chức được trên 100 buổi tuyên truyền giáo dục pháp luật cho trên 20.000 lượt thanh thiếu niên, duy trì hoạt động thường xuyên của 28 câu lạc

bộ pháp luật tuổi trẻ với 2.250 hội viên tham gia Đặc biệt là thông qua hưởng

ứng cuộc vận động xây dựng làng, khu dân cư văn hoá, cưới tiết kiệm trong thanh niên, xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực đã được các cấp

bộ Đoàn, Hội, Đội và ĐVTTN hưởng ứng đạt hiệu quả cao

Theo đúng nội dung quy chế phối hợp, Ban chấp hành Huyện đoàn tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; giáo dục chính trị tư tưởng, truyền thống lịch sử cách mạng qua Bản tin thanh niên; tích cực tuyên truyền tới thanh thiếu niên về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật

của Nhà nước [33, Tr.03], phương thức tuyên truyền đã được chú trọng đa

dạng hoá, từ việc tập trung vào các hình thức toạ đàm, trưng dụng hệ thống thông tin tuyên truyền như: hệ thống phát thanh học đường, loa truyền thanh trên địa bàn dân cư chuyển sang tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, lồng ghép trò chơi trong sinh hoạt chi đoàn và đăng bài tuyên truyền trên hệ thống trang của Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang trên nền tảng mạng xã hội Facebook

Thời điểm hiện tại trang Facebook của Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang là “Tuổi trẻ Ninh Giang” đang đạt được 4.229 lượt theo dõi, hệ thống các trang của 20 cơ sở Đoàn trực thuộc đạt tổng cộng 7.321 lượt theo dõi sau

3 năm phát triển, đạt tỷ lệ 28% so với tổng hơn 41.000 thanh niên trong toàn huyện Mặc dù con số này còn thấp, tuy nhiên hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đã tăng rất nhiều so với các hình thức tuyên truyền khác Đặc biệt, năm 2020, khi địa phương phát sinh tình phức tạp do dịch Covid-19 gây ra, ngoài các bài tuyên truyền chính sách, pháp luật, khuyến cáo của Nhà nước, trang “Tuổi trẻ Ninh Giang” còn liên tục cập nhật, chia sẻ những văn bản chỉ đạo của UBND huyện về các biện pháp phòng chống dịch, tiếp cận với gần 15.000 lượt bạn đọc, giúp không chỉ thanh niên mà toàn bộ người dân trong huyện nắm bắt được tình hình, chính sách, pháp luật của địa phương

2.1.3 Phối hợp vận động thanh niên tham gia giám sát thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở

Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang đã chỉ đạo các cơ

sở Đoàn cấp dưới thực hiện công tác phối hợp tuyên truyền, thực hiện Quy chế dân chủ đến các đoàn viên, thanh niên Công khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến lợi ích của đoàn viên, thanh niên như: chính sách hỗ trợ vay vốn cho đoàn viên, thanh niên khởi nghiệp, hỗ trợ mua máy móc sản xuất nông nghiệp, chính sách hỗ trợ xây nhà cho người nghèo, việc giải ngân và quay vòng các nguồn vốn giúp đoàn viên, thanh niên phát triển kinh tế… Phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội đảm bảo lợi ích cho đoàn viên, hội viên, thành viên của tổ chức mình; tham gia ý kiến đóng góp xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng Thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, duy trì quy chế hoạt động và chấp hành nghiêm Luật MTTQ và Điều lệ Đoàn

Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo với Huyện ủy, Ban Dân vận và ngành dọc cấp trên Chỉ đạo, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư cộng đồng

Việc triển khai thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI) về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội và Quyết định số 218-QĐ/TW, ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI) quy định về việc MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị-xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; việc thực hiện Quy định 124-QĐ/TW, ngày 02/02/2018 của Ban Bí thư “về việc giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên” đã được các cấp ủy đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện giúp đỡ, đạt được nhiều kết quả tích cực [3, Tr.04]

BTV Đoàn Thanh niên huyện tham gia giám sát việc thực hiện Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11, ngày 20/4/2007 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội “về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn” tại 3 đơn vị: UBND

xã Đồng Tâm, An Đức, Đông Xuyên Phối hợp với UB MTTQ tổ chức giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền của UBND năm 2017, 2018 và 6 tháng đầu năm 2019 tại 2 xã Đồng Tâm và Tân Quang Phối hợp với Hội Cựu chiến binh tỉnh giám sát về sự quan tâm lãnh đạo của Đảng ủy, UBND xã về thực hiện chính sách xã hội đối với CCB, cựu TNXP của xã Đồng Tâm [23, Tr.02]

2.1.4 Tham gia hoạt động xây dựng chính sách, văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương

Phát huy vài trò phản biện xã hội, trên cơ sở Quyết định số QĐ/TW của Bộ Chính trị ngày 12-12-2013 về Quy chế giám sát và phản

217-biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, Hướng dẫn số: 30-HD/BDVTW ngày 20-2-2014 của Ban Dân vận Trung ương, Hướng dẫn số 47 HD/TWĐTN-BKT ngày 1-7-2014; Hướng dẫn số 03-HD/UBKTTWĐ, ngày 26-7-2015 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn, trong những năm gần đây, hoạt động tham gia xây dựng pháp luật của Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang có nhiều chuyển biến Cụ thể

đã ban hành kế hoạch, hướng dẫn, phối hợp với chính quyền địa phương cùng lựa chọn nội dung giới thiệu, phổ biến sâu rộng chủ trương, quan điểm của Đảng, những nội dung cơ bản của các dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến hoặc thông qua, tập trung một số dự án như: Hiến pháp

2013, Luật Thanh niên (sửa đổi); Luật Hòa giải, Luật Trẻ em, Luật Phòng, chống ma túy, Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia ngoài ra còn Bộ luật Dân sự, Luật đất đai, Luật Đất đai, Luật Hôn nhân và gia đình Thực hiện truyền thông về chính sách, pháp luật có liên quan đến thanh thiếu nhi Tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên [2, Tr.05]

Việc tổ chức lấy ý kiến đóng góp vào các văn bản pháp luật được thực hiện qua một số hình thức như:

+ Tổ chức các hội nghị cán bộ Đoàn chuyên trách ở các cấp cơ sở và cấp huyện thực hiện lấy ý kiến trực tiếp

+ Tham gia Ban tư vấn pháp luật được địa phương tổ chức thành lập Tiêu biểu, sau khi tổ chức các hội nghị lấy ý kiến đóng góp tại cấp huyện, cùng với việc tổng hợp báo cáo của cấp cơ sở, Đoàn Thanh niên đã tập hợp 82 ý kiến sửa đổi đối với Dự thảo Hiến pháp 2013, 15 ý kiến sửa đối đối với dự thảo Luật Đất đai, 67 ý kiến với Dự thảo Luật Hôn nhân và gia đình…

Đoàn Thanh niên huyện Ninh Giang phối hợp với HĐND, UBND huyện Ninh Giang cùng lựa chọn nội dung giới thiệu, phổ biến sâu rộng chủ